II OSK 1579/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargi kasacyjne spółki i osoby fizycznej dotyczące postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, uznając brak interesu prawnego spółki w zaskarżeniu postanowienia dotyczącego innej strony.
Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych M. P. i [...] sp. z o.o. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił ich skargi na postanowienie Małopolskiego WINB o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB o wstrzymaniu robót budowlanych. NSA oddalił obie skargi kasacyjne, uznając, że spółka nie miała interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia dotyczącego M. P., a zarzuty dotyczące przywrócenia terminu były bezzasadne lub nie dotyczyły przedmiotu sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne M. P. oraz [...] sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Sprawa wywodziła się z postanowienia PINB o wstrzymaniu robót budowlanych z powodu braku pozwolenia na budowę. NSA oddalił skargi kasacyjne obu podmiotów. W odniesieniu do M. P., sąd uznał, że zarzuty dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia były niezasadne, a kwestie te były już rozstrzygnięte w odrębnym postępowaniu. W przypadku [...] sp. z o.o., NSA stwierdził, że spółka nie posiadała interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia dotyczącego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia przez M. P., mimo że obie strony były związane tym samym postanowieniem PINB. Sąd podkreślił, że kwestie dochowania terminów procesowych są rozpatrywane indywidualnie dla każdej strony, a spółka nie miała legitymacji do kwestionowania rozstrzygnięcia dotyczącego innej strony postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia dotyczącego innej strony, nawet jeśli obie strony były związane tym samym postanowieniem organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Interes prawny w rozumieniu art. 50 P.p.s.a. wymaga związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. Spółka nie miała bezpośredniego związku z postanowieniem dotyczącym M. P., a jej własne prawa i obowiązki mogły być kwestionowane w odniesieniu do odrębnego postanowienia wydanego wobec niej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 50 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
K.p.a. art. 58 § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 141 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1 i 4
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 1-6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5a i 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego spółki w zaskarżeniu postanowienia dotyczącego innej strony postępowania. Kwestie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia były już rozstrzygnięte w odrębnym postępowaniu dla M. P. Zarzuty dotyczące merytorycznej oceny przywrócenia terminu były bezpodstawne, gdyż nie dotyczyły przedmiotu sprawy. Art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. nie miał zastosowania do zaskarżonych postanowień.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. przez nieuchylenie postanowienia mimo podstaw do przywrócenia terminu. Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 80, 7, 77, 11 K.p.a. przez nierozpatrzenie materiału dowodowego. Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. przez nieuwzględnienie słusznego interesu strony. Zarzut naruszenia art. 50 § 1 P.p.s.a. przez nieprawidłowe uznanie braku interesu prawnego spółki. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 5a i 6 P.p.s.a. przez brak odrzucenia skargi.
Godne uwagi sformułowania
stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) nie powinno następować przed rozstrzygnięciem w przedmiocie wniosku strony o przywrócenie tego terminu pojęcie "interesu prawnego", którym posługuje się przepis art. 50 P.p.s.a., należy rozumieć szerzej niż pojęcie "interesu prawnego", którym posługuje się K.p.a. nie posiada ona interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia Wojewódzkiego Inspektora wydanego wobec M. P. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia przez niego zażalenia.
Skład orzekający
Jan Szuma
sprawozdawca
Roman Ciąglewicz
przewodniczący
Tomasz Bąkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu pojęcia interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście zaskarżania postanowień dotyczących innych stron postępowania oraz procedury przywracania terminów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie jedna strona próbuje zaskarżyć rozstrzygnięcie dotyczące innej strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zagadnienia proceduralne w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, takie jak interes prawny i zasady dotyczące terminów, co jest istotne dla praktyków.
“Czy możesz zaskarżyć postanowienie dotyczące innej strony? NSA wyjaśnia kluczowe zasady interesu prawnego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1579/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-06-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Szuma /sprawozdawca/ Roman Ciąglewicz /przewodniczący/ Tomasz Bąkowski Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Sygn. powiązane II SA/Kr 1535/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-02-29 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych M. P. oraz [...] sp. z o.o. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1535/23 w sprawie ze skarg M. P. oraz [...] sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 października 2023 r., nr 855/2023, znak WOB.7722.73.2023.JKUR w przedmiocie wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu oddala skargi kasacyjne. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1535/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi M. P. oraz D. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "Wojewódzkim Inspektorem") z dnia 20 października 2023 r., nr 855/2023, w którym organ ten stwierdził, że zażalenie złożone przez M. P. od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia 20 stycznia 2023 r., nr 74/2023 – wstrzymujące inwestorowi D. sp. z o.o. prowadzenie robót budowlanych przy realizacji obiektu budowlanego zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w M. , gmina L. z powodu prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę – zostało wniesione z uchybieniem terminu. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli M. P. oraz D. sp. z o.o. M. P. przedstawił zarzuty naruszenia: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. dalej "P.p.s.a.") w zw. z art. 58 § 1 i 2, art. 134, art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonego postanowienia tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej "K.p.a.") poprzez nieuchylenie "decyzji" [powinno być postanowienia], pomimo istnienia podstaw do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia w postaci niezawinionego przez stronę przekroczenia terminu do wniesienia zażalenia oraz pomimo dochowania przez stronę żalącą wszelkich czynności wymaganych przez przepisy prawa, a także poprzez stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego przez art. 141 § 2 K.p.a., co wynikało z wcześniejszego wadliwego wydania przez organ postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia na "decyzję" [powinno być postanowienie] organu pierwszej instancji; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 80, art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 11 oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w celu wykazania przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez niego uprawdopodobnione, a w konsekwencji – brakiem uchylenia zaskarżonej "decyzji" [powinno być postanowienia]; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej "decyzji" [powinno być postanowienia] słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w wszelkich okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Wskazując na powyższe, M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uchylenie "decyzji" [powinno być postanowień] organów obu instancji, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Skarżący kasacyjnie wystąpił także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W drugiej skardze kasacyjnej D. sp. z o.o. zarzuciła z kolei naruszenie: 1. art. 50 § 1 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie, przejawiające się w uznaniu, że skarżąca kasacyjnie nie posiada interesu prawnego we wniesieniu skargi, podczas gdy jest ona inwestorem w rozumieniu właściwych przepisów w związku z wstrzymaniem robót budowlanych oraz możliwym wszczęciem procedury legalizacyjnej. Skarżąca kasacyjnie będzie zobowiązana do doprowadzenia budowli do stanu zgodnego z prawem, co wiąże się w sposób bezpośredni z koniecznością poniesienia przez nią wydatków finansowych. W jej ocenie przez to posiada ona interes prawny w dążeniu do uchylenia decyzji wydanych przez organy w ramach niniejszej sprawy; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji, pomimo istnienia podstaw do przywrócenia skarżącej kasacyjnie terminu do wniesienia zażalenia w postaci niezawinionego przez stronę przekroczenia terminu do wniesienia zażalenia oraz pomimo dochowania przez stronę żalącą wszelkich czynności wymaganych przez przepisy prawa; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 80, art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 11 oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, którym dysponował, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącą w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez nią uprawdopodobnione, a w konsekwencji brakiem uchylenia zaskarżonej "decyzji" [powinno być postanowienia]; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej "decyzji" [powinno być postanowienia] słusznego interesu skarżącej, przejawiające się w zignorowaniu wszelkich okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia; 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 5a i 6 P.p.s.a. poprzez nieodrzucenie skargi w sytuacji, w której Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie posiada przymiotu strony. Skarga powinna zostać odrzucona w drodze postanowienia, a wniesiony wpis zwrócony skarżącej. Wskazując na powyższe, D. sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uchylenie "decyzji" [powinno być postanowień] organów obu instancji, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Skarżąca kasacyjnie wystąpiła także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zd. drugie P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej i nie relacjonuje się w nim ustaleń faktycznych oraz argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego (art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a.), stąd należy ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów skarg kasacyjnych. Rozpoznając skargę kasacyjną M. P. , analizę sytuacji procesowej rozpocząć należy od odnotowania, że w odniesieniu do zażalenia skarżącego od postanowienia Powiatowego Inspektora z dnia 20 stycznia 2023 r., nr 74/2023, o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane zostało zarówno: – postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia (nr 855/2023), które jest przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie oraz – postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia (nr 854/2023). W związku z tym konieczne jest spostrzeżenie, że stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) nie powinno następować przed rozstrzygnięciem w przedmiocie wniosku strony o przywrócenie tego terminu. Przywrócenie go wyłącza bowiem możliwość stwierdzenia uchybienia terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 1999 r., sygn. akt I SA 350/98; A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 2023, wyd. el., komentarz do art. 134, pkt 14). Oznacza to, że po wydaniu ostatecznego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, organ może dopiero postanowić o uznaniu odwołania za wniesionego z naruszeniem obowiązującego terminu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2016 r. sygn. akt I OZ 1237/16; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1551/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia zostało wydane tego samego dnia co postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to jest 20 października 2023 r. Skoro jednak w uzasadnieniu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu (nr 855/2023) organ odwoławczy powołał się na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nr 854/2023 (zob. stronę 1 postanowienia nr 855/2023), to nie ma podstaw do przyjęcia, że stwierdzenie uchybienia terminu nastąpiło przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniosku o przywrócenie terminu. Wreszcie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1545/23, oddalono skargę M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora z dnia 20 października 2023 r., nr 854/2023, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora z dnia 20 stycznia 2023 r. Skutkiem tego wyroku jest pozostanie w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, co pociąga za sobą ocenę, według której także w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie nie było podstaw do przyjęcia, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu wydano przedwcześnie. W konsekwencji, nie jest zasadny zarzut oznaczony w skardze kasacyjnej M. P. wyżej (w niniejszym uzasadnieniu) oznaczony jako punkt 1. Do poprzedzających uwag dodać można, że przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego zakończonego postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminu nie było zagadnienie przywrócenia M. P. terminu do wniesienia zażalenia. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. jest zatem bezskuteczny. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 134 K.p.a. jest również nietrafny. Okoliczności dotyczące doręczenia postanowienia oraz niedochowania terminu do wniesienia zażalenia są bezsporne. Niewątpliwe jest także wydanie zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu było ostateczne. Zarzuty skargi kasacyjnej oznaczone jako punkty 2 i 3 pozostają poza przedmiotem niniejszej sprawy – dotyczą one postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Raz jeszcze podkreślić można, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1545/23 postanowienie nr 854 dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia przez M. P. było odrębnie kontrolowane i oddalono wniesioną na nie skargę. Przechodząc do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej D. sp. z o.o., wskazać należy, że zarzut pierwszy dotyczy naruszenia art. 50 § 1 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie przejawiające się w uznaniu, że skarżąca kasacyjnie nie posiada interesu prawnego we wniesieniu skargi. Spółka argumentuje, że jako inwestor, wobec którego wstrzymano roboty budowlane oraz który w związku z możliwym wszczęciem procedury legalizacyjnej będzie zobowiązany do doprowadzenia budowli do stanu zgodnego z prawem, ma interes prawny w dążeniu do uchylenia decyzji wydanych przez organy, gdyż wiąże się to w sposób bezpośredni z koniecznością poniesienia przez nią wydatków finansowych. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że pojęcie "interesu prawnego", którym posługuje się przepis art. 50 P.p.s.a., należy rozumieć szerzej niż pojęcie "interesu prawnego", którym posługuje się K.p.a. O istnieniu legitymacji skargowej nie decyduje naruszenie interesu prawnego skarżącego, lecz jego posiadanie, którego istotę stanowi żądanie oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności lub stanu bezczynności z obiektywnym stanem prawnym. W rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. skarżący musi posiadać interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem, czynnością lub innym działaniem administracji publicznej (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. el., komentarz do art. 50; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2019 r., sygn. akt II GSK 972/19; wyrok z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 41/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że pojęcie "interesu prawnego", o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a. ma charakter obiektywny, a jego źródła każdorazowo należy upatrywać w przepisach prawa materialnego (niekiedy również procesowego, czy też nawet ustrojowego), w związku z czym o jego istocie trzeba wnioskować na podstawie związku z konkretną normą prawną, co oznacza, że istnienie interesu prawnego uzasadnia istnienie przepisu prawa i rekonstruowanej z niego normy prawnej stanowiącej źródło (podstawę) wywiedzenia z niej dla danego podmiotu określonych praw lub obowiązków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 290/13; z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1609/11; z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2500/11; z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 126/10; wyrok z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 478/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotę legitymacji skargowej stanowi uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, czyli z obiektywnym porządkiem prawnym. W tym ujęciu o istnieniu legitymacji nie decyduje naruszenie interesu prawnego skarżącego, lecz jego posiadanie, którego istotę stanowi "żądanie oceny przez właściwy sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym stanem prawnym" (T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2004, s. 122–123). Jednakże nie wyczerpuje to treści terminu "interes prawny" w rozumieniu komentowanego przepisu. Podmiot skarżący bowiem musi mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. W niniejszej sprawie Wojewódzki Inspektor wydał dwa odrębne postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia – postanowienie z dnia 20 października 2023 r. nr 853/2023 stwierdzające, że zażalenie wniesione przez D. sp. z o.o. na postanowienie Powiatowego Inspektora z dnia 20 stycznia 2023 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu oraz postanowienie z dnia 20 października 2023 r. nr 855/2023 stwierdzające, że zażalenie wniesione przez M. P. na to samo postanowienie Powiatowego Inspektora zostało wniesione z uchybieniem terminu. Skarżąca D. sp. z o.o. zaskarżyła do Sądu pierwszej instancji postanowienie nr 855/2023 dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia przez M. P. . Kwestia dochowania terminu do wniesienia zażalenia rozpatrywana jest wobec każdej ze stron indywidualnie w związku z ich sytuacją prawną i procesową. O ile nie ulega wątpliwości, że skarżąca jako inwestor ma interes prawny w zaskarżeniu postanowienia w przedmiocie wstrzymania inwestorowi prowadzenia robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wskazanym w postanowieniu organu pierwszej instancji, to nie posiada ona interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia Wojewódzkiego Inspektora wydanego wobec M. P. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia przez niego zażalenia. Kwestia ta nie dotyczy interesu prawnego skarżącej spółki w zakresie jej własnego postanowienia nr 853/2023, które może być przez nią kwestionowane. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem ocenił, że D. sp. z o.o. nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia przez inną stronę postępowania. Zarzut drugi dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji pomimo istnienia podstaw do przywrócenia skarżącej kasacyjnie terminu do wniesienia zażalenia. Skarżąca argumentuje, że niezachowanie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy oraz że dochowała wszelkich czynności wymaganych przez przepisy prawa. Zarzut ten jest chybiony już z tego względu, że odnosi się do kwestii merytorycznych związanych z przywróceniem terminu do wniesienia zażalenia, podczas gdy przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było wyłącznie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez M. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo stwierdził, że skarżąca nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu tego postanowienia, zatem nie mógł dokonywać merytorycznej oceny zasadności przywrócenia terminu. Kwestie związane z przywróceniem terminu do wniesienia zażalenia przez D. sp. z o.o. mogą być rozpatrywane wyłącznie w kontekście postanowienia nr 852/2023 wydanego w odniesieniu do jej własnego zażalenia, a nie w ramach kontroli postanowienia dotyczącego innej strony postępowania. Zarzut trzeci dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 80, art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 11 oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącą w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez nią uprawdopodobnione. Również ten zarzut nie może odnieść skutku. Sąd pierwszej instancji nie dokonywał oceny materiału dowodowego w zakresie przesłanek przywrócenia terminu, gdyż prawidłowo uznał, że skarżąca nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia dotyczącego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia przez inną stronę postępowania. Ocena, czy zostały uprawdopodobnione przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia przez D. sp. z o.o., może być dokonana jedynie w ramach kontroli postanowienia wydanego w odniesieniu do jej własnego środka zaskarżenia, a nie w kontekście postanowienia dotyczącego M. P. . Zarzut czwarty dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej przejawiające się w zignorowaniu okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania oraz sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny. Podobnie jak poprzednie zarzuty, także i ten nie może być skuteczny. Skarżąca podnosi argumenty dotyczące własnej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z niemożnością dochowania terminu do wniesienia zażalenia. Argumenty te mogą być rozpatrywane wyłącznie w kontekście postanowienia dotyczącego odmowy przywrócenia jej samej terminu do wniesienia zażalenia, a nie w ramach kontroli postanowienia wydanego wobec innej strony postępowania. Sąd pierwszej instancji słusznie nie odnosił się do tych kwestii, gdyż wykraczały one poza przedmiot sprawy, którym była kontrola legalności postanowienia z dnia 20 października 2023 r. nr 855/2023 dotyczącego wyłącznie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia przez M. P. . Zarzut piąty dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 58 § 1 pkt 5a i 6 P.p.s.a. poprzez brak odrzucenia skargi w sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie posiada przymiotu strony. Zarzut ten również nie jest zasadny. Art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. ma zastosowanie jedynie w przypadku skargi na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., a nie postanowień, o których mowa w pkt 2 tego przepisu. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi było postanowienie organu administracji, zatem przepis art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. nie znajduje zastosowania. Nie jest to także przypadek niedopuszczalności skargi, o którym mowa w art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Brak interesu prawnego skarżącej w zaskarżeniu konkretnego aktu administracyjnego nie oznacza generalnej niedopuszczalności skargi, lecz stanowi podstawę do jej oddalenia, co prawidłowo uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny. Reasumując, wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej D. sp. z o.o. koncentrują się wokół kwestii interesu prawnego skarżącej oraz merytorycznej oceny przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że D. sp. z o.o. nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru z dnia 20 października 2023 r., nr 855/2023, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez M. P. . Okoliczność, że zarówno skarżąca, jak i M. P. skorzystali ze środków zaskarżenia tego samego postanowienia Powiatowego Inspektora z dnia 20 stycznia 2023 r.. nr 74/2023, nie oznacza, że skarżąca ma interes prawny w kontroli rozstrzygnięć dotyczących procedury zaskarżenia podjętej przez inną stronę postępowania. Każda ze stron dysponuje własnym, indywidualnym prawem do zaskarżenia decyzji organu, a kwestie związane z dochowaniem terminów procesowych rozpatrywane są wobec każdej ze stron osobno. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zarzuty skarg kasacyjnych jako nieusprawiedliwione, orzekł o ich oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a. Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI