II OSK 153/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-11-03
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanesamowolna budowaprzepisy przejścioweroboty budowlanedecyzja administracyjnaNSAWSAkontrola sądowa

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że w sprawie samowolnej budowy zakończonej przed 1995 r. należy stosować przepisy dotychczasowe, a nie Prawo budowlane z 1994 r.

Sprawa dotyczyła samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, którego budowa zakończyła się w 1990 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą roboty budowlane, uznając, że należy stosować Prawo budowlane z 1994 r., ponieważ postępowanie administracyjne wszczęto w 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do obiektów, których budowa zakończyła się przed 1 stycznia 1995 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnie wzniesionego obiektu do stanu zgodnego z przepisami. WSA oparł swoje rozstrzygnięcie na poglądzie, że skoro postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy z 1990 r. zostało wszczęte w 2003 r., należy stosować Prawo budowlane z 1994 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargi kasacyjne za uzasadnione. Sąd podkreślił, że art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane zróżnicował sytuację prawną inwestorów rozpoczynających samowolnie budowę przed 1 stycznia 1995 r. w zależności od daty zakończenia budowy. Jeśli budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r., stosuje się przepisy dotychczasowe (ustawa z 1974 r.). Jeśli budowa nie została zakończona do tego dnia, stosuje się przepisy nowej ustawy z 1994 r. Ponieważ w niniejszej sprawie budowa obiektu zakończyła się w 1990 r., NSA stwierdził, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. ustawę z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, nawet jeśli postępowanie administracyjne zostało wszczęte po tej dacie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowi wyjątek od zasady stosowania nowych przepisów do spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy, ale niezakończonych. Wyjątek ten dotyczy obiektów, których budowa zakończyła się przed 1 stycznia 1995 r., do których stosuje się przepisy dotychczasowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

pr. bud. art. 103 § 1

Prawo budowlane

Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy tej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2.

pr. bud. art. 103 § 2

Prawo budowlane

Nie stosuje się przepisu art. 48 do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., lub do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

pr. bud.

Prawo budowlane

Ustawa z dnia 24 października 1974 r.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pr. bud. art. 48

Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 203 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przepisów dotychczasowych (ustawa z 1974 r.) do samowolnej budowy zakończonej przed 1 stycznia 1995 r., zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.

Odrzucone argumenty

Stosowanie Prawa budowlanego z 1994 r. do samowolnej budowy z 1990 r., ponieważ postępowanie administracyjne wszczęto w 2003 r. (stanowisko WSA).

Godne uwagi sformułowania

Sytuację prawną tych osób ustawodawca zróżnicował, przyjmując jako kryterium tego zróżnicowania - datę zakończenia samowolnie realizowanej budowy.

Skład orzekający

Alicja Plucińska- Filipowicz

przewodniczący

Barbara Gorczycka -Muszyńska

sprawozdawca

Zygmunt Niewiadomski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego z 1994 r. w kontekście samowolnych budów rozpoczętych i zakończonych przed jego wejściem w życie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datami wejścia w życie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i zakończenia budowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych, która może mieć znaczenie dla wielu osób, które rozpoczęły budowy przed laty.

Samowolna budowa sprzed lat: Które prawo obowiązuje?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 153/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący/
Barbara Gorczycka -Muszyńska /sprawozdawca/
Zygmunt Niewiadomski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Lu 150/04 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-10-14
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Przepis art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2003 nr 207 poz. 2016 ze zm./ kształtuje sytuację prawną inwestorów, którzy przed dniem 1 stycznia 1995 r. rozpoczęli samowolnie budowę obiektów budowlanych. Sytuację prawną tych osób ustawodawca zróżnicował, przyjmując jako kryterium tego zróżnicowania - datę zakończenia samowolnie realizowanej budowy.
Zgodnie z tą regulacją, jeżeli budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. - inwestor ponosi konsekwencję według stosowanych odpowiednio przepisów dotychczasowych, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./., jeżeli zaś do dnia 1 stycznia 1995 r. budowa nie została zakończona, inwestor ponosi konsekwencje samowoli na podstawie nowych przepisów, zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 103 ust. 1 powołanego wyżej Prawa budowlanego z 1994 r., stanowiącą, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie /a tym bardziej do spraw wszczętych po tym dniu/, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy nowej ustawy.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz, Sędziowie NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska (spr. ), Zygmunt Niewiadomski, Protokolant Wiesława Koślińska, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz A. i W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 października 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 150/04 w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie; 2) zasądza od L. B. na rzecz A. i W. D. kwotę 450,- (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego;
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 14 października 2004 r. uchylił zaskarżoną przez L. B. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane i nakazującą A. i W. D. wykonanie w terminie do dnia 30 marca 2004 r. określonych czynności i robót niezbędnych do doprowadzenia samowolnie wzniesionego obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
W uzasadnieniu tego wyroku wyrażony został pogląd, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz.U. 2003 r. Nr 207, poz. 2016) w sprawach dotyczących samowolnej budowy obiektów budowlanych o tym, jakie przepisy mają zastosowanie, decyduje data wszczęcia tego postępowania. W rozpoznawanej sprawie dotyczącej obiektu samowolnie wzniesionego w 1990 r. przez małż. D., postępowanie wszczęte zostało w dniu 24 lutego 2003 r., zatem w tej sprawie organy orzekające powinny stosować przepisy prawa budowlanego z 1994 r.
Skargi kasacyjne od tego wyroku wniesione zostały przez Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz przez A. i W. D., reprezentowanych przez radcę prawnego A. C. W obydwu skargach jako podstawę kasacji wskazano naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przez błędną jego wykładnię i wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego. W uzasadnieniu tych skarg zarzucono, że skoro w okolicznościach sprawy niniejszej bezsporne jest, że budowa obiektu, którego dotyczy sprawa została zakończona w 1990 r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, to zgodnie z art. 103 § 2 tej ustawy, do obiektu tego stosuje się przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga ma usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pow. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy z zastrzeżeniem ust. 2. Zastrzeżenie zawarte w ust. 2 stanowi, że przepisu art. 48 tej ustawy (nakładającego na właściwy organ obowiązek orzeczenia rozbiórki w każdym przypadku wykonania obiektu lub jego części, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r., lub do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne.
Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Przepis art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. kształtują więc sytuację prawną inwestorów, którzy przed dniem 1 stycznia 1995 r. rozpoczęli samowolnie budowę obiektów budowlanych. Sytuację prawną tych osób ustawodawca zróżnicował, przyjmując jako kryterium tego zróżnicowania – datę zakończenia samowolnie realizowanej budowy.
Zgodnie z tą regulacją, jeżeli budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. – inwestor ponosi konsekwencję wg stosowanych odpowiednio przepisów dotychczasowych, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r., jeżeli zaś do dnia 1 stycznia 1995 r. budowa nie została zakończona, inwestor ponosi konsekwencje samowoli na podstawie nowych przepisów, zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., stanowiącą, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie (a tym bardziej do spraw wszczętych po tym dniu), a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy nowej ustawy (por. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 1996 r. sygn. akt K 9/95).
Skoro zatem w sprawie niniejszej niesporne jest, że budowa obiektu samowolnie zrealizowanego przez małż. D. została zakończona w 1990 r., to organy administracji prawidłowo uznały, że w sprawie dotyczącej tej samowoli mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI