II OSK 1524/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-04-27
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęinwestycja celu publicznegoochrona środowiskapromieniowanie elektromagnetyczneinteres prawnydokumentacja technicznaNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na budowę, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego w kwestionowaniu parametrów technicznych anten, które nie oddziałują na jego nieruchomość.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, kwestionując decyzję o pozwoleniu na budowę. Zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym dotyczące oceny dokumentacji technicznej, interesu prawnego oraz wpływu inwestycji na środowisko. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał, aby projektowana inwestycja oddziaływała na jego nieruchomość ponad dopuszczalne normy, a także odwołując się do uchwały NSA w kwestii kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez C. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez zaniechanie oceny stanowisk organów w zakresie maksymalnych mocy i pochyleń anten oraz wadliwe przyjęcie, że kwalifikacja przedsięwzięcia jest dokonywana dla jego pojedynczych elementów. Kwestionował również wadliwe przyjęcie, że nie legitymuje się interesem prawnym w sprawie oraz że brak jest podstaw do kwestionowania dokumentacji technicznej. Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do uchwały NSA z dnia 7 listopada 2022 r. (sygn. akt III OPS 1/22), uznał, że parametr EIRP odnosi się do pojedynczej anteny i nie sumuje się, co podważa zarzut dotyczący łącznej mocy anten. Sąd stwierdził również, że działka skarżącego nie jest objęta zasięgiem ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego, co skutkuje brakiem interesu prawnego w kwestionowaniu parametrów technicznych inwestycji. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Kwalifikacja instalacji radiokomunikacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia RM powinna brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny, nawet gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten. Parametr ten nie sumuje się ani nie kumuluje.

Uzasadnienie

NSA oparł się na uchwale III OPS 1/22, wskazując, że językowa i celowościowa wykładnia przepisu § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia RM nie daje podstaw do sumowania parametrów EIRP dla wielu anten. Zapewnienie ochrony zdrowia jest gwarantowane innymi przepisami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (28)

Główne

u.p.b. art. 35 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń oraz informacji dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

u.p.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy, a także wymaganiami ochrony środowiska.

Rozporządzenie RM art. 3 § 1 pkt 8

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Kluczowy przepis dotyczący kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych na podstawie parametru EIRP dla pojedynczej anteny.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.c. art. 143

Kodeks cywilny

Dotyczy granic prawa własności i immisji, ale w kontekście braku oddziaływania na nieruchomość skarżącego nie stanowił podstawy do uwzględnienia skargi.

Konstytucja RP art. 64 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy ochrony prawa własności, ale nie został naruszony, gdyż inwestycja nie oddziaływała negatywnie na nieruchomość skarżącego.

u.o.ś. art. 71 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wspomniana w kontekście wymogów ochrony środowiska przy wydawaniu pozwolenia na budowę.

Rozporządzenie RM art. 3 § 2 pkt 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Wspomniany w kontekście argumentacji o sumowaniu parametrów, która została odrzucona.

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył braku oceny stanowisk organów w uzasadnieniu wyroku WSA, ale NSA wskazał na specyfikę uzasadnień wyroków NSA.

P.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu istotnego naruszenia przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę nieważność postępowania.

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyłącza stosowanie wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku WSA do postępowania przed NSA.

P.p.s.a. art. 269

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy mocy wiążącej uchwał NSA.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne decyzji.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 151 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcie w przedmiocie uchylenia decyzji.

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do wyznaczenia terminu posiedzenia niejawnego w okresie pandemii.

Konwencja z Aarhus art. 6 § 1 lit a

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Prawo społeczeństwa do informacji o środowisku.

Konwencja z Aarhus art. 9 § 2

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Prawo dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska.

Konwencja z Aarhus art. 9 § 3

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Prawo dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska.

rozp.środ. 2003

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów

Wspomniane w kontekście interesu prawnego skarżącego.

rozp.min.infr. 2002

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Wspomniane w kontekście interesu prawnego skarżącego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego skarżącego, gdyż jego nieruchomość nie jest objęta zasięgiem ponadnormatywnego promieniowania. Kwalifikacja instalacji radiokomunikacyjnych na podstawie EIRP dla pojedynczej anteny, zgodnie z uchwałą NSA III OPS 1/22. Ograniczony zakres kontroli projektu budowlanego przez organ administracji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 P.p.s.a.) poprzez zaniechanie oceny stanowisk organów w zakresie parametrów anten. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 28 ust. 2 P.b., art. 143 k.c., art. 64 ust. 3 Konstytucji) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie braku interesu prawnego. Naruszenie przepisów Konwencji z Aarhus i rozporządzenia ws. przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, poprzez przyjęcie, że społeczeństwo nie ma prawa kwestionować decyzji bez ustalenia faktycznych mocy EIRP anten.

Godne uwagi sformułowania

Parametr z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia ani się nie sumuje, ani nie kumuluje, gdyż nie ma ku temu podstaw. Właściciele nieruchomości, które w ogóle nie są objęte zasięgiem ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego, nie mają interesu prawnego. Zakres badania projektu architektoniczno-budowlanego został znacznie ograniczony.

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący sprawozdawca

Marzenna Linska-Wawrzon

sędzia

Jerzy Stankowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych na podstawie parametru EIRP oraz ustalania interesu prawnego w sprawach pozwoleń na budowę w kontekście oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku oddziaływania na nieruchomość skarżącego oraz interpretacji konkretnych przepisów rozporządzenia ws. przedsięwzięć środowiskowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego i ochrony środowiska – wpływu instalacji telekomunikacyjnych. Interpretacja kluczowego parametru EIRP i definicji interesu prawnego ma znaczenie praktyczne dla inwestorów i właścicieli nieruchomości.

Czy anteny telekomunikacyjne zagrażają Twojej nieruchomości? NSA wyjaśnia, kiedy masz prawo do protestu.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1524/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stankowski
Marzenna Linska - Wawrzon
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
IV SA/Po 618/19 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-01-22
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 35 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 618/19 w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 17 maja 2019 r. nr IR-IV.7721.159.2019.10 w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 618/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę C. P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 17 maja 2019 r. nr IR-IV.7721.159.2019.10 w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł C. P., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4, 3 § 1 w zw. z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 8 § 1, 11, 77 § 1, 80, 107 § 1, 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie oceny stanowisk obu organów w zakresie czy samodzielnie ustaliły maksymalne moce, pochylenia anten według danych katalogowych. Ponadto wadliwe przyjęcie, iż kwalifikacja przedsięwzięcia jest dokonywana dla jego pojedynczych elementów. Pominięcie, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego znajduje się, co prawda w obiegu prawnym, lecz jej skutki zostały wstrzymane albowiem WSA w Poznaniu IV SA/Po 583/18 wyrokiem z dnia 16 maja 2019 r. uchylił obie decyzje stwierdzając dodatkowo, że nie określają one precyzyjnie parametrów technicznych;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
A. art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy prawo budowlane w związku z art.5 ust. 1 pkt 9 w powiązaniu z art. 143 kodeksu cywilnego oraz 64 ust. 3 Konstytucji w związku art. 174 pkt 1 P.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię i tym samym przyjęcie, że skarżący nie legitymował się interesem prawnym w sprawie, a nadto, że brak jest podstaw do kwestionowania dokumentacji technicznej przedłożonej przez inwestora. Ponadto przywołanie w wyroku przepisów prawa materialnego, które należy analizować z jednoczesnym uznaniem, iż dokumentacja techniczna nie podlega ocenie czy jakiejkolwiek weryfikacji przez strony lub organ. Ponadto wadliwe przyjęcie, iż osoba posiadająca interes prawny w postępowaniu o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie ma możliwości kwestionowania decyzji zależnej o pozwoleniu na budowę;
B. art. 2, 6 ust. 1 lit a, 9 ust. 2, ust. 3 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzona w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. w związku z art. 91 ust. 1, 2,3 Konstytucji RP w powiązaniu z art. § 2 ust. 1 pkt 7 lit. b oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. f Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.) w związku z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż właściciele sąsiednich nieruchomości i tym samym również społeczeństwo nie ma prawa do kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej bez decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i to bez ustalenia faktycznych maksymalnych mocy EIRP anten.
Powyższe uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu nieopłaconych w całości ani części, przy czym wniósł o przyznanie 150 % stawki określonej w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Ponadto skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału, z dnia 18 stycznia 2023 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) wyznaczono termin posiedzenia niejawnego na dzień 23 listopada 2022 r. Pouczono strony o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia.
Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Na wstępie skonstatować trzeba, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ja decyzja zostały wydane w postępowaniu wznowieniowym, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zarzutów kasacyjnych nie powiązano z tymi przepisami co świadczy o wadliwości podstaw kasacji.
Niezależnie od tego, możliwe jest odniesienie się do podniesionych w opisach naruszenia kwestii merytorycznych.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4, 3 § 1 w zw. z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 8 § 1, 11, 77 § 1, 80, 107 § 1, 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie oceny stanowisk obu organów w zakresie czy samodzielnie ustaliły maksymalne moce, pochylenia anten według danych katalogowych. Ponadto wadliwe przyjęcie, iż kwalifikacja przedsięwzięcia jest dokonywana dla jego pojedynczych elementów. Pominięcie, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego znajduje się, co prawda w obiegu prawnym, lecz jej skutki zostały wstrzymane albowiem WSA w Poznaniu IV SA/Po 583/18 wyrokiem z dnia 16 maja 2019 r. uchylił obie decyzje stwierdzając dodatkowo, że nie określają one precyzyjnie parametrów technicznych.
Jest niewątpliwe, że obowiązkiem organów było zbadanie zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Nr 789/2018, Starosty S., z dnia 19 września 2018 r., o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Dodać jeszcze można, że według art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, organ jest uprawniony do sprawdzenia kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Zakres badania projektu architektoniczno-budowlanego, został znacznie ograniczony. Ograniczenie zakresu oceny projektu architektoniczno-budowlanego nastąpiło m.in. w rezultacie uchylenia przez ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ust. 2 komentowanego przepisu, który uprawniał (nie zobowiązywał) organ do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5 Prawa budowlanego.
Na mocy art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. do Prawa budowlanego wprowadzono natomiast zasadę, zgodnie z którą, odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu architektoniczno-budowlanego ponoszą wyłącznie projektant oraz – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu – sprawdzający projekt, którzy mają obowiązek dołączyć do projektu budowlanego oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego) – patrz: Anna Ostrowska [w:] "Prawo budowlane. Komentarz", pod red. A. Glinieckiego, WK 2016, pkt 7 do art. 35; orzecznictwo sądów administracyjnych: w tym m.in. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1949/19).
Podane w Kwalifikacji przedsięwzięcia ustalenia w zakresie mocy i pochylenia anten należą do tej części projektu budowlanego, za którą odpowiada projektant.
Natomiast zagadnienie wpływu tych ustaleń na zgodność projektu budowlanego z wymogami ochrony środowiska jest kompetencją organów administracji architektoniczno-budowlanej.
W aktach znajdują się m.in. oświadczenia projektanta inż. Piotra Marczaka posiadającego uprawnienia w specjalności telekomunikacyjnej oraz sprawdzającego mgr inż. Marcina Zięby uprawnionego w zakresie sieci , instalacji i urządzeń elektrycznych i energetycznych.
Nie można w niektórych przypadkach wykluczyć dokonania przez organ weryfikacji projektu budowlanego w odniesieniu do oczywistych omyłek, niejasności, czy nawet oczywistych nieprawidłowości merytorycznych ustaleń i rozwiązań zawartych w projekcie budowlanym, mających charakter techniczny. Wszak organy administracji architektoniczno-budowlanej są organami specjalistycznymi powołanymi do rozstrzygania spraw z zakresu szeroko rozumianego prawa budowlanego. Co do zasady jednak, organy opierają się w tym zakresie na oświadczeniu o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Podkreślić należy, że dane techniczne dotyczące maksymalnej mocy anten oraz maksymalnego pochylenia anten nie zostały podważone w trakcie postępowania administracyjnego, ani w skardze do WSA w Poznaniu. Także w skardze kasacyjnej nie podważono prawidłowości Kwalifikacji przedsięwzięcia w tym zakresie. Jak trafnie uznał Wojewoda, załączona do odwołania "Opinia ekspercka" M. K. obejmuje rozwiązania projektowe, które nie są tożsame z rozwiązaniami przedstawionymi w projekcie budowlanym (rozbieżność pomiędzy kierunkami osi wiązek promieniowania).
W związku z tą częścią zarzutu, która podnosi wadliwe przyjęcie, że kwalifikacja przedsięwzięcia jest dokonywana dla jego pojedynczych elementów, przywołać należy uchwałę NSA z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22. Zgodnie z tą uchwałą, przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, ze zm.), dalej: "rozporządzenie RM", jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten.
Jak wskazano w uzasadnieniu przytoczonej uchwały, parametr z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia ani się nie sumuje, ani nie kumuluje, gdyż nie ma ku temu podstaw. Potwierdza to wnioski wynikające z wykładni językowej, a dodatkowo podważa argument tezy przeciwnej, odwołujący się do wykładni funkcjonalnej, że za koniecznością sumowania i stosowania § 3 ust. 2 pkt 3 do instalacji określonych w § 3 ust. 1 pkt 8 przemawiać miałby wzgląd na ochronę zdrowia i życia człowieka. Zapewnienie tej ochrony jest bowiem gwarantowane innymi przepisami.
To, że parametr EIRP (W) odnosi się do pojedynczej anteny świadczy zatem nie tylko samo użycie w § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia takich sformułowań jak "wyznaczona dla pojedynczej anteny", czy "w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny", ale również cel posłużenia się tą wielkością w konstrukcji przepisu, jego wewnętrzna budowa i zakodowany w nim sposób wyznaczania obszaru (patrz: uzasadnienie uchwały NSA z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22).
Z art. 269 § 1-3 P.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał abstrakcyjnych, jak i uchwał konkretnych. Istota owej mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (patrz m.in.: Andrzej Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LEX/el 2021, pkt 3 do art. 269).
W rezultacie nie jest skuteczny zarzut kasacji oparte na tezie o konieczności ustalenia łącznej mocy EIRP wszystkich anten.
Nie ma także podstaw do rozpatrywania przedsięwzięcia w innym zakresie, tj. innym układzie i nachyleniu do gruntu anten niż wskazuje inwestor w karcie przedsięwzięcia czy dokumentacji projektowej. Podane parametry, jak wynika z poprzedzających rozważań, są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji (patrz: uzasadnienie uchwały NSA z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22).
Powyższe stanowisko pozwala na przyjęcie, że nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane w związku z art.5 ust. 1 pkt 9 w powiązaniu z art. 143 Kodeksu cywilnego oraz 64 ust. 3 Konstytucji w związku art. 174 pkt 1 P.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię i tym samym przyjęcie, że skarżący nie legitymował się interesem prawnym w sprawie.
Jak wykazał w obszernej i precyzyjnej analizie Sąd pierwszej instancji, działka nr 169/13, stanowiąca własność skarżącego, w ogóle nie jest objęta zasięgiem ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego pochodzącego od projektowanej stacji bazowej. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że w kierunku nieruchomości skarżącego nie będzie skierowana żadna z trzech głównych wiązek promieniowania. Sąd pierwszej instancji stwierdził nadto, że zakres oddziaływania projektowanej stacji został również potwierdzony w przedłożonej przez skarżącego "Opinii eksperckiej" sporządzonej przez mgra inż. M. K. Z załączonej do tej opinii mapki obrazującej obszar pola elektromagnetycznego o wartościach wyższych od 0,1 W/m2 dla wartości azymutów 320°, 130°, 240° (zob. Załącznik 2) – a takie właśnie azymuty określono w zatwierdzonym projekcie budowalnym – jednoznacznie bowiem wynika, iż obszar takiego pola omija działkę skarżącego. Działka skarżącego znajdowałaby się w obszarze pola elektromagnetycznego o wartościach wyższych od 0,1 W/m2 pod warunkiem umieszczenia jednej z anten w azymucie 10° (zob. Załącznik 1 do ww. opinii), czego jednak, co raz jeszcze podkreślił Sąd pierwszej instancji, projektowana inwestycja nie zakłada.
Nie jest wykluczony interes prawny podmiotów mających tytuł prawny do działek nad którymi przekroczony będzie dopuszczalny poziom promieniowania elektromagnetycznego, mimo że będzie to występować na znacznych wysokościach, w miejscach niedostępnych dla ludności. Takiego interesu nie mają natomiast właściciele nieruchomości, które w ogóle nie są objęte zasięgiem ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego. Taka sytuacja faktyczna odnosi się, jak już wyżej wskazano, do działki stanowiącej własności skarżącego.
Tak więc skarżący nie wykazał aby jego interes prawny wynikał z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) oraz z przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883), a także z przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.).
W skardze kasacyjnej powołano się na oddziaływanie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w związku z art. 143 Kodeksu cywilnego oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zawierającym w przeważającej części cytaty z uzasadnień orzeczeń sądów administracyjnych, nie skonkretyzowano tego zarzutu w odniesieniu do indywidualnej sytuacji skarżącego jako właściciela określonej nieruchomości. Tylko w jednym przywołanym fragmencie uzasadnienia orzeczenia, tj. wyroku NSA z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1395/18, znajduje się odniesienie do norm prawa cywilnego. Stwierdzono, że właściciel nieruchomości sąsiedniej ma prawo, wynikające z art. 140 K.c. do udziału w postępowaniu administracyjnym, w którym zostanie wyjaśnione, czy planowany obiekt budowlany spełnia wymagania określone przepisami dotyczącymi warunków technicznych, w zakresie w jakim może on negatywnie oddziaływać na jego prawo własności nieruchomości.
Nawet zatem jeśli przyjąć, że tego rodzaju cytat stanowi konkretyzację zarzutu w zakresie norm prawa cywilnego, to konieczne jest spostrzeżenie, że przytoczona wypowiedź nawiązuje do warunków technicznych, a nie do innych norm z których skarżący mógłby wywodzić istnienie swojego interesu prawnego. W związku z przywołaniem art. 143 K.c. można natomiast przypomnieć, że działka 169/13, stanowiąca własność skarżącego, w ogóle nie jest objęta zasięgiem ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego, co dotyczy także miejsc niedostępnych dla ludności znajdujących się w przestrzeni ponad działką.
W rezultacie nie narusza prawa ocena organów i Sądu pierwszej instancji, według której, nieruchomość stanowiąca własność skarżącego, tj. działka nr ew. [...], obręb [...], gm. [...], nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.
Zakres "kwestionowania dokumentacji technicznej przedłożonej przez inwestora", jak to ujęto w dalszej części opisu naruszenia, został omówiony w poprzedzających rozważaniach, w odniesieniu do pierwszego zarzutu kasacji. Ponadto przywołanie w wyroku przepisów prawa materialnego, które należy analizować z jednoczesnym uznaniem, iż dokumentacja techniczna nie podlega ocenie czy jakiejkolwiek weryfikacji przez strony lub organ.
Odnosząc się do ostatniego zagadnienia podniesionego w omawianym zarzucie kasacji stwierdzić należy, że osoba posiadająca interes prawny w postępowaniu o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie ma możliwości kwestionowania decyzji zależnej o pozwoleniu na budowę, jeśli po wznowieniu postępowania nie wykaże posiadania legitymacji procesowej upoważaniającej do udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Stanowisko Sądu pierwszej instancji w tej mierze jest prawidłowe.
Bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 2, 6 ust. 1 lit a, 9 ust. 2, ust. 3 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. w związku z art. 91 ust. 1, 2,3 Konstytucji RP w powiązaniu z art. § 2 ust. 1 pkt 7 lit. b oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. f Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, ze zm.) w związku z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż właściciele sąsiednich nieruchomości i tym samym również społeczeństwo nie ma prawa do kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej bez decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i to bez ustalenia faktycznych maksymalnych mocy EIRP anten.
Jak wynika z rozważań odnoszących się do pierwszego zarzutu materialnego skargi kasacyjnej (pkt 2. A) właściciele nieruchomości sąsiednich mają prawo kwestionować decyzje o pozwoleniu na budowę jeśli mogą wykazać się posiadaniem interesu prawnego w sprawie. Natomiast kwestia "ustalenia faktycznych maksymalnych mocy EIRP anten" została omówiona w odniesieniu do zarzutu procesowego (pkt 1).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi, ustanowionemu w ramach prawa pomocy, wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, w postępowaniu określonym w przepisach art. 254 oraz art. 258-261 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI