II OSK 1559/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje o warunkach zabudowy z powodu niewłaściwego ustalenia kręgu stron postępowania i braku uzgodnień z zarządcą drogi.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki z o.o. od wyroku WSA, który uchylił decyzje o warunkach zabudowy dla rozbudowy budynku biurowo-magazynowego. WSA uznał, że organy administracji nieprawidłowo ustaliły krąg stron postępowania, nie zbadały wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości i nie dokonały wymaganych uzgodnień z zarządcą drogi. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA co do konieczności prawidłowego ustalenia stron i uzgodnień.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Spółkę z o.o. "[...]" od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku biurowo-magazynowego. Skarżący właściciele sąsiednich działek podnosili, że rozbudowa naruszy ich prawa i spowoduje wzrost uciążliwości. WSA uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 K.p.a.) oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 53 ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1). Sąd wskazał na konieczność prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, uwzględniając potencjalny wpływ inwestycji na sąsiednie nieruchomości, nawet te niegraniczące bezpośrednio z terenem inwestycji. Ponadto, WSA stwierdził wadliwość postępowania uzgodnieniowego z zarządcą drogi (art. 53 ust. 4 pkt 9 i ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy). Spółka z o.o. zaskarżyła wyrok WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) oraz K.p.a. (art. 7, 77 § 1), twierdząc, że stan faktyczny został błędnie ustalony, a uchybienia nie były rażące. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając argumentację WSA za uzasadnioną. NSA podkreślił, że organy administracji miały obowiązek prawidłowego ustalenia stron postępowania, w tym właścicieli nieruchomości sąsiednich, na które inwestycja może oddziaływać. Sąd zwrócił uwagę, że nie zostało rozważone, czy planowana inwestycja nie wpłynie na sposób korzystania z nieruchomości oddzielonych od terenu inwestycji jedynie drogą dojazdową. NSA potwierdził również, że brak uzgodnienia z zarządcą drogi stanowił istotne naruszenie. Sąd odrzucił argument skarżącej, że uchybienia postępowania uzgodnieniowego mogły jedynie uzasadniać wznowienie postępowania, wskazując, że naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jest również podstawą uwzględnienia skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, stronami są właściciele i wieczyści użytkownicy działki, której dotyczy postępowanie, oraz działek sąsiednich, nawet nie sąsiadujących bezpośrednio, gdy planowana inwestycja może oddziaływać na ich prawnie uzasadnione interesy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że obowiązek organu polega na prawidłowym ustaleniu kręgu stron i wezwaniu ich do udziału w postępowaniu, uwzględniając wpływ inwestycji na możliwość korzystania z sąsiednich nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 9 i ust. 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymaga uzgodnienia z zarządcą drogi, jeśli inwestycja przylega do drogi publicznej.
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa zasady ustalania warunków zabudowy.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 59 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 60 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania przez organy w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i do tych organów.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny (naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ustalenie kręgu stron postępowania przez organy administracji. Potencjalny wpływ inwestycji na sąsiednie nieruchomości, nawet niegraniczące bezpośrednio. Brak uzgodnienia inwestycji z właściwym zarządcą drogi. Wadliwość postępowania uzgodnieniowego jako podstawa do uchylenia decyzji.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej spółki o błędnym ustaleniu stanu faktycznego i niewystarczającym wpływie uchybień na wynik sprawy. Twierdzenie, że uchybienia postępowania uzgodnieniowego nie stanowią rażącego naruszenia prawa ani przesłanki do uchylenia decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Stronami są właściciele i wieczyści użytkownicy działki, której dotyczy to postępowanie oraz działek sąsiednich, nawet nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem zaplanowanej inwestycji, gdy planowana inwestycja może oddziaływać na ich prawnie uzasadnione interesy. Obowiązkiem organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest prawidłowe ustalenie stron i wezwanie ich do udziału w tym postępowaniu. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jest również podstawą uwzględnienia skargi.
Skład orzekający
Jerzy Bujko
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Łuczaj
członek
Jerzy Stelmasiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o warunki zabudowy, obowiązek badania wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości, znaczenie uzgodnień z zarządcą drogi."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań o ustalenie warunków zabudowy w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stron postępowania administracyjnego i jakie konsekwencje proceduralne niesie za sobą zaniedbanie tego obowiązku, nawet w sprawach dotyczących warunków zabudowy.
“Kto jest stroną w sprawie o warunki zabudowy? Kluczowe znaczenie kręgu stron i uzgodnień z zarządcą drogi.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1559/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-11-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-09-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Łuczaj Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/ Jerzy Stelmasiak Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II SA/Gl 387/05 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2006-05-26 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 art. 53 ust. 4 pkt 9 i ust. 5 w zw. z art. 64 ust 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 28 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 387/05 w sprawie ze skargi I. M. i P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie przepisów art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 w zw. z art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) Wójt Gminy Z. ustalił na wniosek spółki z o.o. "[...]" warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku biurowo-magazynowego na działce oznaczonej numerem [...] położonej w miejscowości S. przy ul. [...]. Od decyzji tej wnieśli odwołania właściciele sąsiednich działek nr [...] i [...] zabudowanych budynkiem mieszkalnym, którzy podnieśli, że rozbudowa istniejącego magazynu naruszy ich prawa, gdyż spowoduje wzrost utrudnień i uciążliwości związanych z jego funkcjonowaniem. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że dla obszaru planowanej inwestycji brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wobec tego organ zobowiązany był wydać na wniosek inwestora decyzję ustalającą warunki zabudowy. Organ uznał, że decyzja Wójta Gminy spełnia wymogi określone przepisami dla decyzji tego rodzaju. W związku z zarzutami odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że przepisy nie wymagają szczegółowego określenia na jakie cele przeznaczona jest część magazynowa projektowanej inwestycji. Za nieuzasadnione organ odwoławczy uznał też zastrzeżenia odwołujących się co do wzrostu uciążliwości związanych z powiększeniem magazynu a także wzrostem ilości osób i pojazdów obsługujących ten magazyn, bowiem stanowisko skarżących nie ma oparcia w obowiązującym prawie. Decyzję Samorządowego Kolegium zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach I. i P. M.. W skardze podnieśli, że dalsza rozbudowa budynków przemysłowych na działce bezpośrednio przylegającej do terenów przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną i rekreacyjną nie gwarantuje zapewnienia spokoju. Skarżący podtrzymali także w całości argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo wskazali, że ich zdaniem stronami przedmiotowego postępowania powinni być wszyscy właściciele działek objętych oddziaływaniem planowanej inwestycji, tzn. działek o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], a nie tylko właściciele działek nr [...] i [...] oraz [...], gdyż zdaniem skarżących analizą przy wydawaniu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powinien być objęty obszar obejmujący trzykrotną szerokość działki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 26 maja 2006 r. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...]. Sąd stwierdził w uzasadnieniu wyroku, iż skarga jest uzasadniona, mimo że nie podziela jej wszystkich zarzutów i argumentów. Sąd z urzędu dopatrzył się w postępowaniu administracyjnym uchybień, które skutkować musiały uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżona decyzja – zdaniem WSA – została wydana z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 77 i 80 K.p.a., art. 10 K.p.a. oraz z naruszeniem art. 53 ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy stronami są właściciele i użytkownicy wieczyści działki, której dotyczy postępowanie oraz działek sąsiednich. Właściciel nieruchomości sąsiedniej ma przymiot strony w takim zakresie, w jakim inwestycja narusza jego prawem chronione interesy. Działka spółki "[...]" nr [...] graniczy nie tylko z nieruchomością skarżących ale także z innymi działkami. Sąd stwierdził, iż inwestycja, której dotyczy postępowanie, może spowodować zwiększenie natężenia ruchu samochodowego i ujemnie wpływać na komfort akustyczny właścicieli działek sąsiednich. Organ miał więc obowiązek ustalenia kręgu stron postępowania, którymi są właściciele nieruchomości pozostających w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Kwestii tych nie wyjaśniły organy w postępowaniu administracyjnym. W szczególności brak ustaleń czy i jak przedmiotowa inwestycja może niekorzystnie oddziaływać na otoczenie nie pozwala na rozstrzygnięcie, że właścicielom nie przysługują uprawnienia strony w niniejszym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził następnie, iż organy nie ustaliły właściwej kategorii drogi publicznej, do której przylega teren inwestycji i nie uzgodniły inwestycji z właściwym zarządcą drogi, jak wymagają tego przepisy art. 53 ust. 4 pkt 9 i ust. 5 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd stwierdził też, iż postępowanie uzgodnieniowe prowadzone ze Starostą Powiatowym w T., zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 wymienionej ustawy, było wadliwe o tyle, że nie doręczono stronom postępowania zarówno zawiadomienia o wystąpieniu o to uzgodnienie jak i wydanego następnie postanowienia Starosty z dnia [...]. W ten sposób uniemożliwiono stronom udział w postępowaniu i ewentualne skorzystanie z przysługujących im środków odwoławczych. Wymieniony wyrok zaskarżyła skargą kasacyjną Spółka z o.o. "[...]". Wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., oraz art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Naruszenie tych przepisów – zdaniem skarżącej – nastąpiło przez: – błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy; – niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy; – błędne uznanie, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając te zarzuty skarżąca Spółka podała, że działka, której dotyczy decyzja, graniczy tylko z nieruchomością uczestników biorących udział w postępowaniu i w pozostałym zakresie tylko i wyłącznie z drogami publicznymi pozostającymi w zarządzie organu I instancji. W tej sytuacji wszyscy zainteresowani brali udział w postępowaniu administracyjnym a organy prawidłowo ustaliły krąg stron postępowania. Oparły się bowiem na analizie obszaru dokonanej – zgodnie z obowiązującymi przepisami – przez urbanistę, który badając przedmiotową sytuację wyznaczył obszar analizowany i stwierdził, że planowana inwestycja nie będzie niekorzystnie oddziaływała na sąsiednie działki. Skarżąca podniosła też, że wadliwości postępowania uzgodnieniowego stwierdzone przez Sąd I instancji nie stanowią rażącego naruszenia prawa ani też przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, lecz mogą jedynie uzasadniać wznowienie postępowania. Wobec tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania albo o rozpoznanie sprawy i oddalenie skargi małż. M.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przyczyną uchylenia zaskarżonych decyzji było stwierdzenie przez Sąd I instancji, iż w postępowaniu administracyjnym nie zostały dokładnie wyjaśnione wszystkie okoliczności dotyczące stanu faktycznego istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Stanowisko to jest uzasadnione. Sąd I instancji wykazał, że organy nie ustaliły prawidłowo kręgu podmiotów uznanych za strony postępowania i postępowanie w tym zakresie wymaga uzupełnienia. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym szczegółowo powołanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy terenu stronami są właściciele i wieczyści użytkownicy działki, której dotyczy to postępowanie oraz działek sąsiednich, nawet nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem zaplanowanej inwestycji, gdy planowana inwestycja może oddziaływać na ich prawnie uzasadnione interesy. Stwierdzenie interesu prawnego uzasadniającego udział właściciela takiej nieruchomości w postępowaniu polega na wykazaniu wpływu zamierzenia inwestycyjnego na możliwość korzystania z tej nieruchomości. Obowiązkiem organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest prawidłowe ustalenie stron i wezwanie ich do udziału w tym postępowaniu. Skarżąca Spółka podała, że przedmiotowa nieruchomość graniczy tylko z działkami I. i P. M. i drogami publicznymi. Trafnie jednak zauważył Sąd I instancji, iż nie zostało rozważone w sprawie, czy planowana inwestycja nie wpłynie przez przyszłe zwiększenie natężenia ruchu samochodowego i obciążenia akustycznego na sposób korzystania z pozostałych sąsiednich nieruchomości niegraniczących wprawdzie bezpośrednio z terenem inwestycji, lecz oddzielonych od niego tyko wąską drogą dojazdową do działek nr [...] i [...]. Jednym z powodów uchylenia zaskarżonych decyzji było niewyjaśnienie tej kwestii, istotnej dla wyniku sprawy. Sąd stwierdził też, że nie została ustalona kategoria dróg przylegających do terenu planowanej inwestycji, z czym wiąże się obowiązek dokonania uzgodnienia wskazanego art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z zarządcą drogi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wprawdzie podano, że wszystkie sąsiadujące z terenem inwestycji drogi są drogami gminnymi w zarządzie Wójta Gminy, który wydał decyzję w pierwszej instancji, lecz są to dotychczas twierdzenia gołosłowne niepoparte treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. W skardze kasacyjnej wyrażono też pogląd, iż stwierdzone uchybienia postępowania uzgodnieniowego nie stanowiły podstawy do uchylenia decyzji dotkniętej taką wadliwością, lecz mogły jedynie uzasadniać wznowienie postępowania w zakresie uzgodnień w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne lub leśne. Wyrażając ten pogląd skarżąca pominęła jednak to, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. podstawą uwzględnienia skargi jest również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego a przy wyrokowaniu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Skarga kasacyjna nie wykazała więc naruszenia wskazanych nią przepisów proceduralnych. Należy przy tym zauważyć, iż Sąd I instancji w ogóle nie mógł naruszyć przepisów art. 7 i 77 K.p.a., bowiem przepisów tych nie stosuje się w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI