II OSK 153/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że w sprawie samowolnej budowy zakończonej przed 1995 r. należy stosować przepisy dotychczasowe, a nie Prawo budowlane z 1994 r.
Sprawa dotyczyła samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, którego budowa zakończyła się w 1990 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą roboty budowlane, uznając, że należy stosować Prawo budowlane z 1994 r., ponieważ postępowanie administracyjne wszczęto w 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do obiektów, których budowa zakończyła się przed 1 stycznia 1995 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnie wzniesionego obiektu do stanu zgodnego z przepisami. WSA oparł swoje rozstrzygnięcie na poglądzie, że skoro postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy z 1990 r. zostało wszczęte w 2003 r., należy stosować Prawo budowlane z 1994 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargi kasacyjne za uzasadnione. Sąd podkreślił, że art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane zróżnicował sytuację prawną inwestorów rozpoczynających samowolnie budowę przed 1 stycznia 1995 r. w zależności od daty zakończenia budowy. Jeśli budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r., stosuje się przepisy dotychczasowe (ustawa z 1974 r.). Jeśli budowa nie została zakończona do tego dnia, stosuje się przepisy nowej ustawy z 1994 r. Ponieważ w niniejszej sprawie budowa obiektu zakończyła się w 1990 r., NSA stwierdził, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. ustawę z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, nawet jeśli postępowanie administracyjne zostało wszczęte po tej dacie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowi wyjątek od zasady stosowania nowych przepisów do spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy, ale niezakończonych. Wyjątek ten dotyczy obiektów, których budowa zakończyła się przed 1 stycznia 1995 r., do których stosuje się przepisy dotychczasowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
pr. bud. art. 103 § 1
Prawo budowlane
Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy tej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2.
pr. bud. art. 103 § 2
Prawo budowlane
Nie stosuje się przepisu art. 48 do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., lub do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
pr. bud.
Prawo budowlane
Ustawa z dnia 24 października 1974 r.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 185 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pr. bud. art. 48
Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 203 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów dotychczasowych (ustawa z 1974 r.) do samowolnej budowy zakończonej przed 1 stycznia 1995 r., zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.
Odrzucone argumenty
Stosowanie Prawa budowlanego z 1994 r. do samowolnej budowy z 1990 r., ponieważ postępowanie administracyjne wszczęto w 2003 r. (stanowisko WSA).
Godne uwagi sformułowania
Sytuację prawną tych osób ustawodawca zróżnicował, przyjmując jako kryterium tego zróżnicowania - datę zakończenia samowolnie realizowanej budowy.
Skład orzekający
Alicja Plucińska- Filipowicz
przewodniczący
Barbara Gorczycka -Muszyńska
sprawozdawca
Zygmunt Niewiadomski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego z 1994 r. w kontekście samowolnych budów rozpoczętych i zakończonych przed jego wejściem w życie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datami wejścia w życie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i zakończenia budowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych, która może mieć znaczenie dla wielu osób, które rozpoczęły budowy przed laty.
“Samowolna budowa sprzed lat: Które prawo obowiązuje?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 153/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-11-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-02-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący/ Barbara Gorczycka -Muszyńska /sprawozdawca/ Zygmunt Niewiadomski Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Lu 150/04 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-10-14 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 185 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tezy Przepis art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2003 nr 207 poz. 2016 ze zm./ kształtuje sytuację prawną inwestorów, którzy przed dniem 1 stycznia 1995 r. rozpoczęli samowolnie budowę obiektów budowlanych. Sytuację prawną tych osób ustawodawca zróżnicował, przyjmując jako kryterium tego zróżnicowania - datę zakończenia samowolnie realizowanej budowy. Zgodnie z tą regulacją, jeżeli budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. - inwestor ponosi konsekwencję według stosowanych odpowiednio przepisów dotychczasowych, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./., jeżeli zaś do dnia 1 stycznia 1995 r. budowa nie została zakończona, inwestor ponosi konsekwencje samowoli na podstawie nowych przepisów, zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 103 ust. 1 powołanego wyżej Prawa budowlanego z 1994 r., stanowiącą, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie /a tym bardziej do spraw wszczętych po tym dniu/, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy nowej ustawy. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz, Sędziowie NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska (spr. ), Zygmunt Niewiadomski, Protokolant Wiesława Koślińska, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz A. i W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 października 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 150/04 w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie; 2) zasądza od L. B. na rzecz A. i W. D. kwotę 450,- (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 14 października 2004 r. uchylił zaskarżoną przez L. B. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane i nakazującą A. i W. D. wykonanie w terminie do dnia 30 marca 2004 r. określonych czynności i robót niezbędnych do doprowadzenia samowolnie wzniesionego obiektu do stanu zgodnego z przepisami. W uzasadnieniu tego wyroku wyrażony został pogląd, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz.U. 2003 r. Nr 207, poz. 2016) w sprawach dotyczących samowolnej budowy obiektów budowlanych o tym, jakie przepisy mają zastosowanie, decyduje data wszczęcia tego postępowania. W rozpoznawanej sprawie dotyczącej obiektu samowolnie wzniesionego w 1990 r. przez małż. D., postępowanie wszczęte zostało w dniu 24 lutego 2003 r., zatem w tej sprawie organy orzekające powinny stosować przepisy prawa budowlanego z 1994 r. Skargi kasacyjne od tego wyroku wniesione zostały przez Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz przez A. i W. D., reprezentowanych przez radcę prawnego A. C. W obydwu skargach jako podstawę kasacji wskazano naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przez błędną jego wykładnię i wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego. W uzasadnieniu tych skarg zarzucono, że skoro w okolicznościach sprawy niniejszej bezsporne jest, że budowa obiektu, którego dotyczy sprawa została zakończona w 1990 r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, to zgodnie z art. 103 § 2 tej ustawy, do obiektu tego stosuje się przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga ma usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pow. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy z zastrzeżeniem ust. 2. Zastrzeżenie zawarte w ust. 2 stanowi, że przepisu art. 48 tej ustawy (nakładającego na właściwy organ obowiązek orzeczenia rozbiórki w każdym przypadku wykonania obiektu lub jego części, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r., lub do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. kształtują więc sytuację prawną inwestorów, którzy przed dniem 1 stycznia 1995 r. rozpoczęli samowolnie budowę obiektów budowlanych. Sytuację prawną tych osób ustawodawca zróżnicował, przyjmując jako kryterium tego zróżnicowania – datę zakończenia samowolnie realizowanej budowy. Zgodnie z tą regulacją, jeżeli budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. – inwestor ponosi konsekwencję wg stosowanych odpowiednio przepisów dotychczasowych, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r., jeżeli zaś do dnia 1 stycznia 1995 r. budowa nie została zakończona, inwestor ponosi konsekwencje samowoli na podstawie nowych przepisów, zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., stanowiącą, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie (a tym bardziej do spraw wszczętych po tym dniu), a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy nowej ustawy (por. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 1996 r. sygn. akt K 9/95). Skoro zatem w sprawie niniejszej niesporne jest, że budowa obiektu samowolnie zrealizowanego przez małż. D. została zakończona w 1990 r., to organy administracji prawidłowo uznały, że w sprawie dotyczącej tej samowoli mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI