II OSK 1580/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę skarżącej na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja GINB utrzymywała w mocy postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Piaseczyńskiego, która zatwierdziła projekt budowlany i udzieliła pozwolenia na budowę budynku usługowego oraz instalacji gazowej. Głównym przedmiotem sporu było usytuowanie projektowanego budynku w bliskiej odległości od granicy działki skarżącej oraz zaprojektowanie jednego z wejść do budynku bezpośrednio na jej działkę. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów Prawa budowlanego, w szczególności § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w zw. z art. 140 K.c. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że choć projektowany budynek nie zachował wymaganych odległości od granicy działki, nie stanowiło to rażącego naruszenia prawa, szczególnie w świetle miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał lokalizację budynków przy granicy działki. NSA podkreślił, że kwestie ewentualnego naruszenia prawa własności skarżącej przez zaprojektowane wejście do budynku podlegają ochronie na drodze cywilnej (roszczenia posesoryjne i negatoryjne), a nie administracyjnej. Sąd wskazał, że istnieją alternatywne wejścia do budynku, które nie naruszają prawa skarżącej, a także że zaprojektowanie wejścia w pobliżu granicy nie powoduje niedających się zaakceptować skutków społeczno-gospodarczych. W ocenie NSA, nie wykazano rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a zarzuty skargi kasacyjnej nie znalazły uzasadnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście przepisów budowlanych i prawa własności, a także relacji między prawem administracyjnym a cywilnym w sprawach budowlanych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał zabudowę przy granicy, co może ograniczać jego zastosowanie w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy projektowany budynek usytuowany w bliskiej odległości od granicy działki sąsiedniej, z jednym z wejść skierowanym bezpośrednio na tę działkę, stanowi rażące naruszenie prawa budowlanego i prawa własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zbliżenie budynku do granicy i zaprojektowanie wejścia na działkę sąsiednią nie stanowi rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza zabudowę przy granicy, a kwestie naruszenia prawa własności podlegają ochronie cywilnej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał lokalizację budynków przy granicy działki, co wyłączało rażące naruszenie przepisów rozporządzenia. Zaprojektowanie wejścia na działkę sąsiednią nie pozbawia właściciela możliwości korzystania z niej ani nie powoduje niedających się zaakceptować skutków społeczno-gospodarczych, a ewentualne naruszenie prawa własności podlega ochronie cywilnej.
Czy naruszenie przepisów dotyczących odległości budynków od granicy działki, które nie powoduje niedających się zaakceptować skutków społeczno-gospodarczych, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie takie nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jeśli nie wywołuje skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że rażące naruszenie prawa wymaga łącznego spełnienia przesłanek: oczywistości naruszenia, charakteru przepisu oraz skutków gospodarczych lub społecznych. W tej sprawie, mimo naruszenia odległości, nie stwierdzono wystarczająco poważnych skutków, aby uzasadnić stwierdzenie nieważności decyzji.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił możliwość zagospodarowania działki skarżącej, która jest wąska i posiada jedynie możliwość budowy obiektów małej architektury?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny uznał, że nawet jeśli działka skarżącej ma ograniczone możliwości zabudowy (np. tylko obiekty małej architektury), to nie wpływa to na ocenę legalności pozwolenia na budowę sąsiedniego obiektu, a kwestie te nie są podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd analizował definicję działki budowlanej i obiektów małej architektury, wskazując, że ograniczone możliwości zabudowy działki skarżącej nie są podstawą do uchylenia pozwolenia na budowę sąsiedniego obiektu, a ewentualne naruszenia prawa własności podlegają ochronie cywilnej.
Przepisy (51)
Główne
K.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z powodu rażącego naruszenia prawa.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji.
K.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
K.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.
u.g.n. art. 4 § pkt 3a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definicja działki budowlanej.
u.p.z.p. art. 2 § pkt 12
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja działki budowlanej.
P.b. art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego.
P.b. art. 3 § pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Definicja obiektu małej architektury.
P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Prawo własności.
k.c. art. 342
Kodeks cywilny
Zakaz samowolnego naruszania posiadania.
k.c. art. 344 § § 1
Kodeks cywilny
Ochrona posiadania.
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
Ochrona własności.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie NSA.
plan miejscowy art. 27 § ust. 1 pkt 6
Uchwała Nr 99/VI/12/2011 Rady Miejskiej Konstancin-Jeziorna z dnia 29 czerwca 2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego centrum miasta Konstancin-Jeziorna - ETAP I
Dla terenów oznaczonych symbolami od 1U do 11U ustala się – budynki można lokalizować na działce jako wolnostojące lub przy granicy działki.
rozporządzenie z 2002 r. art. 12 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Pomocnicze
rozporządzenie z 2002 r. art. 12 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Dotyczy minimalnej odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną budynku projektowanego. W przypadku dopuszczenia zabudowy przy granicy przez plan miejscowy lub decyzję o warunkach zabudowy, stosuje się ust. 2, który dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy.
u.g.n. art. 4 § pkt 3a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definicja 'działki budowlanej' jako zabudowanej działki gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce.
u.p.z.p. art. 2 § pkt 12
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja 'działki budowlanej' jako niezabudowanej nieruchomości gruntowej lub działki gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego.
P.b. art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Definicja 'obiektu budowlanego' jako budynku, budowli bądź obiektu małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
P.b. art. 3 § pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Definicja 'obiektu małej architektury' jako niewielkich obiektów, w szczególności kultu religijnego, jak np. kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki.
P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Obiekt budowlany, jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
K.c. art. 140
Kodeks cywilny
Treść i wykonywanie prawa własności.
K.c. art. 342
Kodeks cywilny
Zakaz samowolnego naruszania posiadania.
K.c. art. 344 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie posesoryjne.
K.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie negatoryjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada przekonywania.
p.p.s.a. art. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada prawdy obiektywnej i legalizmu.
p.p.s.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada przekonywania.
p.p.s.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada uwzględniania całokształtu materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ odwoławczy uchyla decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie NSA.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. przez błędne przyjęcie, że projekt budowlany zamienny nie stanowi rażącego naruszenia prawa. • Naruszenie § 12 rozporządzenia z 2002 r. przez brak zachowania wymaganych odległości od granicy oraz zaprojektowanie wejścia do budynku wprost na działkę skarżącej. • Naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w zw. z art. 140 K.c. przez błędne przyjęcie braku powiązania z przepisami materialnoprawnymi i naruszenie prawa własności skarżącej. • Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. przez oddalenie skargi mimo rażącego naruszenia przepisów prawa.
Godne uwagi sformułowania
nie można doszukać się naruszenia prawa (w tym art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 12 ww. rozporządzenia) • nie powoduje takich skutków społeczno-gospodarczych, które nie są do zaakceptowania w państwie prawa • ochrona jednakże prawa własności i posiadania jest domeną prawa cywilnego, a nie administracyjnego • o 'rażącym naruszeniu prawa' w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Jan Szuma
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście przepisów budowlanych i prawa własności, a także relacji między prawem administracyjnym a cywilnym w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał zabudowę przy granicy, co może ograniczać jego zastosowanie w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu sąsiedzkiego związanego z budową i interpretacją przepisów Prawa budowlanego, co jest tematem interesującym dla właścicieli nieruchomości i prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i granic ochrony prawa własności.
“Budowa tuż przy płocie: Kiedy sąsiad narusza Twoje prawo własności?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.