II OSK 155/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-01-12
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowanieroboty budowlanenadzór budowlanyterminypostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, uznając, że postępowanie zostało wszczęte po wejściu w życie nowelizacji Prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego. Inwestor E.W. twierdził, że złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie jeszcze przed nowelizacją Prawa budowlanego w lipcu 2003 r., co skutkowałoby zastosowaniem przepisów w starszym brzmieniu. Sądy obu instancji uznały jednak, że właściwy wniosek został złożony dopiero we wrześniu 2003 r., po wejściu w życie nowych przepisów, a inwestor nie spełnił wymogów formalnych ani faktycznych do uzyskania pozwolenia.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną E.W. od wyroku WSA w Szczecinie, który z kolei oddalił skargę na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego. Kluczowym zarzutem w skardze kasacyjnej było ustalenie przez sądy daty wszczęcia postępowania o pozwolenie na użytkowanie. Inwestor twierdził, że złożył wniosek już w listopadzie 2002 r., co oznaczałoby zastosowanie przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji z lipca 2003 r. Sądy administracyjne uznały jednak, że dopiero pismo z 23 września 2003 r. stanowiło właściwy wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie, a zatem postępowanie powinno być prowadzone według przepisów obowiązujących po nowelizacji. NSA uznał, że zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.) nie są zasadne, ponieważ Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i ustosunkował się do zarzutów skargi. NSA podkreślił, że pismo z listopada 2002 r. nie było wystarczająco precyzyjne, aby uznać je za formalny wniosek, a inwestor nie wykonał wszystkich obowiązków nałożonych w trybie art. 51 Prawa budowlanego ani nie przedłożył wymaganych dokumentów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Właściwym wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie był wniosek z dnia 23 września 2003 r., co skutkuje zastosowaniem przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z lipca 2003 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pismo z listopada 2002 r. nie było wystarczająco precyzyjne, aby uznać je za formalny wniosek. Dopiero pismo z września 2003 r. jednoznacznie wskazywało na chęć uzyskania pozwolenia na użytkowanie, co wszczęło postępowanie w nowym stanie prawnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 51 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 55 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 55 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 57

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 59 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 59 § 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dz.U.Nr 80, poz. 718 art. 7 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw

u.p.b. art. 54

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dz. U. Nr 163, poz. 1348 art. 18 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo z 23 września 2003 r. stanowiło właściwy wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie, co skutkuje zastosowaniem przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z lipca 2003 r. Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i nie naruszył przepisów proceduralnych. Przepis art. 55 ust. 2 Prawa budowlanego nie był stosowany w sprawie, a zarzut naruszenia dotyczył jego późniejszego brzmienia. Zarzut naruszenia art. 59 ust. 3 Prawa budowlanego sprowadza się do kwestionowania ustaleń faktycznych, a nie naruszenia prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Pismo z 28 listopada 2002 r. było formalnym wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie, co uzasadniałoby zastosowanie przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji z lipca 2003 r. Sąd I instancji naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na części akt sprawy i błędne ustalenie daty złożenia wniosku. Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak należytego ustosunkowania się do zarzutów skargi dotyczących daty złożenia wniosku. Naruszenie art. 55 ust. 2 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię. Naruszenie art. 59 ust. 3 Prawa budowlanego przez oddalenie skargi, mimo że obiekt spełniał warunki do wydania pozwolenia z terminem na dokończenie robót.

Godne uwagi sformułowania

Pismo z dnia 23 września 2003 roku, w którym wystąpił on do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. o wydanie decyzji "o dopuszczeniu do użytkowania", faktycznie wszczęło postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie budynku. Zarzut naruszenia art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można byłoby więc uznać za zasadny, gdyby np. Sąd I instancji przyjął błędną datę wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie, pomijając dokument świadczący o innej – wcześniejszej – dacie takiej czynności. Nie jest natomiast naruszeniem art. 133 § 1 powoływanej ustawy oparcie się tylko na części akt sprawy z jednoczesnym umotywowaniem takiego stanowiska.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący

Krystyna Borkowska

członek

Zygmunt Zgierski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie daty wszczęcia postępowania administracyjnego w kontekście zmian przepisów, interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących pozwolenia na użytkowanie i trybu legalizacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w konkretnym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów. Jest interesująca dla prawników procesowych i budowlanych.

Kiedy liczy się każdy dzień: jak data złożenia wniosku decyduje o zastosowaniu prawa budowlanego?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 155/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący/
Krystyna Borkowska
Zygmunt Zgierski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Sz 324/04 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2005-11-10
II OZ 458/05 - Postanowienie NSA z 2005-05-25
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Andrzej Gliniecki Sędziowie Krystyna Borkowska Zygmunt Zgierski /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Sz 324/04 w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1. oddala skargę kasacyjną 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz pełnomocników: adwokat H L. oraz adwokata W. K., dla każdego, kwotę 200 (dwieście) złotych oraz kwotę 44 (czterdzieści cztery) złote stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
II OSK 155/06
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę E. W. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2004 roku w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wstrzymał roboty budowlane budynku gospodarczego realizowane przez E. W. w M. przy ul. B. (działka nr 358) niezgodnie z decyzją z dnia 20 października 1998 roku o pozwoleniu na budowę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na inwestora obowiązek wykonania w terminie do 15 lipca 2003 roku określonych czynności w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Pismem z dnia 23 września 2003 roku inwestor wystąpił do powiatowego organu nadzoru budowlanego o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego. W dniu 7 października 2003 roku sporządzony został protokół oględzin obiektu budowlanego, z którego wynika, że nie zostały wykonane wszystkie prace budowlane i budynek nie nadaje się do użytkowania. Pismem z 7 października 2003 roku inwestor ponaglił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, żądając wydania decyzji o dopuszczeniu do użytkowania budynku, podnosząc przy tym, że na taką decyzję czeka już od 15 lipca 2003 roku. W odpowiedzi na pismo, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku z 23 września 2003 roku m. in. przez nadesłanie oryginału właściwie wypełnionego dziennika budowy i oświadczenia kierownika budowy o zgodności wykonanej inwestycji z projektem budowlanym oraz do uporządkowania placu budowy.
Decyzją z dnia 7 listopada 2003 roku, działając na podstawie art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie budynku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że inwestor nie załączył do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wymaganych dokumentów, tj.: dziennika budowy, oświadczenia kierownika budowy o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, protokołów badań instalacji elektrycznej oraz wentylacyjnej i dymowej. Ponadto, w wyniku przeprowadzenia oględzin przedmiotowego budynku ustalono, iż w pomieszczeniach parteru budynku zgromadzone są materiały budowlane, w części poddasza brak tynków, a przewody instalacji elektrycznej nie są zamocowane, nie jest zainstalowany osprzęt oraz że przedłożona przez inwestora inwentaryzacja geodezyjna nie uwzględnia przyłącza energetycznego, pomimo że zostało ono wybudowane, o czym świadczy widoczne na ścianie budynku złącze kabla elektrycznego.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. W. podniósł, iż zaskarżona decyzja została wydana w sprzeczności z "Prawem budowlanym, zasadami współżycia społecznego i prawem administracyjnym". Odwołujący się stwierdził, iż sprawa wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie powinna zostać rozpoznana zgodnie z przepisami obowiązującymi przed dniem 11 lipca 2003 roku oraz przekazana do załatwienia według właściwości Burmistrzowi T. Strona wskazała również, iż obecnie nie użytkuje prądu ani wody, ponieważ teren nie jest uzbrojony, co potwierdzają protokoły oraz oświadczenia.
Decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w motywach rozstrzygnięcia stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie może być wydana po wykonaniu czynności nakazanych, na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wobec faktu, iż inwestor nie wykonał wszystkich czynności, do wykonania których został zobowiązany decyzją z dnia 5 czerwca 2003 roku, organ odwoławczy uznał, że postępowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., prowadzone w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, nie zostało zakończone i tym samym nie jest możliwe wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Ponadto skarżący nie przedłożył wszystkich dokumentów, które zgodnie z przepisem art. 57 ustawy Prawo budowlane obowiązany był wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedłożyć, a także nie doprowadził przedmiotowego budynku do stanu, w którym mógłby on być użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Organ I instancji, zgodnie z przepisem art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, zasadnie przeto odmówił wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.Nr 80, poz. 718), postępowanie dotyczące doprowadzenia wykonanych przez skarżącego robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, prowadzone jest według przepisów ustawy Prawo budowlane sprzed ich zmiany. Natomiast postępowanie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stanowi odrębne postępowanie, zatem zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu nadanym nowelą, które m. in. przyznają kompetencje do wydawania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie organom nadzoru budowlanego. W związku z powyższym zarzut nieprzekazania sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Burmistrzowi T. uznano za niezasadny.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie E. W. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie, że skarżącemu przysługuje prawo do wydania stosownej decyzji administracyjnej przez Burmistrza Miasta i Gminy T., zgodnie z prawem obowiązującym przed dniem 11 lipca 2003 roku.
Oddalając skargę na decyzję Zachodniopomorskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż wobec wykazanego w zaskarżonej decyzji niewykonania przez inwestora obowiązku przedłożenia projektu robót niezbędnych do zakończenia budowy, wynikającego z decyzji PINB w G. z dnia 5 czerwca 2003 roku, wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (a tym samym niezakończenia postępowania legalizacyjnego prowadzonego w tym trybie), a także niespełnienia wymogów wynikających z treści art. 57 i art. 59, wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie było możliwe. Sąd I instancji uznał, że wydana na podstawie art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane decyzja o odmowie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku nie narusza prawa.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa administracyjnego poprzez wydanie decyzji przez niewłaściwy organ i niezastosowanie przepisów prawa w brzmieniu obowiązującym przed dniem 11 lipca 2003 roku, Sąd uznał, iż problem dotyczy w głównej mierze daty wszczęcia samego postępowania o wydanie zezwolenia na użytkowanie budynku. Dopiero pismem z dnia 23 września 2003 roku skarżący wystąpił do PINB w G. o wydanie decyzji o dopuszczeniu do użytkowania, a zatem - zdaniem Sądu I instancji - tym wnioskiem wszczęte zostało przedmiotowe postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie budynku. W ocenie Sądu I instancji zasadnie zatem organ odwoławczy wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.Nr 80, poz. 718), postępowanie dotyczące doprowadzenia wykonanych przez skarżącego robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, prowadzone jest według przepisów ustawy Prawo budowlane obowiązujących przed dniem 11 lipca 2003 roku, natomiast postępowanie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie jako odrębne postępowanie, wszczęte po wejściu w życie znowelizowanych przepisów ustawy Prawo budowlane, musiało być prowadzone na podstawie zmienionych przepisów. Od dnia 11 lipca 2003 roku, tj. od dnia wejścia w życie omawianych zmian Prawa budowlanego, właściwym organem w sprawach dotyczących wydawania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego jest, zgodnie z art. 83 ust. 1 w zw. z art. 55 i 59 ustawy, powiatowy organ nadzoru budowlanego. W związku z tym Sąd I instancji uznał zarzut skargi dotyczący nieprzekazania sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Burmistrzowi T. za niezasadny.
W skardze kasacyjnej wniesionej przez E. W., reprezentowanego przez pełnomocnika w osobie adwokata, podniesiono zarzut naruszenia:
1) przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niektóre dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, co przejawiło się w ustaleniu, iż skarżący zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dopiero w dniu 23 września 2003 roku, podczas gdy z akt sprawy, a w szczególności z oświadczeń skarżącego wynika, iż wniosek taki został złożony w dniu 28 listopada 2002 roku, co uzasadnia zastosowanie w sprawie przepisów ustawy Prawo budowlane sprzed wejścia w życie nowelizacji dnia 11 lipca 2003 roku;
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak należytego ustosunkowania się do zarzutów zgłoszonych w skardze, a w szczególności brak wyjaśnienia, iż wniosek o zezwolenie na użytkowanie został złożony już w dniu 28 listopada 2002 roku, co czyniłoby zasadnym stosowanie ustawy Prawo budowlane sprzed nowelizacji;
2)przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 55 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przez błędną jego wykładnię, co przejawiło się w uznaniu, iż skarżący po nałożeniu na niego obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy musi uzyskać pozwolenie na użytkowanie, w sytuacji gdy z cytowanego przepisu obowiązek taki nie wynika;
b) art. 59 ust. 3 ustawy Prawo budowlane przez oddalenie skargi, w sytuacji gdy obiekt położony w M. przy ul. B. spełniał warunki określone w art. 59 ust. 3 ustawy mimo niewykonania części robót wykończeniowych i budowlanych, co oznaczało, iż możliwe jest wydanie decyzji zezwalającej na użytkowanie z zakreśleniem terminu do wykończenia robót.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż skarżący już w postępowaniu administracyjnym podnosił, że wniosek o udzielenie zgody na użytkowanie budynku złożony został w dniu 28 listopada 2002 roku. Zapoznając się z treścią pisma można mieć wątpliwości co do intencji autora w zakresie zawartego tam oświadczenia, jednakże w piśmie z dnia 7 kwietnia 2003 roku skarżący w sposób jednoznaczny określił, iż złożone w listopadzie 2002 roku pismo miało na celu zgłoszenie budynku do użytkowania. Na dzień 28 listopada 2002 roku, jak i 7 kwietnia 2003 roku nie była wydana decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zatem nie miał zastosowania przepis art. 55 ust. 1 ustawy. Wystarczyło, aby skarżący dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy na podstawie art. 54 ustawy - Prawo budowlane. Nie można zatem pisma z dnia 23 września 2003 roku traktować jako wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, albowiem wniosek taki został złożony najpóźniej w dniu 7 kwietnia 2003 roku, zaś późniejsze pismo skarżącego związane jest z niepewnością, jaką wzbudziło w nim działanie organu podjęte w czerwcu 2003 roku. Organ zobowiązany był zatem do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 28 listopada 2002 roku, a w sytuacji gdy wniosek nie spełniał wymogów formalnych, skarżący powinien zostać wezwany do jego uzupełnienia, czego organ nie uczynił.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, iż obowiązki, jakie zostały nałożone na skarżącego odpowiadają dyspozycji obecnej normy art. 51 ust. 2 znowelizowanej ustawy - Prawo budowlane, zaś art. 55 ust. 2 ustawy w sytuacji takiej w ogóle nie przewiduje obowiązku ubiegania się o pozwolenie na użytkowanie. Skarżący wskazał również na treść art. 59 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, podnosząc, iż na jego podstawie organ ma możliwość wydania zgody na użytkowanie z oznaczeniem terminu wykonania robót. Tymczasem organ nadzoru budowlanego po przeprowadzeniu oględzin budynku, nie podjął nawet próby ustalenia, czy w obiekcie wmontowane zostało przyłącze elektryczne.
Powołując takie zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Złożony w rozpatrywanej sprawie środek odwoławczy spełnia wymogi właściwe dla skargi kasacyjnej, przytoczone podstawy kasacyjne nie zasługują jednakże na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, że rozpoznawana skarga kasacyjna zawiera zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak też przepisów prawa materialnego. W takiej sytuacji obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia norm proceduralnych. Dopiero bowiem po przesądzeniu, iż stan faktyczny ustalony został w zaskarżonym orzeczeniu w sposób niewadliwy bądź też nie został skutecznie podważony, można przeprowadzić kontrolę procesu subsumcji stanu faktycznego pod zastosowane przez Sąd I instancji przepisy prawa materialnego.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu jedynie o niektóre dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, co przejawiało się w ustaleniu, że skarżący zwrócił się do właściwego organu z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie dopiero w dniu 23 września 2003 r., podczas gdy miało to miejsce już w dniu 28 listopada 2002 r., stwierdzić należy, co następuje:
Tak sformułowany zarzut w istocie zmierza do zakwestionowania stanu faktycznego przyjętego przez Sąd w treści zaskarżonego wyroku. W tej sytuacji jednak, autor skargi kasacyjnej powinien zarzucić naruszenie przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne postanowień art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarzut pominięcia części materiału dowodowego nie może być natomiast skutecznie podnoszony w ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi mianowicie, że "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...)". Dalsza cześć cytowanego przepisu dotyczy okoliczności, które w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły (nieprzekazanie skargi sądowi w terminie, wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym). Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Omawiany przepis zostałby więc naruszony, gdyby np. sąd przesłuchał świadków albo strony. Innym przykładem naruszenia tego przepisu mogłoby być przyjęcie jakiegoś faktu nieznajdującego żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy. Nie jest natomiast naruszeniem art. 133 § 1 powoływanej ustawy oparcie się tylko na części akt sprawy z jednoczesnym umotywowaniem takiego stanowiska. Zagadnienie to na tle podobnego w brzmieniu art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r. Nr 74, poz. 368 ze zm.) zostało przedstawione w wyroku NSA z dnia 5 maja 2004 r. (sygn. akt FSK 2/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 6).
W rozpoznawanej sprawie zarzut naruszenia art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można byłoby więc uznać za zasadny, gdyby np. Sąd I instancji przyjął błędną datę wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie, pomijając dokument świadczący o innej – wcześniejszej – dacie takiej czynności. Przyjęcie jako właściwej daty 23 września 2003 roku nie jest natomiast okolicznością nieznajdującą odzwierciedlenia w aktach sprawy. Jak wynika bowiem z uzasadnienia wyroku, Sąd I instancji analizując ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracyjne wyjaśnił, dlaczego za datę wszczęcia postępowania przyjął datę 23 września 2003 r., nie zaś datę wcześniejszą, tj. 28 listopada 2002 r.
Odnośnie kolejnego zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak należytego ustosunkowania się do zarzutów zgłaszanych w skardze, a w szczególności brak wyjaśnienia przyczyn, dla których Sąd nie uwzględnił twierdzenia, iż wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie został złożony w dniu 28 listopada 2002 r., stwierdzić należy, iż nie jest on uzasadniony.
Oczywistym jest w tym przypadku, że z treści uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, powinno wynikać, że Sąd ten przeanalizował wszystkie zarzuty zawarte w skardze, konfrontując je z ustaleniami organu i zgromadzonymi w sprawie materiałami dowodowymi sprawy. Sąd bowiem, kontrolując zaskarżony akt, nie może przyjmować bezkrytycznie ustaleń poczynionych w postępowaniu, tym bardziej, jeżeli są one podważane przez stronę skarżącą.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie naruszył powoływanego wyżej art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia poczynione w tej materii przez Sąd I instancji i zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, pozwalały na oddalenie skargi, jako że w motywach wyroku Sąd w sposób wnikliwy ustosunkował się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego. Nie sposób uznać za słuszne wywody skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji podzielając w całości pogląd organu administracji, bez czynienia niezbędnych rozważań, poza ich zakresem pozostawił w istocie podstawowy zarzut skargi, iż postępowanie dotyczące wniosku o udzielnie pozwolenia na użytkowanie zostało wszczęte przed 11 lipca 2003 roku. Sąd dokonując oceny tego zarzutu szczegółowo wyjaśnił dlaczego taki a nie inny stan faktyczny przyjął w zaskarżonym wyroku. Podstawowy problem dotyczył daty wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie zezwolenia na użytkowanie budynku. Sąd zauważył w związku z tym, że z pisma strony z dnia 28 listopada 2002 r., które – w jej ocenie – miało stanowić formalne wszczęcie postępowania, wynika, że skarżący prosi "o przyjęcie dokumentacji inwentaryzacji obiektu budynku gospodarczego przy ul. B. w M". Na brak precyzji tego wniosku zwracał już uwagę Wojewoda Zachodniopomorski w uzasadnieniu postanowienia uchylającego postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu zamiennego budynku. Skarżący nie sprecyzował jednak w tym czasie swojego wniosku. W świetle powyższego, dokonując oceny podejmowanych przez skarżącego czynności, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że dopiero pismo skarżącego z dnia 23 września 2003 roku, w którym wystąpił on do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. o wydanie decyzji "o dopuszczeniu do użytkowania", faktycznie wszczęło postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie budynku. Stąd też zasadnie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji przyjął za organem administracji, że postępowanie w sprawie o udzielnie pozwolenia na użytkowanie winno być prowadzone na podstawie przepisów zmienionych na skutek nowelizacji z lipca 2003 roku.
Okoliczność, że zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się niezasadny, wywołuje ten skutek, że Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, zobligowany jest do uznania za wiążący w sprawie stan faktyczny przyjęty za podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, w części dotyczącej naruszenia art. 55 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane stwierdzić należy, że przepis ten nie był przez Sąd I instancji stosowany. W związku z tym fakt wskazania w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który nie znalazł zastosowania w sprawie, czyni nieskutecznym zarzut błędnej jego wykładni, nie można bowiem dokonać błędnej wykładni przepisu, którego nie zastosowano. Ponadto wskazać należy, że autor skargi kasacyjnej czyniąc zarzut naruszenia tego przepisu, dokonuje analizy jego treści w brzmieniu obowiązującym dopiero od dnia 26 września 2005 r., podczas gdy zaskarżona decyzja wydana została w lutym 2004 r.
W skardze kasacyjnej podniesiono również zarzut naruszenia art. 59 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane. Abstrahując od faktu, że z treści skargi kasacyjnej nie wynika, na czym miałoby polegać naruszenie prawa w tym zakresie (czy na błędnej wykładni, czy też na niewłaściwym zastosowaniu), stwierdzić należy, że zarzut ten nie może zostać uwzględniony. Zarzut sprowadza się bowiem do zakwestionowania działań organu administracji, odmawiającego wydania zgody na użytkowanie budynku. Skarżący wskazuje, że zakres wykonanych robót uzasadniał wydanie pozwolenia na użytkowanie z określeniem terminu wykonania brakujących robót. Organ tymczasem odmówił pozwolenia na użytkowanie nie przeprowadzając jakiegokolwiek postępowania w celu jednoznacznego ustalenia, czy faktycznie w budynku wmontowane zostało przyłącze elektryczne. Zarzucając niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego skarżący nie może powoływać się na naruszenie prawa materialnego.
W związku z brakiem zarzutu naruszenia, w tym zakresie, przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny musi oprzeć się na stanie faktycznym przyjętym przez Sąd I instancji.
Z przytoczonych wyżej względów, wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, działając na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną należało oddalić.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) i c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).