II OSK 156/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
planowanie przestrzenneprawo własnościochrona środowiskateren leśnyuchwała rady gminyskarga kasacyjnaład przestrzennystudium uwarunkowań

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, utrzymując przeznaczenie działki pod teren leśny.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. K. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jego skargę na uchwałę Rady Gminy Uścimów w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący kwestionował przeznaczenie swojej działki pod teren leśny z zakazem zabudowy, zarzucając naruszenie prawa własności. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchwała nie naruszyła prawa, ponieważ utrzymywała dotychczasowe przeznaczenie działki zgodne z poprzednim planem i studium, a ochrona interesu publicznego i środowiska miała prymat.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę skarżącego na uchwałę Rady Gminy Uścimów w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotem sporu było przeznaczenie działki skarżącego pod teren leśny z zakazem zabudowy, co zdaniem skarżącego stanowiło naruszenie jego prawa własności i przekroczenie przez Radę Gminy przysługującego jej władztwa planistycznego. Sąd pierwszej instancji, wykonując wiążące wskazania NSA, ustalił, że działka była już wcześniej przeznaczona pod zalesienie w poprzednim planie miejscowym, a jej obecne przeznaczenie jest zgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. NSA podzielił stanowisko WSA, uznając, że utrzymanie dotychczasowego przeznaczenia terenu leśnego, zgodnego ze studium i poprzednim planem, służy ochronie interesu publicznego i ładu przestrzennego, a ochrona środowiska ma prymat nad interesem indywidualnym właściciela w tym przypadku. Sąd podkreślił, że brak szczegółowego uzasadnienia Rady dla utrzymania status quo nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały, zwłaszcza gdy właściciel nie zgłaszał wniosków o zmianę przeznaczenia w toku procedury planistycznej. Skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, utrzymanie dotychczasowego przeznaczenia działki pod teren leśny, zgodne ze studium i poprzednim planem, nie narusza prawa własności, gdy służy ochronie interesu publicznego i ładu przestrzennego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uchwała Rady Gminy utrzymująca przeznaczenie działki pod teren leśny, zgodne z poprzednim planem i studium, nie narusza prawa własności. Podkreślono prymat interesu publicznego i ochrony środowiska nad interesem indywidualnym właściciela w tym kontekście, a także brak konieczności szczegółowego uzasadniania utrzymania status quo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 3 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 21 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

K.c. art. 140

Kodeks cywilny

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 1-6

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrzymanie przeznaczenia działki pod teren leśny jest zgodne z poprzednim planem miejscowym i studium. Ochrona interesu publicznego i środowiska ma prymat nad interesem indywidualnym właściciela. Brak szczegółowego uzasadnienia utrzymania status quo w uchwale nie jest podstawą do jej nieważności, gdy nie zgłaszano wniosków o zmianę przeznaczenia.

Odrzucone argumenty

Przeznaczenie działki pod teren leśny z zakazem zabudowy narusza prawo własności. Rada Gminy przekroczyła władztwo planistyczne, arbitralnie wyłączając możliwość zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł domniemywać motywów Rady, które nie zostały wyrażone wprost w uchwale. Naruszenie przepisów wymagało stwierdzenia nieważności uchwały w trybie art. 147 § 1 P.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy uchwała [...] prowadziła do naruszenia prawa własności skarżącego utrzymanie dotychczasowego sposobu zagospodarowania nie można przyjąć, że doszło do nieuprawnionej ingerencji w prawo własności skarżącego, skoro plan miejscowy zachował status quo arbitralne wyłączenie możliwości zabudowy mieści się w granicach władztwa planistycznego nie można czynić gminie – po kilkunastu latach – zarzutu, że nie przedstawiła szczegółowo powodów podtrzymania dotychczasowego przeznaczenia terenu tam, gdzie jest to możliwe, a tak jest w przypadku spornej nieruchomości, zasadne jest dążenie do utrzymania "zielonego" przeznaczenia terenu, nie zaś przyczynianie się do jego niszczenia inicjatywa skarżącego w istocie zmierza do wymuszenia na gminie zmiany przeznaczenia jego nieruchomości z leśnej na budowlaną, co wykracza poza zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny

Skład orzekający

Jan Szuma

sprawozdawca

Roman Ciąglewicz

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prymatu interesu publicznego (ochrona środowiska, ład przestrzenny) nad interesem indywidualnym właściciela w planowaniu przestrzennym, zwłaszcza przy utrzymaniu dotychczasowego przeznaczenia terenu. Interpretacja granic władztwa planistycznego gminy i wymogów uzasadnienia uchwał planistycznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji utrzymania status quo w planie miejscowym, zgodnego ze studium i poprzednim planem. Kontekst faktyczny (działka leśna, brak wniosków o zmianę) jest kluczowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest częstym tematem w prawie administracyjnym i nieruchomościach.

Własność czy las? Sąd NSA rozstrzyga o przeznaczeniu działki.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 156/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma /sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Tomasz Bąkowski
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
II SA/Lu 509/24 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-09-19
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 509/24 w sprawie ze skargi J. K. na uchwałę nr XI/48/11 Rady Gminy Uścimów z dnia 28 października 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Uścimów oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 509/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. K. na uchwałę nr XI/48/11 Rady Gminy U. (zwanej dalej "Radą") z dnia 28 października 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego gminy U. (Dz. Urz. Woj. Lubelskiego z 2012 r. poz. 654 z późn. zm., dalej "zaskarżona uchwała" lub "uchwała nr XI/48/11").
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że rozpoznając ponownie skargę J. K. był związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 732/23, uchylił poprzedni wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 641/22, wskazując na konieczność dokonania dodatkowych ustaleń faktycznych dotyczących zgodności planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz wcześniejszego przeznaczenia spornej działki.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przed podjęciem uchwały nr XI/48/11 działka nr [...], należąca w dacie uchwalenia planu do skarżącego, była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z 1998 r., w którym w całości przeznaczona była pod zalesienie (symbol Ea41RL). W ewidencji gruntów i budynków działka oznaczona jest jako grunty rolne klasy RIVb, RV oraz las LsIV.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przeznaczenie działki nr [...] przyjęte w zaskarżonym planie miejscowym jest zgodne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy U. z 2002 r., w którym nieruchomość znajduje się na obszarze oznaczonym jako lasy. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zgodny ze studium jest również ustanowiony w § 72 pkt 3 lit. c uchwały nr XI/48/11 zakaz lokalizacji na tym terenie zabudowy z wyjątkiem urządzeń związanych z gospodarką leśną.
W odniesieniu do zarzutu przekroczenia władztwa planistycznego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że Rada nie przekroczyła granic przysługującego jej władztwa planistycznego, ponieważ przeznaczenie działki pod teren leśny bez prawa zabudowy stanowi kontynuację przeznaczenia tego terenu określonego w poprzednim planie miejscowym. Sąd wyjaśnił, że w ujawnionych okolicznościach sprawy istniały uzasadnione przesłanki do przyznania prymatu interesowi publicznemu i ochronie środowiska, gdyż rozważana działka, jako pokryta lasem, podlega ochronie wynikającej zarówno z przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jak i studium wiążącego organ gminy w procedurze uchwalania planu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie podzielił stanowiska J. K. dotyczącego naruszenia zasady proporcjonalności przy ograniczaniu prawa własności. Wyjaśnił, że chronione w art. 64 Konstytucji RP prawo własności nie jest prawem bezwzględnym i może zostać ograniczone z zachowaniem zasady proporcjonalności, przy czym w sprawie ograniczenie to było uzasadnione koniecznością ochrony środowiska i zachowania ładu przestrzennego. Zdaniem Sądu tam, gdzie jest to możliwe, zasadne jest dążenie do utrzymania "zielonego" przeznaczenia terenu, nie przyczynianie się do jego niszczenia, tym bardziej gdy takie kierunki zachowania struktury przestrzennej cennej pod względem przyrodniczym są jasno przewidziane w studium.
W zakresie oceny wprowadzonych ograniczeń w kontekście ustaleń dotyczących nieruchomości sąsiednich, Sąd pierwszej instancji podtrzymał stanowisko, że działka nr [...] od dwóch stron graniczy z terenem leśnym, a zabudowa znajduje się po drugiej stronie ulicy w obszarze RM1. W takiej sytuacji utrzymanie przeznaczenia spornej nieruchomości pod teren leśny służy ustawowemu wymogowi zachowania ładu przestrzennego określonemu w art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (na datę zaskarżonej uchwały Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm., dalej "u.p.z.p.").
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił również, że pomimo powzięcia informacji o zbyciu przez J. K. działki nr [...] w toku postępowania sądowego, okoliczność ta nie wpływa na jego legitymację skargową, gdyż był on właścicielem nieruchomości w dacie podjęcia uchwały nr XI/48/11 oraz w dacie wniesienia skargi.
Skargę kasacyjna od powyższego wyroku wniósł J. K. zarzucając naruszenie:
1. art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. (skarżący wskazał na tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 z późn. zm.) w zw. z art. 64 ust 1 i 3 oraz 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej, poprzez przyjęcie, iż w uchwale nr XI/48/II Rada właściwe uzasadniła swoje stanowisko, wskazując racje przemawiające za przyjętymi rozwiązaniami planistycznymi oraz przyjęcie, że nie naruszono interesu prawnego skarżącego, polegającego na nieuwzględnieniu gwarancji ochrony własności przy określaniu zasad kształtowania ładu przestrzennego oraz że nie naruszono zasady proporcjonalności przy ustalaniu zakresu potencjalnych ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości;
2. art. 1 ust. 2 pkt 7 i 9, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (na datę zaskarżonej uchwały Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm., dalej "K.c.") oraz art. 7, art. 21 ust. 1, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3, art. 87 ust. 2 oraz art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez ich wadliwe zastosowanie i przyjęcie, że arbitralne wyłączenie możliwości zabudowy mieści się w granicach władztwa planistycznego, pomimo że w zaskarżonej uchwale Rada nie podjęła próby uzasadnienia tak daleko idącej ingerencji w prawo własności nieruchomości (która de facto narusza istotę tego prawa), a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie może domniemywać takich motywów i podawać ich w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, gdy nie zostały wyrażone wprost w uchwale;
3. art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że uchwała nr XI/48/11 nie przekroczyła granic władztwa planistycznego gminy;
4. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez oddalenie skargi. pomimo że charakter przepisów, które zostały naruszone w związku z podjęciem przez Radę uchwały, stwarzał konieczność stwierdzenia jej nieważności w zaskarżonym zakresie w trybie art. 147 § 1 P.p.s.a.
Wskazując na powyższe, J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, względnie rozpoznanie skargi. Wystąpił także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zd. drugie ustawy P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej i nie relacjonuje się w nim ustaleń faktycznych oraz argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego (art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a.), stąd należy ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów skargi kasacyjnej.
Na wstępie należy zwrócić uwagę na kwestię formalną dotyczącą przepisów stanowiących podstawę kontroli zaskarżonej uchwały. Jakkolwiek w skardze kasacyjnej przywołano tekst jednolity ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2018 r., to kontrola uchwały z dnia 28 października 2011 r. powinna następować przez pryzmat przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym w tamtym okresie, czyli ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.). Kwestia ta nie ma jednak wpływu na merytoryczną ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, gdyż przepisy będące przedmiotem zarzutów nie uległy istotnym zmianom w zakresie mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy uchwała nr XI/48/11 Rady Gminy U. z dnia 28 października 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy U., w części dotyczącej działki nr [...] położonej w miejscowości O., prowadziła do naruszenia prawa własności skarżącego, które mu uprzednio przysługiwało, poprzez przeznaczenie tej nieruchomości pod teren lasu (symbol 5ZL2) z zakazem zabudowy, tym samym przekraczając granice władztwa planistycznego gminy. Spór ten wymaga rozstrzygnięcia w kontekście wykonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wiążących wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 732/23, który uchylił poprzedni wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Kluczowe dla oceny zasadności skargi kasacyjnej jest ustalenie, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zastosował się do oceny prawnej i wykonał zalecenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 732/23. Naczelny Sąd Administracyjny w tamtym wyroku wskazał, że ponownie rozpoznając skargę, Sąd pierwszej instancji powinien w pierwszej kolejności ocenić, czy ustalone w zaskarżonym planie przeznaczenie nieruchomości będącej własnością skarżącego nie narusza ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wykonał to zalecenie, dokonując analizy treści studium i stwierdzając zgodność przyjętego w planie przeznaczenia działki ze studium. Naczelny Sąd Administracyjny nakazał także dokonanie ustaleń, czy przed przyjęciem zaskarżonej uchwały działka ta była objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i jakie było jej przeznaczenie. Sąd pierwszej instancji również wykonał to zalecenie, ustalając na podstawie wyjaśnień Wójta Gminy U., że działka była wcześniej w całości przeznaczona pod zalesienie. Wreszcie Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał Sąd pierwszej instancji do oceny, czy Rada wprowadzając ograniczenia w sposobie zagospodarowania nieruchomości skarżącego w sposób prawidłowy wyważyła interes indywidualny właściciela nieruchomości i interes publiczny, a ponadto do oceny wprowadzonych ograniczeń w kontekście ustaleń dotyczących nieruchomości sąsiednich. Wojewódzki Sąd Administracyjny wykonał również to zalecenie, przeprowadzając analizę uwarunkowań przestrzennych i wskazując, że działka nr [...] od dwóch stron graniczy z terenem leśnym, zaś zabudowa znajduje się po drugiej stronie drogi, w obszarze RM1.
W pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej J. K. zarzucił naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. w związku z art. 64 ust. 1 i 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez przyjęcie, że w zaskarżonej uchwale Rada właściwie uzasadniła swoje stanowisko, wskazując racje przemawiające za przyjętymi rozwiązaniami planistycznymi oraz że nie naruszono interesu prawnego skarżącego. Zarzut ten, w takiej formie, w jakiej został przedstawiony, jest nieadekwatny do okoliczności niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wprost bowiem przyznał na stronie 12 zaskarżonego wyroku, że motywy objęcia działki nr [...] zakazem zabudowy i utrzymaniem jej leśnego przeznaczenia nie zostały wyrażone przez Radę w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ani też nie zostały przekonująco przedstawione w uzasadnieniu uchwały podjętej wobec złożonego przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd pierwszej instancji nie stwierdził zatem, że Rada właściwie uzasadniła swoje stanowisko, lecz przeciwnie - uznał brak takiego uzasadnienia, niemniej jednak ocenił, że w okolicznościach sprawy nie doszło do przekroczenia władztwa planistycznego.
Odnosząc się do merytorycznej części tego zarzutu, dotyczącej naruszenia interesu prawnego skarżącego i nieuwzględnienia gwarancji ochrony własności, należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wykonując wiążące wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 15 maja 2024 r., dokonał ustaleń kluczowych dla oceny, czy doszło do nadużycia władztwa planistycznego. Sąd pierwszej instancji ustalił, że przed podjęciem zaskarżonej uchwały działka nr [...] w całości była objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy U. z dnia [...] lutego 1998 r., zgodnie z którymi działka przeznaczona była pod zalesienie (symbol Ea41RL). Oznacza to, że zaskarżona uchwała nie zmieniła przeznaczenia nieruchomości w kierunku niekorzystnym dla właściciela, lecz jedynie utrzymała dotychczasowy sposób zagospodarowania. W świetle tych ustaleń nie można przyjąć, że doszło do nieuprawnionej ingerencji w prawo własności skarżącego, skoro plan miejscowy zachował status quo w zakresie przeznaczenia terenu.
Drugi zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 7 i 9, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w związku z art. 140 K.c. oraz z art. 7, art. 21 ust. 1, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3, art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji poprzez wadliwe zastosowanie tych przepisów i przyjęcie, że arbitralne wyłączenie możliwości zabudowy mieści się w granicach władztwa planistycznego, pomimo braku uzasadnienia takiej ingerencji w prawo własności. Skarżący podnosi, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie może domniemywać motywów działania Rady, gdy nie zostały one wyrażone wprost w uchwale. Zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w materiale sprawy. Gmina korzystała z przysługującego jej władztwa planistycznego w granicach przewidzianych przez ustawę i z zachowaniem konstytucyjnych wymogów proporcjonalności, co wynika zarówno z analizy planu miejscowego, jak i wcześniejszych aktów planistycznych oraz studium. Skarżący nie wykazał, aby podjęte rozstrzygnięcie było dowolne lub nieuzasadnione, czy też naruszało istotę prawa własności.
Argumentacja, zgodnie z którą samo nieprzedstawienie przez Radę w motywach uchwały wyczerpującego uzasadnienia dla utrzymania przeznaczenia leśnego dla działki nr [...] miałoby przesądzać o jej nieważności, jest nieprzekonująca. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że w sytuacji, gdy plan nie zmienia przeznaczenia działki, a jedynie je potwierdza w stosunku do wcześniejszego stanu prawnego, szczególnie w kontekście braku wniosków właściciela o zmianę tego przeznaczenia w toku procedury planistycznej, nie można wymagać, aby Rada każdorazowo, w stosunku do każdej działki, uzasadniała w motywach uchwały kontynuację dotychczasowych rozwiązań, jeśli te rozwiązania są zgodne z polityką przestrzenną gminy i wymogami studium. W niniejszej sprawie, gdy w toku procedury planistycznej nie składano żadnych wniosków o zmianę przeznaczenia działki nr [...], nie można czynić gminie – po kilkunastu latach – zarzutu, że nie przedstawiła szczegółowo powodów podtrzymania dotychczasowego przeznaczenia terenu. Jakkolwiek pożądane jest, aby plany miejscowe były w możliwie szczegółowy sposób uzasadnione, to w przypadku utrzymania status quo, przy braku wystąpień zainteresowanych w procedurze planistycznej, sam brak rozbudowanego uzasadnienia każdego rozwiązania przyjętego w planie, nie stanowi wystarczającej podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały na podstawie art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wykonując zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, zbadał zgodność przyjętego przeznaczenia ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy U.. Sąd pierwszej instancji ustalił, że przeznaczenie działki nr [...] przyjęte w zaskarżonym planie miejscowym jest zgodne z ustaleniami studium, w którym nieruchomość znajduje się na obszarze oznaczonym jako lasy. Ta zgodność dodatkowo potwierdza, że przyjęte rozwiązania planistyczne mieszczą się w granicach władztwa planistycznego gminy i realizują długofalową politykę przestrzenną wyrażoną w dokumencie studium.
W trzecim zarzucie skarżący podniósł naruszenie art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że uchwała Rady nie przekroczyła granic władztwa planistycznego gminy. Zarzut ten jest nieuzasadniony w świetle poczynionych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawidłowo ocenił, że skoro przeznaczenie działki nr [...] pod teren leśny bez prawa zabudowy jest kontynuacją przeznaczenia tego terenu określonego w poprzednim miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jest zgodne ze studium oraz z rzeczywistym stanem zagospodarowania tej nieruchomości odzwierciedlonym w ewidencji gruntów i budynków (gdzie działka oznaczona jest jako RIVb, RV i LsIV), to Radzie nie można zarzucić przekroczenia władztwa planistycznego.
Sąd pierwszej instancji wszechstronnie zweryfikował przesłanki podjętych rozstrzygnięć planistycznych pod kątem racjonalności, przydatności i proporcjonalności ograniczeń prawa własności w świetle standardów konstytucyjnych. Wskazał, że utrzymanie przeznaczenia działki nr [...] jako terenu leśnego służy ochronie interesu publicznego i ładu przestrzennego, co jest celem nadrzędnym w planowaniu przestrzennym, szczególnie w kontekście ochrony środowiska i konieczności utrzymania ciągłości terenów zielonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przekonująco uzasadnił, że w ujawnionych okolicznościach sprawy istniały przesłanki do przyznania prymatu interesowi publicznemu i ochronie środowiska, gdyż rozważana działka, jako pokryta lasem, podlega ochronie wynikającej zarówno z przepisów rangi ustawowej, jak i studium wiążącego organ gminy w procedurze uchwalania planu. Sąd zasadnie wskazał, że zmiana kontynuowanego przeznaczenia nieruchomości niewątpliwie wiązałaby się ze szkodą dla środowiska oraz że tam, gdzie jest to możliwe, a tak jest w przypadku spornej nieruchomości, zasadne jest dążenie do utrzymania "zielonego" przeznaczenia terenu, nie zaś przyczynianie się do jego niszczenia, tym bardziej w sytuacji, gdy takie kierunki zachowania struktury przestrzennej cennej pod względem przyrodniczym są jasno przewidziane w studium.
Należy przy tym podkreślić, że inicjatywa skarżącego w istocie zmierza do wymuszenia na gminie zmiany przeznaczenia jego nieruchomości z leśnej na budowlaną, co wykracza poza zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny celowości działania gminy w sferze planowania przestrzennego, za wyjątkiem przypadków skrajnych, gdzie przyjmowane środki byłyby nieproporcjonalne do założonych celów, czego w niniejszej sprawie nie stwierdzono.
Czwarty zarzut dotyczy naruszenia art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy zdaniem skarżącego charakter naruszonych przepisów wymagał stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w trybie art. 147 § 1 P.p.s.a. Zarzut ten jest bezzasadny, gdyż warunkiem zastosowania art. 147 § 1 P.p.s.a. jest stwierdzenie istotnego naruszenia prawa, czego w niniejszej sprawie nie wykazano. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wykonując wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeprowadził wszechstronną analizę legalności zaskarżonej uchwały i nie stwierdził podstaw do uznania, że doszło do istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności aktu.
Odnosząc się do kwestii wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 593/21, którym stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej sąsiedniej działki nr [...], należy zauważyć, że wyrok ten został wydany w odrębnej sprawie i nie jest wiążący dla Sądu w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawidłowo wskazał, że oceniając legalność ograniczenia zabudowy na działce nr [...], zastosował kryteria wynikające z jednoznacznych wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego, które nie były uwzględnione w wyroku dotyczącym działki nr [...]. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, a stwierdzenie nieważności planu dla jednej działki nie powoduje automatycznie konieczności analogicznego rozstrzygnięcia dla innych terenów o podobnych uwarunkowaniach.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI