II OSK 1553/23

II OSK 1553/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zofia Flasińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 676/23 w sprawie ze skargi N. N. na decyzję Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w Luandzie z dnia 22 listopada 2022 r. w przedmiocie odmowy wydania wizy krajowej postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 maja 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 676/23 odrzucił skargę N. N. na decyzję Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w Luandzie z 22 listopada 2022 r. w przedmiocie odmowy wydania wizy krajowej w celu wykonywania pracy. W ocenie Sądu pierwszej instancji sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych, albowiem znajduje do niej zastosowanie wyłączenie z art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) dalej "p.p.s.a.".
Skargę kasacyjną złożył N. N., zaskarżając ww. postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Podniesiono zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 5 pkt 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych, co zdaniem strony narusza zagwarantowane w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 w zw. z art. 30 Konstytucji RP prawo do sądu, ponieważ ogranicza cudzoziemcowi możliwość odwoływania się od niekorzystnego rozstrzygnięcia, a także stanowi naruszenie standardów określonych w art. 47 Karty Praw Podstawowych. Zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej poprzez nieuwzględnienie, że zaskarżona decyzja Konsula RP w Luandzie jest decyzją administracyjną (art. 104-113 k.p.a.), a co za tym idzie podlega jurysdykcji sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji przyjął, że skarga do sądu administracyjnego na odmowę wydania wizy krajowej w celu wykonywania pracy nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 5 pkt 4 tej ustawy.
Przepis art. 5 pkt 1-5 p.p.s.a. zawiera wyliczenie kategorii spraw, w stosunku do których wyłączona jest możliwość zaskarżania ich do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 5 pkt 4 tej ustawy, sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wiz wydawanych przez ministra właściwego do spraw zagranicznych lub konsulów, z wyjątkiem wiz: a) o których mowa w art. 2 pkt 2-5 rozporządzenia PE i Rady (WE) nr 810/2009 z 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy) (Dz. Urz. UE L 243 z 15.09.2009, s. 1, z późn. zm.); b) wydawanych cudzoziemcowi będącemu członkiem rodziny obywatela państwa członkowskiego UE, państwa członkowskiego EFTA - strony umowy o EOG lub Konfederacji Szwajcarskiej, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium RP, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich UE i członków ich rodzin (Dz. U. z 2019 r., poz. 293).
Przywołana regulacja wyłącza, w zakresie w niej określonym, sądową kontrolę w sprawach wiz wydawanych przez ministra właściwego do spraw zagranicznych lub konsulów. Na skutek wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 13 grudnia 2017 r., C-403/16, Soufiane El Hassani v. Ministerstwo Spraw Zagranicznych, z dniem 4 marca 2019 r. doszło do zmiany art. 5 pkt 4 p.p.s.a. i obecnie wyłączenie sądowej kontroli nie obejmuje odmowy wydania wiz Schengen (art. 5 pkt 4 lit. a). Podkreślić należy, że ww. wyrok Trybunału nie dotyczył odmowy wydania wiz krajowych.
Wydawanie wiz krajowych przewiduje przepis art. 18 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz. Urz. UE L z 2000 r. , Nr 239, s. 19), zgodnie z którym wizami na pobyt przekraczający 90 dni ("wizami długoterminowymi") są wizy krajowe wydane przez jedno z państw członkowskich zgodnie z jego prawem krajowym lub prawem unijnym. Wskazać należy, że na szczeblu unijnym nie przyjęto żadnego aktu regulującego tryb i warunki wydawania takich wiz, zagadnienia te są objęte wyłącznie prawem krajowym.
Zatem, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 5 pkt 4 lit. b) p.p.s.a., związanych z łączeniem rodziny obywatela UE (taki przypadek nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie), skarga do sądu na odmowę wydania wizy krajowej nie przysługuje. Obowiązek udzielenia ochrony sądowej w pozostałych przypadkach odmowy wydania wizy krajowej może powstać jedynie, gdy wniosek o wydanie takiej wizy realizuje uprawnienia przewidziane w prawie UE. Taka sytuacja także nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Warunki udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę zostały uregulowane w art. 114 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Przewidziana tam procedura jest konsekwencją wprowadzenia do polskiego porządku prawnego dyrektywy PE i Rady 2011/98/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników z państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz. Urz. UE L 343 z 23 grudnia 2011 r., s. 1-9). W motywie 11 tej dyrektywy wskazano, że jej przepisy w sprawie jednego wniosku i jednego zezwolenia nie powinny dotyczyć wiz jednolitych ani długoterminowych. Wobec tego nie można wskazać przepisu prawa UE, który nakładałby na państwo członkowskie obowiązek zapewnienia prawa do sądu w niniejszej sprawie.
Nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 47 Karty Praw Podstawowych. Trybunał Sprawiedliwości UE, w odpowiedzi na pytanie NSA, w wyroku z 10 marca 2021 r., C-949/19, M.A. v. Konsul RP w N., wskazał, że przepis ten nie wymaga generalnej sądowej kontroli decyzji w sprawach wiz krajowych, albowiem rozpoznanie wniosku o wydanie takiej wizy następuje na podstawie prawa krajowego. Również, w sprawie wydawania wiz krajowych (długoterminowych) w celu podjęcia pracy nie mają zastosowania powołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepisy rozporządzenia PE i Rady (WE) nr 810/2009 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia, określa ono tryb i warunki wydawania wiz na planowane pobyty na terytorium państw członkowskich nieprzekraczające 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu – zatem nie na pobyt długoterminowy.
Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia zagwarantowanego w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 w zw. z art. 30 Konstytucji RP prawa do sądu. Wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15 listopada 2000 r. sygn. akt P 12/99 (wydanym na gruncie art. 19 pkt 5 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym) przyjął, że przepis wyłączający prawo do sądu w niektórych sprawach administracyjnych dotyczących cudzoziemców jest zgodny z art. 45 Konstytucji. Istotne znaczenie w tym względzie Trybunał przyznał art. 37 ust. 2 Konstytucji, który dopuszcza - w odniesieniu do cudzoziemców - wyjątki od zasady korzystania z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. Przywołane stanowisko Trybunału pozostaje aktualne również na gruncie obecnie obowiązujących przepisów.
Oczywiście nieuzasadniony pozostaje zarzut naruszenia przepisów art. 104-113 k.p.a., albowiem kodeks ten nie ma zastosowania w sprawach należących do właściwości polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych (por. art. 3 § 2 pkt 4 k.p.a.).
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), oddalił skargę kasacyjną.