II OSK 155/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej T. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej. T. D. pracował w warunkach narażenia na pyły i hałas, a następnie zgłaszał problemy ze słuchem. Po przeprowadzeniu szeregu badań lekarskich i analiz dokumentacji, organy administracyjne oraz sąd pierwszej instancji uznały, że mimo narażenia na hałas, stwierdzona asymetria niedosłuchu oraz jego lokalizacja (pozaślimakowa dla ucha prawego i ślimakowa dla ucha lewego) nie pozwalają na przyjęcie związku przyczynowo-skutkowego z warunkami pracy. Sąd administracyjny podkreślił, że kluczowe dla uznania choroby zawodowej jest nie tylko stwierdzenie choroby z wykazu i narażenia na czynnik szkodliwy, ale także udowodnienie związku przyczynowego. W tym przypadku, ze względu na asymetrię uszkodzenia słuchu, która jest niezgodna z charakterystyką uszkodzeń spowodowanych hałasem (które powinny być symetryczne i ślimakowe), sąd uznał brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną opartą na zarzucie naruszenia prawa materialnego, potwierdził prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych sądu niższej instancji, oddalając skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kryteriów oceny związku przyczynowego między niedosłuchem a narażeniem na hałas w kontekście chorób zawodowych, zwłaszcza w przypadku asymetrii uszkodzenia słuchu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie kluczowa jest analiza audiologiczna i jej zgodność z charakterystyką uszkodzeń zawodowych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów chorób zawodowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy niedosłuch, stwierdzony u pracownika narażonego na hałas w miejscu pracy, może zostać uznany za chorobę zawodową, jeśli jego charakterystyka (asymetria i lokalizacja) nie odpowiada typowym uszkodzeniom słuchu spowodowanym hałasem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedosłuch nie może zostać uznany za chorobę zawodową, jeśli nie można wykazać związku przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy a schorzeniem, a charakterystyka schorzenia (np. asymetria uszkodzenia słuchu) wskazuje na inne przyczyny niż narażenie zawodowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowym elementem do stwierdzenia choroby zawodowej jest związek przyczynowo-skutkowy między warunkami pracy a schorzeniem. W przypadku niedosłuchu, asymetria uszkodzenia słuchu i jego lokalizacja (pozaślimakowa dla ucha prawego, ślimakowa dla ucha lewego) nie odpowiadają typowym uszkodzeniom słuchu wywołanym hałasem, które charakteryzują się symetrią i lokalizacją ślimakową. Brak tego związku przyczynowego wyklucza możliwość uznania niedosłuchu za chorobę zawodową, nawet przy narażeniu na hałas.
Jakie są kryteria uznania choroby za zawodową w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Za chorobę zawodową można uznać jedynie chorobę wymienioną w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, co oznacza konieczność istnienia związku przyczynowo-skutkowego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że aby choroba mogła być uznana za zawodową, muszą być spełnione trzy wymogi: 1) choroba musi być objęta wykazem, 2) pracownik musiał być poddany działaniu czynnika chorobotwórczego, oraz 3) musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy między tymi przesłankami. W analizowanej sprawie, mimo narażenia na hałas, brak było dowodów na związek przyczynowy z niedosłuchem ze względu na jego specyficzne cechy.
Przepisy (7)
Główne
Dz.U. 1983 nr 65 poz 294 art. 1 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych
Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Kluczowe jest istnienie związku przyczynowego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna wyroku WSA.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia NSA.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów administracji do działania wnikliwie i zgodnie z prawem.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów administracji do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów administracji do oparcia rozstrzygnięcia na materiale dowodowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Asymetria niedosłuchu i jego lokalizacja wskazują na inne przyczyny niż narażenie na hałas w miejscu pracy. • Brak związku przyczynowo-skutkowego między stwierdzonym niedosłuchem a warunkami pracy.
Odrzucone argumenty
Niedosłuch powinien zostać uznany za chorobę zawodową, ponieważ stwierdzono ubytek słuchu i istniało ponadnormatywne natężenie hałasu na stanowisku pracy. • Domniemanie związku choroby z pracą, które organy powinny obalić dowodem na inną przyczynę schorzenia. • Wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy, nawet bez przekroczenia norm, wystarcza do uznania choroby zawodowej ze względu na osobniczą wrażliwość pracownika.
Godne uwagi sformułowania
Uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu charakteryzuje się lokalizacją ślimakową i symetrycznością. • Samo tylko subiektywne przekonanie skarżącego o zawodowej etiologii jego chorób nie jest wystarczającą przesłanką do uwzględnienia żądań skarżącego. • O chorobie zawodowej można mówić wyłącznie w przypadku równoczesnego spełnienia trzech wymogów: a) choroby objętej wykazem chorób zawodowych, b) poddania pracownika działaniu czynnika chorobotwórczego i c) związku przyczynowo-skutkowego łączącego powyższe przesłanki.
Skład orzekający
Maria Czapska - Górnikiewicz
przewodniczący
Alicja Plucińska - Filipowicz
sędzia
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów oceny związku przyczynowego między niedosłuchem a narażeniem na hałas w kontekście chorób zawodowych, zwłaszcza w przypadku asymetrii uszkodzenia słuchu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie kluczowa jest analiza audiologiczna i jej zgodność z charakterystyką uszkodzeń zawodowych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów chorób zawodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak szczegółowa analiza medyczna i prawna jest potrzebna do ustalenia związku przyczynowego w sprawach o choroby zawodowe, a także jak ważne są obiektywne dowody ponad subiektywne odczucia pracownika.
“Czy niedosłuch od hałasu zawsze oznacza chorobę zawodową? Kluczowa jest asymetria!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.