II OSK 1578/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie nakazującą rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego (ganku-ogrodu zimowego). WSA uznał, że inwestorzy nie wykonali obowiązków nałożonych decyzją PINB z dnia 28 maja 2019 r. nr 140/19, a przedstawiona dokumentacja była niekompletna i budziła wątpliwości. Sąd wskazał również na naruszenie nieprzekraczalnej linii zabudowy. NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów obu instancji, a także decyzję PINB z dnia 28 maja 2019 r. nr 140/19. Sąd uznał, że postępowanie naprawcze zostało wszczęte wadliwie, bez wykazania przesłanek określonych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Ponadto, nałożone obowiązki (przedstawienie inwentaryzacji i oceny technicznej) miały charakter procesowy, a nie materialny, co jest sprzeczne z celem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który ma na celu doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem poprzez czynności materialne. Sąd podkreślił, że wadliwie nałożony obowiązek, nawet jeśli został wykonany, nie może prowadzić do nakazu rozbiórki. W związku z tym, dla końcowego załatwienia sprawy, konieczne było wyeliminowanie z obrotu prawnego wszystkich wadliwych decyzji, w tym decyzji PINB z dnia 28 maja 2019 r.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania naprawczego w prawie budowlanym (art. 50-51 P.b.), w szczególności wymogów dotyczących wszczęcia postępowania i charakteru nakładanych obowiązków. Znaczenie art. 135 p.p.s.a. w kontekście eliminowania z obrotu prawnego wszystkich wadliwych decyzji w sprawie.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego wszczęcia postępowania naprawczego i nakładania obowiązków o charakterze procesowym. Interpretacja planów miejscowych może być specyficzna dla danego planu i lokalizacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja nakładająca obowiązek przedstawienia dokumentacji (inwentaryzacji, oceny technicznej) w postępowaniu naprawczym, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jest prawidłowa, jeśli nie poprzedza jej wykazanie przesłanek do wszczęcia postępowania naprawczego i czy takie obowiązki mają charakter procesowy, a nie materialny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja taka jest wadliwa. Postępowanie naprawcze musi być poprzedzone wykazaniem przesłanek z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, a nałożone obowiązki powinny mieć charakter materialny, a nie procesowy (dostarczenie dokumentów).
Uzasadnienie
NSA uznał, że PINB wadliwie wydał decyzję z dnia 28 maja 2019 r. nr 140/19, ponieważ nie wykazał przesłanek do wszczęcia postępowania naprawczego, a nałożone obowiązki polegały na dostarczeniu dokumentów, co ma charakter procesowy, a nie materialny, wbrew art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Czy wadliwie wydana decyzja PINB z dnia 28 maja 2019 r. nr 140/19, nakładająca obowiązki w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego przez NSA w ramach rozpoznawania skargi kasacyjnej od późniejszego wyroku WSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uzasadnienie
NSA zastosował art. 135 p.p.s.a., uznając, że wadliwość decyzji PINB z 2019 r. była przyczyną wadliwości późniejszych decyzji i wyroku WSA, dlatego dla usunięcia naruszenia prawa konieczne było wyeliminowanie z obrotu prawnego wszystkich decyzji podjętych w granicach sprawy.
Czy roboty budowlane zrealizowane na podstawie skutecznego zgłoszenia, które w chwili wejścia w życie planu miejscowego z 2014 r. istniały legalnie, mogą być uznane za zgodne z prawem w kontekście § 5 pkt 6 lit. a) tego planu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nie naruszają innych przepisów.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że skoro roboty budowlane zostały zrealizowane na podstawie skutecznego zgłoszenia i istniały legalnie w chwili wejścia w życie planu miejscowego z 2014 r., to ganek-ogród zimowy jest częścią zabudowy istniejącej legalnie w rozumieniu § 5 pkt 6 lit. a) tego planu.
Przepisy (8)
Główne
p.b. art. 51 § 3 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakładanie obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. NSA uznał, że obowiązki te powinny mieć charakter materialny, a nie procesowy (dostarczenie dokumentów).
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Mpzp z 2014 r. art. 5 § pkt 6 lit. a)
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego osiedla Malichy i terenu Szpitala Tworkowskiego w Pruszkowie
Nieprzekraczalne linie zabudowy nie dotyczą zabudowy istniejącej. NSA uznał, że rozbudowa była zgodna z tym przepisem.
Mpzp z 2006 r. art. 40 § pkt 3 ppkt 1
Uchwała Rady Miejskiej w Pruszkowie Nr XLVII/529/06 z dnia 26 października 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla Malichy i terenu Szpitala Tworkowskiego w Pruszkowie
Nieprzekraczalna linia zabudowy na działce inwestorów wynosiła 5 m od strony drogi.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 50 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji PINB z dnia 28 maja 2019 r. nr 140/19. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 8 k.p.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 12 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe oddalenie skargi przez Sąd I instancji. • Naruszenie § 5 pkt 6 lit a) Mpzp z 2014 r. poprzez błędne niezastosowanie lub błędną wykładnię. • Wadliwe wszczęcie postępowania naprawczego bez wykazania przesłanek z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. • Nałożenie obowiązków o charakterze procesowym (dostarczenie dokumentów) zamiast materialnym, co jest sprzeczne z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące niepełnego uzasadnienia wyroku WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a.) nie zostały uznane za trafne. • Stanowisko, że nie można mówić o 'niewykonaniu obowiązku' nawet jeśli wykonano go w sposób niewłaściwy, zostało odrzucone; wadliwe wykonanie jest równoznaczne z niewykonaniem.
Godne uwagi sformułowania
niniejsza sprawa nie jest typową sprawą, w której inwestor nie wykonał – bądź źle wykonał, co w istocie byłoby niewykonaniem – nałożone na niego obowiązki. • nałożenie obowiązku nie może polegać na zobowiązaniu do dostarczenia dokumentów, ekspertyz, gdyż nie jest to wystarczające do doprowadzenia do stanu zgodności z prawem. • Celem postępowania naprawczego (...) jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. • wadliwe wykonanie obowiązku jest w swej istocie równoznaczne z jego niewykonaniem.
Skład orzekający
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący
Małgorzata Miron
członek
Andrzej Wawrzyniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania naprawczego w prawie budowlanym (art. 50-51 P.b.), w szczególności wymogów dotyczących wszczęcia postępowania i charakteru nakładanych obowiązków. Znaczenie art. 135 p.p.s.a. w kontekście eliminowania z obrotu prawnego wszystkich wadliwych decyzji w sprawie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego wszczęcia postępowania naprawczego i nakładania obowiązków o charakterze procesowym. Interpretacja planów miejscowych może być specyficzna dla danego planu i lokalizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe wszczęcie postępowania administracyjnego i jakie mogą być konsekwencje błędów proceduralnych, nawet jeśli faktyczny stan obiektu budowlanego budzi wątpliwości. Pokazuje też, jak NSA może ingerować w całość postępowania, eliminując wszystkie wadliwe akty.
“Błąd proceduralny w nadzorze budowlanym kosztował organ uchylenie decyzji i nakaz rozbiórki.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.