II OSK 1537/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-19
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanemiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegonakaz rozbiórkiprzyłącze elektroenergetycznezłącze kablowesamowola budowlanakontrola sądowaskarga kasacyjnaNaczelny Sąd Administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki przyłącza elektroenergetycznego, uznając jego lokalizację za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. S.A. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę przyłącza elektroenergetycznego i złącza kablowego. Przyłącze zostało zrealizowane w obszarze przeznaczonym pod drogę pieszo-jezdną, naruszając tym samym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. NSA uznał, że nawet przyłącza realizowane bez pozwolenia na budowę podlegają kontroli pod kątem zgodności z planem miejscowym, a ich lokalizacja w pasie drogowym była niedopuszczalna. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę przyłącza elektroenergetycznego niskiego napięcia wraz ze złączem kablowym. Przyczyną nakazu rozbiórki było stwierdzenie, że budowa przyłącza i złącza narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ zostało ono zrealizowane na terenie przeznaczonym pod drogę pieszo-jezdną o minimalnej szerokości 8 metrów. Skarżąca spółka argumentowała, że budowa przyłącza nie wymagała pozwolenia na budowę i była zgodna z planem, a także zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych przez organy i Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją, uznając argumentację Sądu I instancji za prawidłową. Sąd podkreślił, że nawet przyłącza realizowane w trybie uproszczonym (bez pozwolenia na budowę) podlegają kontroli pod kątem zgodności z przepisami, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Lokalizacja złącza kablowego w linii ogrodzenia, w miejscu przeznaczonym pod drogę, została uznana za niedopuszczalną, ponieważ kolidowała z podstawowym przeznaczeniem terenu. NSA odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, wskazując na prawidłową ocenę materiału dowodowego i zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. W konsekwencji, Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek nakazać rozbiórkę w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przyłącza realizowane w trybie art. 29a Prawa budowlanego podlegają kontroli pod kątem zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a ich lokalizacja niezgodna z planem może stanowić podstawę do nakazania rozbiórki.

Uzasadnienie

Nawet roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę ani zgłoszenia mogą być objęte postępowaniem naprawczym, jeśli zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, w tym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Plan miejscowy jest aktem prawa lokalnego wiążącym organy administracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (21)

Główne

p.b. art. 50 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 51 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 51 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 233

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

u.p.z.p. art. 35

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 14 § 8

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.b. art. 29a § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 30 § 1 pkt 1a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Lokalizacja przyłącza elektroenergetycznego i złącza kablowego na terenie przeznaczonym pod drogę pieszo-jezdną narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Nawet przyłącza realizowane bez pozwolenia na budowę podlegają kontroli zgodności z planem miejscowym w postępowaniu naprawczym. Złącze kablowe usytuowane w linii ogrodzenia, w miejscu przeznaczonym pod drogę, koliduje z podstawowym przeznaczeniem terenu.

Odrzucone argumenty

Budowa przyłącza elektroenergetycznego nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy i Sąd I instancji naruszyły przepisy proceduralne (art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez pominięcie istotnych okoliczności i brak wyczerpania materiału dowodowego. Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe rozważenie materiału dowodowego i przyjęcie stanu faktycznego niezgodnego z procedurą. Sąd I instancji naruszył art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wiążą organy administracji publicznej wszystkich szczebli. Budowa nowej infrastruktury technicznej przez operatora systemu dystrybucyjnego energii elektrycznej nie mogła obywać się z pominięciem wymagań przewidzianych w m.p.z.p. określających przeznaczenie terenów wyznaczonych w przypadku terenów przeznaczonych pod drogi szerokość pasa drogowego.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Paweł Miładowski

członek

Grzegorz Antas

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej przyłączeń realizowanych w trybie uproszczonym oraz znaczenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla lokalizacji infrastruktury technicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia planu miejscowego przez lokalizację złącza kablowego w pasie drogowym. Może mieć zastosowanie do innych przypadków lokalizacji infrastruktury technicznej niezgodnie z planami zagospodarowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak rygorystycznie sądy podchodzą do zgodności inwestycji z planami miejscowymi, nawet w przypadku prostych przyłączy, co jest istotne dla branży budowlanej i energetycznej.

Nawet przyłącze energetyczne musi być zgodne z planem miejscowym – NSA oddala skargę spółki.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1537/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas /sprawozdawca/
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Paweł Miładowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Sygn. powiązane
II SA/Lu 633/20 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-02-04
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 106 § 5, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1575
art. 233
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 741
art. 14 ust. 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 29a ust. 1, art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 633/20 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w L. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 sierpnia 2020 r. nr ZOA-VIII.7721.8.2020 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 4 lutego 2021 r., II SA/Lu 633/20 oddalił skargę P. S.A. z siedzibą w L. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: LWINB) z 5 sierpnia 2020 r. nr ZOA-VIII.7721.8.2020 w przedmiocie nakazu rozbiórki.
W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że decyzją z 2 czerwca 2020 r. znak: PINB.7355/C/2/2018 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Parczewie (dalej: PINB), działając na postawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b., nakazał P. S.A. rozbiórkę przyłącza elektroenergetycznego nn wraz ze złączem kablowym do działki nr ew. [...] położonej przy ul. X. w P. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ wyjaśnił, że pismem z 28 listopada 2017 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie legalności wykonania robót budowlanych związanych z budową ww. przyłącza elektroenergetycznego nn i złącza kablowego. Podczas przeprowadzonych oględzin ustalono, że przedmiotowe przyłącze elektroenergetyczne zostało zrealizowane w listopadzie 2017 r. Zostało ono zrealizowane przez P. S.A. jako inwestora jako budowa niewymagająca pozwolenia na budowę w oparciu o art. 29a ust. 1 p.b. Przyłącze do działki nr ew. [...] zostało wykonane zgodnie z trasą przedstawioną na inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej zgłoszonej do zasobów geodezyjnych Starostwa Powiatowego w Parczewie. Obudowa złącza usytuowana została w linii ogrodzenia działki nr ew. [...] usytuowanego od strony działki sąsiedniej nr ew. [...], a jej odległość od ogrodzenia z siatki działki nr ew. [...] wynosi 4,30 m. Obudowa została wykonana z PVC o wymiarach 65 cm x 25 cm i wysokości 107 cm. Nałożony nakaz rozbiórki, jak wskazał PINB, wynika ze stwierdzenia, że budowa przyłącza oraz złącza kablowego narusza ustalenia uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Parczewie z dnia [...] lutego 2002 r. w sprawie uchwalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Rejonu ul. [A] i [B] w Parczewie (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr [...], poz. [...]), dalej: m.p.z.p. Została ona bowiem zrealizowana w obszarze przeznaczonym pod drogę pieszo-jezdną oznaczoną symbolem KX, uniemożliwiając zapewnienie wymaganej planem minimalnej szerokości pasa drogowego określonej na 8 m. Powyższe stanowi o zaistnieniu sytuacji wymienionej w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., nakazującej zastosowanie art. 51 ust. 1 p.b.
Nie uwzględniając odwołań złożonych przez P. S.A. oraz E.N., LWINB decyzją z 5 sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w świetle przepisów p.b. wykonanie przyłącza elektroenergetycznego wymaga dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej zgodnie z art. 30 ust. pkt 1a p.b., bądź sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego budowlanej, zgodnie z art. 29a ust. 1 p.b., z zastosowaniem przepisów prawa energetycznego. Według LWINB, zrealizowane przyłącze elektroenergetyczne nie stanowi samowoli budowlanej. LWINB podzielił stanowisko organu I instancji, że roboty budowlane stanowiące przedmiot postępowania mogły podlegać kontroli w zakresie wynikającym z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., a więc w aspekcie zgodności z przepisami, w tym ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem organu odwoławczego, podzielić należy pogląd PINB, zdaniem którego usytuowanie złącza kablowego i przyłącza elektroenergetycznego narusza przepisy m.p.z.p. Z planu wynika bowiem, że teren obejmujący działkę nr ew. [...] wraz z częścią terenu przyległych działek nr ew. [...] i [...] oraz dalszych działek przeznacza się pod drogę pieszo-jezdną oznaczoną na rysunku planu symbolem KX. W sytuacji, gdy obiekt budowlany narusza obowiązujące regulacje m.p.z.p., co ma miejsce w niniejszej sprawie, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do nakazania rozbiórki, a tym samym, wykluczył możliwość przeprowadzenia procedury legalizacyjnej obiektu.
P. S.A. z siedzibą w Lublinie złożyła skargę na powyższą decyzję LWINB z 5 sierpnia 2020 r., wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust 7 p.b. polegające na nakazaniu rozbiórki przyłącza, podczas gdy jego wybudowanie nie odbiegało od ustaleń i warunków określonych w przepisach m.p.z.p.; art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na pominięciu w sprawie określonych istotnych okoliczności, zaniechanie przeprowadzenia niezbędnych czynności dowodowych, w tym niezgromadzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w szczególności z uwagi na brak stanowiska właściciela nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ew. [...], tj. Gminy Parczew w zakresie realizacji zapisów m.p.z.p. oraz możliwości wybudowania przedmiotowych urządzeń.
W odpowiedzi na skargę LWINB wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd I instancji stwierdził, że bezzasadny jest zarzut naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Formułując swoje zastrzeżenia, skarżąca nie wskazała, jakie dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały przez organ pominięte, poza brakiem przesłuchania właściciela działki nr ew. [...], co nie ma większego znaczenia. Nigdy nie kwestionowano, że w linii ogrodzenia działki nr ew. [...] usytuowanego od strony działki sąsiedniej nr ew. [...], będącej własnością Gminy Parczew i stanowiącej wewnętrzną drogę dojazdową, wybudowano obudowę złącza energetycznego, do którego doprowadzono przyłącze energetyczne zasilające budynek znajdujący się na działce nr ew. [...]. Dokumentacja zdjęciowa potwierdza, że została ona usytuowana w ogrodzeniu działki po usunięciu części siatki ogrodzeniowej odpowiadającej wymiarom szafki. Samo przyłącze elektroenergetyczne do działki nr ew. [...] zostało zrealizowane jako kablowe ziemne zgodnie z trasą przedstawioną na inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej. Obecni podczas oględzin 13 lutego 2018 r. przedstawiciele skarżącej nie wnosili żadnych uwag dotyczących okoliczności posadowienia złącza. Podobnie w odwołaniu od decyzji nie zgłaszano zastrzeżeń co do ustalonego stanu faktycznego. W jego świetle, zdaniem Sądu I instancji, zastosowane przez organy rozstrzygnięcie uznać trzeba za prawidłowe. Sąd I instancji wyjaśnił w tym kontekście, że jeżeli przyjąć, iż przyłącze energetyczne w przypadku istnienia budynku, jak w rozpatrywanej sprawie, stanowi urządzenie budowlane zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, konsekwentnie trzeba uznać, że jest ono częścią obiektu budowlanego, do którego ma zastosowanie art. 50 ust. 1 p.b. Odmiennej oceny nie uzasadnia tryb, w jakim w rozpoznawanej sprawie zrealizowano przyłącze. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 20 p.b., budowa przyłączy zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wymaga jednak – stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1a p.b. – dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, z zastrzeżeniem art. 29a p.b. Zgodnie z tym przepisem budowa przyłączy może być prowadzona bez dokonywania jakichkolwiek czynności przed organami administracji budowlanej. Inwestor zobowiązany jest wówczas spełnić wymóg sporządzenia planu sytuacyjnego przyłącza na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz stosowania odpowiednich przepisów. Z akt sprawy wynika, że ta właśnie procedura została zastosowana przy budowie przyłącza do działki nr ew. [...]. Co prawda, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym był wyrażany pogląd, zgodnie z którym realizowana w tym trybie budowa przyłączy zwolniona jest od reglamentacji przepisami prawa budowlanego, tym niemniej w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2016 r., II OPS 1/16, powołanej także przez PINB, stwierdzono, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub 4 in fine p.b., a także art. 51 ust. 7 p.b. Tryb naprawczy może zatem dotyczyć również robót budowlanych, gdy pozwolenie bądź zgłoszenie w ogóle nie jest wymagane, tj. gdy nie podlegają one regulacjom p.b. Ma to miejsce w sytuacji, gdy wykonywane są lub gdy już zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. W orzecznictwie równocześnie od dawna wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym stan zgodności z prawem w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. oznacza również zgodność z przepisami określającymi ład przestrzenny na danym terenie. Do przepisów tych zalicza się ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który uchwalony i opublikowany zgodnie z właściwymi przepisami ma moc powszechnie obowiązującą na obszarze nim objętym. Zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741), dalej: u.p.z.p., jest obowiązującym prawem lokalnym i jego ustalenia wiążą organy administracji publicznej wszystkich szczebli, a wydawane przez nie decyzje administracyjne podlegają sądowej kontroli zarówno w zakresie ich zgodności z ustawami, jak i obowiązującym prawem lokalnym. Sąd I instancji stwierdził, że wbrew przekonaniu skarżącej, wyrażona przez organ ocena zgodności budowy złącza i przyłącza z ustaleniami m.p.z.p. jest trafna. Według części graficznej uchwały działka nr ew. [...] opisana jest symbolem KX oznaczającym drogi pieszo-jezdne o szerokości pasa drogowego minimum 8 m z nieprzekraczalną linią zabudowy jako minimalna odległość od linii rozgraniczających budynków przeznaczonych na stały pobyt ludzi zabudowy jednorodzinnej – 4 m i 2 m dla budynków nie przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Pod funkcję drogi obok funkcji MN zabudowy jednorodzinnej przeznaczona jest także działka nr ew. [...]. Stosownie do notatki z 24 września 2019 r. spisanej przez pracownika PINB z działki nr ew. [...] pod drogę ma zostać przeznaczone od 3 do 3,5 m. Według szkicu z 27 listopada 2017r. droga [...] ma szerokość od granicy ogrodzenia działki nr ew. [...] do ogrodzenia działki nr ew. [...] od 396 do 424 cm. Z kolei złącze elektroenergetyczne jest usytuowane w linii ogrodzenia, co potwierdza zdjęcie znajdujące się w aktach, z którego wynika, że dla jego budowy wycięto część siatki metalowej. Stan ten potwierdza inwentaryzacja powykonawcza przedmiotowego złącza i przyłącza. Oznacza to, że zostały wykonane na obszarze przeznaczonym pod budowę ciągu pieszo-jezdnego. Wprawdzie § 3 pkt 6 m.p.z.p. w poszczególnych terenach dopuszcza lokalizację nieprzedstawionych na rysunku planu obiektów i sieci infrastruktury gazowej, energetycznej, wodnej, kanalizacyjnej i telekomunikacyjnej oraz obiektów gospodarki odpadami nie związanych z podłożem, służących bezpośredniej obsłudze tych terenów, jednak w sposób nie kolidujący z podstawowym przeznaczeniem tych terenów. Zdaniem Sądu I instancji, przeciwko stanowisku organów nie może przemawiać podnoszona w skardze teza o możliwości lokalizowania urządzeń elektroenergetycznych pod ciągami pieszo-jezdnymi. Jakkolwiek uwaga ta może dotyczyć przyłączy, to trudno zaakceptować umieszczenie w ten sposób złącza elektroenergetycznego w postaci szafki. Zwrócić też należy uwagę, zdaniem Sądu I instancji, na istotne powiązanie ze sobą tych dwóch urządzeń, skoro bez istnienia złącza nie będzie możliwości doprowadzenia przyłącza elektroenergetycznego. W sytuacji stwierdzenia wykonania złącza i przyłącza w miejscu, w którym plan miejscowy nie dopuszcza takiego obiektu, nie ma prawnej możliwości doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Organ był zatem zobowiązany do wydania decyzji mającej na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez orzeczenie o rozebraniu przyłącza wraz ze złączem kablowym. Z uwagi na rodzaj obiektów i fakt, że prace przy nich były zakończone, prawidłowo zastosowano przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 51 ust. 7 p.b. Odmiennego stanowiska, jak podkreślił Sąd, nie uzasadnia podnoszona w skardze okoliczność polegająca na bierności Gminy w realizacji ustaleń planu, chociaż co do zasady uwagi skarżącej uznać należy za słuszne. Sąd stwierdził, że jest jasne, że czynnikiem decydujący jest zazwyczaj możliwość finansowania konkretnych przedsięwzięć, nie czyni to jednak ustaleń planu bezużytecznymi, jak zdaje się wskazywać skarżąca w odwołaniu.
P. S.A. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej: p.p.s.a., poprzez nieuchylenie decyzji i oddalenie przez Sąd I instancji skargi w sytuacji, gdy decyzja LWINB została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. skutkującym utrzymaniem w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do wydania takiej decyzji;
2) art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 i 2 i art. 1 § 2 p.p.s.a. skutkujące rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd I instancji bez wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego oraz przyjęciem przez Sąd I instancji stanu faktycznego ustalonego przez organy administracyjne niezgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną, a więc niedokonaniem przez Sąd I instancji prawidłowej kontroli decyzji organu administracyjnego, a przez to zaakceptowaniem naruszenia przez ten organ przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co spowodowało ustalenie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, tj. przyjęciem, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wydania decyzji o nakazie rozbiórki, a w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia skargi, pomimo iż podlegała ona uwzględnieniu;
3) art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575 ze zm.), dalej: k.p.c., polegające na zastosowaniu przez Sąd I instancji oczywiście błędnych kryteriów oceny dowodów oraz przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów przejawiające się w naruszeniu obowiązku wyprowadzenia z materiału dowodowego wniosków logicznych i spójnych;
4) art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 p.b. w zw. z art. 35 u.p.z.p. polegające na nakazaniu skarżącej rozbiórki przyłącza elektroenergetycznego niskiego napięcia, podczas gdy wybudowanie przedmiotowych urządzeń nie odbiegało od ustaleń i warunków określonych w przepisach m.p.z.p., w szczególności jego § 3 pkt 6-9.
Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca w piśmie z 17 maja 2021 r. oświadczyła, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta na uzasadnionych podstawach.
Postawiony Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. pozostaje nieuzasadniony. Powyższy przepis mógłby zostać naruszony wtedy, gdyby uzasadnienie orzeczenia nie pozwalało jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wykluczała kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak byłoby uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu. Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej pozbawione jest jakiejkolwiek argumentacji wskazującej na braki obarczające w analizowanym zakresie zaskarżony wyrok. Powiązanie na gruncie art. 141 § 4 p.p.s.a. zgłoszonych przez autora skargi kasacyjnej zastrzeżeń z kwestią dokonanej przez Sąd I instancji oceny materiału dowodowego pozostaje wadliwe, albowiem w ramach zarzutu naruszenia ww. przepisu nie można kwestionować dokonanej przez sąd administracyjny oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami prawa materialnego.
Analogicznie, jako pozbawione skuteczności, ocenić należy zarzuty przypisujące Sądowi I instancji naruszenie przepisów art. 1 § 2 oraz art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. Przypomnienia wymaga, że norma z art. 3 § 1 p.p.s.a. jest normą o charakterze ustrojowym i wyznacza zakres kognicji sądów administracyjnych. Oznacza to, że nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Jeżeli podnosząc zarzut naruszenia art. 3 § 2 p.p.s.a. skarżący, tak jak w rozpatrywanym przypadku, w istocie zmierza do podważenia oceny prawnej poczynionej przez Sąd I instancji, to nie może być to skuteczne, ponieważ przepis ten zakreśla jedynie zakres sądowej kontroli działalności organów administracji, a nie sposób jej przeprowadzania. Odnośnie z kolei do zarzutu naruszenia art. 1 § 2 p.p.s.a., nie może budzić wątpliwości brak w p.p.s.a. tak określonego przepisu. Artykuł 1 p.p.s.a. stanowi, że prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne) i nie zawiera wskazanej przez autora skargi kasacyjnej jednostki redakcyjnej z uwagi na brak dokonania przez ustawodawcę jego podziału na paragrafy.
Wbrew odmiennej ocenie skarżącego, Sąd I instancji nie naruszył również art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 k.p.c. Zarzut naruszenia powołanych przepisów autor skargi kasacyjnej uzasadnił błędnym zastosowaniem przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie kryteriów oceny dowodów, wnioski wyprowadzone przez Sąd z materiału dowodowego, zdaniem skarżącego, nie mają bowiem charakteru wniosków logicznych i spójnych. Tak sformułowany zarzut kasacyjny pomija jednakże, że kryteria oceny przez sąd administracyjny dowodów przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym nie wyznacza powołany w podstawie kasacyjnej art. 233 k.p.c. Stanowi on, że sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału (§ 1), przepis ten zobowiązuje również sąd, by ocenił na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu (§ 2). To, że do przepisów k.p.c. odsyła art. 106 § 5 p.p.s.a. w zakresie przeprowadzania przez sąd administracyjny postępowania dowodowego, nie oznacza, iż wskazanemu pojęciu "postępowania dowodowego" może być przypisywane dowolne znaczenie. Powołany wyżej przepis p.p.s.a. postępowanie dowodowe wiąże z postępowaniem, które sąd administracyjny w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić w zakresie dowodów uzupełniających z dokumentów, toteż w sytuacji, gdy Sąd I instancji w niniejszej sprawie takiego postępowania nie przeprowadzał, brak jest podstaw do czynienia zarzutu naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 k.p.c. wskutek nienależytego ocenienia stanu faktycznego przyjętego jako podstawa wydania zaskarżonej decyzji LWINB.
Stan faktyczny ustalony w sprawie nie cechuje się brakami wskazanymi w skardze kasacyjnej, ponieważ jego zaakceptowanie wynikało z trafnego uznania przez Sąd I instancji, że zgromadzony materiał dowodowy umożliwiał ustalenie wszystkich istotnych okoliczności związanych z wykonanymi robotami budowlanymi polegającymi na budowie przyłącza elektroenergetycznego nn wraz ze złączem kablowym do działki nr ew. [...] w P., jak i określeniem zasad, w oparciu o które możliwa była ich legalizacja rozumiana jako doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodności z przepisami prawa. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu skarżącego, że w sprawie Sąd I instancji z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. pominął obowiązek zasięgnięcia przez organy nadzoru budowlanego stanowiska Gminy Parczew odnośnie do zgodności zrealizowanej inwestycji z postanowieniami m.p.z.p., jak też wadliwie nie skorzystał w tym zakresie z opinii biegłego. W pełni trafne pozostaje ustalenie Sądu, że zwolnienie robót budowlanych polegających na budowie przyłącza elektroenergetycznego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ustawodawca połączył z przyjęciem, że roboty te, jeżeli nie są zgłaszane, wymagają wyłącznie sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 29a ust. 1 p.b.), przy czym tego rodzaju reglamentacja prawna nie oznacza wyłączenia wskazanych robót budowlanych spod nadzoru budowlanego. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2016 r., II OPS 1/16, ONSAiWSA 2017/1/2 przyjęto, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine p.b., a także art. 51 ust. 7 p.b., jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine p.b. Nie może budzić wątpliwości, że pod pojęciem "przepisów prawa" w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine p.b. należy rozumieć postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Na gruncie u.p.z.p. ustawodawca przyjął, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1). Sąd I instancji zasadnie równocześnie wyjaśnił, że m.p.z.p. jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.) i jego ustalenia wiążą organy nadzoru budowlanego, które zobowiązane są podjęte w sprawie rozstrzygnięcie ukształtować w sposób odpowiadający również wymaganiom wynikającym z planu miejscowego. W postępowaniu naprawczym (art. 50-51 p.b.) ocena legalności robót budowlanych należy do wyłącznej kompetencji organu nadzoru budowlanego. Ta płaszczyzna ustaleń, która ma związek z określeniem zgodności robót budowlanych z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z powyższej kompetencji rzeczowej nie jest wyłączona. Powoduje to, że twierdzenie skarżącego, iż w zakresie stwierdzenia, czy budowa przyłącza elektroenergetycznego nn wraz ze złączem kablowym uchybia postanowieniom m.p.z.p. LWINB powinien oprzeć się na stanowisku innego podmiotu, pozostaje w całości nieuprawnione. Sąd I instancji trafnie w niniejszej sprawie stwierdził, że wbrew przekonaniu wyrażanemu przez skarżącą, przyjęta w decyzji z 5 sierpnia 2020 r. przez organ ocena zgodności budowy przyłącza ze złączem kablowym z ustaleniami m.p.z.p. jest prawidłowa. Jakkolwiek budowa infrastruktury technicznej niezbędnej do obsługi obszaru objętego planem jest możliwa w liniach rozgraniczających ulic, tym niemniej jej lokalizacja jest możliwa wyłącznie w sposób nie kolidujący z podstawowym przeznaczeniem terenu.
Kierowanie względem tego wniosku zarzutu wskazującego na jego niezgodność z dyspozycją art. 35 u.p.z.p. jest nieuprawnione. Powyższy przepis ustanawia zasadę, zgodnie z którą tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania. Oznacza ona, że co do zasady plan miejscowy nie może być podstawą obowiązku zaprzestania dotychczasowego sposobu zagospodarowania nieruchomości, które zapoczątkowane zostało przed wejściem w życie planu miejscowego, jeżeli plan zmienia sposób zagospodarowania tej nieruchomości. Dopuszczalność kontynuowania zagospodarowania nieruchomości w dotychczasowy sposób nie może być rozumiana jednakże jako upoważnienie właściciela nieruchomości do pomijania ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości poprzez rozpoczęcie jej wykorzystywania w nowy sposób i utrzymywania tego stanu do momentu realizacji postanowień planu. Budowa nowej infrastruktury technicznej przez operatora systemu dystrybucyjnego energii elektrycznej nie mogła w rozpatrywanej sprawie obywać się z pominięciem wymagań przewidzianych w m.p.z.p. określających przeznaczenie terenów wyodrębnionych liniami rozgraniczającymi i zasady ich zagospodarowania, w tym wyznaczających w przypadku terenów przeznaczonych pod drogi szerokość pasa drogowego. Przedstawione rozważania nakazują uznać, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji LWINB z 5 sierpnia 2020 r. i ocena ta nie pozostaje w sprzeczności z art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w związku ze złożeniem przez pełnomocnika wnoszącego skargę kasacyjną oświadczenia o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy, po stwierdzeniu spełnienia ustawowych warunków przewidzianych w art. 182 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI