II OSK 1579/21

II OSK 1579/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Jan Szuma
Paweł Miładowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1061/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-01-21
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4,  art. 51 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2013 poz 640
par. 10
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich  usytuowanie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1061/20 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 marca 2020 r. nr 405/2020 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1061/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. M. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia 30 marca 2020 r., nr 405/2020, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", w Legionowie z dnia 22 stycznia 2020 r., Nr 19/20, nakazującą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), zwanej dalej "P.b.", rozbiórkę altany zlokalizowanej w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 relacji Rembelszczyzna-Hołowczyce, usytuowanej na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości S. gm. Nieporęt.
Sąd wskazał, że postępowanie w sprawie ww. obiektu budowlanego prowadzone było w trybie naprawczym z art. 50-51 P.b.
Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu WINB (zob. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09). Niemniej Sąd przywołał istotne dla sprawy fakty. A mianowicie, skarżący w 2003 r. wybudował altanę o wymiarach 5 m x 3 m [powierzchnia zabudowy 15 m2]. Zgodnie z Prawem budowlanym obowiązującym w 2003 r. altana o powierzchni zabudowy powyżej 10 m2 wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec tego budowa przedmiotowej altany była samowolą budowlaną. Nie zmienia tego faktu złożenie w Urzędzie Gminy zgłoszenia budowy wiaty gospodarczej o powierzchni 9 m2. Wielkość obiektu, jak i adresat zgłoszenia uniemożliwiają uznanie legalności budowy.
Konsekwencją dokonania tzw. samowoli budowlanej jest wdrożenie procedury legalizacyjnej mającej na celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Legalizacja może być prowadzona, co do zasady na trzy sposoby (w trybie art. 48 bądź art. 49b bądź art. 50-51 P.b.). Sąd, powołując na treść art. 50 P.b., wskazał na zasadę, zgodnie z którą ocena czy roboty budowlane były legalne jest dokonywana wg przepisów obowiązujących w dacie wykonywania tych robót. Natomiast ewentualna legalizacja odbywa się wg przepisów aktualnie obowiązujących skoro ma doprowadzić do zgodności z obowiązującym prawem. Z istoty legalizacja zmierza do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie orzekania, nie zaś w dacie popełnienia samowoli.
Odnosząc te uwagi do przedmiotowej sprawy Sąd przyjął, że skoro budowa zrealizowana przez skarżącego wymagała w chwili realizacji pozwolenia na budowę, której inwestor nie uzyskał, była samowolą. W dacie prowadzenia legalizacji budowa altany o powierzchni zabudowy do 35 m2 nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Stwierdzić jednak należy, że roboty i obiekty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, wykonywane albo wykonane w sposób, o którym mowa w art 50 ust. 1 pkt 2 lub 4 P.b., podlegają kontroli organów nadzoru budowlanego i skutkom przewidzianym w art. 51 tej ustawy (por. uchwała NSA z 3 października 2016 r., II OPS 1/16, publ. ONSAiWSA z 2017 r. nr 1 poz. 2). W świetle treści art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., podstawą wstrzymania robót budowlanych, oprócz wykonywania ich w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w projekcie budowlanym, może być wykonywanie robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w przepisach, co, jak się przyjmuje w piśmiennictwie, dotyczyć może naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7 (zob. A. Gliniecki (w:) Prawo budowlane. Komentarz pod red. A. Glinieckiego, LEX/el. 2016, komentarz do art. 50). W świetle powyższych uwag należało ustalić, czy wykonane niezgodnie z prawem przez skarżącego roboty budowlane można doprowadzić do stanu, który tego prawa by nie naruszał.
W ocenie Sądu, organy słusznie uznały, że uniemożliwiają to przepisy dotyczące sieci gazowych. Wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 P.b. rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 640) w § 10 ust. 3 stanowi, że "W strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania." Przedmiotowa altana niewątpliwie znajduje się w strefie kontrolowanej co uniemożliwia jej legalizację. Zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego, jak i przepisy techniczne obowiązujące w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego. Zgodnie z § 110 ww. rozporządzenia "Dla gazociągów wybudowanych: przed dniem 12.12.2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę, w okresie od dnia 12.12.2001 r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia lub dla których w tym okresie wydano pozwolenie na budowę stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia". Nie ulega wątpliwości, że gazociąg relacji Rembelszczyzna-Hołowczyce powstał legalnie, jak również został przekazany do eksploatacji dnia 30 września 1986 r. W związku z powyższym, wyznaczając szerokość stref kontrolowanych ww. gazociągu należało sięgnąć do ww. załącznika nr 2 do ww. rozporządzania. W tabeli nr 1 ww. załącznika punkcie 4 dotyczącym wolnostojących budynków niemieszkalnych, szerokość stref kontrolowanych gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy powyżej 500 mm do 700 mm wyznaczono na 60 m. Jak to wskazano w ww. załączniku, szerokość stref kontrolowanych można zmniejszać posiłkując się wskazanymi w nim zasadami.
Z kolei w piśmie Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM z dnia 13 grudnia 2019 r. wskazano, że: "Dla gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 relacji Rembelszczyzna-Hołowczyce strefa kontrolowana zmniejszona wynosi 30 m, czyli 15 m na stronę od osi gazociągu, dla obiektów niemieszkalnych (kontenery, garaże, szopy, stodoły itp.)."
W tych warunkach Sąd stwierdził, że lokalizacja przedmiotowej altany narusza określone w ww. rozporządzeniu strefy kontrolowane w rażący sposób. Nie ma zatem możliwości zalegalizowania tego samowolnie wybudowanego obiektu. Podstawą zaś do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę altany jest art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. Nakazy określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. mogą być zastosowane, gdy nastąpiło naruszenie prawa, którego nie można usunąć, w związku z czym nie da się doprowadzić wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzje wydawane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. mają charakter związany, gdyż organ budowalny jest zobligowany do wydania nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy brak jest przesłanek umożliwiających legalizację samowoli budowlanej. Niezależnie zatem od tego czy altana została zrealizowana w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska nakaz rozbiórki był prawidłowy.
Na marginesie Sąd I instancji wskazał, że podziela ten kierunek orzecznictwa sądów administracyjnych, który został przywołany przez organ II instancji, a przemawiający za tezą, że lokalizacja obiektów w strefie kontrolowanej sama w sobie stanowi podstawę do uznania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroki i decyzji organów obu instancji; oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.
- art. 29 ust 1 pkt 2 P.b. w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. przez jego wadliwą wykładnię skutkującą przyjęciem, iż wybudowane przez skarżącego na nieruchomości altany przekraczają dopuszczalną ustawowo powierzchnię obiektów budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, a w konsekwencji ich wybudowanie stanowiło samowolę budowlaną;
- art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 oraz art. 51 ust. 7 P.b. przez ich wadliwą wykładnię skutkującą przyjęciem, iż wybudowane przez skarżącego na nieruchomości altany przekraczają dopuszczalną ustawowo powierzchnię obiektów budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, a w konsekwencji przyjęcie, iż wybudowanie tych obiektów przez skarżącego stanowiło samowolę budowlaną.
- art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 7 tejże ustawy w zw. z § 10 ww. rozporządzenia z 2013 r. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu wyłącznie w oparciu o fakt usytuowania altan ogrodowych w strefie kontrolowanej wokół sieci gazowej, iż stanowią one obiekty zagrażające życiu lub mieniu.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 80 K.p.a. przez błędne ustalenie, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym o pow. 15 m2, a nie dwoma obiektami budowlanymi o powierzchni 9 m2 i 6 m2.
- art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 80 K.p.a. przez niedokonanie w sporządzonym uzasadnieniu wyjaśnienia z jakich przyczyn Sąd uznaje, iż lokalizacja obiektów w strefie kontrolowanej sama w sobie stanowi podstawę do uznania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego.
W skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie (w tym w ramach art. 80 K.p.a.) ustaleń organów nadzoru budowlanego, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest jeden obiekt budowlany, tj. altana o powierzchni 15 m2. Poza tym wskazywana przez skarżącego argumentacja dotycząca powyższej kwestii, podobnie jak to, że skarżący dokonał zgłoszenia budowy obiektu budowlanego, czy też argumentacja, że postępowanie dotyczy budowy obiektów (odpowiednio o powierzchni 9 m2 i 6 m2), na które nie było wymagane pozwolenie na budowę – nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Zasadniczym zagadnieniem, istotnym dla wyniku sprawy, jest bowiem ustalona okoliczność, że będąca przedmiotem postępowania altana (niezależnie z ilu części składa się i czy została zrealizowana w oparciu o zgłoszenie) została zrealizowana z naruszeniem przepisów prawa w sposób, który uniemożliwia doprowadzenie tej inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Ma rację Sąd I instancji, że nakazy określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. mogą być zastosowane, gdy nastąpiło naruszenie prawa, którego nie można usunąć, w związku z czym nie da się doprowadzić wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzje wydawane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. mają charakter związany, gdyż organ budowalny jest zobligowany do wydania nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy brak jest przesłanek umożliwiających legalizację samowoli budowlanej.
W tych warunkach prawnych na akceptację zasługuje stwierdzenie Sądu, że niezależnie od tego czy altana została zrealizowana w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska nakaz rozbiórki był prawidłowy.
Po pierwsze, dla oceny legalności przedmiotowej inwestycji nie ma znaczenia art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2003 r., zgodnie z którym nie było wymagane pozwolenie na budowę m.in. dla altan o powierzchni zabudowy do 10 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów nie może przekraczać dwóch na każde 1.000 m2 powierzchni działki. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. budowa takich obiektów budowlanych wymagała dokonania zgłoszenia, a właściwym organem do dokonania takiego zgłoszenia zgodnie z art. 82 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 P.b. był i aktualnie jest organ architektoniczno-budowlany (właściwy starosta), a nie organ gminy, na który wskazuje skarżący, że dokonał do niego "zgłoszenia".
Już chociażby z tej przyczyny wskazywana przez skarżącego okoliczność dokonania zgłoszenia nie ma wpływu na wynik sprawy, ponieważ tak dokonane zgłoszenie nie jest skuteczne, jako niezgodne z prawem.
Ponadto powyższa ocena oznacza, że bez znaczenia dla wyniku sprawy jest wskazywana przez skarżącego okoliczność, iż przedmiotem postępowania są dwa obiekty o powierzchni 9 m2 i 6 m2, skoro budowa altany do 10 m2 wymagała dokonania skutecznego zgłoszenia, a takiego w niniejszej sprawie brak. Poza tym ani z protokołu kontroli, ani ze zgromadzonego materiału zdjęciowego nie wynika aby przedmiotem postępowania były dwie altany. Wręcz przeciwnie, z materiału dowodowego wynika, że przedmiotem postępowania jest jedna altana. Skarżący na potwierdzenie swoich twierdzenie najpóźniej w skardze kasacyjnej nie wykazał swoich twierdzeń.
Po drugie, należy skarżącemu wyjaśnić, że skorzystanie z uproszczonej formy zgody na budowę obiektu budowlanego może być skuteczne pod warunkiem, że dokonane zgłoszenie będzie zgodne z obowiązującym prawem. W innym wypadku istnieją podstawy do stwierdzenia, że dokonane zgłoszenie jest nieskutecznie. Okoliczność wyłączenia określonych robót spod reglamentacji w postaci zgody właściwego organu nie oznacza, że można je wykonać w sposób dowolny, a w szczególności z uchybieniem innym przepisom prawa budowlanego, np. wynikającym z warunków technicznych (por. wyrok NSA z 6 lipca 2023 r., II OSK 2537/20). Taka zaś ocena uprawnia organy nadzoru budowlanego do wdrożenia na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 P.b. postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50-51 P.b.
Po trzecie, ma rację Sąd I instancji, że wdrożenie postępowania naprawczego wymaga od organów nadzoru budowlanego dokonania oceny z zastosowaniem aktualnie obowiązujących przepisów (por. wyroki NSA: z 10 grudnia 2019 r., II OSK 213/18; z 24 września 2019 r., II OSK 2137/18; z 30 października 2018 r., II OSK 2686/16; z 23 marca 2017 r., II OSK 1880/15), w tym np. § 10 ww. rozporządzenia z 2013 r. To właśnie konsekwencja tego, że dany obiekt został zrealizowany bez pozwolenia na budowę, bez zgłoszenia (w tym w oparciu o nieskuteczne zgłoszenie). Postępowanie naprawcze zmierzające do przywrócenia porządku prawnego, co do zasady, opiera się na przepisach obowiązujących w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego, które kształtują zasady realizacji zabudowy danego rodzaju, wobec czego skarga kasacyjna odwołujące się do treści obowiązującego w dacie budowy spornego obiektu rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97 poz. 1055) nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, a w konsekwencji zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą ważyć na prawidłowości zaskarżonego wyroku.
Decyzja orzekająca o istocie sprawy, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., nie pozwala oceny zgodności z prawem robót budowlanych – wykonanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach – odnosić do przepisów obowiązujących w okresie wykonywania tychże robót (por. wyrok NSA z 22 maja 2023 r., II OSK 380/22).
Dlatego niewadliwie w okolicznościach niniejszej sprawy dla oceny możliwości doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z prawem zastosowano z uwzględnieniem art. 7 P.b. przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 640).
W tych warunkach zrealizowanie przedmiotowej altany w odległości 3 m od gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700, a więc w strefie kontrolowanej, wyklucza możliwości doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Jak ustalono w sprawie wg załącznika nr 2 do ww. rozporządzania z 2013 r. w tabeli nr 1 w punkcie 4 dotyczącym wolnostojących budynków niemieszkalnych, szerokość stref kontrolowanych gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy powyżej 500mm do 700mm wyznaczono na 60 m; zaś zgodnie z § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania. Jak to wskazano w ww. załączniku, szerokość stref kontrolowanych można zmniejszać posiłkując się wskazanymi w nim zasadami. Z kolei w piśmie Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM z dnia 13 grudnia 2019 r. wskazano, że: "Dla gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 relacji Rembelszczyzna- Hołowczyce strefa kontrolowana zmniejszona wynosi 30 m, czyli 15 m na stronę od osi gazociągu, dla obiektów niemieszkalnych (kontenery, garaże, szopy, stodoły itp.)."
Dlatego Sąd I instancji niewadliwie ocenił, że lokalizacja przedmiotowej altany narusza określone w ww. rozporządzeniu strefy kontrolowane w rażący sposób i dlatego nie ma możliwości zalegalizowania tego samowolnie wybudowanego obiektu.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej zlokalizowanie przedmiotowego obiektu bezpośrednio przy gazociągu uprawniało organy nadzoru budowlanego do zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. i orzeczenia nakazu rozbiórki. Samo niedotrzymanie zbliżenia obiektu budowlanego do gazociągu w okolicznościach niniejszej sprawy świadczy o istnieniu stanu niebezpieczeństwa, co wyklucza możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej. Sytuowanie obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości można uznać za wykonanie robót budowlanych, które powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (por. wyroki NSA: z 21 lutego 2017 r., II OSK 2333/15; z 11 grudnia 2012 r., II OSK 1467/11). Tym bardziej możliwe jest uznanie, że lokalizacja jakiegokolwiek obiektu budowlanego bezpośrednio na gazociągu rodzi takie zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, ponieważ w takim wypadku nie może być mowy o zachowaniu bezpiecznej od niego odległości (por. wyroki NSA: z 25 lipca 2023 r., II OSK 912/22; z 19 grudnia 2019 r., II OSK 415/18). Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia aby racjonalny prawodawca mógł dopuszczać taką lokalizację obiektów budowlanych względem gazociągów wysokiego ciśnienia, które nawet potencjalnie zagrażałoby bezpieczeństwu ludzi i mienia. Przyjęcie przeciwnego poglądu oznaczałoby, że prawodawca miałby się godzić na powstanie takiego zagrożenia i uzależnić je wyłącznie od woli prywatnego inwestora. Taka zaś wykładnia stałaby w oczywistej sprzeczności z podstawowym celem przepisów prawa budowlanego, które przede wszystkim mają służyć realizacji obiektów budowlanych w sposób, który nie będzie zagrażał bezpieczeństwu ludzi i mienia (por. wyrok NSA z 27 września 2023 r., II OSK 3299/20).
Dlatego Sąd I instancji, choć lakonicznie w ramach art. 141 § 4 p.p.s.a., to jednak niewadliwie wskazał, że podziela ten kierunek orzecznictwa sądów administracyjnych, który został przywołany przez organ II instancji, a przemawiający za tezą, że lokalizacja obiektów w strefie kontrolowanej sama w sobie stanowi podstawę do uznania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Uchybienia uzasadnienia zaskarżonego wyroku w powyższym zakresie nie mają więc istotnego wpływu na wynik sprawy.
W tych warunkach należało stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej, a dotyczące naruszenia art. 29 ust 1 pkt 2 P.b. w brzmieniu obowiązującym w 2003 r.; art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 oraz art. 51 ust. 7 P.b.; art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 7 tejże ustawy w zw. z § 10 ww. rozporządzenia z 2013 r.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 80 K.p.a.; art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 80 K.p.a. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.