II OSK 1544/20

II OSK 1544/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stankowski /sprawozdawca/
Paweł Miładowski
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1001/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-12-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 39 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółki z o.o. sp. k. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1001/19 w sprawie ze skargi Spółki z o.o. sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1001/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółki z o.o. sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]. Poddaną kontroli Sadu I instancji decyzją Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; zwanej dalej: p.b.), utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] ,znak: [...], wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia wykonania robót budowlanych polegających na instalacji dwustronnej tablicy reklamowej z oświetleniem na działce nr ew. [...] w miejscowości O., gmina M.
W skardze kasacyjnej Spółka z o.o. sp. k. z siedzibą w W. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez nieuzasadnione zaaprobowanie przez Sąd I instancji decyzji organu o utrzymaniu w mocy sprzeciwu wniesionego do zgłoszonych robót, pomimo braku podstaw prawnych i faktycznych do wydania takiego rozstrzygnięcia;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z 39¹§ 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 44 § 4 i 46 § 6 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że w sytuacji istnienia przesłanek doręczenia korespondencji w formie elektronicznej doręczenie dokonane w formie tradycyjnej (papierowej) zastępuje doręczenie elektroniczne i wywołuje skutki prawne w postaci doręczenia w sytuacji, gdy zaistnienie przesłanek z art. 39¹§ 1 k.p.a. wyklucza możliwość doręczenia tradycyjnego, a wszelkie doręczenia tą drogą należy uznać za bezskuteczne;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z 39¹§ 1 pkt 2 w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że naruszenie prawa w zakresie sposobu doręczenia skarżącej decyzji jest uchybieniem nieistotnym, niemającym wpływu na wynik sprawy w sytuacji, gdy doręczenie tradycyjne decyzji w sytuacji istnienia przesłanek do doręczenia elektronicznego nie wywołuje skutków prawnych i prowadzi do przyjęcia, że decyzja o sprzeciwie nie weszła do obrotu prawnego;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6,art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji braku pełnego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, niewłaściwą subsumpcję normy prawa materialnego i w konsekwencji błędne uzasadnienie decyzji.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji organów obu instancji, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak było podstaw dla uznania, że doręczenie decyzji o sprzeciwie drogą tradycyjną było skuteczne i wywołało skutek w postaci wejścia tej decyzji do obrotu prawnego. W sytuacji zaistnienia przesłanek doręczenia drogą elektroniczną organ ma obowiązek doręczenia właśnie tą drogą i nie dysponuje w tym zakresie żadną swobodą. W konsekwencji Sąd naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.. Bezzasadnie bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaaprobował istnienie w obrocie prawnym decyzji utrzymującą w mocy decyzję o sprzeciwie, która nie powinna zostać wydana ze względu na bezskuteczny upływ terminu do jej wydania. Należy bowiem pamiętać, że w świetle art. 30 ust. 5 p.b., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, termin do wniesienia przez organ sprzeciwu wynosił 30 dni od dnia doręczenia organowi kompletnego zgłoszenia. Upływ tego terminu powodował zatem utratę możliwości weryfikacji zgłoszenia w postępowaniu przed organem architektoniczno - budowlanym. Tym samym skoro doręczenie sprzeciwu należało, w świetle zaprezentowanej wyżej argumentacji, uznać za bezskuteczne to należało jednocześnie przyjąć, że organ nie wniósł sprzeciwu w terminie przewidzianym w art. 30 ust. 5 p.b., a zatem uprawnienie do wniesienia sprzeciwu bezpowrotnie utracił. W tej sytuacji decyzja o sprzeciwie jest obarczona wadą uzasadniającą jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs⁴ ust. 3 w zw. z ust.1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095ze zm.).
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.
Istota stanowiska skarżącej kasacyjnie sprowadza się do próby wykazania, iż Sąd I instancji błędnie ocenił, że w sytuacji istnienia przesłanek doręczenia korespondencji w formie elektronicznej doręczenie dokonane w formie tradycyjnej (papierowej) zastępuje doręczenie elektroniczne i wywołuje skutki prawne w postaci doręczenia w sytuacji. Z okoliczności tej skarżąca kasacyjnie wywodzi w dalszej kolejności, że decyzja wnosząca sprzeciw od zamiaru wykonania robót budowlanych została wydana z uchybieniem 30-dniowego terminu, zatem winna być uchylona przez organ odwoławczy. Stanowiska tego nie podzielił Naczelny Sąd Administracyjny.
Przede wszystkim podkreślić trzeba, że każde naruszenie przepisów procedury administracyjnej powinno być oceniane przez Sąd I instancji przez pryzmat możliwości wpływu tego naruszenia na wynika sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne (niż wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania kontrolowanego aktu z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów proceduralnych, które sprawia, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia aktu przez sąd administracyjny.
Zgodnie z art. 39¹§ 1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji organu odwoławczego doręczenie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania spełni jeden z następujących warunków:
1) złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej;
2) wystąpi do organu administracji publicznej o takie doręczenie i wskaże organowi administracji publicznej adres elektroniczny;
3) wyrazi zgodę na doręczanie pism w postępowaniu za pomocą tych środków i wskaże organowi administracji publicznej adres elektroniczny.
Poza sporem w sprawie pozostaje, że skarżąca kasacyjnie w toku postępowania administracyjnego domagała się dokonywania doręczeń pism i orzeczeń za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Decyzja Starosty P. z dnia [...] stycznia 2015 r. o sprzeciwie wobec zgłoszenia wykonania przez skarżącą kasacyjnie robót budowlanych, przekazana została Spółce zarówno tradycyjnie za pośrednictwem poczty, jak też za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP, przy czym w prawomocnym wyroku z dnia 23 października 2018 r. II OSK 1004/17 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że doręczenie decyzji w formie elektronicznej nie było skuteczne. Nie oznacza to jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą skargę kasacyjną, iż okoliczność ta stanowi tego typu naruszenie przepisów postępowania, które oznaczałoby konieczność uwzględnienia skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2019 r.
W orzecznictwie podnosi się, że doręczenie postanowienia (decyzji) do rąk adresata w formie papierowej, pomimo wniosku o doręczanie korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, które nie prowadzi do ograniczenia praw strony w zakresie ochrony jej interesów, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. np. wyroki NSA: z 14 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3013/13 i z 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 3128/15). Żaden z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie określa bowiem skutków prawnych niedoręczenia pisma wybraną przez stronę drogą elektroniczną. Nie ma normy przewidującej bezskuteczność doręczenia decyzji (postanowienia) w formie papierowej, jeśli strona zawnioskowała o doręczanie decyzji za pomocą środków komunikacji elektronicznej (por. wyrok NSA z 20 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 641/17).
W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca kasacyjnie nie twierdziła, że nie otrzymała, wydanej w formie papierowej decyzji Starosty P. z dnia [...] stycznia 2015 r. Spółka bezskuteczność doręczenia wywodziła wyłącznie z tego, że decyzję tą doręczono jej w formie papierowej, a nie elektronicznej, jak tego zażądała. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie Sąd I instancji ocenił, że skoro decyzję doręczono stronie na piśmie, to weszła ona do obrotu prawnego i wywołała określone skutki prawne. W szczególności skarżąca kasacyjnie miała możliwość zapoznania się z jej treścią. W konsekwencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2018 r. II OSK 1004/17 skarżąca kasacyjnie miała także możliwość skutecznego wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Naruszenie przez organ I instancji art. 39¹§ 1 k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy i nie mogło stanowić podstawy uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.