II OSK 1519/23

II OSK 1519/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-08-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Piotr Broda
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II SA/Wr 128/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-02-07
II OZ 688/22 - Postanowienie NSA z 2022-11-24
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1065
par. 242, par. 291
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 141 par. 4, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.W. i W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 128/22 w sprawie ze skargi M. W. i W. W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 grudnia 2021 r., nr 1301/2021 w przedmiocie nakazu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 128/22, oddalił skargę M. W. i W. W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 grudnia 2021 r., nr 1301/2021, w przedmiocie nakazu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Powyższą decyzją Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, zwana dalej: "k.p.a."), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB) z dnia 29 września 2021 r., nr 241/2021, w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, który zakreślił na nowo, tj. do dnia 31 grudnia 2021 r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy ww. decyzję, wydaną w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., zwana dalej: "Pr.bud."), nakazującą W. [...] w [...] (Wspólnota) doprowadzenie robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez rozbiórkę ściany działowej wraz z demontażem drzwi osadzonych w tej ścianie, znajdujących się na końcu biegu schodowego prowadzącego na II piętro.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli M. W. i W. W., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący kasacyjnie zarzucili:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 Pr.bud., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy po uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, warunków technicznych budynku, jak i dotychczasowego sposobu korzystania z niego przez współwłaścicieli, nie sposób stwierdzić jednoznacznie, że roboty budowlane niewymagające pozwolenia lub zgłoszenia są wykonywane w sposób istotnie odbiegający od regulacji przepisów prawa i w związku z tym nie jest zasadny nakaz dokonania rozbiórki ściany działowej wraz z demontażem drzwi osadzonych w tej ścianie w budynku przy ul. [...] w [...];
b) § 242 w zw. z § 291 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zwane dalej: "rozporządzeniem"), poprzez niewłaściwe zastosowanie w skutek nie uwzględnienia w całości możliwości technicznych budynku i ich specyfiki (m.in. położenie pomieszczeń, dotychczasowy sposób korzystania z nich przez współwłaścicieli i posiadane przez nich prawa do pomieszczeń przynależnych, jak również kwestia spełnienia norm bezpieczeństwa części wspólnych nieruchomości) przy ocenianiu czy doszło do istotnego odstępstwa od regulacji przepisów prawa przy wykonywaniu robót budowlanych stanowiącego niemożliwe do zaakceptowania ryzyko wypadków w trakcie użytkowania nieruchomości;
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie części zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na nieustosunkowaniu się przez Sąd w sposób wystarczający do podnoszonego przez skarżących zarzutu o konieczności uwzględnienia w niniejszej sprawie przy dokonywaniu oceny ryzyka powstawania wypadków w trakcie użytkowania budynku mieszkalnego, jak i stopnia istniejących odstępstw od przepisów aktualnie obowiązujących, możliwości technicznych budynku z pełnym uwzględnieniem ich specyfiki "a mianowicie nietypowego położenie pomieszczeń, dotychczasowy sposobu korzystania z nich przez współwłaścicieli (poddasze jest nieużytkowe i tylko skarżący posiadają komórkę strychową) i posiadane przez nich prawa do pomieszczeń przynależnych, jak również kwestia spełnienia norm bezpieczeństwa części wspólnych nieruchomości (szerokość schodów stanowiących również drogę ewakuacyjną dla mieszkańców, tak jak sporny spocznik)".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, któremu pozostałe strony nie sprzeciwiły się, Sąd rozpoznał kasację poza rozprawą.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu opartego na naruszeniu art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. (§ 2 składa się z mniejszych jednostek redakcyjnych - obowiązkiem redagującego podstawy kasacyjne jest uwzględnienie tego faktu i powołanie konkretnej jednostki adekwatnie do zarzucanego naruszenia) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. może dojść w przypadku, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, nie zaś z tego powodu, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z rozstrzygnięciem sądu oraz z uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia (zob. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2660/20). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być zaś skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Z braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Brak szczegółowego odniesienia się do zarzutów, tak jakby tego sobie życzyła strona, należy łączyć z siłą przekonywania Sądu, a nie z brakami uzasadnienia, w rozumieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powyższe, analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie dopatrzył się w nim takich mankamentów, które obligowałyby go do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 141 § 4 p.p.s.a, daje odpowiedź co do zasadniczych powodów oddalenia skargi na decyzję WINB, poddaje się kontroli instancyjnej. Autor skargi kasacyjnej forsując zarzut oparty na ww. przepisie w gruncie rzeczy zmierza do podważenia dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, co nie może znaleźć aprobaty. Ponadto, okazał się on nieusprawiedliwiony także ze względu na fakt, że złożony środek zaskarżenia nie zawiera żadnych zarzutów mających na celu wykazanie wadliwości w działaniu organów w zakresie wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, oceny materiału dowodowego, tj. zarzutów związanych z naruszeniem przez organy przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Powyższe w konsekwencji skutkuje znacznym ograniczeniem kontroli kwestionowanego rozstrzygnięcia, a także powoduje, że, na gruncie niniejszej sprawy, nie jest możliwe uwzględnienie zarzutów naruszenia prawa materialnego. Przy czym ponownie należy spostrzec, że wnoszący skargę kasacyjną, w ramach zarzutów opartych na art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zmierzają do podważenia dokonanych ustaleń faktycznych, czego skutecznie uczynić nie mogą. Nadto, zostały one wadliwie skonstruowane, gdyż, po pierwsze, nie zawierają powiązania z art. 151 p.p.s.a., stanowiącym podstawę wyrokowania, a stosownie do art. 173 p.p.s.a., skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji, a nie od decyzji organów administracji publicznej prowadzących postępowanie, po drugie, nie uwzględniają, iż niektóre z przepisów składają się z mniejszych jednostek redakcyjnych, jak ustępy, punkty i obowiązków z tego wynikających po stronie autora środka zaskarżenia, o czym mowa była powyżej. Stwierdzić wobec tego trzeba, że skarżący kasacyjnie nie zakwestionowali stanowiska Sądu Wojewódzkiego, że w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy bezspornym pozostaje okoliczność, że poprzez zabudowę klatki schodowej ścianką działową, w której osadzono drzwi, szerokość poziomej drogi ewakuacyjnej wynosi 1,13 m, a więc nie spełnia ona normatywu wynikającego z § 242 ust. 2 rozporządzenia oraz że dla zastosowania tego przepisu bez znaczenia pozostaje podnoszona przez skarżących okoliczność, że co do zasady z drogi ewakuacyjnej korzystać będzie od 2 do 5 osób, a także, że orzekające organy prawidłowo zastosowały w sprawie § 291 rozporządzenia, albowiem ingerencja w przestrzeń wspólną budynku, poprzez wykonanie ścianki oddzielającej bieg schodowy prowadzący na poziom lokalu nr 2 i dalej do pomieszczeń strychu, w której osadzone są zamykane na klucz drzwi, niewątpliwie zmienia układ funkcjonalny budynku; wykonanie w takim miejscu ściany i osadzenie w niej drzwi w istocie pozbawia spocznika jego funkcji; odgrodzenie w taki sposób spocznika od biegu schodów stanowi realne zagrożenie dla użytkowników budynku; wykonanie spornej przegrody budowlanej doprowadziło do powstania ograniczeń w zakresie korzystania z klatki schodowej przez innych użytkowników budynku. Końcowo należy wyjaśnić, że do robót i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine Pr.bud., a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine (zob. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 982/23). Do przepisów, o których wspomina art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr.bud. należy zaliczyć także przepisy powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.