II OSK 1543/12

Naczelny Sąd Administracyjny2013-11-29
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniebudynek gospodarczysamowolne obiektypostępowanie administracyjneNSAskarga kasacyjnaświadkowiedowody

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, uznając, że brak pouczenia świadków o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego. Główny zarzut skargi kasacyjnej dotyczył naruszenia przepisów postępowania, a konkretnie braku pouczenia świadków o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań przy ustalaniu daty budowy obiektu. NSA uznał, że nawet jeśli doszło do takiego uchybienia, nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, a zeznania świadków były zgodne i niepodważone innymi dowodami.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 83 § 3 k.p.a., wskazując, że świadkowie zeznający na temat daty budowy obiektu nie zostali pouczeni o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że nawet jeśli doszło do uchybienia w postaci braku pouczenia świadków, nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że organ ocenia dowody na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) i może samodzielnie ocenić wiarygodność zeznań, nawet złożonych z naruszeniem art. 83 § 3 k.p.a. W tej sprawie zeznania świadków były zgodne co do okresu budowy, a skarżący nie przedstawił dowodów podważających te ustalenia. Wobec powyższego, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak pouczenia świadków o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli zeznania te są zgodne i niepodważone innymi dowodami, a organ ocenia je w ramach swobodnej oceny dowodów.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uchybienie art. 83 § 3 k.p.a. nie oznacza automatycznie, że zeznania nie mogą stanowić materiału dowodowego. Organ ocenia dowody na podstawie całokształtu materiału (art. 80 k.p.a.) i może ocenić wiarygodność świadków, nawet jeśli nie zostali pouczeni. W tej sprawie zeznania były zgodne, a skarżący nie przedstawił dowodów przeciwnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (18)

Główne

Prawo budowlane z 1994 r. art. 103 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Prawo budowlane z 1994 r. art. 83 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Prawo budowlane z 1974 r. art. 42 § 3

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 83 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak pouczenia świadków o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ zeznania były zgodne i niepodważone innymi dowodami, a organ dokonał swobodnej oceny dowodów.

Odrzucone argumenty

Postępowanie organu było wadliwe z powodu braku pouczenia świadków o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego (daty budowy budynku) i naruszyło zasadę prawdy obiektywnej.

Godne uwagi sformułowania

Uchybienie przepisowi art. 83 § 3 k.p.a., czyli odebranie zeznań od świadków bez wcześniejszego uprzedzenia ich o odpowiedzialności za fałszywe zeznania, nie oznacza automatycznie, że nie mogą one stanowić materiału dowodowego dla organu administracji. Organ ocenia dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wobec powyższego, biorąc pod uwagę, że w sprawie niniejszej świadkowie złożyli zgodne zeznania co do faktu dotyczącego okresu wybudowania budynku gospodarczego... nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, iż organy nadzoru budowlanego... naruszyły zasadę prawdy obiektywnej...

Skład orzekający

Bożena Popowska

przewodniczący sprawozdawca

Wanda Zielińska - Baran

sędzia del. WSA

Zbigniew Ślusarczyk

sędzia NSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w kontekście zeznań świadków, gdy wystąpiły uchybienia proceduralne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy brak pouczenia świadka nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy z uwagi na zgodność zeznań i brak innych dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania administracyjnego – oceny dowodów i wpływu uchybień proceduralnych na wynik sprawy. Jest interesująca dla prawników procesowych.

Czy brak pouczenia świadka dyskwalifikuje jego zeznania? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1543/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-06-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bożena Popowska /przewodniczący sprawozdawca/
Wanda Zielińska - Baran
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 797/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-02-22
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 83 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 29 listopada 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Wanda Zielińska - Baran Protokolant starszy asystent sędziego Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 797/11 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 797/11 oddalił skargę M. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją z [...] kwietnia 2011 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomiu, działając na podstawie art. 103 ust. 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) udzielił A. S. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego (wiaty o konstrukcji stalowej), zlokalizowanego w miejscowości B. nr [...], gmina Z.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w toku postępowania inwestor przedłożył inwentaryzację budowlaną wraz z pozytywną opinią techniczną budynku gospodarczego. Obiekt spełnia warunki techniczne obowiązujące w budownictwie. Teren na którym znajduje się obiekt jest trwale zainwestowany podobną zabudową mieszkaniowo – gospodarczą (siedliskową), a jego lokalizacja nie narusza rozstrzygnięć w zakresie zagospodarowania przestrzennego. W toku prowadzonego postępowania organ rozstrzygnął również, że przedmiotowy budynek został wykonany w 1994 r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M. P., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył M. P.
W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem wskazał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd podkreślił, że tryb postępowania w stosunku do samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych, co do zasady zależy od daty ich powstania. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy budowa budynku gospodarczego nastąpiła w 1994 r. Jeżeli budowa obiektów wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub przed tym dniem zostało wszczęte w stosunku do nich postępowanie administracyjne, to na mocy art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Nakaz stosowania przepisów dotychczasowych pociąga za sobą obowiązek właściwego zastosowania art. 37 lub art. 40 ustawy z dnia 27 października 1974 r. - Prawo budowlane. Zgodnie natomiast z treścią art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu budowlanego.
Jak wskazał Sąd, z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy wynika, że stan techniczny obiektu w postaci budynku gospodarczego o konstrukcji stalowej jest dobry. W stanie faktycznym sprawy organ dysponował dokumentami w postaci ocen stanu technicznego przedmiotowego budynku gospodarczego (inwentaryzacji budowlanej), które to dokumenty zostały opracowane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia w budownictwie. Stosownie do treści art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Skoro organ w sposób niewątpliwy stwierdził, że obiekt jest zdatny do użytkowania, to nie miał podstaw prawnych do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie. W świetle zatem materiału jakim dysponował organ, brak było jakiejkolwiek podstawy prawnej do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie i zobowiązania właściciela gruntu do likwidacji wymienionego obiektu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił.
Od powyższego wyroku M. P. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 2, 77 § 1 oraz 83 § 3 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd oddalił skargę w sytuacji, gdy skarżący wskazywał, że postępowanie organu administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, w szczególności daty wybudowania przedmiotowego budynku. Organ w tym zakresie oparł się wyłącznie na oświadczeniach świadków nie poprzedzonych pouczeniem o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Naruszenie przepisów postępowania w zakresie pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań powoduje, że świadkowie mogli zeznać nieprawdę, takie zaś zeznania nie mogą - w trosce o poszanowanie zasady prawdy obiektywnej - stanowić podstawy ustaleń faktycznych szczególnie, że od daty wybudowania budynku zależne jest, czy w sprawie będą właściwe przepisy prawa budowlanego z 1974 r. czy z 1995 r.
Wobec powyższego, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną A. S. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie była decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomiu z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] udzielającą A. S. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, zlokalizowanego w miejscowości B. nr [...], gmina Z.
W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie niniejszej skarżący kasacyjnie – M. P. oparł skargę kasacyjną na podstawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 2, 77 § 1 oraz 83 § 3 k.p.a. Główny zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się do tego, że osoby składające zeznania odnośnie daty wybudowania spornego obiektu nie zostały pouczone o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, co sprawia, iż takie zeznania nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych.
W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach faktycznych sprawy niniejszej, ustalonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i potwierdzonych zgromadzonym materiałem dowodowym, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia wskazanych przepisów postępowania - Kodeksu postępowania administracyjnego nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W szczególności fakt, że z protokołu rozprawy administracyjnej, odbytej w dniu 7 kwietnia 2010 r., dotyczącej ustalenia okresu wybudowania przedmiotowego obiektu nie wynika, czy świadkowie zostali uprzedzeni o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania (art. 83 § 3 k.p.a.) – nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, który uzasadniałby uchylenie podjętych przez organy nadzoru budowlanego rozstrzygnięć (art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a.).
Uchybienie przepisowi art. 83 § 3 k.p.a., czyli odebranie zeznań od świadków bez wcześniejszego uprzedzenia ich o odpowiedzialności za fałszywe zeznania, nie oznacza automatycznie, że nie mogą one stanowić materiału dowodowego dla organu administracji. Zgodnie z art. 80 k.p.a. – organ ocenia dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W granicach swobodnej oceny dowodów, organ może też samodzielnie ocenić wiarygodność świadków i wartość ich zeznań, także tych złożonych z naruszeniem art. 83 § 3 k.p.a. Wobec powyższego, biorąc pod uwagę, że w sprawie niniejszej świadkowie złożyli zgodne zeznania co do faktu dotyczącego okresu wybudowania budynku gospodarczego, zlokalizowanego w miejscowości B. nr [...], a pozostały materiał dowodowy sprawy nie wskazuje, że było odmiennie – nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, iż organy nadzoru budowlanego ustalając okres budowy na rok 1994, naruszyły zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) czy też nie zebrały w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Z drugiej strony zauważyć też wypada, że skarżący kasacyjnie zarówno w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego jak i postępowania przed organami nadzoru budowlanego nie przedstawił dowodów, które podważałyby skutecznie ustalenia faktycznie przyjęte w sprawie w w/w zakresie.
Wobec powyższego, skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI