II OSK 1549/12

Naczelny Sąd Administracyjny2013-11-29
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowaniaopłata legalizacyjnasamowola budowlananadzór budowlanyhalę produkcyjnąochrona środowiskabezpieczeństwo pracy

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki J. Sp. z o.o. w sprawie opłaty legalizacyjnej za samowolną zmianę sposobu użytkowania hali produkcyjnej.

Spółka J. Sp. z o.o. dokonała samowolnej zmiany sposobu użytkowania hali produkcyjnej bez wymaganego zgłoszenia, co skutkowało nałożeniem opłaty legalizacyjnej. Spółka kwestionowała fakt zmiany sposobu użytkowania, argumentując, że zmiany miały charakter porządkowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały jednak, że zmiana profilu produkcji z wyrobów żelbetonowych na wyroby z tworzyw sztucznych stanowiła zmianę sposobu użytkowania obiektu, wymagającą zgłoszenia i prowadzącą do nałożenia opłaty legalizacyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę spółki na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. Spółka nabyła halę produkcyjną w 2004 roku i przystosowała ją do produkcji wyrobów z tworzyw sztucznych, zamiast dotychczasowych wyrobów żelbetonowych, bez uzyskania wymaganego pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na spółkę opłatę legalizacyjną w wysokości 100 000 zł. Po uchyleniu pierwszego postanowienia i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji ponownie ustalił opłatę, a organ II instancji utrzymał ją w mocy. Spółka argumentowała, że zmiana sposobu użytkowania nie nastąpiła, a wszelkie zmiany miały charakter porządkowy. Sądy obu instancji uznały jednak, że zmiana profilu produkcji z wyrobów żelbetonowych na wyroby z tworzyw sztucznych, ze względu na odmienne warunki bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne oraz ochrony środowiska, stanowiła zmianę sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że procedura legalizacyjna jest obligatoryjna w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania, a wysokość opłaty została ustalona prawidłowo. Sąd uznał również, że zarzut naruszenia art. 10 Kpa przez organy nie miał wpływu na wynik sprawy, ponieważ spółka nie wykazała, aby uchybienie to uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana sposobu użytkowania hali produkcyjnej z produkcji wyrobów żelbetonowych na produkcję wyrobów z tworzyw sztucznych stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ wiąże się ze zmianą warunków bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych oraz ochrony środowiska.

Uzasadnienie

Zmiana profilu produkcji z wyrobów żelbetonowych na wyroby z tworzyw sztucznych powoduje odmienne uciążliwości dla środowiska, inne rodzaje odpadów i zanieczyszczeń, a także inne zagrożenia dla zdrowia pracowników, co uzasadnia uznanie tego za zmianę sposobu użytkowania obiektu wymagającą zgłoszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.b. art. 71 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.

u.p.b. art. 71 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.

u.p.b. art. 71a § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku stwierdzenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje użytkowanie obiektu i nakłada obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji.

u.p.b. art. 71a § 2 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku przedłożenia dokumentów do legalizacji, organ nadzoru budowlanego ustala w drodze postanowienia opłatę legalizacyjną.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę kasacyjną, jeśli jest ona niezasadna.

Pomocnicze

u.p.b. art. 59f § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepisy dotyczące kar, do których stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące opłaty legalizacyjnej, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a zwłaszcza umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana sposobu użytkowania hali produkcyjnej z produkcji wyrobów żelbetonowych na produkcję wyrobów z tworzyw sztucznych stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Procedura legalizacyjna jest obligatoryjna w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Naruszenie art. 10 Kpa przez organy nadzoru budowlanego nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ strona nie wykazała jego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zmiany dokonane przez spółkę w związku z podjętą działalnością miały charakter porządkowy i nie wpływały na zmianę wymagań stawianych obiektowi. Warunki bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne oraz ochrony środowiska wynikające z przepisów prawa dla planowanego rodzaju produkcji nie różniły się od warunków wymaganych dla poprzedniego rodzaju produkcji.

Godne uwagi sformułowania

Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Nie każde naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Małgorzata Dałkowska - Szary

przewodniczący

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

członek

Mariola Kowalska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, procedury legalizacyjnej oraz wpływu naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany profilu produkcji w hali przemysłowej i zastosowania przepisów Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawem budowlanym i odpowiedzialnością inwestorów za samowolne zmiany w użytkowaniu obiektów. Jest to typowa sprawa administracyjna, ale z praktycznym znaczeniem dla przedsiębiorców.

Samowolna zmiana produkcji w hali produkcyjnej kosztowała firmę 100 tys. zł opłaty legalizacyjnej. NSA potwierdza stanowisko organów.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1549/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-06-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Małgorzata Dałkowska - Szary /przewodniczący/
Mariola Kowalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Go 33/12 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2012-03-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 71, 71a
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 29 listopada 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia del. WSA Mariola Kowalska /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. Sp. z o.o. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Go 33/12 w sprawie ze skargi J.Sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
II OSK 1549/12
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddalił skargę.
Sąd przedstawił następujący stan sprawy:
Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. ( dalej PINB) , działając na podstawie art. 71a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał użytkowanie obiektu budowlanego - hali produkcyjnej należącej do J. Sp. z o.o. w M. (dalej: Skarżący) oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do 30 listopada 2007 r. dokumentów niezbędnych do legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu.
Organ ustalił, iż Skarżący nabył budynek w 2004 roku i następnie przystosował go do nowego rodzaju produkcji. Poprzedni użytkownik zajmował się wytwarzaniem wyrobów żelbetonowych. Obecnie w obiekcie produkowane są wyroby z tworzyw sztucznych. Inwestor nie posiadał ani pozwolenia na budowę, ani na zmianę sposobu użytkowania
Skarżący w dniu 29 listopada 2007 r. przedłożył żądane dokumenty i PINB postanowieniem z dnia 20 grudnia 2007 r., powołując się na art. 71 a ust. 2 i 3 w związku z art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nałożył na J. Sp. z o. o. w M. opłatę legalizacyjną w wysokości 100 000 zł.
Postanowienie to zostało w wyniku zażalenia strony uchylone postanowieniem Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej jako LWINB ) z dnia [...] lutego 2008r.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy Skarżący przedłożył decyzję Burmistrza M. nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej zmianie sposobu użytkowania hali produkcyjnej wyrobów betonowych na halę produkcji wyrobów z poliuretanów oraz decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2011r. o ustaleniu przez Burmistrza M. dla realizacji tego przedsięwzięcia środowiskowych uwarunkowań zgody na jego realizację , przy czym przed podjęciem tej decyzji organ właściwy w sprawie otrzymał pozytywne opinie i uzgodnienia od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. (opinia sanitarna z dnia 7 czerwca 2011r. [...]) oraz od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. (postanowienie z dnia [...] czerwca 2011r.), a w postępowaniu wykorzystano raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
PINB w M. postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., powołując się na przepis art. 71a ust. 2 i ust. 3 w związku z art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.), ponownie ustalił Skarżącemu - opłatę legalizacyjną w wysokości 100 000 zł z tytułu dokonanej bez wymaganego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania hali produkcyjnej wyrobów betonowych na halę produkcji wyrobów z poliuretanów (kategoria obiektu XVIII) zlokalizowanej przy ul. R. [...] w M. bez wymaganego zgłoszenia.
W uzasadnieniu PINB wskazał, iż wysokość opłaty legalizacyjnej określona została w oparciu o art. 71a ust. 3 ustawy Prawo budowlane, z którego wynika, że do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Klasyfikując przedmiotową halę produkcyjną jako obiekt XVIII kategorii organ I instancji, określił współczynnik kategorii obiektu (k) równy 10,0, natomiast ze względu na wskazaną kubaturę obiektu ( 8 282,49 m3 ) współczynnik wielkości obiektu (w) organ określił jako równy 2,0.(między innymi ze względu na brak ingerencji w elementy nośne hali).
Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r. Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Organ II instancji wskazał, iż w myśl art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno - sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Wskazał, iż podjęcie produkcji wyrobów z tworzyw sztucznych bezspornie spowodowało zmianę warunków: bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno – sanitarnych i ochrony środowiska. Wyposażenie hali w instalacje i urządzenia przemysłowe do produkcji z tworzyw sztucznych spowodowało zmianę warunków pracy w tej hali, wykorzystywanej uprzednio do innego rodzaju produkcji i z tego względu wyposażonej w inne niż obecnie urządzenia technologiczne. Zdaniem LWINB, inny jest również niż dotychczas wpływ hali na środowisko, chociażby ze względu na rodzaj odpadów i zanieczyszczeń wytwarzanych w procesie produkcji (wymagania w tym zakresie ustanowiono w decyzji Burmistrza M. nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania hali produkcyjnej wyrobów betonowych na halę produkcji wyrobów z poliuretanów). Zdaniem organu to, że Burmistrz M. wydał dla omawianej zmiany sposobu użytkowania hali, na wniosek skarżącej spółki, decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2008r. ([...]) w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla tej inwestycji, świadczy, iż organ ten, właściwy w sprawach dotyczących planowania przestrzennego, ocenił podobnie jak organy nadzoru budowlanego, iż zmiana profilu produkcji w przedmiotowej hali stanowi zmianę sposobu jej użytkowania.
Skargę na postanowienie LWINB złożyła J. Sp. z o.o., zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, które miały wpływ na treść ww. postanowienia i naruszyły prawa skarżącej wynikające z przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w szczególności z art. 71 ust. 1 punkt 2 oraz art. 71a ww. ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę wskazał, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 71a ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) – zwana dalej także "ustawą".
Sąd podkreślił, iż stosownie do art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. W myśl przepisu art. 71 ust. 2 zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Organ, dokonując oceny we wskazanym wyżej zakresie odnosi się nie tylko do przepisów szeroko rozumianego prawa budowlanego, obejmującego m. in. przepisy wykonawcze określające warunki techniczne obiektów, warunki ich użytkowania, ale także do innych przepisów, w tym określających warunki sanitarne, zdrowotne, przeciwpożarowe czy ochrony środowiska. Sąd podkreślił, iż bez znaczenia jest przy tym ocena i ustalenie, jaka była intensywność i uciążliwość poprzedniej działalności. Zawiadomienia właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej (a tym samym uzyskania jego akceptacji uzyskanej na podstawie wyników przeprowadzonej procedury z dziedziny ochrony środowiska ) wymaga już podjęcie nowego rodzaju produkcji.
Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Jak wskazał Sąd wytwórnia materiałów żelbetowych jest uciążliwa dla środowiska z innych względów i powoduje innego rodzaju uciążliwości niż produkcja wyrobów z tworzyw sztucznych (poliuretanów). W tych procesach produkcyjnych występuje wprowadzanie do środowiska innych czynników szkodliwych jak też produkcja innego rodzaju odpadów. Inny też pozostaje – ze względu na różnorodne substancje chemiczne stosowane w produkcji - rodzaj zagrożeń życia i zdrowia pracowników. Wymaga to odpowiedniej oceny środowiskowej i akceptacji właściwego organu administracji architektoniczno- budowlanej.
Za bezpodstawne Sąd pierwszej instancji uznał twierdzenia strony skarżącej, że warunki użytkowania obiektu, pierwotnie związanego z produkcją materiałów betonowych, nie uległy zmianie. Sąd podkreślił, że wdrożona przez skarżącą bez zgłoszenia działalność kwalifikowana była jako przedsięwzięcie o jakim mowa w par. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 31 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz.U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 ) tj. jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko dla którego obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko mógł być wymagany. Obowiązek taki w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej faktycznie został na skarżącą nałożony, raport został wykonany. Tym samym przeprowadzona została procedura oceny przedsięwzięcia oddziaływania na środowisko, której efektem pozostaje decyzja Burmistrza M. z dnia [...] lipca 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Skoro sam rodzaj wdrożonego przez spółkę przedsięwzięcia zakwalifikowany został przez prawodawcę jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, to nie może budzić wątpliwości, że nie jest to zamierzenie inwestycyjne obojętne dla środowiska, które nie zmienia wymagań dla jego ochrony.
Sąd podkreślił, iż dla oceny czy doszło do, wymagającej zgłoszenia, zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego wystarczające jest ustalenie, że w kontrolowanym obiekcie została podjęta inna działalność niż dotychczasowa, z czym wiąże się zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego, zdrowotnego, pracy, higieniczno-sanitarnych lub w zakresie ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Wbrew stanowisku skarżącej nie są konieczne szczegółowe wyliczenia i opisy zmian, o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wystarczające jest stwierdzenie, że zmiana w zakresie wyżej opisanym ( tj . w zakresie któregokolwiek ze wskazanych czynników) miała miejsce, a porównanie wcześniejszego i obecnego sposobu użytkowania wskazuje na oczywistość tej zmiany. Za oczywistością zmiany w zakresie wymogów związanych z bezpieczeństwem pożarowym, pracy, zdrowotnym, oraz higieniczno-sanitarne przemawia też okoliczność związana z rodzajem surowców używanych do produkcji wyrobów betonowych jak i tych związanych produkcją wyrobów poliuretanowych, bazującą na różnorodnych substancjach chemicznych.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu, naruszenia art. 10 Kpa, Sąd uznał, iż zaistniałe w toku postępowania przed organem I instancji naruszenie art. 10 Kpa pozostawało bez wpływu na wynik sprawy. Organy obu instancji dopuściły się wprawdzie naruszenia przepisu art. 10 § 1 Kpa, nie miało to jednak wpływu na wynik sprawy. Skarżący mimo, iż miał taką możliwość, nie przedłożył organom żadnych innych dowodów niż te, które były już w posiadaniu organu. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż przystąpienie do użytkowania obiektu (instalacji) bez akceptacji właściwego organu budowlanego prawidłowo zostało potraktowane przez organy nadzoru budowlanego jako samowola budowlana w zakresie zmiany sposobu użytkowania. Skarżąca spółka nie uzyskała zgody Starosty M. na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego, do czego zobowiązywał przepis art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, czego konsekwencją było wszczęcie postępowania legalizacyjnego i wydanie zaskarżonego postanowienia określającego wysokość opłaty legalizacyjnej, której wysokość ustalona została prawidłowo.
Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku WSA wniosła J. Sp. z o.o. z siedzibą w M..
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie w postaci nieuwzględnienia przez Sąd błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, które to miały wpływ na treść postanowienia Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] grudnia 2011 r. i naruszyły prawo Skarżącej wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane, w szczególności art. 71 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71a ustawy Prawo budowlane oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 10 § 1 kpa. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwym zastosowaniu, naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy .
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres jego kontroli ograniczony jest wyłącznie do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), której przesłanki określa przepis art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki nieważności postępowania.
Skarga kasacyjna jest niezasadna, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Mając na uwadze podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty należy wskazać, iż zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Konsekwencją ustalenia przez organy, iż nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu powyższego przepisu, a inwestor nie dokonał wymaganego prawem zgłoszenia, jest wdrożenie przez organy nadzoru budowlanego procedury legalizacyjnej o której mowa jest w art. 71 a powyższej ustawy. Procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 71a Prawa budowlanego, nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, organ jest obowiązany wdrożyć procedurę legalizacyjną. Natomiast, co wymaga podkreślenia i na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądowowadministracyjnym, legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2005 r. OSK 1602/04).. W przypadku niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia w drodze decyzji, nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części budowlanego. Uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu
W niniejszej sprawie organy administracji wdrożyły procedurę legalizacyjną. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., działając na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia procesu legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Skoro zatem inwestor wykonał nałożone na niego obowiązki i dążył do zalegalizowania samowoli organ nadzoru budowlanego obowiązany był stosownie do art. 71a ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane, ustalić w drodze postanowienia opłatę legalizacyjną. Sąd I instancji kontrolując zaskarżone postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011r. w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej wskazał, że organy prawidłowo naliczyły wysokość opłaty w oparciu o obowiązujące normy prawne. Skarżący kasacyjnie również nie wnosił zarzutów w tym zakresie.
W skardze kasacyjnej skarżący zakwestionował przede wszystkich fakt iż doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie podniosła jednakże w skardze zarzutów związanych z niewyjaśnieniem lub niewystarczającym wyjaśnieniem przez organy stanu faktycznego. Skarga kasacyjna nie zawiera żadnego zarzutu naruszenia przepisów postępowania w tej mierze. Należało zatem uznać, iż skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała skutecznie ustaleń faktycznych. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym ustalonym przez organy administracji i przyjętym przez Sąd pierwszej instancji. Skarżący kasacyjnie uzasadniając zarzut naruszenia art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego ( bez bliższego wskazania) jednoznacznie wynika, że zmiany dokonane przez skarżącą w związku z podjętą przez nią działalnością miały charakter porządkowy i jako takie nie wpływały na zmianę wymagań stawianych obiektowi, zaś warunki bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne oraz ochrony środowiska wynikające z przepisów prawa dla planowanego rodzaju produkcji nie różniły się od warunków wymaganych dla poprzedniego rodzaju produkcji.
Twierdzeniom tym przeczy jednakże, jak prawidłowo uznał Sąd pierwszej instancji, dokumentacja zawarta w aktach sprawy. Po pierwsze działalność wykonywana obecnie przez skarżącego została oceniona przez innych organ – Burmistrza Miasta M. jako wymagająca decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania hali wyrobów betonowych na halę produkcji wyrobów poliuretanowych. Decyzja taka jak wcześniej już wspomniano została wydana przez ten organ w dniu [...] maja 2008 r. Nowa działalność skarżącego wymagała również ustalenia dla realizacji tego przedsięwzięcia środowiskowych uwarunkowań zgody na jego realizację- decyzja w tym przedmiocie została wydana przez Burmistrza M. w dniu [...] lipca 2011 r. Z tego tylko powodu należało uznać, iż doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu, o której jest mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Skarga kasacyjna stanowi w istocie polemikę ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, zaś Skarżący nie wskazał na żadne okoliczności i dowody, które pozwalałyby na odmienną ocenę niż wyrażona przez Sąd pierwszej instancji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 kpa, uwadze Skarżącego kasacyjnie uszło, iż zarzuty skargi kasacyjnej odnosić się powinny do wyroku sądu pierwszej instancji. Sad ten nie stosuje przepisów kpa, zatem zarzut ten w kształcie i brzmieniu nadanym mu przez skarżącego kasacyjnie nie mógł być skuteczny. Prawidło natomiast Sąd pierwszej instancji, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 kpa podniesionym również w skardze do tego Sądu, wskazał, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 Kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Powyższe wynika wprost z art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa który skuteczność zarzutu naruszenia przepisów postępowania wiąże z koniecznością wykazania wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Prawdą jest, co również podkreślił Sąd pierwszej instancji, iż doszło do naruszenia art. 10 kpa przez organy zarówno I jak i II instancji, jednakże , na co również wskazuje Sąd, skarżący miał możliwość w toku postępowania, aż do jego zakończenia przez wydanie zaskarżonego postanowienia, przedkładać wszelkie dowody na poparcie swoich twierdzeń. Z tej możliwości Skarżący nie skorzystał, mimo, iż w terminie złożył zażalenie od postanowienia PINB. Powtarzając za Sądem pierwszej instancji podkreślić należy, iż "to do strony stawiającej wskazany zarzut należy wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy ( vide: wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r. w sprawie II OSK 831/05, z 15 maja 2003 r. w sprawie I SA/Gd 199/00, Przegląd Podatkowy 2004 nr 1, str. 43, uchwała 7 sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. w sprawie II FPS 6/04 ). Zatem to strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji ( postanowienia ) o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej ( np. złożenia dokumentu). Nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, poddanych kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI