II OSK 1525/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki warstwy styropianu ocieplającego ścianę budynku przy granicy działki, uznając ją za niezgodną z przepisami przeciwpożarowymi.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S. K. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję WINB. WINB uchylił decyzję PINB w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, nakazując rozbiórkę warstwy styropianu ocieplającego nadbudowaną ścianę budynku przy granicy działki. Sąd I instancji uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy, a styropian fasadowy jest materiałem łatwopalnym, naruszającym przepisy przeciwpożarowe.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nakazywała właścicielom budynku mieszkalnego doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez rozebranie warstwy styropianu, stanowiącej docieplenie nadbudowanej ściany od strony sąsiedniej działki. Sąd kasacyjny uznał, że zarówno WSA, jak i organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły stan faktyczny i zastosowały przepisy Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Kluczowe było ustalenie, że zastosowany styropian fasadowy jest materiałem łatwopalnym, co narusza przepisy dotyczące ścian oddzielenia przeciwpożarowego, zwłaszcza w budynkach o określonej klasie odporności pożarowej i usytuowanych przy granicy działki. Sąd odrzucił argumenty skarżącej dotyczące błędnych ustaleń faktycznych, interpretacji projektu budowlanego oraz naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, uznając skargę kasacyjną za bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie styropianu fasadowego, który jest materiałem łatwopalnym, narusza przepisy dotyczące ścian oddzielenia przeciwpożarowego (§ 232 ust. 1 i § 272 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych), co uzasadnia nakaz doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez jego rozbiórkę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że styropian fasadowy jest materiałem łatwopalnym i nie może być stosowany jako ocieplenie ściany oddzielenia przeciwpożarowego, zwłaszcza przy granicy działki. Naruszenie przepisów przeciwpożarowych uzasadnia zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. i nakazanie rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
P.b. art. 50 § ust. 1 pkt 2 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 51 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm. art. 232 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm. art. 272 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie styropianu fasadowego jako docieplenia ściany przy granicy działki narusza przepisy przeciwpożarowe. Naruszenie przepisów przeciwpożarowych uzasadnia nakaz rozbiórki styropianu w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej.
Odrzucone argumenty
Błędne ustalenia faktyczne organów nadzoru budowlanego dotyczące projektu budowlanego i zastosowanych materiałów. Niewłaściwa interpretacja przepisów dotyczących ścian oddzielenia przeciwpożarowego. Naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. Styropian nie stanowi istotnego odstępstwa od projektu budowlanego i nie narusza przepisów ppoż.
Godne uwagi sformułowania
styropian fasadowy bezspornie nie zalicza się do materiałów niepalnych ściany oddzielenia przeciwpożarowego [...] powinny być wykonane z materiałów niepalnych zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu merytorycznej oceny sądu administracyjnego
Skład orzekający
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Piotr Broda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ścian oddzielenia przeciwpożarowego w kontekście stosowania materiałów łatwopalnych (styropianu) przy granicy działki oraz stosowanie art. 51 P.b. w przypadku wykonanych robót budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów przeciwpożarowych przez materiał ociepleniowy przy granicy działki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ocieplania budynków i potencjalnych naruszeń przepisów, co może być interesujące dla właścicieli nieruchomości i branży budowlanej. Wyjaśnia praktyczne zastosowanie przepisów przeciwpożarowych.
“Czy styropian na ścianie przy granicy działki może narazić Cię na nakaz rozbiórki? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1525/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-12-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/ Paweł Miładowski /sprawozdawca/ Piotr Broda Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Po 7/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-04-19 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4, art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 51 ust. 7 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.), sędzia WSA (del.) Piotr Broda, Protokolant: starszy asystent sędziego Paweł Muszyński, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Po 7/23 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 grudnia 2022 r. nr WOA.7721.211.2022.MKA w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Po 7/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia 5 grudnia 2022 r., nr WOA.7721.211.2022.MKA, którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", w [...] z dnia 15 września 2022 r., nr PINB.406.21.2022, w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, tj. "w terminie do dnia 30 listopada 2022 r." i w to miejsce orzeczono o terminie wykonania obowiązku do dnia 3 lutego 2023 r. Wymienioną wyżej decyzją PINB, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), zwanej dalej "P.b.", nakazał S. i M. K. – właścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego w [...] przy ul. [...], na działce nr ewid. [...], w granicy z działką nr ewid. [...], doprowadzenie części obiektu do stanu zgodnego z prawem, poprzez rozebranie warstwy styropianu, która stanowi docieplenie nadbudowanej ściany przedmiotowego budynku od strony działki nr ewid. [...] i zajmującej część terenu tej działki w terminie do 30 listopada 2022 r. Sąd wskazał, że ww. decyzja WINB i PINB zapadły po wyroku WSA w Poznaniu z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Po 435/21, który to wyrok był wiążący dla organów nadzoru budowlanego na podstawie art. 153 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p.p.s.a.", ale w zakresie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. Artykuł 153 p.p.s.a. nie odnosi się do czynionych przez sąd administracyjny uwag w zakresie ustaleń faktycznych w danej sprawie, tym bardziej, że sąd ten, ograniczając się do kontroli działalności administracji publicznej z punktu widzenia jej zgodności z prawem, nie powinien czynić samodzielnych ustaleń faktycznych. Mając powyższe na względzie Sąd I instancji stwierdził, że sytuacja taka zaszła w sprawie niniejszej, bowiem jak słusznie dostrzega skarżąca w uzasadnieniu ww. wyroku stwierdzono, iż nie można podzielić stanowiska organów nadzoru budowlanego, że projekt budowlany nie przewidywał wykonania ocieplenia na nadbudowanej ścianie budynku na działce nr [...]. Na poparcie powyższego stanowiska Sąd orzekający w sprawie o sygn. akt II SA/Po 435/21 powołał się na zapisy z karty 25 projektu dotyczące ściany E. Było to wynikiem oczywiście błędnych ustaleń faktycznych wynikających z błędnego odczytania dokumentacji projektowej, albowiem jak wynika z tegoż projektu ściana E uwidoczniona na przekroju 1-1 na stronie 225 projektu, nie jest sporną ścianą nadbudowaną w ostrej granicy z działką sąsiednią, lecz ścianą tylną budynku inwestora (elewacja tylna wg rysunku na stronie 26 projektu), zaś przekrój 1-1 na jakim uwidoczniana jest struktura ściany E jest dokonany wzdłuż linii równoległej do spornej ściany graniczącej z zabudową sąsiada, co wprost wynika chociażby z rysunków na stronach 22 i 24 projektu i przesądza o tym, że ściana E nie jest ścianą sporną w sprawie. Jak wskazał Sąd, z jednoznacznych i niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych poczynionych obecnie przez organy nadzoru budowlanego wynika, że dla ściany od strony działki nr [...], a więc ściany która jest przedmiotem zainteresowania w sprawie, żadne ocieplenie w projekcie nie zostało przewidziane (zob. rys. nr 22 stanowiący rzut nadbudowanego piętra, który dla tej ściany – w odróżnieniu od ścian pozostałych – przewiduje jedynie warstwy do wymurowania, wyłączając w konsekwencji docieplenie). Znalazło to także potwierdzenie w stanowisku autora projektu budowlanego uzyskanym przez organy nadzoru budowlanego. Nie może zatem znaleźć akceptacji stanowisko skarżącej, która ograniczając się jedynie do uzasadnienia ww. wyroku o sygn. akt II SA/Po 435/21 oraz całkowicie abstrahując od aktualnie zgromadzonego materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń, nadal twierdzi, że docieplenie rzeczonej ściany było jednak w projekcie przewidziane. Nie może w konsekwencji odnieść zamierzonego skutku powoływanie się przez skarżącą na uzyskaną uprzednio decyzję Starosty [...] z dnia 5 listopada 2008 r., nr 721/AB.7351-04-67/08, którą zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na budowę. Ponadto jako bez znaczenia Sąd ocenił kwestię skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy, co wynika zresztą wprost z będącego już oceną prawną stanowiska Sądu zajętego w ww. wyroku o sygn. akt II SA/Po 435/21. W ocenie Sądu, organ nadzoru budowlanego – stosując się do wytycznych wyrażonych w ww. wyroku o sygn. akt II SA/Po 435/21, a także zgodnie z przedstawioną w nim oceną prawną co do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", prawidłowo poczynił ustalenia faktyczne, w tym zwłaszcza przeprowadził w dniu 15 czerwca 2022 r. czynności kontrolne dotyczące kontestowanych robót budowlanych, z których bezsprzecznie wynika, że sporna ściana docieplona została styropianem fasadowym o grubości 2 cm. Organ wykazał także, że prowadzi to do naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.). W tym względzie nie sposób zgodzić się ze skarżącą, aby ta ostatnia kwestia nie została przez organ wyjaśniona. Zgodnie z § 232 ust. 1 ww. rozporządzenia z 2002 r. ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory – obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego. Przedmiotowy budynek mieszkalny zaliczany jest do kategorii ZL IV (§ 209 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia z 2002 r.) o klasie odporności pożarowej D (§ 212 ust. 2 tego rozporządzenia). Wymaganą klasę odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego w przypadku ścian w ZL dla klasy odporności pożarowej budynku D w § 232 ust. 4 ww. rozporządzenia z 2002 r. określono jako REI60. Stosownie natomiast do § 272 ust. 3 cytowanego rozporządzenia budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5 tego rozporządzenia. Jak stwierdzono w zaskarżonej decyzji, o tym, które z materiałów budowlanych można zaliczyć do niepalnych, decydują przepisy prawa, zaś stwierdzony w czasie czynności kontrolnych styropian fasadowy bezspornie nie zalicza się do materiałów niepalnych. Nie można jednocześnie zgodzić się z tą argumentacją skarżącej, w której stara się ona wykazać, że sporna ściana spełnia jednak warunki ściany oddzielenia przeciwpożarowego, zwracając uwagę na pozostałe materiały, jakich użyto do jej wykonania. W świetle § 232 ust. 1 ww. rozporządzenia z 2002 r. ściany oddzielenia przeciwpożarowego, którą ściana ta musi być, zgodnie z § 272 ust. 3 rozporządzenia, powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a co za tym idzie zastosowanie przy ich wykonaniu materiałów niespełniających tego wymogu – jak w tej sprawie styropianu – powoduje, że przestają one odpowiadać warunkom wymaganym dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego. W świetle przywołanych regulacji ww. rozporządzenia konieczne jest traktowanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego jako pewnej całości i niezbędna jest każdorazowa ocena, czy konkretna ściana poprzez wszelkie zastosowane do jej wykonania materiały budowlane spełnia wynikające stąd wymogi, którą to ocenę w realiach kontrolowanej sprawy organy nadzoru budowlanego przeprowadziły. Natomiast chybione pozostają pozostałe, zupełnie hipotetyczne rozważania skarżącej odwołujące się do problematyki miejsca powstania pożaru, czy możliwych do przeprowadzenia czynności (położenie styropianu przy ścianie) niestanowiących nawet robót budowlanych. Konkludując Sąd stwierdził, że w powyższych okolicznościach organ nadzoru budowlanego zasadnie skorzystał z art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 i w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., nakładając na skarżącą i M. K. obowiązek rozebrania spornego w sprawie styropianu fasadowego. Z uwagi na to, że istota sprawy sprowadzała się przy tym do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem za nietrafne Sąd uznał twierdzenia skarżącej wskazujące na konieczność oceny charakteru zaistniałego odstępstwa względem zatwierdzonego projektu budowlanego. W sprawie nie znajdował zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. - art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na nieprzedstawieniu, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, rzetelnie stanu sprawy, tj. zgodnie ze stanem faktycznym oraz niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności, co nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale taki wpływ w istocie miało; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. polegające w istocie na niepełnym i nieprawidłowym ustaleniu i przedstawieniu stanu faktycznego, co niewątpliwie nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale w istocie taki wpływ miało; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c oraz art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuchyleniu zaskarżonego orzeczenia (tj. na nieuwzględnieniu skargi) pomimo tego, że orzeczenie to nie odpowiada prawu; - art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zwanej dalej "p.u.s.a.", tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na niewłaściwym zbadaniu i dokonaniu oceny działania organu. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. - art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. polegające na jego zastosowaniu; organy, a także WSA w Poznaniu popełniły błąd subsumpcji, uznając, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do wydania w postępowaniu naprawczym decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., tzn. WSA w Poznaniu wadliwie ocenił, że PINB miał prawo nałożyć obowiązek rozbiórki warstwy styropianu, która stanowi docieplenie nadbudowanej ściany przedmiotowego budynku mieszkalnego od strony działki nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. bez jednoznacznego ustalenia, czy ów styropian jest odstępstwem istotnym oraz czy narusza przepisy ppoż; - § 232 ust. 1 i § 272 ust. 3 ww. rozporządzenia z 2002 r. polegające na mylnym rozumieniu tych przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że nie można w niniejszej sprawie doszukać się wskazywanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i to w stopniu, który mógłby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zasadniczo wadliwość uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Taki przypadek w niniejszej sprawie nie zachodzi. Poza tym z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wynika dla sądu administracyjnego obowiązek szczegółowego omówienia w uzasadnieniu każdej okoliczności, czy każdego argumentu lub twierdzenia, jakie pojawiło się w badanej sprawie. Uzasadnienie wyroku ma być "zwięzłe", co należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny powinien się odnieść wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanego, a przez to niejasnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało skonstruowane właśnie w taki sposób, że możliwa była instancyjna kontrola zaskarżonego wyroku, o czym też świadczy taka ocena dokonana przez NSA co do innych zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, a związanych z oceną prawidłowości ustalenia przez organy nadzoru budowlanego, że ocieplenie nadbudowy ściany szczytowej przy granicy z działką nr [...] warstwą styropianu uprawnia do oceny, że tego rodzaju ściana nie spełnia wymagań przeciwpożarowych, ponieważ tego rodzaju ściana, jako element oddzielenia przeciwpożarowego, powinna być wykonana z materiałów niepalnych. W konsekwencji uprawniało to organy nadzoru budowlanego do zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b., bo przedmiotem postępowania są już zakończone roboty budowlane. W odniesieniu do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy zauważyć, że zarzut ten nie tyle dotyczy braków konstrukcyjnych uzasadnienia zaskarżonego, co przedstawienia przez stronę skarżącą własnej merytorycznej oceny, której w istocie nie podzielił Sąd I instancji. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może zaś służyć kwestionowaniu merytorycznej oceny sądu administracyjnego. Przepis ten dotyczy bowiem takich elementów konstrukcyjnych uzasadnienia, jak: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie (ewentualnie wskazania co do dalszego postępowania). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie z wymienionych w tym przepisie elementów. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej dla oceny legalności zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. nie ma zasadniczo znaczenia kwalifikacja, czy wykonanie ocieplenia ściany, co nie było rozwiązaniem przewidzianym w projekcie budowlanym, stanowiło istotne odstępstwo od projektu budowlanego. Należy dostrzec, że przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 P.b. wzajemnie się przenikają i także istotne odstępstwo od projektu budowlanego to stan niezgodności z przepisami prawa i może uprawniać do stwierdzenia, że roboty budowlane zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska (tu: niespełnienie wymagań dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego). Potwierdza taką ocenę także art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 P.b., ponieważ obie jednostki redakcyjne przewidują nakaz w postaci wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem wraz z określeniem terminu ich wykonania. W skardze kasacyjnej nie wykazano aby w sprawie możliwe było wydanie innego rozstrzygnięcia niż nakaz doprowadzenia części obiektu do stanu zgodnego z prawem, poprzez rozebranie warstwy styropianu, która stanowi docieplenie nadbudowanej ściany przedmiotowego budynku od strony działki nr ewid. [...] i zajmującej część terenu tej działki w terminie do 3 lutego 2023 r. Potwierdzenia takiej oceny można także doszukać się w treści art. 51 ust. 7 P.b. Jak wynika z tego przepisu, "ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3" stosuje się odpowiednio również wówczas, gdy roboty budowlane, o których mowa w art. 50 ust. 1, zostały już wykonane, z czego można wnioskować, że w związku z tym nie zostało wydane postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. W takim przypadku nie ma też zastosowania zastrzeżenie z art. 51 ust. 1, że decyzja musi być wydana przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia. Wydanie decyzji na podstawie tego przepisu nie poprzedza bowiem postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych (por. Gliniecki Andrzej (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, Opublikowano: WK 2016, komentarz do art. 51; oraz przywołane tam orzecznictwo: wyrok WSA w Poznaniu z 3 lipca 2008 r., II SA/Po 617/07; wyrok NSA z 26 stycznia 2011 r., II OSK 165/10). Należy dostrzec, że art. 51 ust. 7 P.b. obok przepisów "ust. 1 pkt 1 i 2" nie został wymieniony pkt 3 ust. 1. Nawet jeżeli taki zabieg ustawodawcy nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia – bo art. 51 ust. 1 pkt 3 ma zastosowanie również do przypadków, kiedy budowa została zakończona – niemniej niezależnie od tego zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego w okolicznościach niniejszej sprawy art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. nie stanowiło o naruszeniu prawa w stopniu wymagającym eliminacji decyzji z obrotu prawnego, ponieważ okoliczności sprawy nie uzasadniały wydania rozstrzygnięcia o innej treści. W tym zaś zakresie zasadniczo w skardze kasacyjnej trafnie wskazano, że nakaz doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami (a nie z projektem) wydaje się wtedy, gdy przedmiotem postępowania naprawczego są roboty budowlane nieobjęte pozwoleniem na budowę (projektem) lub zgłoszeniem. Jednak wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej taka właśnie sytuacja w tej sprawie miała miejsce, ponieważ w istocie wykonane ocieplenie styropianem ww. ściany nie było objęte pozwoleniem na budowę (projektem), a taka też sytuacji oznacza, że mamy do czynienia w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, w szczególności w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Zgodny z prawem to też stan bez odstępstw od legalnych warunków wynikających czy to z projektu budowlanego, czy – obowiązujących przepisów. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie oceny, zgodnie z którą ww. ściana nie spełnia wymagań dla ściany oddzielenia pożarowego, w zakresie o jakim mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przypomnijmy, że zgodnie z § 232 ust. 1 ww. rozporządzenia z 2002 r. ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory – obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego. Przedmiotowy budynek mieszkalny zaliczany jest do kategorii ZL IV (§ 209 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia z 2002 r.) o klasie odporności pożarowej D (§ 212 ust. 2 tego rozporządzenia). Wymaganą klasę odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego w przypadku ścian w ZL dla klasy odporności pożarowej budynku D w § 232 ust. 4 ww. rozporządzenia z 2002 r. określono jako REI60. Stosownie natomiast do § 272 ust. 3 cytowanego rozporządzenia budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5 tego rozporządzenia. Odnośnie do tej problematyki prawnej należy stwierdzić, że stosownej oceny w tym zakresie dokonały organy nadzoru budowlanego, które są organami wyspecjalizowanymi, zatrudniającym – co do zasady – osoby z wykształceniem kierunkowym. Jak wynika z art. 81 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. organy nadzoru budowlanego są organami wyspecjalizowanymi w kwalifikacji wykonanych robót budowlanych oraz oceny stanu faktycznego sprawy, dysponującymi wykwalifikowaną kadrą o odpowiednim doświadczeniu i wykształceniu z zakresu budownictwa. W takiej sytuacji nie w każdej sprawie ustalenia tego rodzaju organów wymagają uzyskania dodatkowych specjalistycznych dowodów, a więc nie zawsze można tym organom czynić skutecznie zarzutu naruszenia zasad wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy nie podważono skutecznie legalności przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, że dla oceny naruszenia warunków przeciwpożarowych organy nadzoru budowlanego przeprowadziły kontrolę nieruchomości, co zasadniczo było także realizacją wskazań zawartych w wiążącym w niniejszej sprawie na podstawie art. 153 i art. 170 p.p.s.a. wyroku WSA w Poznaniu o sygn. akt II SA/Po 435/21. Dlatego w okolicznościach tej sprawy nie stanowiło istotnej wady procesowej to, że organ nadzoru budowlanego, uwzględniając art. 80 Kpa (zasada swobodnej oceny materiału dowodowego) ocenił zebrany materiał dowodowy według swojej wiedzy i doświadczenia. A mianowicie, jak wskazano w sprawie, podczas kontroli zbadano fizycznie z jakich materiałów wykonano ścianę od strony działki nr ewid. [...] (dokumentacja fotograficzna załączona do protokołu z kontroli). Uwzględniono także to, że z zebranego materiału wynikało, iż przewidziana w projekcie budowlanym nadbudowana ściana nie przewidywała warstwy ocieplenia. Następnie organ niewadliwie stwierdził – jak pokazuje praktyka – że materiałem powszechnie stosowanym do ocieplenia jest już od wielu lat styropian, który jest materiałem łatwopalnym i nie może być stosowany jako materiał ociepleniowy obiektów położonych w granicy działki. Inwestorzy mieli zaprojektowany termopian jako materiał ociepleniowy na trzech z czterech ścian. Jednak jak udowodniono zastosowany został styropian na całym budynku. W tych warunkach, jeżeli w skardze kasacyjnej pomimo takich ustaleń i oceny, podnoszono, że przedmiotowa ściana mimo wszystko ma charakter "ściany oddzielenia przeciwpożarowego", to najpóźniej w skardze kasacyjnej trzeba byłoby to wykazać – przedstawić stosowną opinię. W innym wypadku argumentację skargi kasacyjnej należało ocenić jako gołosłowną, a tym samym pozbawianą usprawiedliwionych podstaw. Organ nadzoru ocenił bowiem, że przedmiotowa ściana z uwagi na to, że jej część składową stanowi łatwopalny styropian, stwarza potencjalne zagrożenie pożarowe (kontrolujący ustalili, że styropian fasadowy zastosowany do ocieplenia ściany szczytowej nie spełnia wymogów przeciwpożarowych). Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. oraz § 232 ust. 1 i § 272 ust. 3 ww. rozporządzenia z 2002 r. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. W konsekwencji przedstawionego powyżej wywodu jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw należało uznać pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej co do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c oraz art. 151 p.p.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Jak wynika z przedstawionych powyżej względów, w skardze kasacyjnej nie podważono legalności zastosowania przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. i oddalenia skargi "zwykłej", ponieważ nie wykazano aby Sąd I instancji dokonał wadliwej kontroli działalności organów administracji publicznej. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI