II OSK 2853/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą warunków zabudowy dla inwestycji mieszkaniowej, uznając brak podstaw do kwestionowania decyzji organów niższych instancji.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. L. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji mieszkaniowej. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym przepisów dotyczących planowania przestrzennego, ochrony środowiska oraz prawa unijnego (Dyrektywa Wodna). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile. Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję Wójta Gminy X. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, rozbudowie wiaty oraz zabudowie części wiaty. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, prawa ochrony środowiska oraz dyrektywy wodnej, a także naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. Wnioskowała również o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że nie może odnosić się do nowych podstaw kasacyjnych wskazanych w piśmie uzupełniającym, a uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające. Stwierdził brak podstaw do skierowania pytania do TSUE, wskazując na istniejące orzecznictwo TSUE dotyczące Dyrektywy Wodnej. Odnosząc się do zarzutów dotyczących prawa materialnego, sąd wskazał, że decyzja o warunkach zabudowy ma charakter związany, a ogólne odwołanie do wartości wskazanych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nie może stanowić samodzielnej podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Podkreślono, że kwestie związane z ochroną wód i linii brzegowej będą badane na dalszym etapie procesu inwestycyjnego, a brak dowodów na negatywny wpływ inwestycji na środowisko uniemożliwia uwzględnienie tych zarzutów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ prawidłowo zastosował przepisy i nie stwierdził naruszeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja o warunkach zabudowy jest związana, a nie uznaniowa. Ogólne odwołanie do wartości wskazanych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nie może stanowić samodzielnej podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Kwestie ochrony środowiska i linii brzegowej są badane na dalszych etapach procesu inwestycyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.p.z.p. art. 56 § zdanie drugie
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia warunków zabudowy. Ogólne odwołanie do wartości wskazanych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nie może stanowić samodzielnej podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy.
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 52 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 53 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 54
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 60
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozporządzenie § § 1-9
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
p.o.ś. art. 73 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Dyrektywa art. 4 § ust. 1 lit.a ppkt i, ii, iii
Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej
Państwa członkowskie są zobowiązane do odmowy zgody na konkretne przedsięwzięcie, jeżeli może ono spowodować pogorszenie się stanu części wód powierzchniowych lub gdy zagraża uzyskaniu dobrego stanu wód powierzchniowych lub dobrego potencjału ekologicznego i dobrego stanu chemicznego takich wód.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera obligatoryjnych elementów lub nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Prawo wodne art. 232 § ust. 1
Ustawa Prawo wodne
Zakaz grodzenia w określonej odległości od linii brzegowej wpływający na możliwość lokalizacji budynków w pewnej odległości od linii brzegowej jeziora.
Prawo budowlane art. 35 § ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 2
Ustawa Prawo budowlane
Organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest sprawdzić zgodność lokalizacji z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz wymaganiami ochrony środowiska.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 52 ust. 2 pkt 1, art. 53 ust. 3, art. 54, art. 60, art. 61 ust 1, art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z § 1-9 Rozporządzenia; art. 73 ust. 1 pkt 1 p.o.ś.; art. 4 ust. 1 lit.a ppkt i, ii, iii Dyrektywy 2000/60/WE. Naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 141 § 4 p.p.s.a.; art. 151 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o warunkach zabudowy ma charakter decyzji związanej, a nie decyzji uznaniowej. Ogólne odwołanie się do wartości wskazanych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w tym takich jak ład przestrzenny, ochrona środowiska, prawo własności czy też walory ekonomiczne przestrzeni, nie może stanowić samodzielnej podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy. W postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o warunkach zabudowy znajduje odpowiednie zastosowanie art. 56 zdanie drugie u.p.z.p. (w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.). Prawo unijne, w tym na poziome Traktatów (zob. art. 17 ust. 1 Karty Praw Podstawowych w zw. z art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej) nakazuje również ochronę prawa własności. Kwestie związane z zapewnieniem bezpiecznego posadowienia i użytkowania planowanego budynku na działce nr [...] w J. będą badane na dalszym etapie procesu inwestycyjnego.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Grzegorz Rząsa
sprawozdawca
Małgorzata Miron
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków zabudowy, zwłaszcza w kontekście ochrony środowiska i prawa wodnego, a także zasady związanej decyzji o warunkach zabudowy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i braku dowodów na negatywny wpływ inwestycji na środowisko. Interpretacja przepisów proceduralnych może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii planowania przestrzennego i ochrony środowiska, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na braku dowodów i standardowej interpretacji przepisów, co czyni ją interesującą głównie dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Warunki zabudowy a ochrona środowiska: Sąd wyjaśnia granice ingerencji w prawo własności.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2853/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/
Jacek Chlebny /przewodniczący/
Małgorzata Miron
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Po 527/19 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-07-16
II OSK 2856/20 - Wyrok NSA z 2023-07-18
IV SA/Po 67/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-06-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1945
art. 56 zdanie drugie w zw. z art. 64 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Adrianna Tarłowska po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Po 527/19 w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 4 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 16 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 527/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA w Poznaniu") oddalił skargę A. L. (dalej: "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile (dalej: "Kolegium") z 4 stycznia 2019 r., nr [...]. Decyzją tą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy X. (dalej: "Wójt") z 9 listopada 2018 r., nr [...], którą organ ten, po rozpatrzeniu wniosku Z. R., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, rozbudowie wiaty do 50 m2 oraz zabudowie części wiaty z przeznaczeniem na budynek gospodarczy na działce nr [...], obr. X., gm. X.
2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A. L., zaskarżając go w całości, zarzucając mu:
I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1. art. 52 ust. 2 pkt 1, art. 53 ust. 3, art. 54, art. 60, art. 61 ust 1, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, dalej: "u.p.z.p.") w zw. z § 1-9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588, dalej: "Rozporządzenie") poprzez ich błędne zastosowanie i wydanie wyroku oddalającego skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o warunkach zabudowy, podczas gdy z okoliczności faktycznych i prawnych wynika, że wydanie decyzji nie miało podstaw prawnych;
2. art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799, dalej: "p.o.ś."), polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie poprzez zaniechanie przez sąd oraz organy pierwszej i drugiej instancji wyjaśnienia wszystkich okoliczności podnoszonych przez stronę składającą uwagi do planowanej inwestycji, który to obowiązek, zgodnie z obowiązującymi przepisami, na sądzie i organie ciążył, zwłaszcza w zakresie lokalizacji inwestycji i naruszenia linii brzegowej przez planowaną inwestycję;
3. art. 4 ust. 1 lit.a ppkt i, ii, iii dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U.UE.L.2000.327.1, dalej: "Dyrektywa") poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której organ wydający decyzję jest zobowiązany do odmowy zatwierdzenia projektu, jeżeli może on spowodować pogorszenie stanu części wód powierzchniowych albo jeżeli zagraża on osiągnięciu w miarodajnym dla dyrektywy momencie dobrego stanu lub dobrego potencjału ekologicznego i dobrego stanu chemicznego części wód powierzchniowych, co miało miejsce w niniejszej sprawie;
II. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów wskazanych w treści skargi na decyzję organu administracyjnego, w szczególności w zakresie braku należytego wyjaśnienia wydanego wyroku, jego podstawy prawnej oraz faktycznej, w szczególności ze względu na brak analizy przedstawionego przez skarżącą stanu, w sytuacji gdy ze stanowiska A. L. wyraźnie wynikały argumenty skutkujące koniecznością odmowy wydania warunków zabudowy, a także skutkujące uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji poprzez przytoczenie jedynie literalnego brzmienia mających zastosowanie przepisów, bez wnikliwego i starannego odwołania się do zaistniałego stanu faktycznego i prawnego, w szczególności zbadania stanowiska i sytuacji skarżącej oraz podnoszonej argumentacji w zakresie ochrony środowiska;
2. art. 151 p.p.s.a., polegające na jego zastosowaniu, pomimo braku przesłanek do jego zastosowania, bowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarga A. L. powinna zostać w całości uwzględniona, zwłaszcza ze wskazaniem na naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.z.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 p.o.ś., podczas gdy planowana inwestycja będzie miała niekorzystny wpływ na środowisko i sąsiednie nieruchomości, zwłaszcza w zakresie użytkowania sąsiednich nieruchomości i stanu linii brzegowej i wód jeziora oraz flory, fauny i ptactwa.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Poznaniu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca kasacyjnie wniosła też o zawieszenie niniejszego postępowania i skierowanie w niniejszej sprawie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ("TSUE") w trybie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ("TFUE’) celem wyjaśnienia, czy zabudowa mieszkalna przy bezpośredniej linii brzegowej jeziora w szczególnie chronionej strefie nie narusza postanowień dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, w szczególności art. 4 ust. 1 lit.a ppkt i, ii, iii dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U.UE.L.2000.327.1 z dnia 22 grudnia 2000 r.; dalej: "Ramowa Dyrektywa Wodna" lub "RDW") poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której organ wydający decyzję jest zobowiązany do odmowy zatwierdzenia projektu, jeżeli może on spowodować pogorszenie stanu części wód powierzchniowych albo jeżeli zagraża on osiągnięciu w miarodajnym dla dyrektywy momencie dobrego stanu lub dobrego potencjału ekologicznego i dobrego stanu chemicznego części wód powierzchniowych, co ma miejsce w niniejszej sprawie.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.
3. W piśmie z 14 sierpnia 2023 r. skarżąca uzupełniła podstawy skargi kasacyjnej wskazując na naruszenie "§ 349 w zw. z § 350" ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1478; dalej: "Prawo wodne") w zw. z § 2 – 27 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 lipca 2021 r. w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i jednolitych części wód podziemnych (Dz. U. poz. 1576).
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
4.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W kontekście zasady związania granicami skargi kasacyjnej należy zauważyć, że w świetle art. 183 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Wykładając ten przepis należy mieć na uwadze to, że ustawodawca odróżnia wymóg przytoczenia podstaw kasacyjnych oraz przytoczenia uzasadnienia tych podstaw (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na przywołaniu przepisów prawa, z odwołaniem się do konkretnych jednostek redakcyjnych danego aktu prawnego, które, zdaniem kasatora, zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji. Z kolei przytoczenie uzasadnienia podstaw kasacyjnych polega na przedstawieniu argumentów jurydycznych, które, w realiach danej sprawy, mają przemawiać na rzecz tezy o naruszeniu wskazanych przepisów prawa przez sąd pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 10 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1468/22, CBOSA). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnosić się do nowych podstaw kasacyjnych wskazanych w piśmie skarżącej z 14 sierpnia 2023 r.
4.3. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i prowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko co do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt I GSK 2736/18 oraz wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).
4.4. Bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt II.1 petitum skargi kasacyjnej). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie zawiera obligatoryjnych elementów wskazanych w tym przepisie albo zostało sporządzone w ten sposób, że nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia (por. np. wyrok NSA z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 2688/18 oraz wyrok NSA z 11 października 2022, sygn. akt II OSK 1462/21, CBOSA). Równocześnie należy podkreślić, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W szczególności, okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej (por. np. wyrok NSA z 23 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 3514/19 oraz wyrok NSA z wyrok NSA z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2315/21, CBOSA). Przenosząc te ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy, po pierwsze, stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Po drugie, w oparciu o uzasadnienie zaskarżonego wyroku można ustalić, czym kierował się WSA w Poznaniu oddalając skargę. W szczególności, w uzasadnieniu tego wyroku wyjaśniono w sposób szczegółowy, że na obszarze, na którym ma być zlokalizowana planowana inwestycja, nie obowiązują przepisy prawa miejscowego przewidujące zakaz lokalizowania nowej zabudowy w odległości 100 m od linii brzegowej jezior (s. 9 – 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Tego ustalenia WSA w Poznaniu w skardze kasacyjnej zresztą nie zakwestionowano. Podobnie, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawiono obszerny wywód dotyczący braku negatywnego znaczącego wpływu planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "Puszcza nad Gwdą" PLB 300012 (s. 11 – 13).
4.5. Bezzasadny okazał się wniosek skargi kasacyjnej dotyczący wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do TSUE w trybie art. 267 TFUE. W świetle tego przepisu, obowiązek wystąpienia do Trybunału dotyczy sytuacji, w których zachodzi konieczność dokonania wykładni Traktatów lub wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii lub oceny ważności tych aktów. Innymi słowy, obowiązek ten aktualizuje się dopiero wówczas, gdy sąd krajowy poweźmie wątpliwości w zakresie wykładni prawa unijnego (por. np. wyrok NSA z 28 lutego 2023 r., sygn. akt I GNP 1/23, CBOSA). W skardze kasacyjnej nie sformułowano jakiegokolwiek rzeczywistego problemu interpretacyjnego dotyczącego art. 4 ust. 1 lit.a ppkt i, ii, iii Ramowej Dyrektywy Wodnej. Tylko uzupełniająco należy dodać, że w orzecznictwie TSUE wyjaśniono już, że Artykuł 4 ust. 1 lit.a) ppkt (i)-(iii) RDW należy interpretować w ten sposób, że państwa członkowskie są zobowiązane - z zastrzeżeniem przyznania odstępstwa - do odmowy zgody na konkretne przedsięwzięcie w przypadku, gdy może ono spowodować pogorszenie się stanu części wód powierzchniowych lub gdy zagraża uzyskaniu dobrego stanu wód powierzchniowych lub dobrego potencjału ekologicznego i dobrego stanu chemicznego takich wód w dacie przewidzianej w tej dyrektywie. Przepis ten nie zawiera zatem jedynie obowiązków programowych, lecz dotyczy także konkretnych przedsięwzięć (zob. wyrok TSUE z 1 lipca 2015 r., Bund für Umwelt und Naturschutz Deutschland, C-461/13, EU:C:2015:433, pkt 43, 47 oraz wyrok TSUE z 5 maja 2022 r., C-525/20, Association France Nature Environnement, pkt 24). Podobnie, w orzecznictwie TSUE wyjaśniono, jak należy rozumieć pogorszenie stanu części wód powierzchniowych, o którym mowa w art. 4 ust. 1 RDW (zob. np. wyrok TSUE z 4 maja 2016 r., Komisja przeciwko Austrii, C-346/14, EU:C:2016:322, pkt 59). Zgodnie z tym wyrokiem, pogorszenie się stanu części wód powierzchniowych ma miejsce, gdy tylko stan przynajmniej jednego z elementów jakościowych w rozumieniu załącznika V do tej dyrektywy ulegnie pogorszeniu o jedną klasę, nawet jeżeli pogorszenie to nie wyraża się w obniżeniu zaklasyfikowania części wód powierzchniowych ogółem. Niemniej jeśli dany element jakościowy w rozumieniu tego załącznika znajduje się już w najniższej klasie, każde pogorszenie tego elementu stanowi pogorszenie stanu części wód powierzchniowych.
4.6. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 lit.a ppkt i, ii, iii Ramowej Dyrektywy Wodnej. Otóż zarzut ten został sformułowany w oparciu o twierdzenie, że realizacja spornej inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wiaty oraz budynku gospodarczego na działce nr [...] w J. doprowadzi do pogorszenie się stanu części wód powierzchniowych. Twierdzenie to nie zostało jednak w jakkolwiek sposób poparte dowodami przez skarżącą, np. w postaci ekspertyzy z zakresu hydrologii. Z uwagi na rodzaj planowanej zabudowy (tj. dom jednorodzinny wraz z wiatą i budynkiem gospodarczym), która ze swej istoty nie ma zwykle jakiegokolwiek negatywnego wpływu na stan wód powierzchniowych, rzeczonego negatywnego wpływu na stan wód powierzchniowych (w rozumieniu przyjętym w przywołanym wyżej wyroku TSUE z 4 maja 2016 r.), nie można domniemywać. W tym kontekście trzeba mieć równocześnie na uwadze, że prawo unijne, w tym na poziome Traktatów (zob. art. 17 ust. 1 Karty Praw Podstawowych w zw. z art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej) nakazuje również ochronę prawa własności. Prawo zabudowy stanowi jedno z podstawowych uprawnień właściciela nieruchomości i jego ograniczenie musi mieć jednoznaczne podstawy prawne i faktyczne w realiach danej sprawy.
4.7. Bezzasadne okazały się również zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 52 ust. 2 pkt 1, art. 53 ust. 3, art. 54, art. 60, art. 61 ust 1, art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z § 1 – 9 Rozporządzenia oraz naruszenia art. 73 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. Zarzuty te powiązano również z naruszeniem przez WSA w Poznaniu art. 151 p.p.s.a. Po pierwsze, należy przypomnieć, że decyzja o warunkach zabudowy ma charakter decyzji związanej, a nie decyzji uznaniowej. Pogląd o związanym, a nie uznaniowym, charterze decyzji o warunkach zabudowy jest zresztą szeroko prezentowany w orzecznictwie i piśmiennictwie (zamiast wielu zob. np. wyrok NSA z 17 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2076/16; wyrok NSA z 11 października 2022 r., II OSK 1432/21; wyrok NSA z 23 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 3514/19 – CBOSA; R. Sawuła, Decyzja o warunkach zabudowy w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w: Rozprawa z decyzją o warunkach zabudowy, pod red. T. Bąkowskiego, Gdańsk 2022, s. 90 – 91; M. Gdesz, Ład przestrzenny z perspektywy orzecznictwa sądów administracyjnych, w: Ochrona ładu przestrzennego z perspektywy prawno–urbanistycznej, red. M. J. Nowak, Warszawa 2020, s. 58). Oznacza to, że organ właściwy do wydania takiej decyzji zobowiązany jest wydać pozytywną decyzję, jeśli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom wynikającym z konkretnych przepisów prawa, a ma obowiązek odmówić ustalenia warunków zabudowy tylko wówczas, gdy wnioskowana inwestycja nie spełnia chociażby jednej ustawowej przesłanki, wynikającej ze skonkretyzowanej normy prawnej. Należy podkreślić, że w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o warunkach zabudowy znajduje odpowiednie zastosowanie art. 56 zdanie drugie u.p.z.p. (w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.). W świetle tego przepisu, art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia warunków zabudowy. Innymi słowy, ogólne odwołanie się do wartości wskazanych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w tym takich jak ład przestrzenny, ochrona środowiska, prawo własności czy też walory ekonomiczne przestrzeni, nie może stanowić samodzielnej podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy (por. np. wyrok NSA z 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2601/21, CBOSA). Organ wydający decyzję w sprawie warunków zabudowy dysponuje pewnymi luzami decyzyjnymi, ale wynikają one nie z uznaniowego charteru tej decyzji, ale posłużenia się przez ustawodawcę zwrotami niedookreślonymi, takimi np. jak "działka sąsiednia" lub "kontynuacja funkcji", ewentualnie odesłania do wyników analizy urbanistycznej w przepisach Rozporządzenia. Po drugie, art. 73 ust. 1 p.o.ś. nakazuje uwzględniać w decyzji o warunkach zabudowy w szczególności ograniczenia wynikające z ustanowienia obszarowych form ochrony przyrody. W realiach niniejszej sprawy, o czym była już wyżej mowa, nie obowiązuje zakaz lokalizowania nowej zabudowy w odległości mniejszej niż 100 m od linii brzegowej jeziora w związku ze stwierdzeniem nieważności rozporządzenia Wojewody Wielkopolskiego nr 212/06 w sprawie obszaru chronionego krajobrazu "Pojezierze Wałeckie i Dolina Gwdy na mocy wyroku WSA w Poznaniu z 27 stycznia 2011 r. (sygn. akt IV SA/Po 709/10). Po trzecie, w razie braku przepisów odrębnych, organ nie ma obowiązku ustalania nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony jeziora. Należy równocześnie zauważyć, ze w decyzji o warunkach zabudowy nie rozstrzyga się o konkretnej lokalizacji planowanych budynków na terenie objętym wnioskiem o wydanie tej decyzji. Lokalizacja ta następuje na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę lub dokonywania zgłoszenia robót budowalnych. Wówczas organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest sprawdzić zgodność takiej lokalizacji z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz wymaganiami ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.). W tym miejscu trzeba zauważyć, że przepisami z zakresu ochrony środowiska są również przepisy Prawa wodnego (por. np. P. Korzeniowski, Zgoda wodnoprawna, Warszawa 2021, s. 44 – 45). Prawo wodne zawiera szereg przepisów obejmujących określone zakazy dotyczące zasad korzystania z wód oraz zasad ich ochrony, w tym ochrony przed zanieczyszczeniami (zob. np. art. 29 oraz art. 70 – 85 Prawa wodnego). Podobnie, w Prawie wodnym przewidziano też zakaz grodzenia w określonej odległości od linii brzegowej wpływający na możliwość lokalizacji budynków w pewnej odległości od linii brzegowej jeziora (zob. art. 232 ust. 1 Prawa wodnego), obowiązujący niezależnie od innych norm, w tym tych zawartych w warunkach technicznych, określających minimalne odległości jakie należy zachować od granicy sąsiednich działek. Podsumowując, zgłaszane przez skarżącą obawy co do możliwości zanieczyszczenia wód lub podmycia fundamentów, niezależnie od braku poparcia tych obaw odpowiednimi dowodami, nie mogły być podstawą do wydania decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji. Kwestie związane z zapewnieniem bezpiecznego posadowienia i użytkowania planowanego budynku na działce nr [...] w J. będą badane na dalszym etapie procesu inwestycyjnego. Dotyczy to również zgłaszanych przez skarżącą obaw co do zacienienia jej nieruchomości (zob. np. pismo skarżącej z 3 stycznia 2014 r.). Po czwarte, w skardze kasacyjnej nie wyjaśniono na czym konkretnie ma polegać rzekome zagrożenie dla gatunków ptaków chronionych na obszarze specjalnej ochrony ptaków Puszcza nad Gwdą (kod obszaru: PLB300012) w wyniku realizacji spornej inwestycji. Warto zauważyć, że kwestia ta była przedmiotem tzw. milczącego uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Poznaniu. Zasadnie wskazano w zaskarżonym wyroku, że brak jest podstaw do przyjęcia, że inwestycja ta może mieć negatywny znaczący wpływ na obszar Natura 2000, zwłaszcza jeżeli uwzględni się rodzaj inwestycji (dom jednorodzinny, wiata oraz budynek gospodarczy) oraz intensywność istniejącej już zabudowy na działkach sąsiednich, w tym zabudowę działki należącej do skarżącej.
4.8. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI