II OSK 158/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu pominięcia przez sąd I instancji istotnej zmiany stanu faktycznego dotyczącej zbycia nieruchomości przez inwestora.
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej części budynku gospodarczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, uznając rozpoczęcie budowy przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu za samowolę budowlaną. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, ponieważ sąd I instancji pominął fakt zbycia przez inwestora udziału w nieruchomości przed wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej, co miało istotne znaczenie dla określenia podmiotu zobowiązanego do rozbiórki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Z. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanej części budynku gospodarczego (fundamentów i ścian przyziemia). Sąd I instancji uznał, że rozpoczęcie budowy przed upływem 30-dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ, mimo uzupełniania zgłoszenia, stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym pominięcie istotnej zmiany stanu faktycznego polegającej na zbyciu przez nią udziału w nieruchomości przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił ten zarzut, wskazując, że art. 52 Prawa budowlanego nakłada obowiązek rozbiórki na inwestora, właściciela lub zarządcę, a nakaz powinien być skierowany do podmiotu posiadającego tytuł prawny umożliwiający wykonanie decyzji. Skoro skarżąca zbyła udział w nieruchomości, decyzja powinna być skierowana do wszystkich współwłaścicieli. NSA uznał również, że termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu biegnie po uzupełnieniu zgłoszenia, co było zgodne z jego wcześniejszym orzecznictwem, ale uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący pominięcia kwestii zbycia nieruchomości. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli organ wydał postanowienie zobowiązujące do uzupełnienia zgłoszenia i przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu stwierdził rozpoczęcie robót. Brak sprzeciwu w takiej sytuacji nie wynika z oceny zgodności z prawem, lecz z faktu rozpoczęcia robót przed upływem terminu.
Uzasadnienie
NSA podzielił pogląd, że termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu biegnie po uzupełnieniu zgłoszenia. Rozpoczęcie robót przed upływem tego terminu, gdy organ wydał postanowienie o uzupełnieniu, nie wyłącza stosowania art. 48 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pomocnicze
u.p.b. art. 30 § ust. 2 i 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez WSA poprzez pominięcie faktu zbycia przez skarżącą udziału w nieruchomości przed wydaniem decyzji przez organ II instancji. Istotna zmiana stanu faktycznego sprawy (zbycie nieruchomości) miała wpływ na określenie podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące interpretacji art. 30 i 48 Prawa budowlanego (NSA uznał je za niezasadne w kontekście konkretnych okoliczności sprawy). Zarzuty naruszenia art. 133 § 1 i art. 106 § 1-5 p.p.s.a. nie zostały uzasadnione.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek wykonania rozbiórki obciąża po myśli art. 52 ustawy z 7 lipca 1994 Prawo budowlane inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Z powyższego przepisu nie wynika bynajmniej dowolność organów administracji w wyborze podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki. Nakaz taki w pierwszym rzędzie powinien być bowiem skierowany do inwestora, przy czym nie ma możliwości nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu. Kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości to, że z powyższego przepisu nie wynika bynajmniej dowolność organów administracji w wyborze podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki.
Skład orzekający
Jacek Hyla
sprawozdawca
Małgorzata Stahl
przewodniczący
Maria Czapska - Górnikiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określanie kręgu podmiotów zobowiązanych do wykonania nakazu rozbiórki w przypadku zbycia nieruchomości po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a przed wydaniem decyzji przez organ II instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany właściciela nieruchomości w trakcie postępowania administracyjnego dotyczącego samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest uwzględnienie zmian stanu faktycznego (np. zbycia nieruchomości) w postępowaniu administracyjnym i sądowym, co może prowadzić do uchylenia decyzji.
“Zbyłeś nieruchomość? Uważaj, komu organ może nakazać rozbiórkę!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 158/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-03-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-01-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jacek Hyla /sprawozdawca/ Małgorzata Stahl /przewodniczący/ Maria Czapska - Górnikiewicz Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Kr 1708/03 - Wyrok WSA w Krakowie z 2006-11-15 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126 art. 52,48,30 ust. 2 i 5 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 141 par. 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 1708/03 w sprawie ze skargi Z. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej Z. F. kwotę 550 (słownie: pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. II SA/Kr 1708/03 oddalił skargę Z. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] nr [...] nakazującą na podstawie przepisów art. 48 w zw. z 80 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126) Z. F. rozbiórkę samowolnie wybudowanej części budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej tj. fundamentów i ścian przyziemia na działce nr [...] położonej w Ł. gm. M.. Z uzasadnienia wyroku sądu I instancji wynika, że wyrok ten wydano w następujących okolicznościach sprawy: Organy administracji obu instancji uznały za bezsporne to, że skarżąca przystąpiła do budowy przedmiotowego budynku gospodarczego o wymiarach 5.40 m. na 3.90 m. w ramach samowoli budowlanej. Inwestor dokonał zgłoszenia budowy w dniu [...], ale ze względu na konieczność uzupełnienia zgłoszenia nałożono na niego obowiązek dostarczenia brakujących dokumentów postanowieniem z [...] w terminie do [...]. Inwestor jednak rozpoczął budowę przedmiotowego budynku w [...], a na dzień oględzin w dniu [...] wykonano fundamenty i ściany przyziemia. Roboty zostały wykonane przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, co zobowiązywało organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego obejmuje obiekty budowlane wybudowane bez pozwolenia na budowę, a także wybudowane bez zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 1, 2, 43, 5a 9 i 10 cyt. ustawy). Skargę na tę decyzję wniosła Z. F., zarzucając, że decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa w szczególności art. 48 Prawa budowlanego oraz art. 10 i 77 k.p.a. Podniosła, że art. 48 Prawa budowlanego nie stosuje się w "przypadku rozpoczęcia budowy obiektu budowlanego podlegającego zgłoszeniu, nawet jeśli budowę rozpoczęto przed upływem 30 - dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu, jeśli organ nie wniósł sprzeciwu". Wskazała, że przypadek rozpoczęcia budowy przed upływem w/w terminu nie został wymieniony wprost w art. 48 Prawa budowlanego, a więc nie można w takim przypadku stosować art. 48 tej ustawy "odpowiednio". Podniosła, także, iż nawet uznanie zgłoszenia za nieskuteczne nie uzasadnia zastosowania art. 48 tej ustawy oraz, że w przedmiotowej sprawie należało zastosować art. 50 i 51 Prawa budowlanego ponieważ art.50 odnosi się do "innych przypadków niż określone w art. 48 ustawy i organ powinien "wstrzymać roboty budowlane wykonywane bez wymaganego zezwolenia lub zgłoszenia". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w zaskarżonej decyzji stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę, że obowiązek zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych obejmuje również, stosownie do art. 29 ust. 1 pkt. 1 lit.a) w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego budowę parterowych budynków gospodarczych o pow. zabudowy do 35 m kw. przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4.80 m. Zgodnie z art.30 ust. 2 tej ustawy zgłoszenia o którym mowa w ust. 1 należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych, przy czym do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu, zaś w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia w określonym terminie, brakujących dokumentów. Zgodnie z art. 48 tej ustawy właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Sąd podzielił stanowisko organów administracji co do oceny okoliczności faktycznych sprawy. Za bezzasadny uznał zarzut, że nakazu rozbiórki nie można stosować w stosunku do obiektu budowlanego, co do którego wymagane jest zgłoszenie, jeśli jego budowa została rozpoczęta przed upływem 30 dni od zgłoszenia zamiaru budowy tego obiektu. Obowiązek rozbiórki obejmuje bowiem również obiekty będące w budowie bez wymaganego zgłoszenia, przy czym stosownie do art. 30 w/w ustawy zgłoszenie można uznać za dokonane skuteczne, gdy czyni zadość wymogom wymienionym w art. 30 ust. 1a) oraz w ust. 2, tj. gdy w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. W niniejszej sprawie natomiast inwestor dokonał zgłoszenia w dniu [...], przy czym zgłoszenie to wymagało uzupełnienia stosownie do postanowienia PINB w L. z dnia [...], w związku z czym przystąpienie przez inwestora do realizacji inwestycji w [...] nosi znamiona samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Niezasadny jest także zarzut, iż organ nadzoru budowlanego powinien w przedmiotowej sprawie zastosować art. 50 i 51 Prawa budowlanego ponieważ przepisy tych artykułów odnoszą się one do innych przypadków niż określone w art. 48 tej ustawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. F., zarzucając mu: 1) naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art.173 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a to art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 2 § 3 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 1-5 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji i pominięcie przy orzekaniu znajdującej się w aktach sprawy części materiału faktycznego i dowodów zgromadzonych przez organy administracji publicznej w postępowaniu zakończonym zaskarżonym aktem. Pomiędzy wydaniem decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. i decyzją organu II instancji stan faktyczny sprawy uległ istotnej zmianie, albowiem skarżąca Z. F. zbyła w dniu [...] udział w nieruchomości, na której planowana była inwestycja objęta zgłoszeniem (następnie uznana przez organy nadzoru budowlanego za samowolę budowlaną), o czym organ nadzoru budowlanego II instancji został poinformowany pismem z dnia [...] (znajdującym się w aktach sprawy), a którego to faktu nie uwzględnił wydając decyzję utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nakładającą obowiązek rozbiórki na skarżącą Z. F.; w konsekwencji w wyniku naruszenia wskazanych przepisów postępowania doszło do oddalenia skargi mimo, iż decyzja administracyjna której skarga dotyczyła wydana była z rażącym naruszeniem prawa; 2) naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawa materialnego (art.173 § 1 pkt 1 p.p.s,a.) , a to przepisów: (i) art. 28 w zw. z art. 30 w zw. z art. 31 ust. 1a i ust. 2 w ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu tego przepisu w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie - poprzez błędną wykładnię art. 30 w zw. z art. 31 ust. 1a i ust. 2 polegającą na uznaniu, iż 30-dniowy termin przewidziany w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego może być przedłużany przez wydanie postanowienia zobowiązującego inwestora do uzupełnienia braków zgłoszenia, podczas gdy termin ten jest terminem zawitym upływającym dokładnie w terminie 30 dni począwszy od dnia dokonania zgłoszenia - wiążącym organ w taki sposób, że wszelkie ewentualne wezwania do inwestora winny być kierowane w taki sposób, aby możliwym było ich wykonanie przed upływem owego wyznaczonego ustawą terminu; nie jest natomiast możliwe jego przedłużenie poprzez wydanie postanowienia wzywającego inwestora do uzupełnienia braków zgłoszenia. (ii) art. 48 prawa budowlanego w brzmieniu tego przepisu przed jego zmianą ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy dokonane przez skarżącą zgłoszenie prac budowlanych w dniu [...] i brak sprzeciwu Wójta Gminy M. do dnia [...] wyłączały ustalenie, że roboty budowlane wykonywano w warunkach samowoli budowlanej. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zwrotu niezbędnych, a poniesionych przez skarżącą kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie kontrola legalności decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. została przeprowadzona z naruszeniem dyspozycji powołanych wyżej przepisów oraz przepisów art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 1-5 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja wydana została w warunkach nieważności. W dniu [...] skarżąca Z. F., do której pierwotnie skierowana była decyzja organu nadzoru budowlanego I instancji darowała bowiem udział w nieruchomości swojemu synowi – M. F., o czym M. F. powiadomił już po wniesieniu odwołania organ nadzoru budowlanego II instancji - w dniu [...]. Oznacza to, że w okresie po wydaniu decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. [...] i po wniesieniu przez skarżącą Z. F. odwołania ([...]) a przed wydaniem decyzji przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sposób istotny uległ zmianie stan faktyczny w sprawie będącej przedmiotem orzekania, o czym organ nadzoru budowlanego II instancji w dacie orzekania wiedział. Współwłaścicielami nieruchomości od dnia [...] byli mianowicie skarżąca Z. F. i jej syn M. F.. Tymczasem [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. prowadził jurysdykcyjne postępowanie administracyjne jedynie z udziałem skarżącej i do skarżącej skierował wydaną decyzję. Ostateczny nakaz rozbiórki został zatem skierowany tylko do jednego ze współwłaścicieli. Zadaniem organu odwoławczego jest ocena materiału dowodowego, dotyczącego stanu faktycznego stwierdzonego w czasie wydania decyzji przez organ I instancji, uzupełnionego o nowe okoliczności faktyczne, pominięte przez organ I instancji, jak i te okoliczności faktyczne, które po wydaniu decyzji przez organ I instancji uległy zmianie. W konsekwencji organ odwoławczy, którego rola polega nie na kontroli decyzji organu I instancji, lecz na powtórnym orzeczeniu w sprawie winien był prowadzić postępowanie przy udziale obojga współwłaścicieli, a następnie decyzję skierować do skarżącej Z. F. jak i do drugiego współwłaściciela nieruchomości - to jest do M. F.. Tak się jednak nie stało i decyzja została skierowana jedynie do skarżącej Z. F., co stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością decyzji (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.) Zgłoszenie robót budowlanych, o jakim mowa w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego uruchamia postępowanie administracyjne i to zarówno wówczas, gdy jego następstwem jest wniesienie sprzeciwu, jak i gdy organ administracji milcząco przyzwala inwestorowi na wykonywanie robót budowlanych. Postępowanie to kończy się bądź milczeniem organu administracji w sytuacji, gdy nie sprzeciwia się on realizacji inwestycji objętej zgłoszeniem, bądź wydaniem decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy niekompletne zgłoszenie nie zostanie w terminie uzupełnione (art. 30 ust. 1a Prawa budowlanego), a także wtedy, gdy organ sprzeciwia się realizacji inwestycji objętej zgłoszeniem (art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego), bądź gdy dochodzi do wniosku, iż uzasadnione wymogami interesu publicznego jest uzyskanie pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych, objętych obowiązkiem zgłoszenia (art. 30 ust. 3 Prawa budowlanego). Termin przewidziany w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego jest terminem zawitym i nie jest możliwe jego przedłużenie, w szczególności przez wydanie postanowienia zobowiązującego inwestora do uzupełnienia braków zgłoszenia. Z punktu widzenia wykładni literalnej wyłącznie wniesienie sprzeciwu zapobiega uznaniu, że w przewidzianym przez prawo 30-dniowym terminie nastąpiło milczenie właściwego organu upoważniające do wykonania zgłoszonych mu robót budowlanych. Termin 30 dni jest terminem "dla organu", co oznacza, że tylko w zakreślonych ramach czasowych organ administracji jest uprawniony do korzystania ze swoich kompetencji. Termin ten jest również terminem zawitym "dla strony", oznacza bowiem obowiązek powstrzymania się przez stronę od zamierzonego działania przez określony czas, nie krótszy jednak niż 30 dni, liczony od daty złożenia zgłoszenia. Skoro zatem skarżąca dokonała zgłoszenia w dniu [...], to niezależnie od daty w jakiej Wójt Gminy M. skierował do skarżącej wezwanie do uzupełnienia tego zgłoszenia jak również niezależnie od daty, w której upływał termin do wykonania przedmiotowego wezwania, termin do wniesienia sprzeciwu upłynął w dniu [...]. W konsekwencji zatem dokonana w godzinach popołudniowych w następnym dniu, to jest [...], kontrola Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. pozbawiona była podstaw prawnych a orzeczenie rozbiórki "samowoli budowlanej" nieuzasadnione. Na organach administracji ciążył obowiązek wyjaśnienia stanu zaawansowania prac budowlanych, a przede wszystkim ustalenia tożsamości tych prac z zakresem robót wskazanych w zgłoszeniu. Tymczasem w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego w ogóle nie prowadziły postępowania w zakresie ustalenia daty, w której prace zostały rozpoczęte. M. i J. D., dokonujący zgłoszenia do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego rzekomego prowadzenia przez skarżącą prac budowlanych w warunkach samowoli budowlanej pozostawali ze skarżącą w zadawnionym konflikcie sąsiedzkim. Organy nadzoru nie wyjaśniły w szczególności czy przedmiotowe prace nie zostały wykonane w ciągu doby jaka upłynęła w dniu [...] o północy, a w szczególności nie przeprowadziły dowodu z badań twardości betonu użytego do prowadzenia prac, który to dowód umożliwiłby prawidłową ocenę stanu faktycznego. Ani organy budowlane ani organy nadzoru budowlanego nie poczyniły ustaleń w zakresie tożsamości budynku objętego zgłoszeniem przez skarżącą z budynkiem którego zarys w dniu [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. uznał za samowolę budowlaną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje, Skarga kasacyjna opiera się na usprawiedliwionej podstawie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Zasługiwał na uwzględnienie podniesiony przez stronę skarżąca zarzut naruszenia prawa procesowego w postaci art. 141 §4 p.p.s.a. przez pominięcie okoliczności zbycia przez skarżącą – właścicielkę nieruchomości na rzecz jej syna M. F. udziału w prawie własności – jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ administracji drugiej instancji. Sąd I instancji faktu tego, podnoszonego przez stronę skarżącą już w piśmie, które wpłynęło do organu administracji [...] nie uwzględnił dokonując w uzasadnieniu wyroku analizy ustalonego przez organy administracji stanu faktycznego sprawy. Fakt ten miał natomiast istotne znaczenie dla sprawy z następujących powodów. Obowiązek wykonania rozbiórki obciąża po myśli art. 52 ustawy z 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126) inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości to, że z powyższego przepisu nie wynika bynajmniej dowolność organów administracji w wyborze podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki. Nakaz taki w pierwszym rzędzie powinien być bowiem skierowany do inwestora, przy czym nie ma możliwości nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2007r. sygn. akt II OSK 522/06 niepublikowany). Zatem nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. Podzielić należy pogląd, w myśl którego kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji (por. Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz. Gdańsk 2004 str. 150). Skoro zatem skarżąca – właścicielka nieruchomości, będąca równocześnie inwestorem zbyła przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie rozbiórki innej osobie udział w swym prawie własności - to dla umożliwienia wykonania tej decyzji powinna ona być skierowana do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku sądu I instancji kwestii własności obiektu budowlanego, którego dotyczy decyzja, będącej w świetle powyższych rozważań kwestią znaczącą dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest naruszeniem przepisu art.141§4 p.p.s.a. mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym sąd administracyjny I instancji naruszył także art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) dokonując wadliwej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Zwrócić należy uwagę na to, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera powołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 2§3, natomiast zarzuty naruszenia przepisów art. 133§1 p.p.s.a. (stanowiącego, że sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy po zamknięciu rozprawy) oraz art. 106 §1-5 p.p.s.a. (regulujących przebieg rozprawy przed sądem i zasady prowadzenia przez sąd postępowania dowodowego) nie zostały w skardze kasacyjnej uzasadnione w sposób umożliwiający odniesienie się do nich. Nie można uznać za zasadne zarzutów naruszenia prawa materialnego podniesionych w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 25 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 956/2005 (publ. ONSAiWSA 2007/1/12), zgodnie z którym w razie nałożenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu przez organ, o którym mowa w art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. biegnie po uzupełnieniu zgłoszenia w wyznaczonym terminie. Skoro zatem na skarżącą nałożono w drodze postanowienia z dnia [...] obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów to dopiero po upływie 30 dni od daty złożenia tych dokumentów, przy braku sprzeciwu ze strony organu administracji dopuszczalne było podjęcie robót budowlanych. Wyłącznie takie rozumienie przepisów art. 30 ust. 2 i ust. 5 Prawa budowlanego z 1994r. pozwala na ich racjonalne stosowanie, które obejmuje realną możliwość dokonania kontroli złożonych dokumentów i ewentualnego wniesienia sprzeciwu przez organ administracji na przykład w przypadku, gdy brakujące dokumenty zostaną złożone tuż przed upływem terminu 30 dni liczonych od daty samego zgłoszenia lub nawet po upływie tego terminu – choć nadal w trakcie trwania terminu zakreślonego w postanowieniu. Odnosząc się do powołanej przez stronę skarżącą tezy, że zgłoszenie wykonywania robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te wykonywane były w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., to stwierdzić należy, że zasługuje ona na aprobatę w sytuacji, w której roboty zostały rozpoczęte przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu i organ nie skorzystał z możliwości jego wniesienia – dysponując pełną wiedzą o zamiarze inwestycyjnym wynikającą ze zgłoszenia odpowiadającego wymogom prawa. Teza ta nie odnosi się jednak do sytuacji w której organ wydał postanowienie na podstawie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, zobowiązujące do uzupełnienia zgłoszenia przez złożenie określonych dokumentów i przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu stwierdził rozpoczęcie robót. W takiej sytuacji brak sprzeciwu nie był bowiem następstwem oceny, że zamierzona inwestycja jest zgodna z prawem, lecz wynikał z uznania, że samo stwierdzenie rozpoczęcia robót budowlanych przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu uniemożliwia jego wniesienie. Zatem co do robót budowlanych, które zostały wykonane przed upływem terminu, w którym mógł zostać skutecznie złożony sprzeciw, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 48 prawa budowlanego z 1994r. należało uznać za bezpodstawny. W związku z podniesionym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzutem nienależytego ustalenia stanu faktycznego, co do terminu wykonania robót budowlanych przez stronę skarżącą należy stwierdzić, że Sąd I instancji właściwie ocenił w tym zakresie materiał dowodowy, wskazując na fakt przyznania przez pełnomocnika skarżącej w postępowaniu administracyjnym, że roboty budowlane rozpoczął jeszcze w [...]. Istotnie w zeznaniu (k-9a akt administracyjnych) podał on, że do robót przystąpił w kilka dni po dokonaniu zgłoszenia ([...]), zaś w odwołaniu (k-29) akt administracyjnych podał, że postanowienie wzywające do uzupełnienia zgłoszenia otrzymał około [...] i niezwłocznie wówczas przerwał prowadzone prace. Nie sposób uznać w tej sytuacji za uzasadnione oczekiwanie strony, by organ administracji przeprowadził sprawdzenie twardości betonu dla określenia kiedy roboty budowlane wykonano. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art.185§1p.p.s.a. jak w sentencji wyroku. Wobec uchylenia wyroku sądu I instancji oddalającego skargę Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o kosztach postępowania na podstawie art.203 pkt 1 p.p.s.a., - zasądzając je od organu administracji na rzecz strony skarżącej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI