Orzeczenie · 2025-02-11

II OSK 1540/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-11
NSAAdministracyjneWysokansa
ochrona zabytkówspecustawa drogowabadania archeologicznepozwolenie konserwatorskieNSAinwestycje drogoweGmina WrocławMinister Kultury

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy Wrocław od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów specustawy drogowej w kontekście pozwoleń na badania archeologiczne. Gmina Wrocław kwestionowała stanowisko Ministra i WSA, zgodnie z którym opinia konserwatora zabytków wydana w ramach specustawy drogowej nie zastępuje odrębnego pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, stwierdzając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego przez Sąd I instancji i organ odwoławczy. Sąd kasacyjny podkreślił, że zgodnie z art. 11d ust. 3 specustawy drogowej, opinia właściwego konserwatora zabytków zastępuje pozwolenia wymagane odrębnymi przepisami, w tym pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych (art. 36 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). W związku z tym, prowadzenie odrębnego postępowania w sprawie pozwolenia na badania archeologiczne było niedopuszczalne. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i postanowienie Ministra, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów specustawy drogowej w zakresie zastępowania pozwoleń konserwatorskich przez opinie oraz procedury uzyskiwania zezwoleń na realizację inwestycji drogowych kolidujących z zabytkami archeologicznymi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji drogowych realizowanych w trybie specustawy, w kontekście ochrony zabytków archeologicznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy opinia wojewódzkiego konserwatora zabytków wydana w ramach specustawy drogowej zastępuje odrębne pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opinia wydana na podstawie art. 11d ust. 1 pkt 8 lit. f) specustawy drogowej, zgodnie z art. 11d ust. 3 tej ustawy, zastępuje pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych wymagane na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Uzasadnienie

Specustawa drogowa wprowadza uproszczone procedury realizacji inwestycji. Opinia konserwatora, wymagana jako załącznik do wniosku o ZRID, zastępuje inne pozwolenia, w tym na badania archeologiczne, zgodnie z art. 11d ust. 3 specustawy. Prowadzenie odrębnego postępowania w sprawie pozwolenia na badania archeologiczne jest niedopuszczalne w tym trybie.

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę Gminy Wrocław na postanowienie Ministra, uznając potrzebę odrębnego pozwolenia na badania archeologiczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, WSA błędnie oddalił skargę, nieprawidłowo interpretując przepisy specustawy drogowej i ustawy o ochronie zabytków.

Uzasadnienie

WSA podzielił błędne stanowisko Ministra, że opinia konserwatora nie zastępuje pozwolenia na badania archeologiczne, co stanowiło naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i zaskarżone postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

specustawa art. 11d § ust. 3

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa art. 11d § ust. 1 pkt 8 lit.f

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

u.o.z.o.z. art. 36 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.o.z.o.z. art. 31 § ust. 1a pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Pomocnicze

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinia konserwatora zabytków wydana w ramach specustawy drogowej zastępuje odrębne pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych. • Specustawa drogowa przewiduje uproszczoną procedurę, a pozwolenie na badania archeologiczne powinno znaleźć się w decyzji ZRID. • WSA i Minister błędnie zinterpretowały przepisy, wymagając odrębnego pozwolenia na badania archeologiczne.

Odrzucone argumenty

Stanowisko Ministra i WSA, że pozwolenie na badania archeologiczne jest odrębną decyzją administracyjną, niezależną od opinii konserwatora w ramach specustawy drogowej.

Godne uwagi sformułowania

opinie, o których mowa w ust. 1 pkt 8 tej ustawy, zastępują uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi przepisami. • nie można się zgodzić z twierdzeniem, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zastępuje pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych. • czynność naukowa, jaką są bez wątpienia badania archeologiczne, nie mieści się w zakresie projektu budowlanego ani czynności bezpośrednio związanych z inwestycją

Skład orzekający

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Jan Szuma

członek

Jerzy Stankowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy drogowej w zakresie zastępowania pozwoleń konserwatorskich przez opinie oraz procedury uzyskiwania zezwoleń na realizację inwestycji drogowych kolidujących z zabytkami archeologicznymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji drogowych realizowanych w trybie specustawy, w kontekście ochrony zabytków archeologicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego na styku ochrony dziedzictwa narodowego i realizacji inwestycji infrastrukturalnych, z istotnymi konsekwencjami dla inwestorów i organów administracji.

Czy opinia konserwatora wystarczy zamiast pozwolenia na wykopaliska przy budowie drogi?

Dane finansowe

WPS: 1140 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst