II OSK 1529/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego z zapleczem gospodarczym na działce rolnej. Wnioskodawczyni od początku wnioskowała o warunki dla budynku mieszkalnego, mimo że teren był objęty ochroną przyrodniczo-krajobrazową i przeznaczony pod uprawy rolne, z wykluczeniem zabudowy mieszkalnej. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymagał ustalenia zgodności zamierzenia z przepisami prawa, w tym ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Sąd I instancji oraz NSA uznali, że wnioskodawczyni nie uzyskała wymaganej zgody na zmianę przeznaczenia gruntu rolnego na nierolniczy, a jej twierdzenia o związku inwestycji z produkcją rolną były gołosłowne i miały na celu obejście zakazu zabudowy mieszkalnej. Podkreślono, że definicje budynku mieszkalnego i zabudowy zagrodowej są rozróżnione, a wniosek dotyczył konkretnie budynku mieszkalnego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących warunków zabudowy na terenach rolnych, konieczność uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu, rozróżnienie między budynkiem mieszkalnym a zabudową zagrodową.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia, specyfiki stanu faktycznego sprawy (brak planu miejscowego, wniosek o budynek mieszkalny na gruncie rolnym).
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwe jest ustalenie warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego na gruncie rolnym, który nie został wyłączony z produkcji rolnej i nie posiada zgody na zmianę przeznaczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego na gruncie rolnym jest niemożliwe bez uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu na cele nierolnicze oraz bez wyłączenia gruntu z produkcji rolnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek dotyczył budynku mieszkalnego, a nie zabudowy zagrodowej, co jest niedopuszczalne na terenie przeznaczonym pod uprawy rolne. Brak zgody na zmianę przeznaczenia gruntu i wyłączenie go z produkcji rolnej uniemożliwia realizację takiej inwestycji.
Czy definicja gospodarstwa rolnego z Kodeksu cywilnego ma pierwszeństwo przed definicją z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego przy ocenie prowadzenia gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, definicja gospodarstwa rolnego z Kodeksu cywilnego dotyczy stosunków cywilnoprawnych i nie ma zastosowania do oceny prowadzenia gospodarstwa rolnego w kontekście ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że definicja z KC ma zastosowanie w ramach stosunków cywilnoprawnych, a nie w kontekście przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, która zawiera własną definicję gospodarstwa rolnego.
Czy wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego może być uwzględniony, jeśli wnioskodawczyni nie sprecyzowała go jako zabudowy zagrodowej, mimo że teren jest przeznaczony pod uprawy rolne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy były związane treścią wniosku, który dotyczył budynku mieszkalnego, a nie zabudowy zagrodowej. Zmiana przeznaczenia gruntu rolnego na nierolniczy wymagała odrębnych procedur.
Uzasadnienie
Wnioskodawczyni konsekwentnie wnioskowała o warunki dla budynku mieszkalnego. Twierdzenia o związku z produkcją rolną uznano za gołosłowne i próbę obejścia zakazu zabudowy mieszkalnej na tym terenie.
Przepisy (20)
Główne
u.z.p. art. 43
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Wniosek o ustalenie warunków zabudowy może być uwzględniony, gdy zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa. Odmowa następuje, gdy teren ma charakter rolny, dopuszczalna jest tylko zabudowa zagrodowa, a wnioskodawca chce budować dom mieszkalny bez zgody na zmianę przeznaczenia gruntu.
u.o.g.r.l. art. 7 § ust. 2
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Zgoda na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze jest wymagana przy sporządzaniu planów miejscowych, ale również przy ustalaniu warunków zabudowy, jeśli inwestycja nie jest związana z produkcją rolną.
u.o.g.r.l. art. 11 § ust. 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Wyłączenie gruntu rolnego z produkcji rolnej wymaga wydania odpowiedniej decyzji.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 59
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 60
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 61
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.z.p. art. 40
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
u.z.p. art. 44
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
u.k.u.r.
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
k.c. art. 553
Kodeks cywilny
Definicja gospodarstwa rolnego ma zastosowanie w stosunkach cywilnoprawnych, a nie w kontekście ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a/ i c/
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
rozp. MI art. 3 § pkt 3 i 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Rozróżnienie między budynkiem mieszkalnym a zabudową zagrodową.
rozp. MI art. 1 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definicje zabudowy zagrodowej i budynku mieszkalnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Teren ma charakter rolny i dopuszczalna jest na nim tylko zabudowa zagrodowa. • Wnioskodawczyni nie uzyskała zgody na zmianę przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze. • Wniosek dotyczył budynku mieszkalnego, a nie zabudowy zagrodowej, co jest niedopuszczalne na tym terenie. • Twierdzenia o związku inwestycji z produkcją rolną były gołosłowne i zmierzały do obejścia zakazu zabudowy mieszkalnej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 133 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a.). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 7 ust. 2 u.o.g.r.l., ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego, art. 3 i 43 u.z.p., art. 553 k.c., § 3 rozporządzenia MI). • Naruszenie przepisów proceduralnych sądów administracyjnych (art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 p.p.s.a.). • Definicja gospodarstwa rolnego z KC ma pierwszeństwo przed definicją z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. • Niewielka powierzchnia planowanej zabudowy nie wymaga wyłączenia gruntu z produkcji rolnej.
Godne uwagi sformułowania
Obecne twierdzenia skarżącej, że zabudowa jest związana z produkcją rolną jest gołosłowne, sprzeczne z zebranym materiałem i zmierza – jak to ustalił Sąd I instancji – do obejścia zakazu wznoszenia budynków mieszkalnych na tym terenie. • Prawne pojęcia "budynek zagrodowy" i "budynek jednorodzinny" wzajemnie nie wykluczają się, gdyż budynek mieszkalny może jednocześnie stanowić część zabudowy zagrodowej. • Skoro więc skarżąca domagała się ustalenia dla jej nieruchomości warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy domu mieszkalnego a nie zabudowy zagrodowej, to bezprzedmiotowe są wywody skargi kasacyjnej na temat gruntów pod budynkami wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych. • Brak takiego wyłączenia oznacza, że grunt rolny w dalszym ciągu nie jest przeznaczony pod zabudowę budynków mieszkalnych. Skoro więc nie nastąpiło dotychczas "odrolnienie" nieruchomości skarżącej, uwzględnienie jej wniosku było niemożliwe. • Wniosek taki jest niemożliwy do przyjęcia.
Skład orzekający
Anna Łuczaj
przewodniczący
Jerzy Bujko
sprawozdawca
Jerzy Krupiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków zabudowy na terenach rolnych, konieczność uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu, rozróżnienie między budynkiem mieszkalnym a zabudową zagrodową."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia, specyfiki stanu faktycznego sprawy (brak planu miejscowego, wniosek o budynek mieszkalny na gruncie rolnym).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowy konflikt między chęcią zabudowy mieszkalnej a ochroną gruntów rolnych i planowaniem przestrzennym, ilustrując skomplikowane procedury administracyjne.
“Dom na roli? Nie tak szybko! Sąd wyjaśnia, kiedy można budować na gruncie rolnym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.