II OSK 1577/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną X sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił sprzeciw od decyzji Wojewody Małopolskiego. Sprawa dotyczyła wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z 2013 roku. Spółdzielnia Mieszkaniowa, będąca współużytkownikiem wieczystym sąsiedniej działki, wnioskowała o wznowienie postępowania, twierdząc, że była pozbawiona statusu strony. Wojewoda początkowo odmówił wznowienia, następnie uchylił tę decyzję, a Prezydent Miasta Krakowa wznowił postępowanie i umorzył je, uznając brak statusu strony Spółdzielni. Wojewoda uchylił tę decyzję, a WSA w Krakowie oddalił sprzeciw od decyzji Wojewody. NSA w poprzednim wyroku (II OSK 2911/18) uznał, że Spółdzielnia miała status strony ze względu na potencjalne zacienienie jej nieruchomości przez projektowane budynki, co było zgodne z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2020 r.). W obecnej sprawie NSA potwierdził, że zmiana przepisów prawa budowlanego nie miała zastosowania ze względu na przepisy intertemporalne. Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję Prezydenta Miasta Krakowa i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ konieczne było przeprowadzenie postępowania co do istoty sprawy w dwuinstancyjnym trybie. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego za bezzasadne, a uzasadnienie wyroku WSA za wystarczające.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym, stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organy administracji i sądy.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Prawa budowlanego z 2020 r. w zakresie definicji obszaru oddziaływania, choć zasada dotycząca statusu strony pozostaje aktualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, której potencjalne zacienienie przez projektowaną inwestycję budowlaną może ograniczyć jej zagospodarowanie, posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości sąsiedniej, której potencjalne zacienienie przez projektowaną inwestycję budowlaną może ograniczyć jej zagospodarowanie, posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Uzasadnienie
Potencjalne zacienienie nieruchomości sąsiedniej przez projektowane budynki, wynikające z przepisów techniczno-budowlanych (§ 13 i § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych), stanowi wystarczającą przesłankę do uznania właściciela tej nieruchomości za stronę postępowania o pozwolenie na budowę, nawet jeśli oddziaływanie jest dopuszczalne prawem.
Czy zmiana definicji 'obszaru oddziaływania obiektu' w Prawie budowlanym na mocy ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. ma zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. stosuje się przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowym, zgodnie z art. 25 tej ustawy.
Uzasadnienie
Przepisy intertemporalne zawarte w art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. stanowią, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji, co oznacza, że definicja 'obszaru oddziaływania obiektu' obowiązująca w czasie wszczęcia postępowania ma zastosowanie.
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia), gdy organ pierwszej instancji wydał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia, a istniała potrzeba rozstrzygnięcia co do istoty sprawy w trybie dwuinstancyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie rozstrzygnął co do istoty sprawy wznowienia, a konieczne było przeprowadzenie postępowania dwuinstancyjnego.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy, działając na podstawie wytycznych NSA, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy wznowienia, a jedynie badał przesłanki wznowienia. Konieczne było przeprowadzenie postępowania co do istoty sprawy w dwuinstancyjnym trybie, co uniemożliwiało rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy.
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zawęża kontrolę sądową w przedmiocie sprzeciwu do oceny jedynie przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia organowi odwoławczemu uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu.
Prawo budowlane art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa krąg stron postępowania o pozwolenie na budowę jako inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Prawo budowlane art. 3 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja 'obszaru oddziaływania obiektu' (w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2020 r.) - teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie NSA.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kontroli legalności decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 146
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy rozstrzygnięcia sprawy co do istoty po wznowieniu postępowania.
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy rozstrzygnięć po wznowieniu postępowania.
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
Przepis intertemporalny, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowym.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 13 § ust. 1
Dotyczy wymagań dotyczących odległości budynków i ich usytuowania, które mogą ograniczać zagospodarowanie nieruchomości sąsiednich.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 1
Dotyczy dopuszczalnego zagospodarowania nieruchomości.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny kontroluje legalność działań administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania sądu pierwszej instancji wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu NSA.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia sprzeciwu.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim.
p.p.s.a. art. 182 § § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie NSA.
p.p.s.a. art. 182 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potencjalne zacienienie nieruchomości sąsiedniej przez projektowane budynki uzasadnia status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. • Zmiana przepisów Prawa budowlanego dotycząca obszaru oddziaływania nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji. • Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu rozstrzygnięcia co do istoty sprawy w trybie dwuinstancyjnym.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość Spółdzielni Mieszkaniowej nie powinna zostać włączona do obszaru oddziaływania inwestycji. • Organ odwoławczy powinien był wydać decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji). • Zmiana przepisów Prawa budowlanego wpłynęła na ograniczenie zakresu obszaru oddziaływania i powinna zostać wzięta pod uwagę. • Uzasadnienie wyroku WSA było niewystarczające i nie odnosiło się do wszystkich podnoszonych okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
Sama potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie, jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. • W sytuacji, gdy strona nie brała udziału w dotychczasowym postępowaniu, istnieje konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania co do istoty sprawy dlatego, aby ocenić, czy organ orzekający wydał prawidłową decyzję, uwzględniającą słuszne interesy stron w granicach dopuszczonych przez prawo. • Przepis art. 64e p.p.s.a. ... wyraźnie zawęża kontrolę sądową do oceny 'jedynie przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2' k.p.a.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym, stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organy administracji i sądy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Prawa budowlanego z 2020 r. w zakresie definicji obszaru oddziaływania, choć zasada dotycząca statusu strony pozostaje aktualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia ustalania kręgu stron w postępowaniach budowlanych, co ma szerokie implikacje praktyczne dla inwestorów i właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia, jak potencjalne oddziaływanie inwestycji wpływa na prawa sąsiadów.
“Czy cień rzucany przez budynek daje prawo do bycia stroną w postępowaniu? NSA rozstrzyga.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.