II OSK 1528/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki na odmowę uzgodnienia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej, uznając prawo organu do ochrony gruntów rolnych klas IV-V.
Spółka E. sp. z o.o. złożyła skargę na postanowienie SKO odmawiające uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej na gruntach rolnych klas IV-V. WSA w Krakowie uchylił to postanowienie, uznając, że organy nie wykazały niezgodności inwestycji z przepisami o ochronie gruntów rolnych. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organy miały prawo odmówić uzgodnienia, kierując się ochroną gruntów rolnych, nawet klas IV-V, i że WSA błędnie zinterpretował przepisy.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił postanowienie SKO odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej. Inwestycja miała powstać na działce nr 1586 w miejscowości [...] (Gmina R.), na gruntach rolnych klas IVb i V, wykorzystywanych pod uprawy polowe. Starosta Dąbrowski odmówił uzgodnienia, wskazując na sprzeczność z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. WSA w Krakowie uchylił postanowienia organów, argumentując, że ochrona gruntów rolnych dotyczy głównie klas I-III, a organy nie wykazały niezgodności inwestycji z przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną SKO za zasadną. NSA stwierdził, że ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych chroni wszystkie grunty rolne, w tym klasy IV-V, a organy miały prawo odmówić uzgodnienia, wyważając interes publiczny ochrony gruntów rolnych z interesem inwestora. Sąd podkreślił, że odmowa uzgodnienia była wynikiem merytorycznej argumentacji organu, a nie arbitralnego odrzucenia inwestycji. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki, zasądzając zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ uzgadniający może odmówić uzgodnienia, kierując się ogólnym celem ochrony gruntów rolnych, nawet jeśli dotyczą one klas innych niż I-III, wyważając interes publiczny z interesem inwestora.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych chroni wszystkie grunty rolne, a nie tylko klasy I-III. Organ miał prawo odmówić uzgodnienia, opierając się na merytorycznej ocenie wpływu inwestycji na charakter rolny gruntu i celów ochrony przewidzianych w ustawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.o.g.r.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 6 § ust. 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 4 i 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
tekst jedn. Dz.U. 2017 poz 1161
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 92 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 53a
Dz. U. z 2020 r. poz. 276
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy miały prawo odmówić uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej na gruntach rolnych klas IV-V, kierując się celem ochrony gruntów rolnych. WSA błędnie zinterpretował przepisy, uznając, że ochrona gruntów rolnych dotyczy głównie klas I-III i że organy nie wykazały niezgodności inwestycji z prawem. Odmowa uzgodnienia była wynikiem merytorycznej oceny organu, a nie arbitralnego odrzucenia inwestycji.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że organy nie wykazały niezgodności inwestycji z przepisami o ochronie gruntów rolnych i że odmowa była niedopuszczalna a limine.
Godne uwagi sformułowania
ochrona gruntów rolnych klas IV-V nie niweczy oceny organu organ uzgadniający powinien przede wszystkim kierować się wskazanymi przez ustawodawcę zasadami ochrony gruntów realizacja farmy fotowoltaicznej spowoduje utratę przez przedmiotową działkę charakteru rolnego organ uzgadniający może odmówić uzgodnienia takiej decyzji, nawet gdy dotyczy ona gruntów rolnych klas innych niż I-III
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji na gruntach rolnych, interpretacja przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych w kontekście farm fotowoltaicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla farm fotowoltaicznych na gruntach rolnych klas IV-V, gdzie organy administracji powołują się na ochronę gruntów rolnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu ochrony gruntów rolnych w kontekście rozwoju OZE (farm fotowoltaicznych) i pokazuje, jak organy administracji mogą balansować między interesem inwestora a dobrem publicznym.
“Farma fotowoltaiczna na roli: czy można zablokować inwestycję w imię ochrony gruntów?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1528/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-10-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Antas Jerzy Siegień /przewodniczący/ Paweł Miładowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II SA/Kr 1062/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-11-17 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Zasądzono zwrot kosztów postępowania Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1161 art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 293 art. 53 ust. 4 pkt 6, ust. 5, art. 61 ust. 1 pkt 4 i 5 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j. Sentencja Dnia 19 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1062/20 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 2 lipca 2020 r., znak: SKO.ZP/415/98/2020 w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; II. zasądza od E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1062/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zwanego dalej "SKO", w Tarnowie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco. Postanowieniem z dnia 26 maja 2020 r., znak: GN.6123.155.2020, Starosta Dąbrowski, na podstawie art. 5 ust. 1, art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161), zwanej dalej "u.o.g.r.l.", w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6, ust. 5, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.", odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji p.n. "Budowa farmy fotowoltaicznej o mocy 1MW wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr 1586 w miejscowości [...], Gmina R." – na powierzchni maksymalnie do 2,2 ha. Organ I instancji stwierdził, że planowana inwestycja zlokalizowana będzie na gruntach oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki gruntowe: RlVb, RV, na których występują urządzenia melioracji wodnych – sieć drenarska. Teren ten wykorzystywany jest pod uprawy polowe i nie jest objęty zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze przy sporządzaniu planu zagospodarowania przestrzennego, który utracił moc. W ocenie organu, planowana inwestycja prowadzi do zmiany przeznaczenia terenu. Zdaniem organu, w takiej sytuacji należy odmówić uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji jako stojącej w sprzeczności z celami określonymi w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca Spółka. Zaskarżonym postanowieniem SKO w Tarnowie utrzymało w mocy ww. postanowienie. Organ II instancji, biorąc pod uwagę, że teren inwestycji to użytki rolne klasy IV i V oraz uwzględniając treść art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l., stwierdził, że strona skarżąca wyciągnęła nieprawidłowy wniosek, iż grunty rolne klas IV-V nie są objęte ochroną w zakresie ograniczania przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Ponadto SKO wskazało, że teren ww. działki leży w terenie zwartego obszaru gruntów rolnych. W analizie do projektu decyzji o warunkach zabudowy stwierdzono, że teren ten wraz z działkami sąsiadującymi, to teren zabudowy zagrodowej, gdzie prowadzone są uprawy polowe, łąki i pastwiska. Teren ten nie posiada zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. W poprzednio obowiązującym planie miejscowym teren ten przeznaczony był w całości pod uprawy rolne z możliwością lokalizacji domów dla rolników i ich najbliższej rodziny. Nadto objęta wnioskiem działka w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy R. położona jest w terenach upraw rolnych. Ustalenia Studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. A zatem Gmina planuje na tym terenie kontynuowanie działalności rolniczej. Ponadto na terenie tym występuje sieć drenarska. W ocenie SKO, realizacja farmy fotowoltaicznej spowoduje, że działka ta utraci dotychczasowy charakter i przestanie być działką wykorzystywaną do działalności rolniczej. Gmina R. nie przewiduje także w przyszłym planie miejscowym realizacji tego typu inwestycji. Powyższe postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca Spółka, domagając się jego chylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. W skardze sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.l. w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p.; art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a.; art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. W odpowiedzi na skargę SKO w Tanowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1062/20, uwzględniając skargę, wskazał, że uzgodnienie o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., jest wymagane w stosunku do wszystkich rodzajów gruntów wykorzystywanych na cele rolne w rozumieniu art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1191), zwanej dalej "u.g.n.", w zw. z art. 53a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276), tzn. gruntów rolnych wszystkich klas bonitacyjnych. Nie może być zatem ograniczone tylko do gruntów klas I-III, do których nawiązuje art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2018 r., II OSK 528/18). W ocenie Sądu, organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie wykazały niezgodności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z przepisami z zakresu ochrony gruntów rolnych, a tylko taki przypadek uprawnia do odmowy uzgodnienia. Sąd przywołał treść art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 i 2 u.o.g.r.l., a następnie stwierdził, że norma wynikająca z art. 3 ust. 1 u.o.g.r.l. ma charakter ogólny, kierunkowy i wskazuje na cel polegający na ograniczaniu (nie zakazie) przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne. Niemniej odmowy ustalenia warunków zabudowy nie mogą uzasadniać wyłącznie normy ogólne, w tym zadaniowe czy celowościowe, tak i w przypadku uzgodnienia, stanowisko organu współdziałającego nie może sprowadzać się do argumentacji opartej na niezgodności planowanej inwestycji z celem ustawy – tu: ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ustawa ta zaś szczególną ochronę przewiduje dla gruntów rolnych o klasach bonitacyjnych I-III, którą to ocenę wzmacnia (potwierdza) art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Okoliczności tej nie dostrzegły organy orzekające w sprawie, skoro przyjęły, że lokalizacja zamierzenia inwestycyjnego na terenie użytków rolnych klas IV i V jest niedopuszczalna a limine. W ocenie Sądu, dla dokonania oceny zgodności planowanej inwestycji z przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie mają znaczenia ustalenia poprzednio obowiązującego planu miejscowego, jak i aktualnie obowiązującego Studium (jako akt kierownictwa wewnętrznego). Nie wiadomo też, jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia ma istnienie na przedmiotowym terenie sieci drenarskiej, jako że wątek ten nie został w uzasadnieniu w żaden sposób rozwinięty. W tych okolicznościach sprawy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.l., jak też art. 6, art. 7, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. W wytycznych dla organu wskazał, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu wymagane będzie uwzględnienie dokonanej przez Sąd wykładni przepisów prawa. W postępowaniu tym organ dokona oceny inwestycji ze względu na ustawowe kryteria ochrony gruntów rolnych klasy IV i V, uwzględniając m.in. zakres i charakter inwestycji, także to, czy realizacja inwestycji doprowadzi do trwałego przekształcenia gruntów na cele nierolnicze. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyło SKO w Tarnowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi; ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.l. przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nie dokonano oceny inwestycji ze względu na przyjęte ustawowe kryteria ochrony gruntów rolnych klasy IV i V. Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 K.p.a. przez przyjęcie, że uchylone postanowienie SKO jest niezgodne z prawem, podczas gdy przy podejmowaniu objętego kontrolą postanowienia nie została naruszona zasada praworządności, o której mowa w art. 6 K.p.a.; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. przez przyjęcie, że uchylone postanowienie SKO jest niezgodne z art. 7 K.p.a., podczas gdy to postanowienie wydane zostało po podjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. przez przyjęcie, że uzasadnienie uchylonego postanowienia SKO nie spełnia warunków, o jakich mowa w art. 107 § 3 K.p.a., podczas gdy Kolegium w uzasadnieniu uchylonego postanowienia zawarło wskazanie faktów, które uznane zostały za udowodnione, dowodów, na których się oparło, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówiło wiarygodności, zaś uzasadnienie prawne postanowienia zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. Ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. i w sprawie nie żądano przeprowadzenia rozprawy, dlatego przedmiotowa sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W tej jednak sprawie nie zaistniały okoliczności skutkujące nieważnością postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), dlatego Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego. Kluczową kwestią dla wyniku przedmiotowej sprawy jest ocena Sądu, zgodnie z którą grunty rolne klasy I-III są objęte szczególną ochroną jaką przewiduje ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a ocenę tą wzmacnia art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., zaś okoliczności tej nie dostrzegły organy orzekające w sprawie, skoro przyjęły, że lokalizacja zamierzenia inwestycyjnego na terenie użytków rolnych klas IV i V jest niedopuszczalna a limine – której to oceny nie podziela skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przede wszystkim to, że ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych (jako stanowiąca przepisy odrębne w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.) w sposób szczególny chroni grunty rolne klasy I-III nie niweczy oceny organu, że art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy każe chronić wszystkie grunty rolne niezależnie od tego czy są to grunty klasy I-III, czy IV-V, czy też VI. Stąd właśnie potrzeba dokonania w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy uzgodnienia, o jakim mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. Dla tej oceny nie ma zasadniczo znaczenia treść art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Przepis ten dotyczy innych kwestii, tj. przesłanek do wydania decyzji o warunkach zabudowy jakimi są brak wymagania uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne bądź utrzymania skutków zgód wydanych na potrzeby planów miejscowych uchwalonych przed 1 stycznia 1995 r. Zakresowo art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. i art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. nie są tożsame w tym sensie, że uzgodnienie, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., jest wymagane w stosunku do wszystkich gruntów wykorzystywanych na cele rolne w rozumieniu art. 92 ust. 2 u.g.n., co oznacza, że art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. ma szerszy zakres zastosowania niż art. 61 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Takie też stanowisko potwierdza treść art. 6 ust. 1 u.o.g.r.l. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że zmiana przeznaczenia gruntów rolnych odnosić się powinna do nieużytków i gruntów o najniższej przydatności produkcyjnej, zaś wyjątkowo do gruntów najwyższej klasy (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2019 r., II OSK 775/18). Nie ulega więc wątpliwości, że przedmiotem ochrony są nie tylko grunty rolne klasy I-III, lecz także klasy IV-V, a podkreślana przez Sąd "szczególność" ochrony gruntów klasy I-III, nie niweczy ochrony gruntów klasy IV-V. Nie może więc budzić wątpliwości, że organ uzgadniający powinien przede wszystkim kierować się wskazanymi przez ustawodawcę zasadami ochrony gruntów, co też w niniejszej sprawie uczynił, biorąc pod uwagę stan prawny i faktyczny dotyczący przedmiotowej nieruchomości. W tym miejscu wskazania wymaga, że wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, organ uzgadniający w żadnym razie nie stwierdził, że lokalizacja przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego na terenie użytków rolnych klas IV i V jest niedopuszczalna a limine (jakoby organ z miejsca odrzucił taką możliwość). A mianowicie, organ uwzględnił to, że, po pierwsze, przedmiotowy teren jest wykorzystywany na cele rolne; po drugie, nie wymaga uzyskania zgody właściwego Ministra na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze; po trzecie, z ochrony korzystają także grunty klasy IV-V; po czwarte, przedmiotowa działka sąsiaduje z terenem zabudowy zagrodowej, gdzie prowadzone są uprawy polowe, łąki i pastwiska; po piąte, w ogólności teren planowanej inwestycji położony jest na terenie upraw rolnych jako zwartej całości; po szóste, realizacja farmy fotowoltaicznej spowoduje utratę przez przedmiotową działkę charakteru rolnego; po siódme, w wyniku planowanej inwestycji ma ulec przekształceniu teren o powierzchni maksymalnie do 2,2 ha z powierzchni 3,72 ha jaką w całości posiada ww. działka; po ósme, z uwagi na aktualną treść Studium w przyszłym planie miejscowym Gmina R. nie przewiduje na przedmiotowym terenie tego typu inwestycji. A zatem odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy była wynikiem stosownej merytorycznej argumentacji organu ukierunkowanej perspektywą ochrony gruntów rolnych, co nie potwierdza tezy Sądu I instancji co do tego, że organ uznał, iż lokalizacja zamierzenia inwestycyjnego na terenie użytków rolnych klas IV i V jest niedopuszczalna a limine. Mamy bowiem do czynienia z planowaną inwestycją, która w znaczny sposób ingeruje w możliwość wykorzystania produkcyjnego gruntu rolnego. W ramach uzgodnienia organ mógł zatem w oparciu o taką ocenę wydać rozstrzygnięcie, które przecież jest wydawane w ramach uznania administracyjnego. Artykuł 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. umożliwia organowi dokonanie wyboru treści rozstrzygnięcia po wyważeniu interesu publicznego związanego z ochroną gruntów rolnych, a słusznym interesem indywidulanego podmiotu (por. wyrok NSA z 1 września 2021 r., II OSK 3171/18). Z powyższego wywodu wynika zaś, że odmowa uzgodnienia została podyktowana koniecznością ochrony dobra publicznego, jakim jest szeroko rozumiana ochrona gruntów rolnych, a dla dokonania takiej oceny nie ma znaczenia, że w aktualnym stanie prawnym na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych innych niż klasy I-III nie jest już wymagana zgoda właściwego organu, jak i to, że z przepisów prawa nie wynika generalny zakaz wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji na terenie o przeznaczeniu rolnym. W tym zakresie należy w pełni podzielić pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym warunkiem koniecznym do tego jest brak kolizji z przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Właściciel gruntu rolnego w razie braku planu miejscowego może zatem dążyć do zmiany społeczno-gospodarczego przeznaczenia swego prawa własności, jednak tylko w takich granicach, w jakich prawa własności do tego gruntu nie ograniczają ustawy. Ograniczenia takie w odniesieniu do gruntów rolnych przewiduje zaś tak ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jak i ustawa planistyczna. Z kolei organ uzgadniający, wyrażając wiążące w sprawie stanowisko, nie może tracić z pola widzenia przedmiotu i celu uzgodnienia, który z jednej strony wyznaczają przepisy kompetencyjne, z drugiej zaś przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie będącej przedmiotem wniosku inwestora, a także posiadana wiedza urzędowa. Dokonywana przez starostę w ramach uzgodnienia ocena stanu faktycznego, wynikającego z ustaleń sprawy głównej, nie opiera się jedynie na przepisach prawa, lecz również na określonym stanie wiedzy organu (por. wyroki NSA: z 13 grudnia 2018 r., II OSK 528/18; z 6 lutego 2009 r., II OSK 113/08). W tych warunkach należy stwierdzić, że wskazywana przez skarżącą Spółkę w skardze "zwykłej" argumentacja w zasadzie potwierdza, że przez okres użytkowania (tj. od 15 do 29 lat) farmy fotowoltaicznej przedmiotowy grunt nie będzie służył produkcji rolnej. W tym okresie utraciłby więc dotychczasowy charakter rolny, który to charakter podlega niekwestionowanej ochronie na podstawie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i – co do zasady – na gruntach tych jest zakaz zabudowy. Podsumowując tą część rozważań należy podkreślić, że organ uzgadniający (starosta), biorąc pod uwagę stan faktyczny na danym terenie i obowiązek ochrony gruntów rolnych, która polega m.in. na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.l.), może odmówić uzgodnienia takiej decyzji, nawet gdy dotyczy ona gruntów rolnych klas innych niż I-III. To, że właściciel nieruchomości występuje o warunki zabudowy działki stanowiącej grunt rolny, który nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze nie oznacza, że musi takie warunki zabudowy uzyskać, gdyż organ uzgadniający może uznać, że planowana inwestycja na gruntach rolnych jest sprzeczna z celami ochrony gruntów rolnych przewidzianymi w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych (por. wyrok NSA z 29 listopada 2018 r., II OSK 34/17) – jak miało to miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.l. zawiera usprawiedliwione podstawy. W konsekwencji przedstawionej powyżej oceny uwzględnieniu podlegały także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Ma rację SKO, że przy ocenie jaka została wypowiedziana przy odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy nie można doszukać się naruszenia zasady praworządności (art. 6 K.p.a.), zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) oraz kryteriów uzasadnienia aktu administracyjnego (art. 107 § 3 K.p.a.). Jeżeli ochroną objęte są także grunty rolne klasy IV i V, i wzięto przy wydaniu uzgodnienia szereg okoliczności, o czym mowa była wyżej, co też zostało wyraźnie wskazane w zaskarżonym postanowieniu SKO, to tym samym zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 K.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a.; oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. – zawierają usprawiedliwione podstawy. Mając powyższe na względzie, skoro końcowo uwzględnieniu podlegała skarga kasacyjna i jednocześnie wypowiedziana powyżej ocena przemawia za uznaniem wadliwości zaskarżonego wyroku, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony był do zastosowania art. 188 p.p.s.a. Tym samym zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi "zwykłej". Z tych względów, na podstawie art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI