II OSK 1543/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną dotyczącą odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę hotelu. Kluczowym problemem była kwestia zapewnienia inwestycji dostępu do drogi publicznej. Inwestor zamierzał korzystać z drogi wewnętrznej, która nie miała statusu drogi publicznej i stanowiła własność prywatną (użytkowanie wieczyste). Organy administracji uznały, że inwestor nie wykazał prawnego tytułu do korzystania z tej drogi, co jest warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów, wskazując na istotne wady proceduralne, w tym naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. i art. 79a k.p.a., oraz potrzebę dokładniejszego zbadania charakteru prawnego i faktycznego drogi wewnętrznej. Sąd podkreślił, że dostęp do drogi publicznej musi być prawnie zagwarantowany, a nie tylko faktyczny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, oddalił ją. Sąd uznał, że WSA nie błędnie zinterpretował przepisy dotyczące dostępu do drogi publicznej, w szczególności art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. i § 14 ust. 1 rozporządzenia ws. warunków technicznych, w zw. z art. 2 pkt 14 u.p.z.p. NSA podkreślił, że WSA prawidłowo wskazał na potrzebę dokładnego zbadania charakteru drogi wewnętrznej i nie przesądził wiążąco o zastosowaniu przepisów materialnych. Sąd odwoławczy stwierdził również, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. i przepisów Konstytucji RP nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ WSA nie przyjął, że sam faktyczny dostęp jest wystarczający, a jedynie wskazał na potrzebę dalszych ustaleń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogu prawnego dostępu do drogi publicznej w postępowaniu o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście dróg wewnętrznych będących własnością prywatną.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej drogi wewnętrznej i jej relacji z prawem budowlanym. Konieczność indywidualnej oceny charakteru każdej drogi wewnętrznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dostęp do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną, która jest własnością prywatną, może być podstawą do udzielenia pozwolenia na budowę, jeśli inwestor nie posiada prawnego tytułu do korzystania z tej drogi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam faktyczny dostęp do drogi wewnętrznej nie jest wystarczający. Konieczne jest prawne zagwarantowanie tego dostępu, np. poprzez ustanowienie służebności drogowej, zwłaszcza gdy droga wewnętrzna jest własnością prywatną i właściciel nie wyraża zgody na jej nieodpłatne użytkowanie przez inwestora.
Uzasadnienie
Prawo budowlane wymaga zapewnienia dostępu do drogi publicznej, który może być realizowany przez drogę wewnętrzną lub służebność. Definicja dostępu do drogi publicznej w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obejmuje dostęp przez drogę wewnętrzną lub służebność. W przypadku drogi wewnętrznej będącej własnością prywatną, inwestor musi posiadać trwały tytuł prawny do korzystania z niej, aby zapewnić stabilność dostępu, co może być realizowane przez służebność. Tolerowanie korzystania przez właściciela nie jest wystarczające.
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 10 § 1 k.p.a. i art. 79a k.p.a.) miało istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie tych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie decyzji organów niższych instancji.
Uzasadnienie
Brak doręczenia stronie zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz brak informacji o istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych (np. toczące się postępowanie dotyczące planu miejscowego, uzyskanie służebności) mógł wpłynąć na możliwość podjęcia przez stronę działań procesowych i zmianę stanowiska organu. Strona wykazała, że gdyby nie doszło do tych uchybień, wynik sprawy mógłby być odmienny.
Czy droga wewnętrzna, która posiada nazwę, jest ujęta w katalogu obiektów miejskich i ruch na niej jest zorganizowany zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym, może być uznana za wystarczający dostęp do drogi publicznej dla celów pozwolenia na budowę, nawet jeśli jest to własność prywatna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo posiadanie tych cech nie wystarcza do uznania jej za wystarczający dostęp prawny. Konieczne jest ustalenie jej faktycznego charakteru i dostępności, a w przypadku własności prywatnej, prawne zagwarantowanie dostępu.
Uzasadnienie
Drogi wewnętrzne nie są jednolitą kategorią. Ich charakter prawny i dostępność muszą być badane indywidualnie (in casu). Nawet jeśli droga wewnętrzna jest ogólnodostępna, inwestor musi mieć zapewniony prawnie gwarantowany dostęp, a nie tylko faktyczny. Organy powinny zbadać charakter prawny drogi, jej ogólnodostępność, istnienie służebności oraz potencjalny wpływ zwiększonego ruchu.
Przepisy (47)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 2 § 14
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne
Definiuje 'dostęp do drogi publicznej' jako bezpośredni dostęp do drogi publicznej albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej.
P.b. art. 35 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
r.s.w.t. art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79a § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne
P.b. art. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 35 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 35 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 5 § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.d.p. art. 2 § pkt 14
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 8 § 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 8 § 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 21
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 64
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
r.s.w.t. art. 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
k.c. art. 233
Kodeks cywilny
Dz.U. 2023 poz 259 art. 145
Dz.U. 2023 poz 259 art. 153
Dz.U. 2023 poz 259 art. 174
Dz.U. 2023 poz 259 art. 183
Dz.U. 2023 poz 259 art. 184
Dz.U. 2023 poz 259 art. 189
Dz.U. 2018 poz 2096 art. 7
Dz.U. 2018 poz 2096 art. 10
Dz.U. 2018 poz 2096 art. 77
Dz.U. 2018 poz 2096 art. 79a
Dz.U. 2019 poz 1065 art. 14 § 1
Dz.U. 2017 poz 1073 art. 2
Dz.U. 2018 poz 2068 art. 8
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 21
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 64
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak prawnego tytułu do korzystania z drogi wewnętrznej stanowi brak dostępu do drogi publicznej, co jest przesłanką odmowy pozwolenia na budowę. • Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 10 § 1 k.p.a., art. 79a k.p.a.) miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Droga wewnętrzna, mimo braku statusu drogi publicznej, może stanowić wystarczający dostęp do drogi publicznej, jeśli jest ogólnodostępna i faktycznie umożliwia przejazd. • Organy nie zbadały wystarczająco charakteru prawnego drogi wewnętrznej. • WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące dostępu do drogi publicznej.
Godne uwagi sformułowania
dostęp do drogi publicznej musi być zarówno faktyczny, jak i prawnie zagwarantowany • drogi wewnętrzne nie są kategorią wewnętrznie jednolitą i ocena możliwości korzystania z dróg wewnętrznych w celu zapewnienia dostępu do drogi publicznej musi być dokonywana in casu • tolerowanie przez właścicieli nieruchomości stanowiącej drogę publiczną przejazdu i przechodu inwestora nie jest wystarczające do przyjęcia, że realizowana inwestycja ma zapewniony pośredni dostęp do drogi publicznej • nie można poprzestać wyłącznie na stwierdzeniu, że w sprawie mamy do czynienia z drogą wewnętrzną (niepubliczną) pozostającą w użytkowaniu wieczystym, zatem wymagany jest dodatkowy tytuł prawny do korzystania z tej drogi.
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu prawnego dostępu do drogi publicznej w postępowaniu o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście dróg wewnętrznych będących własnością prywatną."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej drogi wewnętrznej i jej relacji z prawem budowlanym. Konieczność indywidualnej oceny charakteru każdej drogi wewnętrznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza fundamentalną kwestię dostępu do nieruchomości, która ma kluczowe znaczenie w procesie budowlanym i może dotyczyć wielu inwestorów. Wyjaśnia, dlaczego sam fakt istnienia drogi nie wystarcza, a potrzebne jest prawne zabezpieczenie.
“Budujesz dom? Upewnij się, że masz prawny dostęp do drogi, bo samo 'przejechanie przez sąsiada' nie wystarczy!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.