II OSK 1511/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I.K. i J.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, które odrzuciło ich skargę na uchwałę Rady Gminy D. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucali uchwale naruszenie szeregu przepisów, w tym dotyczących konsultacji społecznych, uwzględniania interesów prywatnych i publicznych, liczby miejsc postojowych oraz obsługi komunikacyjnej, twierdząc, że narusza to ich interes prawny jako właścicieli sąsiedniej nieruchomości. WSA w Olsztynie odrzucił skargę, argumentując, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego indywidualnego, własnego i realnego interesu prawnego, a podnoszone kwestie należą do sfery interesu faktycznego lub mogą być weryfikowane na późniejszych etapach procesu inwestycyjnego. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że skarżący nie wykazali posiadania interesu prawnego, który mógłby być naruszony przez uchwałę planistyczną. Sąd podkreślił, że interes prawny musi być konkretny, aktualny i indywidualny, a potencjalne przyszłe uciążliwości, takie jak ruch kołowy czy zacienienie, nie dają legitymacji do zaskarżenia uchwały planistycznej, jeśli nieruchomość skarżących leży poza obszarem objętym planem. NSA podzielił stanowisko WSA, że uchwała nie narusza praw skarżących w rozumieniu art. 140 i 144 k.c., a także nie narusza ich konstytucyjnego prawa do ochrony sądowej, ponieważ nie wykazano naruszenia ich praw. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że właściciel nieruchomości sąsiedniej do terenu objętego planem miejscowym nie posiada legitymacji skargowej, jeśli uchwała nie narusza jego bezpośredniego interesu prawnego, a podnoszone kwestie należą do sfery interesu faktycznego lub mogą być badane na etapie postępowania budowlanego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku naruszenia interesu prawnego przez uchwałę planistyczną. W przypadkach, gdy uchwała faktycznie narusza prawa sąsiada (np. poprzez nadmierne zacienienie, ograniczenie dostępu), legitymacja skargowa może być przyznana.
Zagadnienia prawne (2)
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały planistycznej, jeśli uchwała ta nie nakłada na niego bezpośrednich obowiązków ani nie ogranicza jego uprawnień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli uchwała nie narusza jego indywidualnego, własnego i realnego interesu prawnego, a podnoszone kwestie należą do sfery interesu faktycznego lub mogą być badane na późniejszych etapach procesu inwestycyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny musi być konkretny, aktualny i indywidualny. Potencjalne przyszłe uciążliwości związane z realizacją inwestycji na sąsiednim terenie, takie jak ruch kołowy czy zacienienie, nie stanowią naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości położonej poza obszarem objętym planem, zwłaszcza gdy uchwała nie ogranicza jego praw własnościowych ani nie nakłada obowiązków.
Czy naruszenie przepisów dotyczących liczby miejsc postojowych lub obsługi komunikacyjnej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego może stanowić podstawę do zaskarżenia uchwały przez właściciela sąsiedniej nieruchomości?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie przekłada się to na naruszenie jego interesu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że kwestie takie jak niewystarczająca liczba miejsc postojowych czy obsługa komunikacyjna mogą być weryfikowane na etapie postępowania o pozwolenie na budowę, a nie stanowią one bezpośredniego naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej, który nie jest objęty zakresem planu.
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 5a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 17 § pkt 13
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 8i § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
specustawa mieszkaniowa art. 17 § ust. 4a pkt 2
Ustawa o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących
u.d.p. art. 16
Ustawa o drogach publicznych
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego przez uchwałę planistyczną, gdyż ich nieruchomość leży poza obszarem objętym planem, a podnoszone kwestie należą do sfery interesu faktycznego lub mogą być badane na późniejszych etapach procesu inwestycyjnego.
Odrzucone argumenty
Uchwała planistyczna narusza interes prawny skarżących poprzez ustalenia dotyczące liczby miejsc postojowych, obsługi komunikacyjnej oraz potencjalnego zacienienia sąsiedniej nieruchomości. • Skarżący, jako właściciele nieruchomości sąsiedniej, posiadają legitymację do zaskarżenia uchwały planistycznej. • Naruszenie art. 140 i 144 k.c. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. przez błędne uznanie braku interesu prawnego. • Naruszenie art. 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez zamykanie drogi sądowej do ochrony naruszonych praw.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny jest rozumiany jako korzystny lub pożądany stan rzeczy dla danego podmiotu, przewidziany bądź dopuszczony przez obowiązujące przepisy prawa. • interes ten jest kategorią konkretną, a więc jest związany z daną sytuacją faktyczną. • Powinien też być interesem aktualnym – związanym z obowiązującą normą prawną, wynikającą z konkretnych przepisów odnoszących się do uprawnień lub obowiązków danego podmiotu. • Nadzwyczajne uciążliwości, które wykraczają poza przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, mogą stanowić podstawę do dochodzenia roszczeń na drodze cywilnej.
Skład orzekający
Tomasz Bąkowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że właściciel nieruchomości sąsiedniej do terenu objętego planem miejscowym nie posiada legitymacji skargowej, jeśli uchwała nie narusza jego bezpośredniego interesu prawnego, a podnoszone kwestie należą do sfery interesu faktycznego lub mogą być badane na etapie postępowania budowlanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku naruszenia interesu prawnego przez uchwałę planistyczną. W przypadkach, gdy uchwała faktycznie narusza prawa sąsiada (np. poprzez nadmierne zacienienie, ograniczenie dostępu), legitymacja skargowa może być przyznana.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii legitymacji skargowej w kontekście planowania przestrzennego, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami i prawem administracyjnym.
“Czy sąsiad może zablokować plan zagospodarowania? NSA wyjaśnia granice interesu prawnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.