II OSK 1549/20

II OSK 1549/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska - Rzepecka
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1055/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-09-25
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 183 art. 184 art. 189 art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 3 pkt 1 art. 5 ust 2 art. 61 art. 66
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
art. 3 ust 2 art. 13
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15 zzs4 ust 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 28 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...]w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1055/19 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...]w [...] na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r. [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 25 września 2019 r., VII SA/Wa 1055/19, oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z dnia 28 lutego 2019 r. nr [...]w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (PINB) decyzją z 22 listopada 2018 r. nr [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm., dalej: P.b.) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w [...]: 1. wykonanie robót budowlanych polegających na kapitalnym remoncie tarasu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] (działka o nr. ew. [...] z obrębu [...]) poprzez: zerwanie wszelkich warstw tarasowych do poziomu warstwy spadkowej, łącznie z demontażem wpustów; skucie pasów tynku na ścianie budynku i barierce tarasu dla wyprowadzenia izolacji na powierzchnie pionowe; osuszenie podłoża oraz sprawdzenie poprawności wykonania spadków na płycie konstrukcyjnej tarasu i w razie potrzeby wykonać reprofilację spadków; po uprzednim zerwaniu wszystkich warstw oraz oczyszczeniu podłoża; osadzenie wpustów dachowych w systemie Dallmer – 62 Dalbit tak, aby kołnierze z papą znalazły się na poziomie warstwy spadkowej (po przygotowaniu warstwy spadkowej); ułożenie paraizolacji i izolacji przeciwwodnej na warstwie spadkowej (papa z wkładką aluminiową), należy zgrzać papę z kołnierzami wpustów; ułożenie na papie – paraizolacji maty drenażowej Dorken Delta Drain o grubości 4 mm; ustawienie na wpuście pierścienia odwadniającego z mufą do przedłużki 630 Dalbit; po odpowiednim docięciu przedłużki należy ją ustawić; ułożenie na macie styroduru (styropianu XPS 300) o grubości 10 cm; ułożenie na styrodurze izolacji przeciwwodnej z membrany EPDM Restrix z wyprowadzeniem na ścianę budynku i barierkę oraz zgrzaniem z kołnierzami przedłużek; ułożenie na EPDM maty drenażowej Dorken Delta Drain 4 mm; zamknięcie wpustów tarasowych rusztami płaskimi S 15; uzupełnienie zerwanych warstw na ścianach; wykonanie nawierzchni tarasu z płyt na podstawkach - zgodnie z ekspertyzą techniczną z września 2017 r. sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego dr inż. L.H.; 2. wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] poprzez: rozebranie wszystkich warstw na balkonie do poziomu izolacji papy; naprawienie, uzupełnienie izolacji z papy wraz z wymianą krawędziowej obróbki blacharskiej; ułożenie na izolacji cienkiej warstwy drenażowej (maty drenażowej 4 mm); ułożenie na macie drenażowej izolacji termicznej z płyty PIR grubości 5 cm; wykonanie na płycie PIR podkładu dociskowego z betonu klasy C 30/37 grubości 5 cm lub z gotowego podkładu podłogowego klasy min. C35; zamontowanie na krawędzi drugiej obróbki blacharskiej, zatopionej w warstwie podkładu cementowego; zabezpieczenie antykorozyjne obróbki poprzez nałożenie powłoki z żywicy epoksydowej przesypanej na świeżo suchym piaskiem kwarcowym; wykonanie izolacji podpłytkowej z elastycznej powłoki mineralnej na przygotowanym podłożu; ułożenie płytek na izolacji (przyklejając je na elastycznej zaprawie klejowej metodą kombinowaną); zwiększenie wysokości barierki tak, aby jej wysokość wynosiła co najmniej 110 cm od powierzchni balkonu po remoncie - zgodnie z ekspertyzą techniczną z października 2018 r. sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego dr inż. L. H. Organ zakreślił na wykonanie ww. robót termin 12 miesięcy od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna, a także nakazał prowadzenie robót pod nadzorem osoby uprawnionej posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane i zobowiązał skarżącą do zawiadomienia organu o wykonaniu obowiązku.
MWINB, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z 28 lutego 2019 r. utrzymał ww. decyzję organu I instancji w mocy.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że 21 maja 2018 r. do PINB wpłynęło pismo M. R., stanowiące wniosek o interwencję w sprawie tarasu i balkonu przynależnego do jego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. Do pisma dołączono kopię "Ekspertyzy technicznej na temat stanu technicznego tarasu przynależnego do lokalu nr [...], [...], [...]w Osiedlu [...] przy ul. [...] w [...]", sporządzoną we wrześniu 2017 r. przez rzeczoznawcę budowlanego L. H.. Upoważniony przedstawiciel PINB 3 lipca 2018 r. dokonał oględzin tarasu i balkonu przynależnego do lokalu nr [...], podczas których ustalono, iż przedmiotowy balkon jest w złym stanie technicznym z uwagi na odspojone płytki, ponad połowę płytek "głuchych", ubytki fug i widoczne wysolenia. Ponadto po zapoznaniu się ze stanem technicznym tarasu stwierdzono, że wnioski zawarte w ekspertyzie z września 2017 r sporządzonej przez dr. inż. L. H. są zgodne ze stanem faktycznym. Oryginał ekspertyzy został złożony w trakcie kontroli przez członka zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...]. W związku z powyższym organ powiatowy postanowieniem z 11 lipca 2018r. nr [...] nałożył na Wspólnotę obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej określającej stan techniczny balkonu przynależnego do lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku. W wykonaniu tego postanowienia Zarząd Wspólnoty przedłożył "Ekspertyzę techniczną stanu technicznego balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym na działce ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]", sporządzoną w październiku 2018 r. przez tego samego rzeczoznawcę budowlanego dr. inż. L. H.. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego PINB uznał, iż stan techniczny balkonu i tarasu przynależnego do lokalu mieszkalnego [...] w ww. budynku wymaga wykonania robót budowlanych polegających na kapitalnym remoncie tarasu oraz remontu balkonu i decyzją z 22 listopada 2018 r. nakazał skarżącej wykonanie w terminie dwunastu miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, określonych w tym rozstrzygnięciu robót budowlanych.
MWINB stwierdził, że nie ulega wątpliwości, czego również nie kwestionuje strona skarżąca, iż zarówno przedmiotowy taras, jak i balkon znajdują się w nieodpowiednim stanie technicznym. Okoliczności te potwierdza protokół nr [...], sporządzony podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych 3 lipca 2018 r., a także obie ww. ekspertyzy techniczne. W powyższej sytuacji, zdaniem MWINB, w pełni zasadne jest skorzystanie w niniejszym postępowaniu z dyspozycji art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. Organ stwierdził, że skarżąca nie kwestionuje złego stanu technicznego ww. tarasu i balkonu, lecz zarzuca organowi powiatowemu błędne uznanie jej za jedynego adresata obowiązków, mających na celu usuniecie tego stanu, twierdząc, że prace ujęte w zakresie "robót nawierzchniowo-wykładzinowych" nie są elementem nieruchomości wspólnej. W związku z powyższym MWINB wyjaśnił, że obowiązki przewidziane w Rozdziale VI Prawa budowlanego, związane z utrzymaniem obiektów budowlanych, obciążają w myśl art. 61 właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Natomiast obowiązki wynikające z art. 66 P.b., związane z utrzymaniem należytego stanu technicznego obiektu budowlanego, w którym istnieje wspólnota mieszkaniowa, powinny być nałożone właśnie na ten podmiot, albowiem wyodrębniony lokal mieszkalny w budynku wielorodzinnym nie jest obiektem budowlanym i dlatego na podstawie art. 66 P.b. organ nie może nałożyć obowiązków w nim wymienionych na właściciela tego lokalu. Nawet więc w sytuacji, gdy całość lub część obowiązków dotyczy usunięcia nieprawidłowości występujących w lokalu mieszkalnym, winny być one nałożone na zarządcę obiektu budowlanego lub wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego.
MWINB nie podzielił wyrażonego w odwołaniu poglądu, że taras i balkon przynależące do lokalu mieszkalnego nr [...] w przedmiotowym budynku nie stanowią równocześnie części wspólnej obiektu. Jakkolwiek bowiem są one wykorzystywane przez właścicieli lokalu nr [...], to jednak stanowią także wspólne elementy konstrukcyjne budynku. Balkony, tarasy, komin, klatka schodowa oraz fundamenty – z uwagi na powiązanie funkcjonalne z konstrukcją obiektu – stanowią jego element wspólny. Sam fakt korzystania z tarasu i balkonu przez właścicieli lokalu nr [...] nie przesądza o przynależności tych części do tego lokalu w znaczeniu prawnym, a przede wszystkim o wyłącznej przynależności w znaczeniu technicznym. Tym samym za zasadne organ odwoławczy uznał nałożenie na Wspólnotę obowiązków mających doprowadzić omawiany budynek do odpowiedniego stanu technicznego. Organ zaznaczył przy tym, iż balkon oraz taras stanowią widoczne i istotne elementy elewacji budynku. Z uwagi więc na powiązanie funkcjonalne z konstrukcją obiektu stanowi jego element wspólny. Nieodpowiedni stan techniczny tarasu i balkonu (w tym ich izolacji) wpływa negatywnie nie tylko na lokal nr [...], lecz także na trwałość całego budynku i bezpieczeństwo jego użytkowania, w szczególności jego zewnętrznych elementów konstrukcyjnych i lokali poniżej. Ponadto art. 66 P.b. nie wyklucza nakazania wykonania określonych czynności również w lokalu położonym w obiekcie budowlanym w sytuacji, gdy niewłaściwy stan techniczny lokalu oddziałuje na cały obiekt budowlany – jak ma to miejsce w tej sprawie – a nakazane czynności mają na celu utrzymanie w należytym stanie całego obiektu. Organ podkreślił przy tym, że ocena, który podmiot ponosi winę czy odpowiedzialność za stan wyczerpujący dyspozycję art. 66 P.b., nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów administracji. Odnosząc się zaś do kwestii położenia warstw wykończeniowych MWINB stwierdził, że nawet przyjmując argumentację skarżącej w tym zakresie, niezasadnym z punktu widzenia racjonalności nałożonych obowiązków byłoby wykonanie wszystkich robót wskazanych w skarżonej decyzji poza położeniem wierzchniej warstwy płytek. Nieprawidłowości dotyczą bowiem w szczególności poszczególnych warstw tarasu znajdujących się pod płytkami, a więc w celu ich gruntownej naprawy koniecznym jest demontaż warstwy wierzchniej tarasu. Tym samym z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej niezasadnym byłoby obarczanie właściciela lokalu kosztami położenia wierzchniej warstwy z płytek, jeżeli inny podmiot jest zobowiązany do dokonania gruntownych napraw pozostałych warstw tarasu i balkonu, a aby tego dokonać należy zdemontować te płytki. Ponadto wykonanie ww. robót z wyłączeniem wierzchniej warstwy zdaniem MWINB nie spełniłoby celu usunięcia nieprawidłowości, bowiem bez wykonania tej warstwy zarówno taras, jak i balkon nie będą mogły być bezpiecznie użytkowane zgodnie z przeznaczeniem, co z kolei jest sprzeczne z art. 61 P.b. MWINB nie stwierdził też naruszenia przez PINB art. 80 i 80a k.p.a.
Skargą Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] zaskarżyła powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie: art. 7 k.p.a., albowiem organy administracji nie wzięły pod uwagę słusznego interesu skarżącej i związanego z nim interesu społecznego; art. 8 k.p.a. albowiem zamiast pogłębiania zaufania strony do organów administracyjnych wzbudza jej nieufność i obniża świadomość i kulturę prawną obywateli; art. 11 k.p.a., albowiem organy administracji nie uwzględniły całokształtu okoliczności sprawy; art. 7, art. 77 i 80 k.p.a., albowiem nie zebrano i nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie podjęto wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz przekroczono zasadę swobodnej oceny dowodów; art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali, poprzez uznanie, że balkon przynależny do lokalu nr [...] położony w przedmiotowym budynku stanowi nieruchomość wspólną, co w konsekwencji powoduje wadliwe przyjęcie, że to skarżąca jest obowiązana do dokonywania jego konserwacji technicznej i do przeprowadzenia generalnego remontu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U.2018.1302 ze zm.- dalej "p.p.s.a") w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości zły stan techniczny tarasu i balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Okoliczność tą potwierdza protokół nr [...], sporządzony podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych 3 lipca 2018 r., a także ekspertyzy techniczne złożone do akt sprawy. Ekspertyzy zostały sporządzone przez dr inż. Leszka H., rzeczoznawcę budowlanego wpisanego do Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Budowlanych pod pozycją [...] oraz wpisanego na listę członków Mazowieckiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod numerem [...]. We wnioskach ekspertyzy technicznej stanu technicznego balkonu z października 2018 r. stwierdzono m. in., iż "Przedmiotowy balkon jest w złym stanie technicznym, wymagającym przeprowadzenia remontu (...) Obecny stan balkonu jest skutkiem zsumowania się błędów projektowych, wykonawczych oraz niewłaściwej eksploatacji. W obecnym stanie przedmiotowy balkon wymaga przeprowadzenia prac remontowych w zakresie podanym w pkt 10. Przeprowadzenie remontu jest niezbędne z uwagi na zapewnienie trwałości budynku i bezpieczeństwa jego użytkowania" (str. 17). Jednocześnie ekspertyza zawiera zalecenia, które należy wykonać "w celu przywrócenia walorów użytkowych i zapewnienia bezpieczeństwa eksploatacyjnego". Z kolei w ekspertyzie technicznej z września 2017 r stwierdzono: "Przedmiotowe tarasy są obciążone wadami wykonawczymi, które powodują ich przyspieszoną destrukcję i zagrażają zawilgoceniem budynku oraz wystąpieniem w nim korozji biologicznej, która z kolei w przyszłości może stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi przebywających w budynku, higieny jego użytkowania; przyspieszona destrukcja i korozja biologiczna spowodują z kolei obniżenie trwałości budynku (...) Stwierdzona obecność wilgoci na poziomie paroizolacji i warstwy spadkowej w tarasie wymusza przeprowadzenie remontu kapitalnego i wykonanie nowych warstw izolacji przeciwwodnej".
Sąd przyznał też rację organom, że nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku winien być skierowany do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, na którym zgodnie z art. 61 pkt. 1 w związku z art. 5 ust. 2 P.b., ciąży obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym oraz niedopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Trudno w ocenie Sądu uznać, aby wymienione w zaskarżonej decyzji roboty budowlane dotyczyły wierzchnich warstw wykończeniowych tarasu i balkonu, za których stan odpowiada wyłącznie właściciel lokalu, do którego przynależy taras wraz z balkonem. Stan techniczny tarasu jest wynikiem wad wykonawczych, które powodują jego przyspieszoną destrukcję i zagrażają zawilgoceniem budynku oraz wystąpieniem w nim korozji biologicznej. Stwierdzona obecność wilgoci na poziomie paroizolacji i warstwy spadkowej w tarasie wymusza przeprowadzenie remontu kapitalnego i wykonanie nowych warstw izolacji przeciwwodnej" (str. 41-42 ekspertyzy technicznej). Obecny stan balkonu jest skutkiem zsumowania się błędów projektowych, wykonawczych oraz niewłaściwej eksploatacji. Sąd wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że warstwy zabezpieczające, izolacyjne należą do części wspólnych budynku, bo ich zadaniem jest ochrona nie tylko balkonu ale również lokalu znajdującego się pod stropodachem. Prace nakazane decyzją wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. dotyczą elewacji zewnętrznej całego budynku, którego istotnym elementem są tarasy i balkony powiązane funkcjonalnie z konstrukcją całego obiektu stanowiąc jego element wspólny. Prace te mają na celu utrzymanie w należytym stanie całego obiektu oraz wpływają na bezpieczeństwo wszystkich osób znajdujących się w ich pobliżu, a nie tylko właścicieli lokali mieszkalnych do których przynależą.
Zdaniem Sądu organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego tarasu i balkonu na Wspólnotę Mieszkaniową, jako właściciela całego obiektu i dysponenta części wspólnych budynku. Zgodnie z dyspozycją art. 66 pkt. 1 P.b. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Powyższa decyzja jest adresowana do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, na których stosownie do treści art. 61 ww. ustawy ciąży obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym. Intencją uregulowania zawartego w art. 66 P.b. jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w aspekcie przepisów prawa budowlanego. Ewentualne rozliczenia nakładów pomiędzy Wspólnotą, a właścicielem lokalu, do którego przynależy taras lub balkon powinny być rozliczane na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.
Oceniając przedmiotowe postępowanie Sąd stwierdził, że organy obu instancji przeprowadziły je z poszanowaniem przepisów proceduralnych. Organy wypełniły swoje ustawowe obowiązki i uzasadniły stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez art. 107 § 3 k.p.a. Zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przepisów procesowych oraz materialnych są w ocenie Sądu niezasadne, gdyż przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta po wnikliwej i rzeczowej analizie akt sprawy, a przesłanki podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia zostały wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Z tych przyczyn nie podzielono zarzutów skargi.
Skargą kasacyjną Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
1) art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903) poprzez uznanie, iż taras oraz balkon w lokalu mieszkalnym nr [...] stanowi nieruchomość wspólną i winny być naprawione przez Wspólnotę, "podczas gdy taras ten i balkon służy wyłącznie do właściciela lokalu nr [...]", co wyłącza możliwość korzystania przez pozostałych właścicieli z tych pomieszczeń i obowiązki związane z tymi lokalami spoczywają na ich właścicielu, gdyż nie wchodzą w skład nieruchomości wspólnej;
2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali zw. z art. 13 ustawy o własności lokali poprzez uznanie, że taras i balkon należy do części nieruchomości wspólnej, podczas gdy zgodnie z utartą już judykaturą i piśmiennictwem tarasy i balkony stanowią pomieszczenie pomocnicze służące wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych osób zamieszkałych w tym lokalu do których taras czy balkon przynależy i koszty ich utrzymania winny obciążać właścicieli lokali;
3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 w zw. z art. 13 ustawy o własności lokali poprzez ich niezastosowanie i nieobciążenie kosztami i wydatkami związanymi z usunięciem stwierdzonych nieprawidłowości wskazanych w decyzji właściciela tego lokalu, co spowodowało obciążenie Wspólnoty kosztami związanymi z utrzymaniem lokali nienależących do nieruchomości wspólnej, do czego zgodnie z ustawą Wspólnota zobowiązana nie jest;
4) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. art. 66 P.b. w zw. z art. 61 tej ustawy polegające na błędnym wskazaniu adresata zaskarżonej decyzji, gdyż winna być skierowana do właściciela lokalu nr [...] a nie do Wspólnoty Mieszkaniowej, gdyż obowiązek ich naprawy należy do właściciela lokalu, a nie do Wspólnoty, z uwagi na fakt, iż lokal ten nie stanowi nieruchomości wspólnej, a są to samodzielne, wyodrębnione lokale wraz z ich pomieszczeniami przynależnymi i pomocniczymi,
5) prawa materialnego - art. 66 P.b. - przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na:
a) błędnym przyjęciu przez Sąd I Instancji, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo określił adresatów decyzji, bowiem w sytuacji gdy taras i balkon należą do wyłącznego użytku właściciela lokalu, który przeprowadza na nim odpowiednie prace o charakterze remontowym i estetycznym, stanowiąc część składową każdego lokalu i służą do ich wyłącznego użytku i uznanie, że dopuszczalne było skierowanie zobowiązania do Wspólnoty Mieszkaniowej, mimo że w okolicznościach niniejszej sprawy nieprawidłowości dotyczą jedynie nieprawidłowej izolacji, które służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, zatem decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości powinna być skierowana do właściciela lokalu nr [...] - a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż wobec niewłaściwego zastosowanie przez Sąd I Instancji art. 66 P.b. w zw. z art. 3 ustawy o własności lokali nakaz sformułowany w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego nie został zaadresowany do właściwego adresata,
b) bezzasadnym przyjęciu przez Sąd I Instancji, iż art. 66 P.b. - który odnosi się do nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego - jest prawidłową podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, mimo że z ustaleń faktycznych organów obu instancji wynika, iż w niewłaściwym stanie technicznym jest tylko element budynku w postaci warstwy izolacyjnej, (przecieki, nieszczelność), a nie obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 P.b., co jedynie potwierdza, że ta wada izolacji płyty tarasu/balkonu powodowała jego nieodpowiedni stan techniczny, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem zaskarżona decyzja organu odwoławczego oraz wyrok Sądu I Instancji zostały wydane w oparciu o przepis prawa materialnego, niemający zastosowania w niniejszej sprawie,
c) pominięciu istotnych okoliczności niniejszej sprawy, mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, a dotyczących tego, iż istota sprawy dotyczy nieszczelności warstw izolacyjnych, co jednoznacznie wskazuje na wadliwą izolację, co w żadnej mierze nie ma związku z wadą konstrukcyjną budynku i tym samym nie może być traktowane jako część nieruchomości wspólnej,
d) błędnym przyjęciu, że wady i uszkodzenia stropodachu czy przegrody budowlanej mają wpływ nie tylko na konkretny lokal właściciela, który korzysta z tarasu/balkonu, lecz również na lokale usytuowane poniżej, podczas gdy wskazane w decyzji nieprawidłowości dotyczą głównie nieszczelności balkonu i tarasu, co w żadnej mierze nie oddziałuje na lokale położone poniżej przedmiotowego lokalu, gdyż dotyczy tylko balkonu przy lokalu nr [...],
6) pominięciu przez Sąd I Instancji istotnej okoliczności w niniejszej sprawie dotyczącej problemu izolacji tarasu i balkonu, a nie wad konstrukcyjnych obiektu budowlanego, i co za tym idzie wskazanie, iż adresatem obowiązków związanych z uszczelnieniem tych fasad winien być właściciel lokalu nr [...], a nie Wspólnota Mieszkaniowa;
7) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z 105 § 1 k.p.a. w zw. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się brakiem podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia kluczowej dla wydania decyzji czynności w postaci dowodu z opinii biegłego określającego co należy do nieruchomości wspólnej a co do niej nie należy, lub przeprowadzenie innych dowodów jasno określających co stanowi nieruchomość wspólną, co jest istotne dla określenia adresata decyzji i zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego
Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o jej rozpoznanie na rozprawie, zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania M. R. wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 20 czerwca 2022 r., stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095, ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, który pozwala przewodniczącemu zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania podniesionych we wniesionym środku odwoławczym zarzutów trzeba wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie w istocie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji podzielającego pogląd organów nadzoru budowlanego, iż to Wspólnota Mieszkaniowa [...] powinna być adresatem decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych polegających na kapitalnym remoncie tarasu i balkonu – przynależnego do lokalu mieszkalnego [...] w budynku przy ul. [...] w [...].
Kwestionowaną decyzję w tej sprawie wydano na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Ma on charakter związany, co oznacza, że w sytuacji wystąpienia przesłanki określonej w tym artykule, organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz także zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Ustalony w sprawie stan faktyczny wyraźnie wskazywał na zaistnienie takiej przesłanki.
Wbrew stanowisku skarżącej Wspólnoty, w realiach niniejszej sprawy zastosowano prawidłową podstawę materialno-prawną w odniesieniu do niewłaściwego stanu technicznego tarasu i balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy [...] w [...]. Zdaniem skarżącej Wspólnoty, w niewłaściwym stanie technicznym jest tylko element budynku w postaci warstwy izolacyjnej a nie obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 P.b. Nie podzielając stanowiska w powyższym zakresie, należy zauważyć, iż norma art. 66 P.b. nie wyklucza nakazania wykonania określonych czynności również w lokalu położonym w obiekcie budowlanym, w sytuacji, gdy niewłaściwy stan techniczny lokalu oddziałuje na cały obiekt budowlany, a nakazane czynności mają na celu utrzymanie w należytym stanie całego obiektu. Podobnie jest w przypadku spornego tarasu i balkonu przypisanych do jednego z lokali w budynku przy [...] w [...]. Niezależnie od tego, iż sporny taras służy właścicielowi jednego mieszkania, to jednocześnie pełni podstawową funkcję jaką jest rola dachu w tym budynku (stropodachu). Poza tym zarówno z ekspertyzy stanu technicznego balkonu z października 2018 r. jak i ekspertyzy technicznej tarasu z września 2017 r. wynika, że przeprowadzenie kapitalnego remontu wobec tych elementów budynku jest niezbędne z uwagi na zapewnienie właśnie trwałości budynku jako całości i jego użytkowników. Zatem nakazane prace dotyczą wprawdzie balkonu i tarasu przynależnego do jednego z lokali mieszkalnych lecz nie oznacza to, że wykonanie tych niezbędnych prac dotyczy tylko i wyłączenie właściciela danego lokalu, czy też narusza wyłączenie prawa takiego właściciela. Skoro nieodpowiedni stan techniczny, o jakim mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., jest wynikiem niewłaściwego użytkowania obiektu, powstałym wskutek zużycia pewnych elementów, pogorszenia substancji, braku remontów, właściwej dbałości o stan techniczny, to właśnie z takim przypadkiem niewłaściwego użytkowania obiektu jako całości (budynku przy [...] w [...]) mamy do czynienia w tej sprawie. Odmienne stanowisko skarżącej Wspólnoty w tym zakresie nie zasługuje na aprobatę NSA.
Ponadto zaznaczyć trzeba, iż adresatem decyzji wydanej w trybie art. 66 P.b. może być wyłącznie podmiot wskazany w art. 61 P.b., co oznacza konieczność ustalenia właściciela obiektu (zarządcy) jak i zakresu ich obowiązków związanych z utrzymaniem obiektu w należytym stanie technicznym. Przy czym adresatem decyzji może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, a w przypadku współwłasności winna być ona skierowana do wszystkich współwłaścicieli.
Zatem nakaz ten w trybie art. 66 P.b. powinien być skierowany do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, na którym - zgodnie z art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 powołanej ustawy – ciąży obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym.
Zatem tylko na te podmioty mogą być nakładane obowiązki i tylko one ponoszą odpowiedzialność w zakresie utrzymania i użytkowania obiektu. Oznacza to, że obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 p.b. może zostać nałożony na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego i tylko te podmioty mają legitymację procesową do występowania w charakterze strony w sprawach związanych z utrzymaniem obiektu budowlanego.
W przedmiotowej sprawie stwierdzone przez organ nieprawidłowości dotyczą nieodpowiedniego stanu technicznego tarasu i balkonu w spornym budynku.
Przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., jak już wyżej zaznaczono, ma charakter imperatywny, to znaczy nie pozostawia organowi nadzoru budowlanego wyboru co do sposobu działania w przypadku stwierdzenia określonych okoliczności.
Nałożenie obowiązku w trybie art. 66 P.b. na określony podmiot nie przesądza kogo będą obciążały koszty doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu (zobacz: wyrok NSA z 15 marca 2006 r. II OSK 637/05). Kwestia ewentualnych rozliczeń nie została rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej.
Zatem problem, jaki jawi się w niniejszej sprawie, sprowadza się do tego, kto winien być adresatem decyzji.
Co do zasady adresatem nakazu wykonania obowiązków wynikających z art. 66 w zw. z art. 61 P.b., jeżeli dotyczą one części wspólnych nieruchomości, co do zasady pozostaje wspólnota mieszkaniowa - patrz wyrok NSA z dnia 28 marca 2017 r. II OSK 1928/15.
Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 listopada 2008 r., II OSK 1442/07, prawo własności przysługujące właścicielom poszczególnych lokali obejmuje również tarasy, a dokładnie ich wierzchnią warstwę wykończeniową oraz przestrzeń wykorzystywaną do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez właścicieli lokalu. Tylko w tym zakresie właściciele ci mają – wynikający z art. 13 ust. 2 ustawy o własności lokali – obowiązek utrzymywania przynależnego do nich tarasu w należytym stanie. Natomiast płyta podłogowa (stropowa) jako element konstrukcyjny budynku stanowi element, za którego stan ponosi odpowiedzialność wspólnota, gdyż jest to element architektoniczny konstrukcji tarasu trwale połączony z bryłą budynku.
Z kolei w uchwale z 7 marca 2008 r. III CZP 19/08, Sąd Najwyższy orzekł, że elementy wewnętrzne balkonu czy tarasu, takie jak podłoga, balustrada, ściany boczne i sufit stanowią część składową lokalu. Z kolei elementy architektonicznej konstrukcji balkonu (tarasu) trwale połączone z bryłą budynku i usytuowane na zewnątrz w stosunku do przestrzeni wykorzystywanej do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez osoby zamieszkałe w lokalu uznaje się za stanowiące nieruchomość wspólną.
Z powyższych orzeczeń nie wynika jednoznaczna odpowiedź, kto winien być wprost adresatem decyzji dotyczących balkonu czy tarasu (jako całości) w budynku wielomieszkaniowym z związku z potrzebą ich kapitalnego remontu, wszystko więc zależy od zakresu nałożonych obowiązków.
Nie jest sporne, iż o zakwalifikowaniu konkretnych elementów budynku do nieruchomości wspólnej mówi art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, zgodnie z którym stanowi ją grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Zatem częścią wspólną są elementy zewnętrzne i konstrukcyjne balkonu bezpośrednio przylegające do bryły budynku ale nie jest już nią wewnętrzna część balkonu. Obecne w orzecznictwie prezentowane jest również stanowisko, wedle którego z przyczyn natury architektonicznej lub estetycznej pewne elementy urządzenia balkonu (np. barierki, daszki) powinny być uważane za części nieruchomości wspólnej.
Taka redakcja ww. przepisu w przypadku budynku wielorodzinnego nie pozwala wprost (jednoznacznie) wskazać, jaka część budynku służy do wyłącznego użytku danego właściciela, a jaka część powinna stanowić nieruchomość wspólną. Powyższe dotyczy balkonów i loggii, czy tarasów.
Nie można z przywołanej wyżej ustawy o własności lokali czy też ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane wyprowadzić ustawowej definicji "balkonu", czy "tarasu", to jednak w praktyce pojęciem tym określa się zróżnicowane pod względem konstrukcyjnym i architektonicznym części budynku, składające się z płyty podłogowej z elementami wykończenia i metalowej balustrady, usytuowane na zewnątrz względem pomieszczeń mieszkalnych.
W literaturze prawniczej definiuje się balkon jako element architektoniczny budynku stanowiący najczęściej żelbetonową płytę z balustradą lub obmurowaniem, zawieszoną wspornikowo lub wspartą na wystających ze ściany wspornikach; zaś przez taras - poziomą powierzchnię na wysokości parteru, piętra lub na dachu najczęściej ogrodzoną balustradą lub murkiem.
Zdaniem NSA, art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali odwołuje się do kryterium funkcjonalnego wskazując, że nieruchomością wspólną są te części budynku, które "nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali". Nie chodzi tu przy tym o "użytek" w wąskim tego słowa znaczeniu, sprowadzający się do możliwości korzystania z danej części budynku, powiązanej z jej dostępnością. Pojęcie "użytku" w rozumieniu tego przepisu ma szerszy zakres, który musi być odnoszony właśnie do funkcji, jaką pełni dana część budynku. W konsekwencji każda część budynku, której znaczenie (funkcja) wykracza poza sferę odrębnego lokalu, powinna być uznawana za należącą do nieruchomości wspólnej. Tym samym balkony (tarasy) w zależności od tego, czy służą wyłącznie właścicielowi danego lokalu, czy też są przeznaczone także do użytku innych właścicieli lokali (balkony ciągłe), mogą stanowić bądź część składową konkretnych lokali, bądź zaliczać się do nieruchomości wspólnej.
Tym samym te elementy balkonu, które służą wyłącznie do zaspokajania potrzeb właścicieli lokali, są częściami składowymi danego lokalu. W praktyce jest to zatem wewnętrzna przestrzeń balkonu, wyodrębniona podłogą i balustradą, a niekiedy także ścianami bocznymi i sufitem. Przyjąć należy, że własność lokalu rozciąga się również na posadzkę niestanowiącą elementu izolacji budynku.
Niemniej jednak elementy architektonicznej konstrukcji balkonu trwale połączone z bryłą budynku i na ogół usytuowane na zewnątrz w stosunku do przestrzeni wykorzystywanej do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez osoby zamieszkałe w lokalu stanowią części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu, zatem – na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali – powinny być kwalifikowane jako nieruchomość wspólna. Innymi słowy zewnętrzne elementy konstrukcyjne balkonu, które nie służą wyłącznie właścicielowi lokalu, stanowią element nieruchomości wspólnej. Należy do nich zaliczyć płytę balkonową wraz z towarzyszącą jej izolacją, balustradę balkonu oraz elementy balkonu stanowiące fragmenty elewacji budynku, która co do zasady jest nieruchomością wspólną.
To zatem, w ocenie NSA, na Wspólnocie ciąży obowiązek utrzymania części wspólnych budynku, obejmujący ich modernizację, remonty i bieżącą konserwację, jak również estetykę. Podsumowując, elementy balkonu niesłużące do wyłącznego użytku właścicieli lokali stanowią części składowe nieruchomości wspólnej, natomiast te elementy, które służą do zaspokajania potrzeb właścicieli lokali są częściami składowymi danego lokalu.
Za przyjęciem powyższego poglądu przemawiają argumenty natury funkcjonalnej. Z jednej strony, zabezpiecza on interesy właścicieli lokali (przede wszystkim możliwość swobodnego dysponowania przestrzenią "wewnątrz" balkonu), a z drugiej strony, przenosi odpowiedzialność za ich utrzymanie w odpowiednim stanie technicznym na wspólnotę mieszkaniową.
Podobnie należy potraktować znajdujące się w budynku wspólnoty mieszkaniowej tarasy, gdyż pełnią analogiczną funkcję jak balkony przynależne do konkretnych lokali. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym już wyżej wyroku z 21 listopada 2008 r., II OSK 1442/07, prawo własności przysługujące właścicielom poszczególnych lokali obejmuje również tarasy, a dokładnie ich wierzchnią warstwę wykończeniową oraz przestrzeń wykorzystywaną do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez właścicieli lokalu. Tylko w tym zakresie właściciele ci mają – wynikający z art. 13 ust. 2 ustawy o własności lokali – obowiązek utrzymywania przynależnego do nich tarasu w należytym stanie. Natomiast płyta podłogowa (stropowa) jako element konstrukcyjny budynku stanowi element, za którego stan ponosi odpowiedzialność wspólnota, gdyż jest to element architektoniczny konstrukcji tarasu trwale połączony z bryłą budynku.
Ustawa o własności lokali zawiera zatem regulacje, które w sposób systemowy określają definicję nieruchomości wspólnej. Ustawa nie wymienia, które części budynku należą do nieruchomości wspólnej, lecz definiuje ją w sposób funkcjonalny.
Mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania przyjąć należy, iż w tej sprawie zakres nakazu wykonania określonych robót budowlanych polegających na kapitalnym remoncie tarasu i balkonu określony w decyzji z 22 listopada 2018 r., powoduje, iż mamy do czynienia z zerwaniem wszystkich warstw tarasu i balkonu, tj. warstw zabezpieczających, izolacyjnych, z wymianą barierek balkonu a więc powiązanych funkcjonalnie z konstrukcją całego obiektu. Nałożony zakres robót nie dotyczy wyłącznie wierzchnich warstw tarasu czy balkonu, za które odpowiada właściciel lokalu. Tym samym bardzo szeroki zakres prac objętych ww. decyzją dotyczy elementów funkcjonalnie powiązanych z konstrukcją całego obiektu. Zdaniem NSA zakres tych prac wynikających z art. 66 w zw. z art. 61 P.b., dotyczy w zasadniczym elemencie właśnie części wspólnych nieruchomości, a więc co do zasady obciąża skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową [...].
Organ nadzoru prawidłowo nałożył zatem obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego balkonu i tarasu na skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową jako właściciela całego obiektu i dysponenta części wspólnych budynku.
Przedstawione wyżej rozważania wskazują więc, iż żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, orzeczono o jej oddaleniu stosownie do art. 184 p.p.s.a.
NSA nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania M.R., wobec braku podstawy prawnej do przyznania takich kosztów. W postępowaniu przed Sądem II instancji ustawodawca wprowadził zasadę finansowej odpowiedzialności za wynik postępowania. W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną jest obowiązana zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu I instancji oddalający skargę lub skarżącego - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu I instancji uwzględniający skargę (art. 204 p.p.s.a.). Ustawodawca celowo jednak nie uregulował konieczności zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania kasacyjnego, odsyłając w tej kwestii do wynikającej z art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów ich udziału w sprawie. Zwrot kosztów postępowania jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy wynika to wprost z przepisu, a we wszystkich innych sytuacjach obowiązuje zasada ponoszenia kosztów postępowania. Wszelka nadinterpretacja tej zasady poprzez stosowanie wykładni celowościowej jest niedopuszczalna.
Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.