II OSK 1515/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.G. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jego skargę na uchwałę Rady Miejskiej w P. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucał naruszenie prawa własności (art. 140 k.c., art. 64 Konstytucji RP) oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując, że plan uniemożliwia mu zabudowę mieszkaniową na działkach nr [...] i [...], przeznaczając je pod tereny sportu i rekreacji. WSA uznał te zarzuty za niezasadne, powołując się na ustalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz zasady ładu przestrzennego gminy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok WSA i stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w części dotyczącej wskazanych działek. Sąd uznał, że całkowity zakaz zabudowy na tych nieruchomościach, nieuzasadniony ochroną bezpieczeństwa, porządku publicznego, środowiska czy zdrowia, stanowi przekroczenie granic władztwa planistycznego gminy i narusza istotę prawa własności. NSA podkreślił, że ingerencja w prawo własności musi być proporcjonalna i uzasadniona, a w tym przypadku brak było takich podstaw. Sąd odrzucił natomiast zarzut naruszenia art. 140 k.c. w kontekście braku możliwości zabudowy mieszkaniowej, wskazując, że było to zgodne z ustaleniami Studium, które dopuszczało funkcje przemysłu wydobywczego oraz sportu i rekreacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOgraniczenia prawa własności przez plany miejscowe, granice władztwa planistycznego, zasady proporcjonalności i uzasadnienia zakazów zabudowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia dla całkowitego zakazu zabudowy na nieruchomościach w planie miejscowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy całkowity zakaz zabudowy na nieruchomościach, wprowadzony miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stanowi przekroczenie granic władztwa planistycznego gminy i narusza prawo własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, całkowity zakaz zabudowy na wskazanych działkach, nieuzasadniony ochroną dóbr publicznych, stanowi przekroczenie granic władztwa planistycznego gminy i narusza istotę prawa własności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ingerencja w prawo własności poprzez zakaz zabudowy musi być proporcjonalna i uzasadniona ochroną wartości wymienionych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Brak takich uzasadnionych powodów dla wprowadzenia zakazu zabudowy na działkach skarżącego, w sytuacji gdy inne tereny o podobnym przeznaczeniu dopuszczają zabudowę, świadczy o naruszeniu zasad sporządzania planu miejscowego.
Czy przeznaczenie nieruchomości pod tereny sportu i rekreacji, zgodnie z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jest zgodne z prawem i nie narusza prawa własności?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli jest zgodne z ustaleniami Studium, które wiążą organy gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przeznaczenie działek skarżącego pod funkcje usług sportu i rekreacji było zgodne z ustaleniami Studium, które dopuszczało takie funkcje obok funkcji przemysłu wydobywczego. W związku z tym, uchwała w tym zakresie nie naruszała Studium, co czyniło nieuzasadnionymi zarzuty dotyczące naruszenia art. 20 u.p.z.p.
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Treść przepisu dotycząca ograniczeń prawa własności.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawa własności.
u.p.z.p. art. 9
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zasady sporządzania Studium i jego związek z planem miejscowym.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, muszą być konieczne i proporcjonalne.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia planu miejscowego mogą ograniczać sposób korzystania z nieruchomości, ale w granicach prawa i z poszanowaniem konstytucyjnych wolności.
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego skutkuje nieważnością uchwały.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 32 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie obowiązku podejmowania uchwał w sprawie aktualności studium i planów miejscowych nie musiało bezpośrednio naruszać interesu prawnego skarżącego.
u.p.z.p. art. 140
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie prawa własności przez uchwałę planistyczną.
u.p.z.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Granice władztwa planistycznego.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uzasadnienie zmian w Studium.
u.p.z.p. art. 27
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Polityka przestrzenna i zasady zagospodarowania terenu.
u.p.z.p. art. 11 § pkt 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Oddalenie wniosku skarżącego.
u.p.z.p. art. 20 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawa podjęcia uchwały o planie miejscowym.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Całkowity zakaz zabudowy na działkach skarżącego stanowi przekroczenie władztwa planistycznego gminy. • Zakaz zabudowy nie znajduje uzasadnienia w ochronie bezpieczeństwa, porządku publicznego, środowiska, zdrowia lub moralności publicznej, ani wolności i praw innych osób. • Zakaz zabudowy narusza istotę prawa własności i jest nieproporcjonalny.
Odrzucone argumenty
Uchwała planistyczna była zgodna z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. • Przeznaczenie działek pod tereny sportu i rekreacji jest dopuszczalne i zgodne z polityką przestrzenną gminy. • Brak możliwości zabudowy mieszkaniowej wynika z ustaleń Studium i zasad ładu przestrzennego.
Godne uwagi sformułowania
ustalenia zaskarżonej uchwały w zakresie, w jakim wprowadzają zakaz lokalizacji budynków na działkach nr [...] oraz [...], wykraczają poza granice przyznanego organom gminy władztwa planistycznego. • Ograniczenie to nie może jednak naruszać istoty tego prawa. • Brak usprawiedliwionych powodów, o których mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, dla ograniczenia korzystania z własności nieruchomości przez wprowadzenie w planie miejscowym w odniesieniu do przedmiotowych działek zakazu zabudowy, należało uznać za naruszenie art. 6 ust. 1 u.p.z.p., co stanowi w okolicznościach sprawy istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego.
Skład orzekający
Tomasz Bąkowski
przewodniczący sprawozdawca
Robert Sawuła
sędzia
Anna Szymańska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia prawa własności przez plany miejscowe, granice władztwa planistycznego, zasady proporcjonalności i uzasadnienia zakazów zabudowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia dla całkowitego zakazu zabudowy na nieruchomościach w planie miejscowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a planowaniem przestrzennym, pokazując, jak sądy mogą interweniować, gdy władze lokalne nadużywają swojej władzy planistycznej.
“Sąd Najwyższy: Gmina nie może zakazać budowy na Twojej działce bez mocnego uzasadnienia!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.