II OSK 1504/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, potwierdzając, że WSA prawidłowo uchylił decyzję o warunkach zabudowy z powodu braku wymaganej analizy urbanistycznej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA, który uchylił decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla domu jednorodzinnego i hali na maszyny rolnicze. Kolegium zarzucało WSA naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej z poprzedniego wyroku oraz wadliwe uzasadnienie. NSA oddalił skargę, uznając, że WSA prawidłowo zastosował art. 153 p.p.s.a., wskazując na brak wymaganej analizy urbanistycznej jako podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił decyzję Kolegium odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Miękinia ustalającej warunki zabudowy dla budowy domu jednorodzinnego i hali na maszyny rolnicze. Kolegium zarzuciło Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 153 p.p.s.a. (niezastosowanie się do oceny prawnej i wytycznych z poprzedniego wyroku WSA) oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwa konstrukcja uzasadnienia). Skarżące Kolegium argumentowało, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż Kolegium nie uwzględniło oceny prawnej z poprzedniego wyroku, podczas gdy Kolegium miało dokonać oceny, czy lokalizacja hali spełnia przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 153 p.p.s.a., ponieważ Kolegium nie zastosowało się do oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku, który przesądził o braku wymaganej analizy urbanistycznej. NSA podkreślił, że postępowanie nieważnościowe ma ograniczony charakter dowodowy i nie powinno zastępować postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. również nie zasługują na uwzględnienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku, który przesądził o braku wymaganej analizy urbanistycznej.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił naruszenie art. 153 p.p.s.a., ponieważ Kolegium nie zastosowało się do wytycznych z poprzedniego wyroku, który wskazywał na brak analizy urbanistycznej jako podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 153 p.p.s.a., uznając, że organ nie zastosował się do oceny prawnej i wytycznych z poprzedniego wyroku WSA dotyczących braku analizy urbanistycznej. Postępowanie nieważnościowe ma ograniczony charakter dowodowy i nie powinno zastępować postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie są zasadne, gdyż nie wykazano wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez WSA. Zarzuty wadliwej konstrukcji uzasadnienia wyroku WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Zarzut rażącego naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób wskazany w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy... W zaskarżonej decyzji Kolegium, w sposób precyzyjny wskazało dlaczego nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy. Istotą postępowania nieważnościowego jest weryfikacja określonego rozstrzygnięcia z punktu widzenia kwalifikowanych wad prawnych wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.
Skład orzekający
Jan Szuma
członek
Jerzy Stankowski
sprawozdawca
Wojciech Mazur
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 153 p.p.s.a. w kontekście obowiązku stosowania się do wytycznych sądu w kolejnym postępowaniu, a także zasady dotyczące stwierdzania nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa oraz wymogów analizy urbanistycznej w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku analizy urbanistycznej i interpretacji pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście decyzji o warunkach zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania sądowoadministracyjnego, w tym znaczenie związania oceną prawną sądu i konsekwencje braku wymaganej analizy urbanistycznej w decyzjach o warunkach zabudowy. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.
“Brak analizy urbanistycznej może unieważnić decyzję o warunkach zabudowy – NSA potwierdza obowiązek stosowania się do wytycznych sądu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1504/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-05-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Szuma Jerzy Stankowski /sprawozdawca/ Wojciech Mazur /przewodniczący/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Wr 581/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-03-16 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 141 § 4, art. 153, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 256 art. 156 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2018 poz 1945 art. 61 ust. 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Wr 581/22 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2022 r. nr SKO 4122/216/21 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Wr 581/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.K., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2022 r. nr SKO 4122/216/21 oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz skarżącego kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Poddaną kontroli Sądu I instancji decyzją Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Miękinia z dnia 6 listopada 2018 r. nr 350/2018 ustalającej warunki zabudowy dla budowy domu jednorodzinnego i hali na maszyny rolnicze w zabudowie zagrodowej, na części działki nr [...], w obrębie geodezyjnym [...], w gminie M. W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu zaskarżyło ww. wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, z późn. zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) w wyniku błędnego przyjęcia, że Kolegium nie uwzględniło oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Wr 161/21, podczas gdy w wyroku tym Sąd nakazał ponowne rozważenie, czy wydana przez Wójta Gminy decyzja z 6 listopada 2018 r. - w zakresie ustaleń dotyczących kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu w tym gabarytów i formy architektonicznej dla hali na maszyny rolnicze, znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym (analizie architektoniczno-urbanistycznej) i tym samym, czy lokalizacja takiej hali spełnia przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945; zwanej dalej: u.p.z.p.). Brak spełnienia tej przesłanki daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji; 2) art. 153 p.p.s.a. w wyniku błędnego przyjęcia, że Kolegium nie uwzględniło oceny prawnej i wytycznych wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Wr 161/21, podczas gdy w wyroku tym Sąd nie ocenił rażącego naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i nakazał dokonanie tej oceny przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Kolegium; 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwą konstrukcję uzasadnienia wyroku, polegającą na: - niedokonaniu oceny rażącego naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., podczas gdy w decyzji Kolegium wyraźnie zasygnalizowano, że stwierdzone naruszenia procesowe nie skutkują rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.; - niedokonaniu oceny badania przez Kolegium skutków społeczno-gospodarczych wydanej decyzji w ramach stwierdzenia rażącego naruszenia prawa; 4) art. 133 § 1 zd. 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie stanu faktycznego sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i w oderwaniu od zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego, w wyniku przyjęcia, że w sprawie nie została wykonana analiza funkcji i cech zabudowy, podczas gdy dowody zebrane przed organem pierwszej instancji nie pozwalają stwierdzić rażącego naruszenia prawa - art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, z późn, zm.; zwanej dalej: k.p.a.), analiza takowa została sporządzona; 5) art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w wyniku błędnego przyjęcia, że decyzja organu pierwszej instancji narusza rażąco art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.zp., podczas gdy nie da się wykazać oczywistości naruszenia tego przepisu oraz niedających się zaakceptować, z punktu widzenia wymagań praworządności, skutków gospodarczych lub społecznych naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Kolegium wskazało, że wytycznych zawartych w wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. sygn. akt II Wr/SA 161/21 nie można rozumieć w sposób, który wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W wytycznych zawartych w tym wyroku Sąd podkreślił, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium będzie miało na uwadze dokonaną przez Sąd ocenę prawną i ponownie rozważy, czy wydana przez Wójta Gminy decyzja w zakresie ustaleń dotyczących kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu w tym gabarytów i formy architektonicznej dla hali na maszyny rolnicze, znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym i tym samym, czy lokalizacja takiej hali spełnia przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Brak spełnienia tej przesłanki daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Z tak sformułowanych wytycznych jednoznacznie wynika że, Kolegium ma dokonać oceny, czy lokalizacja takiej hali spełnia przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. W konsekwencji Kolegium ma dokonać oceny, czy decyzja rażąco narusza art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., a nie czy rażąco narusza § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588; zwanego dalej rozporządzeniem). Ponadto z wytycznych zawartych w wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. jednoznacznie wynika, że ocena rażącego naruszenia prawa - art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. - ma znaleźć odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym. Jedynym dowodem stwierdzenia kontynuacji funkcji i cech zabudowy jest analiza. Z jednej strony w wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. Sąd stwierdza brak analizy (choć to nie jest jednoznaczne), a z drugiej strony - w wytycznych - nakazuje "rozważyć, czy wydana decyzja (...) w zakresie ustaleń dotyczących kontynuacji funkcji, parametrów, cech (...) znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym (analizie architektoniczno-urbanistycznej) i tym samym, czy lokalizacja takiej hali spełnia przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Kolegium absolutnie w zaskarżonej decyzji nie zanegowało oceny prawnej i wytycznych prezentowanych w wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. Wręcz przeciwnie. W sposób niebudzący wątpliwości dokonało oceny i rozstrzygnęło, czy decyzja rażąco narusza art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Sąd w uprzednio wydanym wyroku w żadnej mierze nie dokonał oceny rażącego naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.pz.p., wyraźnie wskazując w wytycznych, że tę ocenę ma dokonać Kolegium. W zaskarżonej decyzji Kolegium, w sposób precyzyjny wskazało dlaczego nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy. Ma to swoje dalsze konsekwencje. Gdyby nawet przyjąć za trafną argumentację Sądu względem analizy funkcji i cech zabudowy, to będąc związany wyrokiem z dnia 15 lipca 2021 r., Sąd miał obowiązek dokonać oceny wywodów Kolegium względem braku stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Przecież decyzja Kolegium koncentruje się na odmowie stwierdzenia nieważności z powodu braku oczywistości naruszenia prawa oraz braku niedających się zaakceptować skutków społeczno-gospodarczych. W konsekwencji, to Sąd nie zastosował się do wytycznych wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. i nie dokonał oceny poglądów formułowanych przez Kolegium w tym zakresie. Oczywisty charakter naruszenia prawa jest zatem warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, o tym bowiem, czy naruszenie prawa jest rażące, decyduje również ocena skutków społeczno-gospodarczych, wywołanych kontrolowaną decyzją. W konsekwencji w tym zakresie Kolegium było uprawnione do prowadzenia postępowania dowodowego, co do przyczyn nieważności. W zaskarżonym wyroku Sąd nie dokonał oceny tych aspektów odmowy stwierdzenia nieważność, czym pominął wytyczne zawarte w wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. Bez dokonania bowiem jakiejkolwiek oceny argumentacji Kolegium w zakresie braku oczywistości w naruszeniu prawa oraz braku niedających się zaakceptować w demokratycznym państwie prawa skutków społeczno-gospodarczych wydanej decyzji, Sąd przesądził konieczność stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji ustalającej warunki zabudowy. Wobec sformułowanej oceny prawnej, a w szczególności wytycznych w wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. Sąd naruszył również art. 133 § 1 zdanie 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez przedstawienie stanu faktycznego sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i w oderwaniu od zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego, w wyniku przyjęcia, że w sprawie nie została wykonana analiza funkcji i cech zabudowy. Sam Sąd w wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. stwierdza, że w aktach sprawy znajdują się wyniki analizy, ale "zawierają one jedynie dowolnej treści stwierdzenia na temat tego, że na działkach sąsiednich znajduje się zabudowa jednorodzinna, zabudowa zagrodowa oraz na budynkach mieszkalnych występują dachy dwuspadowe i wielospadowe strome. A zatem nie można stwierdzić i wyprowadzić, że nie ma sporządzonej analizy. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy analiza funkcji i cech zabudowy jest podstawowym dowodem, ale nawet brak prawidłowo przeprowadzonej analizy funkcji oraz zasad zagospodarowania terenu nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy z powodu rażącego naruszenia prawa, jeżeli nie zachodzi oczywista sprzeczność między tą analizą a wymaganiami zabudowy i zagospodarowania terenu wynikającymi z przepisów prawa. W zakresie decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy o rażącym naruszeniu prawa można mówić jeżeli w ogóle nie przeprowadzono analizy, bądź nie byłoby możliwe ustalenie, jaki obszar został wzięty pod uwagę przy sporządzeniu analizy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji. Zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób wskazany w skardze kasacyjnej. Zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach, tj. gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem, a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Za pomocą zarzutu naruszenia powyższego przepisu prawa nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego jak próbuje to czynić autor niniejszej skargi kasacyjnej. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Tego typu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej natomiast nie wskazuje. Sąd I instancji nie dopuścił się także naruszenia art. 153 p.p.s.a. stwierdzając, że Kolegium nie zastosowało się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku z 15 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Wr 161/21. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Norma zawarta w tym przepisie ma charakter doniosły i bezwzględnie obowiązujący. Oznacza bowiem, że ani organy administracji publicznej, ani sądy orzekające ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniach sądu, gdyż są nimi związane. Jego zasięgiem oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe – ewentualne – postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" odnosi się do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" – stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej – dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, uw. 2, 4 i 9 do art. 153). Przypomnieć trzeba, że w prawomocnym wyroku z 15 lipca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że o rażącym naruszeniu prawa można byłoby mówić, gdyby w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w ogóle nie przeprowadzono analizy, bądź też nie byłoby możliwe ustalenie, jaki obszar został wzięty pod uwagę przy sporządzaniu analizy. Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że stanowisko takie jest powszechnie akceptowane w judykaturze (por. wyroki NSA z 16 marca 2012 r., II OSK 2559/10; z 2 lutego 2016 r., II OSK 1383/14; z 14 stycznia 2021 r. II OSK 2550/20; z 24 sierpnia 2021 r., II OSK 2965/18; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto w wyroku z 15 lipca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, analizując utrwalony w aktach sprawy materiał dowodowy stwierdził, że w sprawie nie sporządzono analizy w formie przewidzianej prawem, a znajdujące się w aktach sprawy "wyniki analizy", nie tylko nie są analizą urbanistyczną, ale wymykają się spod jakiejkolwiek kontroli. Zawierają one jedynie dowolnej treści stwierdzenia na temat tego, że na działkach sąsiednich znajduje się zabudowa jednorodzinna, zabudowa zagrodowa oraz na budynkach mieszkalnych występują dachy dwuspadowe i wielospadowe strome. Nie jest jednak możliwe skonfrontowanie tych wyników z analizą i ich oceną, z uwagi na brak informacji wyjściowych, które winny znaleźć się w analizie. Ocenie tej Kolegium było obowiązane podporządkować się w toku ponownie prowadzonego postępowania. Kolegium tymczasem w sposób nieuprawniony podjęło próbę podważenia stanowiska wyrażonego w prawomocnym wyroku z 15 lipca 2021 r., stając na stanowisku, że analiza została przeprowadzona, jednak w wadliwy sposób. Zasadnie zatem takie działanie organu Sąd I instancji ocenił jako naruszające art. 153 p.p.s.a. Ponadto Kolegium zamiast ocenić przesądzony już w sprawie brak przeprowadzenia analizy urbanistycznej w świetle przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w ponownie prowadzonym postępowaniu przeprowadziło postępowanie dowodowe w zakresie w jakim powinno ono zostać przeprowadzone w toku postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, z przeprowadzeniem analizy urbanistycznej włącznie. Zasadnie Sąd I instancji uznał, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postępowanie dowodowe ma charakter mocno ograniczony. Zauważyć należy, że istotą postępowania nieważnościowego jest weryfikacja określonego rozstrzygnięcia z punktu widzenia kwalifikowanych wad prawnych wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Dokonanie powyższej weryfikacji odbywa się w oparciu o stan faktyczny i prawny sprawy aktualny w czasie wydania decyzji objętej zarzutem nieważności. Z tego też powodu organ nadzoru zasadniczo opiera się na okolicznościach faktycznych sprawy ustalonych w kontrolowanym postępowaniu, a tylko wyjątkowo prowadzi postępowanie dowodowe (por. wyroki NSA z 19 kwietnia 2021 r., I OSK 2735/20; z 25 kwietnia 2024 r., I OSK 265/21; z 28 stycznia 2025 r., II OSK 1309/22; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W końcu nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., mający polegać na błędnym przyjęciu, że decyzja organu pierwszej instancji narusza rażąco art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Tego typu jednoznaczne stwierdzenie nie pojawiło się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Powodem uchylenia decyzji, była niezgodna ze stanowiskiem wyrażonym w prawomocnym wyroku z dnia z 15 lipca 2021 r. ocena dokonania analizy przez Wójta prowadzącego postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, co prawidłowo zostało uznane przez Sąd I instancji za naruszenie art. 153 p.p.s.a. Sąd I instancji wyraźnie podkreślił, że w sprawie przesądzone już zostało, iż w sprawie zabrakło wykonania analizy urbanistycznej i pod tym kątem Kolegium powinno ocenić decyzję ustalającą warunki zabudowy, zamiast w postępowaniu nieważnościowym przeprowadzać analizę analizy i dokonywać oceny decyzji pod kątem zgodności z analizą przeprowadzoną w postępowaniu nadzwyczajnym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI