II OSK 1561/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-11-21
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowynadbudowaład przestrzennykompozycja osiedlaprawo administracyjnenieruchomościplanowanie przestrzenne

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą warunków zabudowy, uznając, że planowana nadbudowa do 9,10 m naruszałaby ład przestrzenny i kompozycję osiedla.

Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie lokali usługowych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne zastosowanie rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz przepisów o planowaniu przestrzennym. NSA oddalił skargę, uznając, że planowana nadbudowa do wysokości 9,10 m byłaby dysharmonijna z istniejącą zabudową i naruszałaby ład przestrzenny, a dopuszczalna wysokość została prawidłowo ustalona na 7,2 m.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. S. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie warunków zabudowy. Skarżący domagał się uchylenia decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla rozbudowy i nadbudowy lokali usługowych. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły naruszenia przepisów postępowania (art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 1, art. 56 u.p.z.p., § 7 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury). NSA uznał skargę za niezasadną. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku WSA nie uniemożliwia kontroli instancyjnej, a zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny stanu faktycznego. W odniesieniu do prawa materialnego, NSA stwierdził, że planowana nadbudowa do wysokości 9,10 m naruszałaby ład przestrzenny i kompozycję osiedla, wprowadzając dysharmonię z istniejącą zabudową usługową. Ustalenie wysokości na 7,2 m zostało uznane za prawidłowe, uwzględniające harmonię architektoniczną i kompozycję osiedla, a także zgodność z innymi wydanymi decyzjami. Sąd odrzucił zarzut naruszenia przepisów o warunkach technicznych, wskazując, że nie były one stosowane przez Sąd I instancji. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, planowana nadbudowa do wysokości 9,10 m narusza ład przestrzenny i kompozycję osiedla, wprowadzając dysharmonię z istniejącą zabudową usługową.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dopuszczenie nadbudowy do wysokości 9,10 m w sąsiedztwie budynków o wysokości 4,2 m i 8,3 m wprowadziłoby dysharmonię i zakłócenie ładu przestrzennego. Ustalenie wysokości na 7,2 m zostało uznane za prawidłowe, uwzględniające harmonię architektoniczną i kompozycję osiedla, a także zgodność z innymi wydanymi decyzjami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 56

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego § 7 ust. 3 i ust. 4

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi. Naruszenie § 7 ust. 4 rozporządzenia poprzez błędne jego zastosowanie. Naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez odmowę wydania decyzji mimo spełnienia przesłanek. Naruszenie art. 64 ust. 1 w zw. z art. 56 u.p.z.p. poprzez oparcie decyzji odmownej na ustaleniach dotyczących ładu przestrzennego. Naruszenie § 3 pkt 16 i 19 oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych.

Godne uwagi sformułowania

wprowadzi dysharmonię oraz zakłócenie ładu przestrzennego obliczenie średniej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej byłoby w tym przypadku niewłaściwe, ponieważ powstałaby pośrednia wartość obca w obszarze analizowanym brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy [...] nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym niejednorodność sposobu zabudowy obszaru analizowanego stanowi uzasadnienie dla uznania za słuszne odniesienia się przy określaniu wskaźników dla planowanej zabudowy jedynie do zabudowy o analogicznym przeznaczeniu ład przestrzenny należy przez to rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący

Tomasz Zbrojewski

sprawozdawca

Mirosław Gdesz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania warunków zabudowy, w szczególności w kontekście ładu przestrzennego, kompozycji osiedla i wysokości zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i urbanistycznej, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnego obszaru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania warunków zabudowy i interpretacji przepisów dotyczących ładu przestrzennego, co jest istotne dla wielu inwestorów i właścicieli nieruchomości.

Nadbudowa do 9,10 m odrzucona. NSA wyjaśnia, jak chronić ład przestrzenny.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1561/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Gdesz
Robert Sawuła /przewodniczący/
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Gd 653/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-03-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 293
art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 1, art. 56
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Dz.U. 2003 nr 164 poz 1588
par. 7 ust. 3 i ust. 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Dz.U. 2022 poz 329
art. 134 par. 1, art. 141 par. 4, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 653/21 w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 30 sierpnia 2021 r., nr SKO Gd/1150/21 w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 653/21, oddalił skargę G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 30 sierpnia 2021 r., nr SKO Gd/1150/21, w przedmiocie warunków zabudowy.
Powyższą decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (Kolegium), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, zwana dalej: "k.p.a."), art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1, art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r. poz. 293 ze zm., zwana dalej: "u.p.z.p.") oraz § 3, § 4 i § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. nr 164, poz. 1588, zwane dalej: "rozporządzeniem"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska (Prezydent) z dnia 26 stycznia 2021 r., nr WUiA-IV.6730.355-7.2019.BM.373463, odmawiającą ustalenia, na rzecz G. S., warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie dwóch "lokali usługowych" na działkach nr [...], położonych w [...] przy ul. [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył G. S., wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie i uchylenie decyzji Kolegium z dnia 30 sierpnia 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta z dnia 26 stycznia 2021 r. i "przekazanie sprawy od ponownego rozpoznania", .
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący kasacyjnie, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej: "p.p.s.a."), zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania - art. 134 § 1 p.p.s.a.:
a) poprzez brak rozpoznania wszystkich zarzutów skarżącego zgłoszonych w skardze, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem uwzględnienie, któregokolwiek z pominiętych zarzutów powinno doprowadzić do uwzględnienia skargi skarżącego,
b) w związku z brakiem stwierdzenia naruszenia art. 32 ust. 1 i 64 ust. 2 Konstytucji RP przy zastosowaniu § 7 ust. 4 rozporządzenia, albowiem ustalenie wysokości górnej krawędzi na poziomie 7,2 m rażąco narusza zasadę równości stron (wobec istnienia w obrębie tego samego kompleksu zabudowy o wysokości 8,3 m) oraz możliwości ograniczenia prawa własności jedynie w drodze ustawy wobec ograniczenia prawa własności skarżącego na podstawie ww. rozporządzenia, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem jego uwzględnienie, powinno doprowadzić do uwzględnienia skargi skarżącego, przy czym zarzut ten zgłaszany jest z ostrożności procesowej, w razie braku uwzględnienia zarzutu opisanego w pkt 3 poniżej;
2) przepisów postępowania - art. "141 ust. 4" p.p.s.a., poprzez brak zrozumiałego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej wskutek jednoczesnego twierdzenia, że zabudowa mieszkalna miała wpływ na możliwy kształt planowanej nadbudowy i wskazywania, że ustalając ten kształt zabudowa ta jest pomijana, albowiem ma odrębną funkcję, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem, powodując, że uzasadnienie wyroku jest wewnętrznie sprzeczne, nie ma możliwości dokonania jego instancyjnej kontroli;
3) prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie - § 7 ust. 4 rozporządzenia, poprzez błędne jego zastosowanie, w sytuacji gdy w sprawie nie zachodziły żadne szczególne okoliczności przemawiające za zastosowaniem przepisu szczególnego i zastosowanie winien znaleźć przepis § 7 ust. 3 rozporządzenia;
4) prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie - art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., poprzez odmowę wydania decyzji o warunkach zabudowy, w sytuacji gdy skarżący spełnił wszelkie przesłanki konieczne do wydania takiej decyzji;
5) prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie - art. 64 ust. 1 w zw. z art. 56 u.p.z.p., poprzez oparcie decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy wyłącznie na ustaleniach dotyczących ładu przestrzennego, podczas gdy z brzmienia powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że takie ustalenia nie mogą prowadzić do wydania decyzji odmownej, jeśli zamierzenie jest zgodne z przepisami odrębnymi;
6) prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie - § 3 pkt 16 i 19 oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wskutek przypisania pojęciom "kondygnacja", "antresola" i "niska zabudowa" znaczeń innych niż uczynił to prawodawca.
Skarżący kasacyjnie wniósł nadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonej "zaznaczonej mapki wraz ze zdjęciami", na okoliczność ukazania panującej zabudowy na osiedlu [...] oraz faktu, iż ustalenia organów są dobrowolne i nie mają żadnego uzasadnienia w rzeczywistości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, któremu pozostałe strony nie sprzeciwiły się, Sąd rozpoznał kasację poza rozprawą.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Skarga kasacyjna jest niezasadna, albowiem podniesione w niej zarzuty nie są w stanie skutecznie podważyć dokonanej przez Sąd Wojewódzki oceny zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zauważyć przy tym należy, że wniesiony środek zaskarżenia nie zawiera żadnych zarzutów mających na celu wykazanie wadliwości w działaniu organów w zakresie wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, tj. zarzutów związanych z naruszeniem przez organy przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Powyższe skutkuje znacznym ograniczeniem kontroli kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu opartego na naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. W tej mierze wyjaśnić trzeba, że naruszenie ww. przepisu, który określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku, może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia lub sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia, w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku Sądu wojewódzkiego, gdy chodzi o analizę przedstawionego w nim stanowiska i argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji uczynił zadość obowiązkowi jego sporządzenia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Zupełnie inną natomiast kwestią jest siła przekonywania zawartych w uzasadnieniu wyroku argumentów, co prowadzi do wniosku, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor środka zaskarżenia poprzez swój zarzut w tym przedmiocie w gruncie rzeczy zmierza do podważenia oceny stanu faktycznego oraz prawnego ustalonego w postępowaniu administracyjnym i przyjętego przez sąd administracyjny, nie może tego jednakże skutecznie uczynić w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na art. 134 § 1 p.p.s.a. należy wykazać, że sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. Nie można również w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (zob. wyroki NSA: z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1044/21; z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6481/21; z dnia 9 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 109/22). Mając powyższe na uwadze, Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia ww. przepisu. Sąd I instancji niewątpliwie rozpoznał istotę sprawy i orzekał w granicach danej sprawy. W ramach analizowanego zarzutu, co wyżej zauważono, skarżący kasacyjnie nie może skutecznie zwalczać dokonanej oceny stanu faktycznego przez pryzmat przepisów prawa materialnego.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, stwierdzić należy, że wobec niezakwestionowania ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie mogły one skutecznie podważyć przyjętego przez Sąd I instancji stanowiska, co do zgodności z prawem odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie dwóch "lokali usługowych". Przypomnieć należy, że inwestor planował nadbudowę budynku do wysokości 9,10 m. (tylko taka wysokość bez żadnych modyfikacji jest brana pod uwagę przez inwestora - taka konkluzja wynika z analizy treści dokumentów zalegających w aktach sprawy). Zgodnie z § 7 rozporządzenia, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wyznacza się dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich (ust. 1). Jeżeli wysokość, o której mowa w ust. 1, na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas przyjmuje się jej średnią wielkość występującą na obszarze analizowanym (ust. 3). Dopuszcza się wyznaczenie innej wysokości, o której mowa w ust. 1, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1 (ust. 4). Jak podał Sąd I instancji, ze sporządzonej przez urbanistę analizy funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że zabudowa na sąsiednich działkach posiada wysokość jednej kondygnacji, tj. 3,5 m i 4,2 m oraz dwóch kondygnacji - skrajne segmenty na działce nr [...] - wysokość 7 m i na działce nr [...] - wysokość 8,3 m. Zabudowa usługowo-handlowa na działkach nr [...] tworzy zwarty kompleks, a dopuszczenie nadbudowy do wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej 9,10 m, jak planuje inwestor, w bezpośrednim sąsiedztwie budynków o wysokości elewacji 4,2 m wprowadzi dysharmonię oraz zakłócenie ładu przestrzennego. Rozważając zaś kwestię ustalenia parametru wysokości na podstawie średniej wartości z obszaru analizowanego uwzględniono, że w obszarze analizowanym oprócz zespołu pawilonów usługowych o wysokości 1 i 2 kondygnacji znajdują się również budynki wielorodzinne - 5 i 6-kondygancyjne. Stwierdzono, że kompozycja osiedla, na którym znajduje się teren inwestycji, polega na zestawieniu wysokich i niskich budynków - bez wartości pośrednich (nie dotyczy to szkoły położonej w znacznej odległości ponad 300 m na dużej działce, stanowiącej odrębny zespół). W związku z tym obliczenie średniej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej byłoby w tym przypadku niewłaściwe, ponieważ powstałaby pośrednia wartość obca w obszarze analizowanym. Zdaniem urbanisty postulowana przez inwestora nadbudowa środkowych segmentów do 3 kondygnacji wprowadziłaby zbyt agresywny element. W analizie zwrócono szczególną uwagę na kompozycję osiedla, w ramach którego płynnie współistnieje zarówno wysoka zabudowa mieszkaniowa w otoczeniu zieleni oraz uzupełniająca ją niższa zabudowa usługowo-handlowa. Stwierdzono, że w przestrzeni osiedla bryła budynku usługowego jest ściśle związana z rodzajem zabudowy. Schodkowa zabudowa dopuszczona w wysokich budynkach wielorodzinnych nie uzasadnia natomiast dopuszczalności takiego rodzaju rozwiązań w niskiej zabudowie usługowej. Uwzględniając powyższe uwarunkowania w analizie za dopuszczalne uznano ustalenie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej na poziomie 7,2 m, czyli nadbudowę o jedną kondygnację (do dwóch kondygnacji łącznie), co ujednoliciłoby bryłę kompleksu i uporządkowało wnętrze urbanistyczne. Prawidłowość urbanistyczną takiego stanowiska potwierdzono odnosząc się do wydanych już decyzji: o pozwoleniu na budowę z dnia 17 lutego 2020 r. dla działki [...] przy ul. [...] oraz decyzji o warunkach zabudowy z dnia 26 marca 2020 r. dla działki [...] przy ul. [...], w których wysokość zabudowy ustalono na 7,2 m. W tym stanie rzeczy, niewadliwie uznano, że planowana przez inwestora nadbudowa do wysokości krawędzi elewacji frontowej 9,10 m nie jest właściwa ze względu na harmonię architektoniczną i kompozycję osiedla. Obiekty przy ul. [...] to zabudowa wyłącznie usługowa, wobec czego nie można było ich wysokości warunkować odnosząc się do wysokości zabudowy innego rodzaju, tj. zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Podkreślić trzeba, że niejednorodność sposobu zabudowy obszaru analizowanego stanowi uzasadnienie dla uznania za słuszne odniesienia się przy określaniu wskaźników dla planowanej zabudowy jedynie do zabudowy o analogicznym przeznaczeniu. Racjonalne jest przyjęcie, że dla ustalenia warunków konkretnego rodzaju zabudowy decydujące znaczenie powinna mieć w szczególności analiza właśnie tych działek sąsiednich, które są zabudowane w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. O ile analiza urbanistyczna obejmować będzie pod kątem zachowania ładu przestrzennego wszystkie działki położone w zakreślonym obszarze analizowanym, to jednak konkretyzacja warunków dla nowej zabudowy może odbyć się poprzez odniesienie już tylko do zabudowy o tożsamej funkcji, np. zabudowy usługowej (zob. wyrok NSA z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1732/15). Wbrew zapatrywaniu skarżącego kasacyjnie, brak było podstaw aby odnosić parametr wysokościowy do budynków mieszkalnych, nawet wtedy, gdy w niższych ich kondygnacjach znajdowały się lokale usługowe. Słusznie uznano, że nie można tracić z pola widzenia faktu, że budynek, w którym planowana jest nadbudowa, stanowi część zwartego kompleksu usługowo- handlowego, otoczonego wyższą zabudową mieszkaniową wielorodzinną, które łącznie tworzą układ architektoniczny-urbanistyczny z dominującymi budynkami mieszkalnymi, nie zaś usługowymi. Nie było w niniejszej sprawie podstaw, aby sporny wskaźnik ustalać stosując § 7 ust. 3 rozporządzenia, gdyż takie działanie doprowadziłoby do wprowadzenia rozwiązań architektonicznych obcych w obszarze analizowanym, dominujących nad pozostałymi segmentami zespołu o funkcji handlowo-usługowej. Usprawiedliwieniem dla wprowadzenia parametru wysokości wnioskowanego przez skarżącego nie mógł być chaos przestrzenny panujący już aktualnie w kompleksie handlowo-usługowym. Wprowadzenie żądanej wysokości 9,10 m wyłącznie pogłębiłoby istniejący nieład przestrzenny, w przeciwieństwie do dopuszczonej przez organ nadbudowy do wysokości 7,2 m, która przysłużyłaby się jego uporządkowaniu. W tym miejscu należy odnieść się do złożonego w skardze kasacyjnej wniosku strony o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonej "zaznaczonej mapki wraz ze zdjęciami", na okoliczność ukazania panującej zabudowy na osiedlu [...] oraz faktu, iż ustalenia organów są dobrowolne i nie mają żadnego uzasadnienia w rzeczywistości. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił tego wniosku, po pierwsze, ze względu na niepodważenie stosownymi zarzutami ustalonego w sprawie stanu faktycznego, po drugie, z uwagi na nikłą wartość dowodową załączonej "mapki" i zdjęć. Nie wiadomo czy wskazane budynki znajdują się w obszarze analizowanym wyznaczonym stosownie do § 3 rozporządzenia, nadto nie wskazano żadnych parametrów wysokościowych tych budynków. Skarżący kasacyjnie podnosi także naruszenie zasady równości wobec istnienia w obrębie tego samego kompleksu usługowo-handlowego zabudowy o wysokości 8,3 m (skrajny budynek). Na marginesie, twierdzenie skarżącego, że wedle jego wiedzy wysokość zabudowy na działce [...] względem chodnika to 8,68 m, jest gołosłowne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest nieuprawniony, albowiem skarżący nie wnioskował o taką wysokość, lecz konsekwentnie o 9,10 m, nie podważył także tego, że organ nie był związany wnioskiem inwestora i mógł ustalić warunki zabudowy przyjmując parametr wysokościowy na 8,3 m, czy 7,2 m (jak sugerował organ). W sytuacji gdy planowana inwestycja nie jest dostosowana do istniejącej zabudowy pod względem urbanistycznym i architektonicznym organ ma podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i § 7 ust. 4 rozporządzenia.
W ocenie Składu orzekającego, wnoszący skargę kasacyjną bezpodstawnie zarzuca także Sądowi I instancji naruszenie § 3 pkt 16 i 19 oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie były one przez Sąd stosowane, zatem nie można było ich naruszyć poprzez "niewłaściwie zastosowanie". Ponadto, zauważyć należy, że nawet wadliwe użycie przez Sąd pojęcia "kondygnacji", gdy operowano parametrami wysokościowymi, należy ocenić jako pozostające bez istotnego wpływu na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony też uznał zarzut naruszenia art. 64 ust. 1 w zw. z art. 56 u.p.z.p. Mając na względzie treść art. 56 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. nie można odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnym. Należy też podkreślić, iż decyzja o warunkach zabudowy ma charakter związany. Zatem jeśli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy inwestycji, której ustalenie pozostaje w zgodzie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i z unormowaniami przewidzianymi w przepisach szczególnych oraz czyni zadość warunkom formalnym, obowiązkiem organu właściwego w sprawie jest wydanie decyzji pozytywnej. W niniejszym przypadku uznano, że zamierzenie inwestora nie spełnia wymogów z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i nie wpisuje się w istniejący ład przestrzenny w obszarze analizowanym z konkretnych urbanistycznych względów. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że gdy mowa jest o ładzie przestrzennym należy przez to rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Nie można zatem odrzucić ładu przestrzennego jako podstawowego kryterium oceny, czy zamierzenie inwestycyjne pozostaje w zgodzie z istniejącym układem przestrzennym i daje się pogodzić z funkcjami obecnymi w zabudowie (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2431/12).
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI