II OSK 1542/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że spółka K. posiadała interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę ze względu na ochronę gazociągu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję GINB o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Spółka K. wnioskowała o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Limanowskiego z 2005 r. dotyczącej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, argumentując naruszenie strefy ochronnej gazociągu, którego jest właścicielem. WSA uchylił decyzję GINB, uznając, że spółka K. ma interes prawny. NSA oddalił skargę kasacyjną GINB, potwierdzając, że spółka K. jako właściciel gazociągu ma interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli nie jest właścicielem działki inwestycyjnej.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił decyzję GINB, która z kolei uchyliła decyzję Wojewody Małopolskiego i umorzyła postępowanie organu pierwszej instancji. Przedmiotem postępowania było stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Limanowskiego z 2005 r., udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Spółka K. w T. (następca prawny P. w W.) wnioskowała o stwierdzenie nieważności tej decyzji, podnosząc, że narusza ona strefę ochronną gazociągu, którego jest właścicielem. Organ pierwszej instancji (Starosta) wydał pozwolenie na budowę, uznając zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego i warunkami technicznymi. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja Starosty nie jest obarczona wadami z art. 156 § 1 k.p.a. GINB uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie, argumentując, że spółka K. nie wykazała swojego interesu prawnego jako strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, gdyż nie jest właścicielem działek objętych pozwoleniem na budowę. WSA uchylił decyzję GINB, wskazując, że spółka K. jako właściciel gazociągu ma interes prawny, który należy wywieść z przepisów dotyczących stref kontrolowanych wokół gazociągów. NSA oddalił skargę kasacyjną GINB, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że przy ustalaniu przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji należy uwzględnić przepisy materialnego prawa administracyjnego, a obowiązek ochrony gazociągu przez jego właściciela uzasadnia przyznanie statusu strony. NSA uznał, że błędna wykładnia przepisów dotyczących statusu strony przez GINB miała istotny wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel gazociągu posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli inwestycja może naruszać strefę ochronną gazociągu, wynikającą z przepisów prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek ochrony gazociągu przez jego właściciela, wynikający z przepisów rozporządzenia o warunkach technicznych dla sieci gazowych (strefy kontrolowane), uzasadnia przyznanie mu statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli nie jest właścicielem działki inwestycyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wymaga wykładni systemowej i uwzględnienia przepisów materialnego prawa administracyjnego.
u.p.b. art. 28 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe art. 2 § 5
Definicja strefy kontrolowanej.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe art. 9 § 2
Obowiązek wyznaczenia stref kontrolowanych dla gazociągów.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe art. 9 § 3
Obowiązek operatora sieci do kontrolowania działań w strefie kontrolowanej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa wady powodujące nieważność decyzji.
k.p.a. art. 157 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa zasady rozpatrywania odwołania, w tym możliwość uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
u.p.b. art. 3 § 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obszaru oddziaływania obiektu budowlanego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie w przypadku nieuzasadnionej skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściciel gazociągu ma interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli inwestycja może naruszyć strefę ochronną gazociągu. Przy ustalaniu stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności należy stosować art. 28 k.p.a. w powiązaniu z przepisami prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
GINB argumentował, że spółka K. nie wykazała interesu prawnego, ponieważ nie jest właścicielem działki inwestycyjnej. GINB zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez WSA, twierdząc, że przepis ten nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
Organ obowiązany jest dokonać wykładni systemowej normy prawnej regulującej przyznanie jednostce statusu strony. Ograniczenie się do wykładni językowej, oderwanej od wykładni systemowej, wykładni funkcjonalnej stanowi w konsekwencji o błędnej wykładni.
Skład orzekający
Barbara Adamiak
sprawozdawca
Małgorzata Miron
członek
Małgorzata Stahl
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza gdy interes prawny wynika z posiadania infrastruktury (np. gazociągu) na nieruchomościach osób trzecich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji właściciela infrastruktury, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo budowlane i administracyjne chroni infrastrukturę krytyczną (gazociąg) i jak szeroko można interpretować pojęcie 'interesu prawnego' strony w postępowaniu administracyjnym.
“Czy właściciel gazociągu może zablokować budowę domu? NSA wyjaśnia pojęcie interesu prawnego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1542/13 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2015-01-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-06-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Barbara Adamiak /sprawozdawca/ Małgorzata Miron Małgorzata Stahl /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 2331/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-02-28 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623 art. 28 ust. 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity. Dz.U. 2013 poz 267 art. 28 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie NSA Barbara Adamiak (spr.) del. WSA Małgorzata Miron Protokolant starszy asystent sędziego Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2331/12 w sprawie ze skargi K. w T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. z siedzibą w W., następcy prawnego K. w T., kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2331/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. w T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji, uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy. Po rozpatrzeniu wniosku K. w T. Wojewoda Małopolski decyzją znak [...] z dnia [...] marca 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Limanowskiego nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia R. L. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przyłączą wodociągowego z własnego ujęcia, przyłącza kanalizacyjnego do szczelnego bezodpływowego zbiornika na ścieki, przyłącza energetycznego na działkach ewidencyjnych nr [...] położonych w miejscowości K. We wniosku o stwierdzenie nieważności zwrócono uwagę, że decyzja Starosty Limanowskiego w bezpośredni sposób narusza granice odległości podstawowej ustanowionej przepisami prawa dla gazociągu relacji [...]. Decyzja ta tworzy precedens mogący zagrozić bezpieczeństwu mienia i ludzi, dlatego powinna zostać unieważniona. We wniosku wyjaśniono, że gazociąg relacji [...], pierwotnie będący własnością P. w W., dnia 18 stycznia 2008 r. został wniesiony aportem, do K., która od tamtej pory będąc właścicielem zarządza powyższym gazociągiem. K. jako następca P. w W., posiada interes prawny w stwierdzeniu nieważności ww. decyzji Starosty Limanowskiego na podstawie art. 30 ust. 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania, na miejsce dotychczasowej strony występują jej następcy prawni. Dokonując wstępnej analizy wniesionego żądania oraz akt sprawy dotyczących pozwolenia na budowę, udzielonego wyżej wymienioną decyzją Starosty Limanowskiego (akta zostały nadesłane przez Starostę Limanowskiego przy piśmie z dnia 4 lipca 2011 r., znak: [...]), Wojewoda Małopolski uznał, że zachodzą przesłanki formalnoprawne umożliwiające prowadzenie – na wniosek K. – postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. W związku z tym zawiadomieniem z dnia [...] września 2011 r. znak: [...] poinformowano strony o jego wszczęciu. Organ stwierdził po zapoznaniu się z aktami, że planowana inwestycja: budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z przyłączem wodociągowym z własnego ujęcia, przyłączem kanalizacyjnym do szczelnego bezodpływowego zbiornika na ścieki, przyłączem energetycznym na działkach ewidencyjnych nr [...] położonych w miejscowości K., jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Mszana Dolna – wieś K., który zatwierdzono Uchwałą Nr XXXI/253/04 Rady Gminy Mszana Dolna z dnia 30 listopada 2004 r. (Dz.Urz. Woj. Małopolskiego Nr 46, poz. 304 ze zm.). Zgodnie z planem działka, na której przewidziano lokalizację projektowanej inwestycji, położona jest w terenie oznaczonym symbolem: 2.1 MN (tereny koncentracji zabudowy mieszkaniowej, dla realizacji różnych form mieszkalnictwa). W ocenie Wojewody badana decyzja nie narusza warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Organ stwierdził, że analiza kontrolowanej decyzji Starosty Limanowskiego nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. znak: [...], prowadzi do stwierdzenia, że nie jest ona obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja ta wydana została w oparciu o właściwą podstawę prawną, nie narusza przepisów o właściwości; nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie zawiera wady powodującej nieważność z mocy prawa; w razie wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą, nie była i nie jest trwale niewykonalna. Nie wypełnia także przesłanki rażącego naruszenia prawa, ponieważ nie można stwierdzić rażącego naruszenia przepisu prawa, który nie obowiązywał w dacie jej wydania, a przykłady orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazujące na brak jednoznacznego stanowiska w zakresie możliwości zastosowania w sprawie przepisów dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, wyklucza przesłankę rażącego naruszenia tych przepisów. Skoro zatem decyzja Starosty Limanowskiego nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. znak: [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia R. L. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przyłącza wodociągowego z własnego ujęcia, przyłącza kanalizacyjnego do szczelnego bezodpływowego zbiornika na ścieki, przyłącza energetycznego na działkach ewidencyjnych nr [...] położonych w miejscowości K., nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. to należało odmówić stwierdzenia nieważności tej decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania K. w T., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. na postawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, ze skarżąca nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Starosty Limanowskiego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...]. Mając na uwadze przedmiot spornego przedsięwzięcia, celem ustalenia, czy K. jest uprawniona do występowania w charakterze strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Limanowskiego z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], znak: [...], Główny Urząd Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...], wezwał skarżącą spółkę do wykazania interesu prawnego w kwestionowaniu ww. decyzji organu powiatowego, w szczególności poprzez przesłanie dokumentu potwierdzającego tytuł prawny przysługujący K. do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. K. odpowiedziała na ww. wezwanie pismem z dnia 25 czerwca 2012 r. Do powyższego podania nie dołączono jednak żadnego dokumentu, który potwierdzałby prawo skarżącej spółki do jakiejkolwiek nieruchomości. W szczególności K. nie wykazała się jakimkolwiek tytułem prawnym do działek inwestycyjnych o numerach ewidencyjnych nr [...]. Co więcej, z ustaleń poczynionych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że jedynymi właścicielami powyższych nieruchomości są R. L. (działka nr ew. [...]), T. L. (działka nr ew. [...]), E. L. (działka nr ew. [...]) oraz P. L. (działka nr ew. [...]). Niejako na marginesie organ zauważył, co i tak nie miałoby istotnego znaczenia z punktu widzenia unormowania art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, że wskazane wyżej nieruchomości nie są obciążone na rzecz skarżącej spółki jakimkolwiek ograniczonym prawem rzeczowym (np. służebnością przesyłu). Powyższe ustalenia potwierdza treść ksiąg wieczystych nr [...] (działka nr ew. [...]), nr [...] (działka nr ew. [...]), [...] (działka nr ew. [...]) oraz [...] (działka nr ew. [...]). Odnosząc się do twierdzenia spółki, która wywodzi legitymację procesową do udziału w postępowaniu nieważnościowym z faktu bycia właścicielem gazociągu znajdującego się na działce nr [...] organ odwoławczy stwierdził, że właściciel gazociągu nieuprawniony do nieruchomości inwestycyjnej nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w postępowaniu o pozwolenie na budowę budynku jednorodzinnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. w T. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części umarzającej postępowanie organu I instancji i stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Limanowskiego z dnia [...] maja 2005 r. o pozwolenie na budowę. Spółka wskazała, że interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności wywodzi z decyzji z dnia [...] marca 1984 r. w sprawie pozwolenia na budowę gazociągu wysokoprężnego DN relacji [...], która wprowadziła ograniczenie możliwości zabudowy nieruchomości znajdujących się w określonej odległości od nieruchomości, na której znajduje się gazociąg. Skarżąca podnosiła, że z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Mszana Dolna, zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy nr XXXI/253/04 z dnia 30.11.2004 r. wynika, że na obszarze obejmującym działki ewidencyjne nr [...], położone w miejscowości K., gmina Mszana Dolna, Powiat Limanowski, woj. małopolskie istnieje "obowiązek zachowania stref ochronnych linii elektroenergetycznych i od gazociągów w wielkościach, zgodnych z przepisami szczególnymi". Ponadto, "zagospodarowanie działek, na których znajdują się urządzenia elektroenergetyczne, gazowe, łączności, wymaga stanowiska właściwego administratora sieci, bądź uzgodnienia w zakresie zgodności z obowiązującymi warunkami technicznymi i normami". Spółka podnosiła, że planowana inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie spełnia ustaleń planu w zakresie dotyczącym obowiązku zachowania stref ochronnych "od gazociągu w wielkościach zgodnych z przepisami szczególnymi". W ocenie skarżącej należy zwrócić szczególną uwagę na to, że w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji R. L. przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia DN 250 relacji [...], który został wybudowany na podstawie decyzji [...] z dnia [...] marca 1984 r. Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego, Architektury i Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu. Spółka podnosiła, że z faktu funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę gazociągu wynika, że aktualność zachowują wszelkie ograniczenia zabudowy związane z wydaną decyzją, w tym także dotyczące stref ochronnych, które zachowały aktualność również w chwili wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o oddalenie, podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Sąd wskazał, że organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem rozpoznania jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2012 r., którą organ uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Limanowskiego nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. oraz umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który to przepis nie określa przesłanek wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania w pierwszej instancji. Przyjęte jest jednak w orzecznictwie, że taką decyzję organ wydaje wówczas, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy doszedł do przekonania, że odwołujący się, który żądał rozpatrzenia sprawy co do istoty nie posiadał legitymacji do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. W sprawie krąg stron postępowania nieważnościowego należało ustalać w oparciu o przepis art. 28 k.p.a., gdyż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stroną mogą być nie tylko podmioty, uznane za strony w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności. Zgodnie z art. 28 k.p.a. podmiot, który składa wniosek o stwierdzenie nieważności musi wykazać swój interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawa najczęściej materialnego, na podstawie, którego formułuje się żądania i obowiązki. Skarżąca podkreślała, że obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. o warunkach technicznych nie ustala stref ochronnych, które należy stosować sytuując budynek w sąsiedztwie istniejącego gazociągu lub linii elektroenergetycznej. Skarżąca natomiast wskazała, że organ winien wziąć pod uwagę przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 97, poz. 1055) oraz przepisy rozporządzeń je poprzedzających. Sąd podzielił stanowisko, że wyznaczenie strefy kontrolowanej wzdłuż gazociągu ma na celu umożliwienie operatorowi sieci właściwą ochronę należących do niego urządzeń i z tego powodu wyznacza się strefę kontrolowaną. Obecnie w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r., w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać sieci gazowe zaniechano ustalenia odległości innych obiektów od gazociągu, wprowadzając nowe pojęcie strefy kontrolowanej. W słowniczku rozporządzenia w § 2 pkt 5 przez pojęcie strefa kontrolowana rozumie się "obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, w którym operator sieci gazowej podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłową eksploatację gazociągu". Z § 9 ust. 2 rozporządzenia wynika, że dla gazociągów układanych w ziemi i nad ziemią powinny być wyznaczone na okres eksploatacji gazociągu strefy kontrolowane, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu. Rozporządzenie nakłada na operatora w takim przypadku obowiązek kontrolowania w strefie wszelakich działań, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu. W ocenie sądu, skoro sieć przesyłowa jest własnością skarżącej spółki interes prawny skarżącej należy wywieść z obowiązku dbałości o przedmiotowy gazociąg relacji [...] wynikający z wyżej wskazanych przepisów rozporządzenia. Z tego względu przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien rozpoznać odwołanie skarżącej co do istoty sprawy, gdyż umorzenie postępowania w zaskarżonej decyzji po uprzednim uchyleniu decyzji nie było zasadne. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to: art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) poprzez przyjęcie, że wyłącznie przepis art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego ma zastosowanie przy ustalaniu przymiotu strony K. w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy przy ustaleniu przymiotu strony K. zastosowanie powinien znaleźć art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r" Nr 243, poz. 1623 ze zm.); 2) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że powyższy przepis nie miał zastosowania w niniejszej sprawie i nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięcia, podczas gdy przepis ten miał zastosowanie w sprawie, b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, iż w sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy naruszenie przepisów postępowania nie miało miejsca i skarga powinna zostać oddalona. Na tych podstawach wnosił o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowaodministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) nie jest zasadny. Według art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Przyznanie jednostce statusu strony postępowania jest wyznaczone przesłanką – jednostka w sprawie będącej przedmiotem postępowania ma interes prawny lub obowiązek prawny. Rozgraniczenie interesu prawnego od obowiązku prawnego ma pełne podstawy w regulacji materialnego prawa administracyjnego, a zatem przesłanka przyznania jednostce statusu strony w oparciu o obowiązek prawny wymaga uwzględnienia. Obowiązek tak samo jak interes prawny, jest ustanowiony przepisem prawa materialnego. Obowiązek może być wymierny, co daje podstawy do określenia jego rozmiaru ściśle, w przedziale wielkości albo tylko z wyznaczeniem wielkości maksymalnej, albo też może on być niewymierny, nakazujący lub zakazujący pewnych typów czy rodzajów zachowań. Obowiązek ten, tak samo jak interes prawny, powinien być indywidualny, konkretny, aktualny, obiektywnie sprawdzalny, wsparty okolicznościami faktycznymi będącymi przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. W regulacji materialnego prawa administracyjnego mogą się w sprawie krzyżować interesy prawne i obowiązki prawne różnych podmiotów, a zatem z normy prawnej dla jednego podmiotu mogą wypływać uprawnienia oraz ograniczenie uprawnień, a z norm prawnych mogą wypływać dla innych podmiotów obowiązki, których wykonanie może zostać utrudnione przez przyznanie uprawnienia. Przy ustaleniu zatem przyznania jednostce statusu strony organ obowiązany jest dokonać wykładni systemowej normy prawnej regulującej przyznanie jednostce statusu strony. Ograniczenie się do wykładni językowej, oderwanej od wykładni systemowej, wykładni funkcjonalnej stanowi w konsekwencji o błędnej wykładni. Artykuł 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane stanowi "Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu". Regulacja art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane ograniczona jest do ochrony interesu prawnego. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane "Ilekroć w ustawie jest mowa o: obszarze oddziaływania obiektu budowlanego – należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospdoarowaniu tego terenu". Ograniczenie art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane wyłącznie do wykładni językowej w konsekwencji stanowi naruszenie przepisów prawa. Zasadnie Sąd wywiódł znaczenie prawne wykładni przy uwzględnianiu wydanego na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, § 2 pkt 5 i § 9 ust. 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 97, poz. 1055). Zgodnie z § 9 powołanego rozporządzenia "Dla gazociągów układanych w ziemi i nad ziemią powinny być wyznaczone, na okres eksploatacji gazociągu, strefy kontrolowane, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu (ust. 2). W strefach kontrolowanych operator sieci powinien kontrolować wszelkie działania, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu (ust. 3)". Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem o odrębnym przedmiocie od postępowania zwykłego. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie czy decyzja rozstrzygająca sprawę nie jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wadliwości, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony. Art. 157 § 2 stanowiąc o żądaniu strony wyznacza jednocześnie, że dla ustalenia przymiotu strony stosuje się art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyłączenie stosowania art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego może nastąpić tylko gdy tak stanowi przepis prawa. Odrębność przedmiotowa postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji od przedmiotu postępowania zwykłego wymaga, przy ustaleniu przyznania jednostce statusu strony, uwzględnić regulację materialnego prawa administracyjnego, regulację, z której wynika bądź obowiązek prawny bądź uprawienie prawne, a tym samym złożenie żądania stwierdzenia nieważności decyzji. W sprawie z regulacji prawnej wynikają obowiązki K., co uzasadnia przyznanie statusu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Limanowskiego z [...] maja 2005 r. nr [...] r. Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Błędna wykładnia przepisów prawa normujących przyznanie jednostce statusu strony nie dawała podstaw do uchylenia decyzji Wojewody Małopolskiego z [...] marca 2012 r. znak [...] i umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Limanowskiego z [...] maja 2005 r. nr [...]. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naruszenie przepisów prawa procesowego przez błędne ustalenia w zakresie przyznania jednostce statusu strony mają istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI