II OSK 1524/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 3000 euro. Kara została nałożona na podstawie ustawy o cudzoziemcach za przywiezienie do granicy małoletniego obywatela Białorusi, który nie posiadał ważnej wizy uprawniającej do wjazdu na terytorium RP w dniu przekraczania granicy. Ważność wizy rozpoczynała się dopiero kilka dni po planowanym przekroczeniu granicy. Spółka w skardze kasacyjnej zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację art. 462 ust. 3 pkt 2 u.o.c. (wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika) oraz art. 459 ust. 1 i 2 u.o.c. (obowiązki przewoźnika), a także naruszenie przepisów k.p.a. i p.p.s.a. dotyczących postępowania dowodowego. Skarżąca podnosiła, że funkcjonariusz SG udzielił błędnej informacji co do możliwości przekroczenia granicy, a sama spółka dołożyła należytej staranności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty nie podważyły prawidłowości zaskarżonego wyroku. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność przewoźnika na podstawie art. 462 ust. 1 u.o.c. ma charakter obiektywny i nie wymaga badania winy. Brak ważnej wizy w momencie przekraczania granicy jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary. Sąd uznał, że okoliczności podnoszone przez spółkę, takie jak rzekoma błędna informacja od funkcjonariusza SG czy zapewnienia matki dziecka, nie zwalniają przewoźnika z odpowiedzialności. Podkreślono, że obowiązkiem przewoźnika jest weryfikacja dokumentów przed zawarciem umowy przewozu i ustalenie, czy są one ważne w dacie wjazdu do Polski. Sąd odrzucił również argument o znikomej wadze naruszenia i zaprzestaniu naruszeń, wskazując, że przywożenie cudzoziemców bez ważnych dokumentów stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, a kary muszą być odstraszające.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przewoźnika za przewóz cudzoziemców bez ważnych dokumentów oraz interpretacja przesłanek nałożenia kary i odstąpienia od niej.
Dotyczy głównie przewoźników wykonujących międzynarodowy transport drogowy i ich odpowiedzialności za dokumenty pasażerów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przewoźnik może zostać zwolniony z odpowiedzialności za przywiezienie cudzoziemca bez ważnych dokumentów, jeśli otrzymał błędną informację od funkcjonariusza Straży Granicznej lub dołożył należytej staranności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność przewoźnika jest obiektywna i nie zależy od winy. Brak ważnej wizy w momencie przekraczania granicy uzasadnia nałożenie kary, a ewentualne błędne informacje czy staranność nie zwalniają z obowiązku weryfikacji dokumentów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił obiektywny charakter odpowiedzialności przewoźnika, wynikający z art. 462 ust. 1 u.o.c. Obowiązkiem przewoźnika jest zapewnienie, aby cudzoziemiec posiadał ważne dokumenty uprawniające do wjazdu. Nawet jeśli funkcjonariusz SG udzielił błędnej informacji, nie zwalnia to przewoźnika z obowiązku należytej staranności i weryfikacji dokumentów przed przewozem.
Czy przywiezienie cudzoziemca bez ważnej wizy, której ważność rozpoczyna się kilka dni po przekroczeniu granicy, może być uznane za znikome naruszenie prawa uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie naruszenie nie może być uznane za znikome, ponieważ stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, a kary muszą być odstraszające.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przywożenie cudzoziemców bez ważnych dokumentów stanowi poważne naruszenie prawa, związane z ryzykiem nielegalnej migracji i zagrożeniem dla bezpieczeństwa. Ponadto, do odstąpienia od kary wymagane jest łączne spełnienie przesłanki znikomości naruszenia i zaprzestania naruszeń, co w przypadku jednorazowego naruszenia nie ma zastosowania.
Przepisy (10)
Główne
u.o.c. art. 462 § ust. 1, 2, 4, 5 i 7
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika za przywiezienie cudzoziemca bez ważnych dokumentów.
u.o.c. art. 459 § ust. 1 i 2
Ustawa o cudzoziemcach
Obowiązek przewoźnika podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu zapewnienia, że cudzoziemiec wjeżdżający do RP posiada ważne dokumenty.
Pomocnicze
u.o.c. art. 462 § ust. 3 pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
Przewiduje wyłączenie z obowiązku nałożenia kary, gdy przewoźnik dołożył należytej staranności i nie mógł stwierdzić braku ważności dokumentów.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli zarzuty są niezasadne.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdy waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność przewoźnika za przywiezienie cudzoziemca bez ważnych dokumentów jest obiektywna. • Obowiązek przewoźnika polega na weryfikacji dokumentów przed przewozem, a nie poleganiu na informacjach od funkcjonariuszy SG. • Przywiezienie cudzoziemca bez ważnych dokumentów stanowi poważne naruszenie prawa, a nie znikome.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 462 ust. 3 pkt 2 u.o.c. przez niewłaściwą interpretację (udzielenie błędnej informacji przez funkcjonariusza SG nie powoduje wyłączenia odpowiedzialności). • Naruszenie art. 459 ust. 1 i 2 u.o.c. przez błędną interpretację (wymaganie od przewoźnika większej staranności niż od organów państwowych). • Naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. przez niezastosowanie (waga naruszenia znikoma, strona zaprzestała naruszeń). • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) przez zaniechanie ustalenia pewnych okoliczności faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność przewoźnika, o której mowa w art. 462 ust. 1 u.o.c. ma charakter obiektywny, co oznacza, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku badania stopnia zawinienia lub szkodliwości czynu przewoźnika. • To rolą osoby działającej w imieniu przewoźnika było sprawdzenie, czy cudzoziemiec zamierzający przekroczyć granicę Rzeczpospolitej Polskiej na pokładzie jednostki tego przedsiębiorcy, ma ważne dokumenty uprawniające do wjazdu na teren Rzeczpospolitej Polskiej. • przywiezienie do granicy cudzoziemca nieposiadającego wymaganych na wjazd i pobyt dokumentów nie może być uznane za znikome naruszenie prawa, bowiem stwarzanie warunków do nielegalnej migracji i ułatwianie ruchów migracyjnych wiąże się nierozerwalnie z zagrożeniem dla bezpieczeństwa i porządku publicznego
Skład orzekający
Magdalena Dobek-Rak
sprawozdawca
Robert Sawuła
członek
Zdzisław Kostka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przewoźnika za przewóz cudzoziemców bez ważnych dokumentów oraz interpretacja przesłanek nałożenia kary i odstąpienia od niej."
Ograniczenia: Dotyczy głównie przewoźników wykonujących międzynarodowy transport drogowy i ich odpowiedzialności za dokumenty pasażerów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności finansowej firm transportowych w kontekście bezpieczeństwa granic i kontroli migracji, co jest tematem o znaczeniu praktycznym dla branży i budzi zainteresowanie ze względu na wysokie kary.
“Przewoźniku, uważaj! Kara 3000 euro za dziecko bez ważnej wizy – NSA potwierdza: odpowiedzialność jest obiektywna.”
Dane finansowe
WPS: 3000 EUR
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.