Orzeczenie · 2023-11-21

II OSK 1502/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-11-21
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie egzekucyjnenadzór budowlanyrozbiórkaogrodzeniewiatyumorzenie postępowaniaskarga kasacyjnazasada prawdy obiektywnejzasada legalizmu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który utrzymał w mocy postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne miało na celu przymuszenie M.G. do wykonania obowiązku rozbiórki części ogrodzenia, nałożonego ostateczną decyzją PINB i PWINB. M.G. kwestionował charakter obiektu, twierdząc, że stanowi on wiatę, a nie ogrodzenie, i wnosił o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na art. 59 § 1 Upea. Zarówno PINB, jak i PWINB odmówiły umorzenia, wskazując na niewykonanie obowiązku i brak przesłanek do umorzenia. WSA w Białymstoku oddalił skargę M.G., uznając, że w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a podnoszone przez skarżącego okoliczności nie stanowiły przesłanki do umorzenia. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 Ppsa) oraz prawa materialnego (dotyczące wykładni przepisów Prawa budowlanego, rozporządzenia ws. warunków technicznych, Kodeksu cywilnego i Upea) za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę nie została wzruszona, a kwestia charakteru obiektu nie mogła być badana na etapie postępowania egzekucyjnego ani w postępowaniu sądowym dotyczącym odmowy umorzenia tego postępowania. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że postępowanie egzekucyjne w administracji nie jest miejscem do kwestionowania merytorycznej zasadności ostatecznych decyzji administracyjnych, a także że kwestia charakteru obiektu budowlanego (ogrodzenie vs. wiata) musi być rozstrzygnięta w postępowaniu merytorycznym, a nie egzekucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę nie została skutecznie zaskarżona. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie decyzja pierwotna jest kwestionowana na etapie jej wydawania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszczalne jest badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w szczególności w kontekście wniosku o umorzenie postępowania z powodu rzekomej niewykonalności obowiązku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a kwestia ta mogła być badana jedynie w postępowaniu, w którym wydano decyzję nakazującą wykonanie obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 29 § 1 Upea, organ egzekucyjny nie jest władny badać zasadności i wymagalności obowiązku, który został objęty ostatecznym tytułem wykonawczym. Wnioski strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego, oparte na kwestionowaniu charakteru obiektu objętego nakazem rozbiórki, nie mogły być uwzględnione, gdyż kwestia ta została rozstrzygnięta w decyzji administracyjnej, która nie została przez stronę skutecznie zaskarżona.

Czy zmiana parametrów obiektu budowlanego lub jego rozbudowa po wydaniu decyzji nakazującej jego rozbiórkę stanowi przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu niewykonalności obowiązku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zmiana nie czyni obowiązku trwale i obiektywnie niewykonalnym, a jedynie podważa zasadność pierwotnego nakazu, który nie został skutecznie zakwestionowany.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że niewykonalność obowiązku jako przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego zachodzi, gdy istnieją trwałe, niezależne od zobowiązanego przyczyny uniemożliwiające wykonanie obowiązku. Argumenty skarżącego, że obiekt stanowi wiatę, a nie ogrodzenie, nie świadczą o obiektywnej niewykonalności obowiązku rozbiórki, lecz o próbie podważenia zasadności pierwotnej decyzji, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania egzekucyjnego.

Czy sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym skargi na postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego może badać prawidłowość ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd orzeka w granicach sprawy, którą jest postanowienie o odmowie umorzenia, a nie pierwotna decyzja nakazowa, która nie została skutecznie zaskarżona.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przedmiotem postępowania sądowego była legalność postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę, która nie została przez stronę skutecznie zaskarżona, wiąże organ egzekucyjny i sąd w dalszych postępowaniach. Wywody skarżącego dotyczące błędnej wykładni przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia ws. warunków technicznych, a także odwołanie do art. 154 § 1 K.c., były bezprzedmiotowe w kontekście postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę na postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przepisy (17)

Główne

Upea art. 29 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Upea art. 59 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym niedopuszczalność egzekucji lub niewykonalność obowiązku.

Pomocnicze

Upea art. 59 § § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

uPb art. 3 § pkt 9

Ustawa Prawo budowlane

Definicja ogrodzenia.

uPb art. 21 § ust. 1 pkt 21

Ustawa Prawo budowlane

rozp. MI 2002 art. 41 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

K.c. art. 154 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy domniemania użytku wspólnego urządzeń na granicy działek.

K.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 12 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Ppsa art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

Ppsa art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argumentacja NSA, że kwestia zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie podlega badaniu w postępowaniu egzekucyjnym. • Stwierdzenie, że ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę, która nie została skutecznie zaskarżona, wiąże strony i sąd.

Odrzucone argumenty

Argumentacja M.G., że obiekty na jego działce stanowią wiaty, a nie ogrodzenie, co czyniłoby obowiązek rozbiórki niewykonalnym lub zbędnym. • Zarzuty naruszenia przepisów Prawa budowlanego, rozporządzenia ws. warunków technicznych i Kodeksu cywilnego w kontekście definicji ogrodzenia i jego charakteru. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i Ppsa.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny orzeka w granicach 'danej sprawy' • Organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym • Ostateczna decyzja nakazowa nie może być wzruszona na etapie postępowania egzekucyjnego

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Zbrojewski

sędzia

Mirosław Gdesz

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że postępowanie egzekucyjne w administracji nie jest miejscem do kwestionowania merytorycznej zasadności ostatecznych decyzji administracyjnych, a także że kwestia charakteru obiektu budowlanego (ogrodzenie vs. wiata) musi być rozstrzygnięta w postępowaniu merytorycznym, a nie egzekucyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę nie została skutecznie zaskarżona. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie decyzja pierwotna jest kwestionowana na etapie jej wydawania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą granic postępowania egzekucyjnego i niedopuszczalności kwestionowania merytorycznej zasadności ostatecznych decyzji administracyjnych na tym etapie. Jest to kluczowe dla zrozumienia mechanizmów egzekucyjnych.

Czy można uniknąć rozbiórki, twierdząc, że to nie ogrodzenie, a wiata? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice postępowania egzekucyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst