II OSK 1573/17

II OSK 1573/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-06-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Marta Laskowska - Pietrzak
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2504/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-01-31
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2011 nr 212 poz 1264
art. 40 ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Marzenna Linska- Wawrzon (spr.), Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia WSA (del.) Marta Laskowska- Pietrzak, Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip, po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2504/16 w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz L. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2504/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi małoletniego L. K. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego R. G. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Lelis z dnia [...] maja 2016 r., orzekającą o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniego L.K. pod adresem pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Mazowiecki, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie zameldowanie na pobyt stały pozwala na przyjęcie domniemania, iż osoba faktycznie przebywa pod danym adresem z zamiarem stałego pobytu, skutkiem czego uznano brak przesłanek do uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania;
2. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, w postaci zastosowania art. 40 ust. 3 pkt 1 nieobowiązującego prawa o aktach stanu cywilnego i uznanie, iż w obecnym stanie prawnym konieczne jest zamieszczenie adresu zameldowania matki w zgłoszeniu urodzenia dziecka;
3. naruszenie prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. przez wadliwą kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, co skutkowało jej uchyleniem.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. G. wniosła o jej oddalenie oraz zasadzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 p.p.s.a. Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Zaznaczyć należy, że Sąd Wojewódzki uchylił kontrolowane decyzje w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniego, przyjmując, że organy obu instancji przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły przepis art. 29 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, zgodnie z którym zameldowania w stosunku do dzieci osób, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, urodzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonuje z urzędu kierownik urzędu stanu cywilnego sporządzający akt urodzenia. Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje z dniem sporządzenia aktu urodzenia, w miejscu stałego albo czasowego pobytu rodziców albo tego z rodziców, u którego dziecko faktycznie przebywa. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności w rejestrze PESEL gromadzone są dane obywateli polskich zamieszkujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Wymieniony art. 29 ustawy o ewidencji ludności reguluje sposób wykonywania obowiązku meldunkowego dzieci obywateli polskich urodzonych na terenie RP.
Sąd Wojewódzki, kierując się powyższym przepisem, zanegował stanowisko organów obu instancji, według których nie było podstaw do zameldowania małoletniego w miejscu zameldowania matki, a w konsekwencji zaszły przesłanki do anulowania czynności materialno-technicznej w tym zakresie.
Mianowicie Sąd prawidłowo wskazał, że w dacie urodzenia małoletniego, tj. 20 marca 2012 r. jego matka posiadała meldunek na pobyt stały pod spornym adresem. Dopiero po kilku latach od urodzenia się małoletniego wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania jego matki spod adresu lokalu położonego w miejscowości [...].
W takim stanie sprawy Sąd Wojewódzki stwierdził zasadnie, że w dacie urodzin małoletniego jego matka zameldowana była pod wskazanym wyżej adresem, co pozwoliło Kierownikowi Urzędu Stanu Cywilnego na automatyczne zameldowanie go w miejscu stałego pobytu matki w związku z powzięciem informacji o jego narodzinach w dniu 20 marca 2012 r. Dokonany z urzędu meldunek stał się ponadto podstawą do nadania noworodkowi numeru PESEL. Z tych względów Sąd Wojewódzki słusznie wywiódł, że nie było podstaw do anulowania czynności materialno-technicznej z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie zameldowania małoletniego, natomiast odrębnym zagadnieniem jest jego wymeldowanie spod adresu zameldowania.
Powyższa ocena Sądu Wojewódzkiego nie została skutecznie podważona, bowiem w skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutu co do naruszenia art. 29 ustawy o ewidencji ludności, stanowiącego podstawę zaskarżonego wyroku.
Natomiast zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności nie ma związku z istotą stanowiska zajętego przez Sąd Wojewódzki w niniejszej sprawie.
Nietrafny okazał się również zarzut wskazujący na naruszenie art. 40 ust. 3 pkt 1 nieobowiązującego prawa o aktach stanu cywilnego przez uznanie, iż w obecnym stanie prawnym konieczne jest zamieszczenie adresu zameldowania matki w zgłoszeniu urodzenia dziecka.
Podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu Wojewódzkiego była decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję orzekającą o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniego na pobyt stały pod wskazanym adresem. Weryfikując zaskarżoną decyzję Sąd Wojewódzki uwzględnił stan prawny obowiązujący w dacie dokonania kwestionowanej czynności materialno-technicznej, w tym przepis art. 40 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego.
Wskazany w skardze kasacyjnej art. 40 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1264), zgodnie z którym pisemne zgłoszenie urodzenia dziecka powinno w szczególności zawierać: imię i nazwisko, nazwisko rodowe, datę urodzenia, PESEL, określenia stanu cywilnego oraz miejsca stałego zameldowania matki dziecka; obowiązywał do dnia 1 marca 2015 r., kiedy to weszła w życie nowa ustawa z dnia 24 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 1741 – art. 149). Zgodnie z art. 148 ustawy z dnia 24 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego traci moc ustawa z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1264 oraz z 2012 r. poz. 1529). Z powyższego wynika, że w dacie urodzenia dziecka i jego zameldowania obowiązywał art. 40 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego.
Z tych względów zarzuty zawarte w podstawie skargi kasacyjnej okazały się niezasadne.
W konsekwencji orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a.