II OSK 152/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-11-03
NSAnieruchomościŚredniansa
zagospodarowanie przestrzenneplan miejscowyuchwała rady gminyograniczenie powierzchni sprzedażykompetencje gminyprawo administracyjnenieruchomości komercyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając prawo rady gminy do ograniczenia powierzchni sprzedaży obiektów handlowych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Spółka zaskarżyła uchwałę rady miejskiej wprowadzającą ograniczenie powierzchni sprzedaży obiektów handlowych do 800 m2 w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca argumentowała, że narusza to jej interes prawny i przekracza kompetencje gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że rada działała w ramach swoich uprawnień. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że uchwała została podjęta na podstawie starszej ustawy i że gmina miała prawo ustalać zasady zagospodarowania terenu, w tym ograniczenia dotyczące obiektów handlowych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez [A] Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę spółki na uchwałę Rady Miejskiej w Chełmie z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kluczowym elementem sporu było § 6 ust. 2 uchwały, który ograniczał powierzchnię sprzedaży obiektów handlowych do 800 m2. Spółka twierdziła, że to ograniczenie jest niezgodne z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz narusza jej interes prawny, ponieważ zamierzała wybudować obiekt o większej powierzchni. Sąd I instancji uznał skargę za niezasadną, wskazując, że kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do badania zgodności z prawem, a gmina miała prawo ustalać przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, w tym gabaryty obiektów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że uchwała została podjęta na podstawie ustawy z 1994 r., a nie nowszej ustawy z 2003 r., która nie mogła być stosowana. Sąd podkreślił, że przepisy Konstytucji dotyczące źródeł prawa nie regulują kwestii władztwa planistycznego, a przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. uprawniały radę gminy do ustalania zasad zagospodarowania terenu, w tym dopuszczalnego rodzaju inwestycji i ich parametrów, takich jak powierzchnia sprzedaży.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, rada gminy miała prawo wprowadzić takie ograniczenie, działając w ramach przysługującego jej ustawowego upoważnienia do ustalania zasad zagospodarowania terenu.

Uzasadnienie

Gmina, na mocy przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, miała prawo ustalać przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, co obejmuje również określanie dopuszczalnych parametrów inwestycji, takich jak powierzchnia sprzedaży obiektów handlowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.z.p. art. 10 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis ten uprawniał Radę Gminy do ustalenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w zależności od potrzeb, m.in. gabarytów obiektów. Nie ograniczał prawa gminy do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu.

u.z.p. art. 10 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Podobnie jak pkt 1, uprawniał do ustalania gabarytów obiektów.

u.p.z.p. art. 15 § 3 pkt 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wspomniany w skardze kasacyjnej, ale nie stosowany przez sąd I instancji.

u.p.z.p. art. 15 § 2 pkt 6

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wspomniany w skardze kasacyjnej, ale nie stosowany przez sąd I instancji.

u.p.z.p. art. 15 § 2 pkt 9

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wspomniany w skardze kasacyjnej, ale nie stosowany przez sąd I instancji.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Podstawa zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego.

u.z.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Stanowił podstawę prawną uchwalenia kwestionowanego planu, uprawniając do ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu.

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wspomniany w skardze kasacyjnej w kontekście źródeł prawa, ale nie reguluje kwestii władztwa planistycznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina ma prawo ustalać zasady zagospodarowania terenu w miejscowym planie, w tym ograniczenia dotyczące parametrów obiektów handlowych. Uchwała została podjęta na podstawie właściwej ustawy (z 1994 r.), a przepisy nowszej ustawy (z 2003 r.) nie mogły być stosowane do jej oceny. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do zgodności z prawem, a nie do celowości uchwał planistycznych.

Odrzucone argumenty

Ograniczenie powierzchni sprzedaży do 800 m2 jest niezgodne z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rada Miejska przekroczyła swoje kompetencje, wprowadzając takie ograniczenie. Naruszenie art. 87 Konstytucji RP w związku z władztwem planistycznym.

Godne uwagi sformułowania

kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może więc dotyczyć celowości, czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał. decydowanie o sposobie zagospodarowania terenu poprzez wskazanie na dopuszczalny rodzaj inwestycji (np. budynki do trzech kondygnacji czy obiekty handlowe o powierzchni sprzedaży do 800 m2 jak w niniejszej sprawie).

Skład orzekający

Alicja Plucińska - Filipowicz

przewodniczący

Barbara Gorczycka - Muszyńska

członek

Zygmunt Niewiadomski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie uprawnień gmin do kształtowania ładu przestrzennego poprzez miejscowe plany zagospodarowania, w tym wprowadzania ograniczeń dla obiektów handlowych."

Ograniczenia: Orzeczenie wydane na podstawie przepisów ustawy z 1994 r., choć zasady dotyczące władztwa planistycznego pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego i kompetencji samorządów, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie oraz dla deweloperów i inwestorów.

Gmina może ograniczyć wielkość sklepów? NSA rozstrzyga spór o władztwo planistyczne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 152/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący/
Barbara Gorczycka -Muszyńska
Zygmunt Niewiadomski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Lu 394/04 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-10-26
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, rada miejska miała prawo wprowadzić ograniczenie powierzchni, która będzie przeznaczona na działalność polegającą na sprzedaży. Wynika to z uprawnień samorządu do przeznaczania określonych terenów pod konkretne funkcje.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz, Sędziowie NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska, Zygmunt Niewiadomski (spr. ), Protokolant Wiesława Koślińska, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [A] Sp. z o.o. w Chełmie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 października 2004r. sygn. akt II SA/Lu 394/04 w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. w Chełmie na uchwałę Rady Miejskiej w Chełmie z dnia 28 grudnia 2001 r. Nr XXXVII/466/01 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 października 2004r., sygn. akt II SA/Lu 394/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę [A] Sp. z o.o. w Chełmie na uchwałę Rady Miejskiej w Chełmie z dnia 28 grudnia 2001r., Nr XXXVII/466/01. Uchwałą powyższą został zatwierdzony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Chełma. W § 6 ust. 2 powyższej uchwały Rada Miejska zastrzegła, że dla projektowanych na obszarze objętym planem obiektów handlowych ustala się ograniczenie powierzchni sprzedaży do 800 m2.
W tej części uchwała została przez [A] Sp. z o.o. w Chełmie zaskarżona do sądu administracyjnego. Skarga kasacyjna zarzuciła, że wprowadzone ograniczenie dotyczące powierzchni sprzedaży jest niezgodne z art. 10 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717), jak również narusza przepis art. 10 ust. 1 pkt 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), na podstawie której została wydana przedmiotowa uchwała. Skarżąca Spółka wyjaśniła, że ma bezpośredni, konkretny i realny interes prawny w dochodzeniu usunięcia wskazanego naruszenia, gdyż zamierza przeprowadzić na terenie miasta inwestycję związaną z budową obiektu handlowego o powierzchni sprzedaży przekraczającej 800 m2.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa. W świetle art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który to przepis stanowi podstawę zaskarżenia, dla uwzględnienia skargi nie wystarczy stwierdzenie naruszenia interesu prawnego skarżącego. Konieczne jest bowiem jednoczesne wykazanie, że uchwała została wydana bez podstawy prawnej lub z naruszeniem prawa. Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 4 ust. 1 obowiązującej w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może więc dotyczyć celowości, czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał.
Sąd zauważył, że przepis art. 10 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994r. uprawniał Radę Gminy w Chełmie do ustalenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w zależności od potrzeb m.in. gabarytów obiektów (pkt 6).
Podobna regulacja przewidziana jest w art. 15 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z powyższym w ocenie Sądu I instancji, Rada Gminy w Chełmie wprowadzając w § 6 ust. 2 zaskarżonej uchwały ograniczenia powierzchni sprzedaży, działała w ramach przysługującego jej ustawowego upoważnienia.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła skarżąca Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez stwierdzenie nieważności § 6 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej z dnia 28 grudnia 2001r., Nr XXXVII/466/01 oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie następujących przepisów:
1. art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) oraz art. 10 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717) poprzez przyjęcie przez Sąd, że Rada Miejska w Chełmie nie nadużyła władztwa planistycznego, a zatem w ocenie Sądu § 6 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej w Chełmie z dnia 28 grudnia 2001r. jest zgodny ze wskazanymi przepisami wyższego rzędu,
2. art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 15 ust. 2 pkt 6 i 9 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie przez Sąd, że powołane przepisy uprawniają Radę Miejską do wprowadzania na terenie miasta Chełma ograniczenia powierzchni sprzedaży projektowanych obiektów handlowych w granicach terenu wyznaczonego planem do 800 m2.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej skarżąca Spółka podniosła, że akty prawa miejscowego nie mogą regulować materii należących do przepisów wyższego rzędu oraz nie mogą być sprzeczne z nimi. W ocenie skarżącego uchwała Rady Miejskiej w Chełmie w zaskarżonej części narusza przepisy prawa, gdyż gmina prowadzając ograniczenia powierzchni sprzedaży obiektów handlowych przekroczyła ustawowo określone kompetencje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie te okoliczności, które przesądzają o nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji, o których mowa w przepisach § 2 przywołanej wyżej regulacji. Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie okoliczności takie nie występują Sąd przeszedł do oceny zgłoszonych zarzutów skargi kasacyjnej, uznając je za nieusprawiedliwione.
Przede wszystkim wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie naruszył zaskarżonym wyrokiem przywołanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), bowiem przepisów tych w sprawie nie stosował. Kwestionowana przez stronę skarżącą uchwała Rady Miejskiej w Chełmie w sprawie przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, została podjęta pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), a nie przywołanej wyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. Tym samym jej przepisy nie były i nie mogły być stosowane, a w konsekwencji nie mogły być naruszone przez sąd pierwszej instancji orzekający w sprawie. Za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw uznać też należy zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 87 Konstytucji w sytuacji gdy przepisy tego artykułu przesądzają o systemie źródeł prawa, ustanawiając pośród nich akty prawa miejscowego (w której to formie prawnej uchwalony został sporny plan miejscowy), nie regulując, jak błędnie zakłada strona skarżąca, kwestii tzw. władztwa planistycznego gminy.
Również zarzuty naruszenia przepisów art. 10 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r. nie mogą być uznane za mające usprawiedliwione podstawy. Nie dość, że wbrew regulacji art. 174 pkt 1 przywołanego wyżej Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzuty te nie precyzują czy naruszenie przepisów ww. ustawy polegało, zdaniem strony skarżącej, na błędnej wykładni czy też niewłaściwym ich zastosowaniu w sprawie, to wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej nie stanowią one o zakazie przeznaczania terenów pod określone funkcje. Skoro gmina, z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r., stanowiącej podstawę prawną uchwalenia kwestionowanego planu, mogła ustalić przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, to regulacje art. 10 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 ww. ustawy prawa tego nie niweczą. Co prawda przepis art. 10 ust. 1 pkt 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalania przedmiotowego planu, wskazywał na obowiązek ustalenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenów, które mogą być przeznaczone pod budowę obiektów handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 1000 m2 lub 2000 m2 (w zależności od liczby mieszkańców gminy), to w żadnym razie nie ograniczał wskazanego wyżej prawa gminy do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, doktrynalnie zwanego władztwem planistycznym, pośród którego dopuszczalne było decydowanie o sposobie zagospodarowania terenu poprzez wskazanie na dopuszczalny rodzaj inwestycji (np. budynki do trzech kondygnacji czy obiekty handlowe o powierzchni sprzedaży do 800 m2 jak w niniejszej sprawie).
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 przywołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI