II OSK 1501/22

II OSK 1501/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma
Roman Ciąglewicz
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Lu 817/21 - Wyrok WSA w Lublinie z 2022-02-22
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 4, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1225
§ 12 ust. 4 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant: asystent sędziego Barbara Kowalska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.T. oraz J.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 817/21 w sprawie ze skargi T.T. oraz J.T. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 18 sierpnia 2021 r., nr ZOA-XIV.7721.21.2021 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. II SA/Lu 817/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargi T.T. oraz J.T. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 18 sierpnia 2021 r., nr ZOA-XIV.7721.21.2021 orzekającą o rozbiórce ściany grubości 24 cm i wymiarach: długości 4,40 m i wysokości 3,98 m wraz z fundamentem, usytuowanej w granicy pomiędzy działkami o nr ewid. [...] i [...], w związku z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie rozbudowanej części obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wnieśli T.T. oraz J.T., zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi:
1. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 3 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. przejawiające się tym, że uzasadnienie wyroku nie zawiera zwięzłego przedstawienia całości stanu faktycznego istotnego w sprawie, co oznacza przyjęcie ograniczonej i niemiarodajnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia;
b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że stan faktyczny sprawy nie został dokładnie wyjaśniony, materiał dowodowy dołączany przez skarżących do akt sprawy nie był całościowo przeanalizowany i rozpatrzony, a ocena czy dana okoliczność została udowodniona nie była rozpatrywana rzetelnie, lecz na podstawie wybiórczego materiału dowodowego - czym spowodował, że strona została pozbawiona możliwości obrony swych praw, gdyż jej twierdzenia o tym, że budowa miała charakter etapowy a docelowy budynek ma charakter mieszkalny z częścią handlową na parterze oraz o tym, że ściana ogniowa posadowiona na granicy z działką nr [...] ma funkcję przeciwpożarową - co było permanentnie pomijane;
c) poprzez błędne przyjęcie, że skarżący próbowali wykazać legalność wykonania ściany spornej poprzez odwołanie się do wieloetapowego charakteru inwestycji realizowanej na działce [...] i sugerowaniu, że legalność pobudowania ściany wynika z innych decyzji niż decyzja Prezydenta Miasta Biała Podlaska z dnia 30 kwietnia 2008 roku - co nie było zgodne z rzeczywistą ich intencją;
d) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nienależytym sprawowaniu kontroli nad działalnością administracji publicznej przez nieuzasadnione uznanie, że organy wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy oraz dokładnie wyjaśniły stan faktyczny;
2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie), tj.:
a) § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.) - przez uznanie, że istnieje możliwość budowy budynku jednorodzinnego ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej, której szerokość jest mierzona wyłącznie wzdłuż granicy sąsiadującej z ulicą;
b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020r poz. 1333, ze zm.) w zw. z § 12 ust. 4 ww. rozporządzenia - polegającą na nietrafnym przyjęciu, że przepis ten dopuszcza możliwość odmowy zatwierdzenia projektu zmieniającego domu jednorodzinnego z powodu nieprawidłowego opisu budynku na projekcie zmieniającym i w dzienniku budowy jako budynek usługowo - handlowy;
c) § 272, § 272 ust. 3 w zw. z § 235, § 232 ust. 4 i 5 i § 209 cyt. rozporządzenia poprzez brak jego zastosowania i pomijanie faktu, iż mamy do czynienia ze ścianą ogniową pełniącą funkcje przeciwpożarowe.
Podnosząc powyższe naruszenia wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie o uchyleniu zaskarżonych decyzji, zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego; dopuszczenie dowodów z dokumentów w postaci: pisma z dnia 9 marca 1993 r. z Urzędu Miasta Biała Podlaska, pisma z dnia 18 marca 1993 r. do Urzędu Miasta Biała Podlaska, na okoliczność braku podstaw do przyjęcia, iż przedmiotowy budynek miał charakter budynku handlowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera jedynie opis poszczególnych etapów podejmowanych czynności formalnoprawnych, wydawanych orzeczeń oraz ich uzasadnień. Nie znajduje się w nim wyjaśnienie tego, w jakim zakresie ustalenia organów administracyjnych zostały przyjęte przez Sąd i dlaczego. Nie ma również uzasadnionych stwierdzeń, co do tego czy ustalenia organu były przeprowadzone kompleksowo.
Zdaniem skarżących ustalenia faktyczne Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku nie wyczerpały w pełni zagadnienia niniejszej sprawy. Przede wszystkim nie rozpatrywano wniosku w kontekście całości inwestycji prowadzonej na działce nr [...] położonej przy ulicy [...] w B..
Skarżący wielokrotnie podkreślali, że przedmiotowa inwestycja była dwuetapowa oraz, że przedmiotowy budynek stanowi budynek mieszkalny z częścią handlową na parterze. Dotychczas nikt nie podważył ich prawdziwości, ani nie podał przyczyn odmówienia wiarygodności tym dokumentom.
Skarżący T.T., w oparciu o Wskazania Lokalizacyjne rozdzielił inwestycję na dwa etapy. Pierwszy: dotyczył budynku pawilonu handlowego. Decyzja z dnia 8 czerwca 1993 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w Białej Podlaskiej o udzieleniu T.T. pozwolenia na dokończenie budowy budynku pawilonu handlowego (znak: NB.VI-7351/17/93) dotyczyła pierwszego etapu. Z posiadanej dokumentacji wynika, że początkowo nie było planowanej budowy ściany ogniowej przy granicy działki. Następnie w dniu 7 lipca 1994 roku Kierownik Urzędu Rejonowego w Białej Podlaskiej wydał decyzję o udzieleniu pozwolenia na dokończenie budowy kontenera chłodniczego posadowionego na granicy działki. Inwestycja była realizowana za bezterminową zgodą właściciela działki sąsiedniej numer ewidencyjny [...]. Dopiero decyzja Prezydenta miasta Biała Podlaska Nr 117/08 z dnia 30 kwietnia 2008 r. zatwierdzająca projekt budowlany i wydająca pozwolenie na budowę, dotyczyła drugiego etapu budowy - tym razem w dokumentacji znajduje się ściana ogniowa i zadaszenie.
Ponadto, zupełnie została pominięta w tej sprawie istotna decyzja z dnia 30 grudnia 1998 r. nr M/410/1/98 dotycząca dokumentacji rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...] z funkcją towarzyszącą gospodarczo - garażową i usługową.
Zarzucono, że WSA w uzasadnieniu wyroku zupełnie pomija powyższe okoliczności, w ogóle nie odnosząc się do dokumentacji z pierwszego etapu budowy, co - w przekonaniu skarżących - spowodowało błędy w ustaleniach faktycznych co do charakteru nieruchomości oraz co do konsekwencji decyzji wydawanych w pierwszym etapie na realizację drugiego etapu. Mimo tego dokonywał wykładni przepisu § 12 ust. 4 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie bezpodstawnie stwierdzając, że powołany przepis uniemożliwia postawienia ściany na granicy działek [...] i [...].
W ocenie skarżących w sposób tendencyjny podjęły się oznaczenia szerokości przedmiotowej działki o nr rej [...], co stanowiło kluczową kwestię z uwagi na przepis § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponieważ kwestia szerokości działki stanowiła kluczowy argument ku odmowie zmiany decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę, zaniechania WSA w tym zakresie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kolejnym zaniechaniem organów, niezauważonym przez WSA, było pominięcie treści decyzji Prezydenta Miasta Biała Podlaska z dnia 9 stycznia 2008r. o warunkach zabudowy dla nadbudowy i rozbudowy istniejącego pawilonu usługowo - handlowego z przeznaczeniem parteru na cele usługowo - handlowe, a piętra na cele mieszkalne z infrastrukturą techniczną na działce numer ewidencyjny [...] położonej przy ulicy B. w B. Zupełnie pominięto w tej sprawie istotną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 30 grudnia 1998r. nr M/410/1/98 o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z funkcją towarzyszącą gospodarczo - garażową i usługową na działce 2326/1 - bezpośrednio sąsiadującą z działką [...].
Skarżący podkreślili, że decyzja wydana 8 czerwca 1993 r. dotyczy dokumentacji pierwszego etapu budowy tj. pawilonu handlowo-usługowego. W posiadanych przez nich dokumentach nie ma wzmianki o jakichkolwiek ścianach ogniowych. W dalszej części decyzja wydana 7 lipca 1994 (znak; NB.VI-7351/l/22/94) dotyczy usytuowania kontenera na granicy działki, natomiast z oświadczenia właściciela działki numer ewidencyjny [...] z dnia 21 marca 1994 wynika, iż wyraża zgodę na usytuowanie kontenera bezpośrednio po granicy - bezterminowo.
Dopiero decyzja z dnia 30 kwietnia 2008 r. dotycząca dokumentacji drugiego etapu budowy tam właśnie jest wskazana ściana ogniowa i zadaszenie. Wymóg posadowienia ściany ogniowej był konsekwencją legalnie wybudowanego kontenera blisko granicy działki [...]. Organ zobowiązał skarżącego do uzupełnienia dokumentacji o ów ściankę ogniową do otworu windy towarowej i kontenera chłodniczego, tłumacząc to tym, że zmieniły się przepisy prawa, a obecne wprowadzają ten wymóg. Decyzja w zakresie ścianki ogniowej została uchylona, do chwili obecnej nikt nie uchylił decyzji z dnia 7 lipca 1994 r.
W ocenie skarżących WSA nie skontrolował i nie wyjaśnił na jakiej podstawie organy ustaliły, że ww. decyzja o udzieleniu pozwolenia na dokończenie budowy kontenera chłodniczego posadowionego na granicy działki [...] i [...] była tymczasowa na okres 1 roku. Jest to okoliczność, istotna dla sprawy, gdyż jeżeli przyjąć, że decyzja dotycząca kontenera miała charakter bezterminowy, to nie ma byłoby podstaw do żądania rozbudowy tej budowli posadowionej i funkcjonującej obecnie zgodnie z obowiązującymi wówczas w 1994 roku przepisami, zatem w pełni legalnie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. NSA nie przedstawia zatem w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania z powodów wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie ich nie stwierdzono, zatem przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku określają zakres kontroli dokonywanej przez Sąd II instancji.
Nie okazał się uzasadniony pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., którego to strona dopatruje się w tym, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera zwięzłego przedstawienia całości stanu faktycznego istotnego w sprawie, co oznacza przyjęcie ograniczonej i niemiarodajnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.
Powołany przepis ma charakter proceduralny, regulujący wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.
Jak wskazuje się jednolicie w orzecznictwie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt: II FPS 8/09, wyrok NSA z 11 października 2022, sygn. akt II OSK 1462/21). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji odniósł się do wszystkich istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy kwestii oraz wskazał powody, dla których uznał, że skarga na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 18 sierpnia 2021 r., nr ZOA-XIV.7721.21.2021 orzekającą o nakazie rozbiórki ściany, nie zasługiwała na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził by uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób lakoniczny, bez rozważenia całokształtu sprawy, czy w sposób uniemożliwiający poddanie wyroku kontroli instancyjnej. Sąd szczegółowo opisał dotychczasowy przebieg postępowania, powołał orzeczenia, które dotąd w sprawie zapadły, określił zakres prowadzonej kontroli sądowej, przedstawił zarzuty skargi, wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia z podaniem podstawy faktycznej i prawnej.
Sąd wyjaśnił, że sporna ściana, usytuowana na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...], jest ścianą wykonaną w ramach robót budowlanych realizowanych na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Biała Podlaska z dnia 30 kwietnia 2008 r. Nr 117/08, znak: Ua.DM.IV-7353-135/08. Uznał, że okoliczność ta została już przesądzona w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 sierpnia 2018 r., znak: DOA.7110.1141.2016.RTU, który stwierdził nieważność tej decyzji w części zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę ściany w granicy z działką o nr ewid. [...] oraz dachu pomiędzy tą ścianą a budynkiem. Wskazana decyzja GINB została poddana kontroli sądowej, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. VII SA/Wa 2473/18 oddalił skargę na tę decyzję. Sąd w zaskarżonym wyroku wyjaśnił, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, by sporna ściana została wykonana na podstawie innych aktów architektoniczno-budowlanych niż wskazana decyzja Prezydenta Miasta Biała Podlaska z dnia 30 kwietnia 2008 r., nie wynika to również z przedstawionych przez skarżących innych aktów architektoniczno-budowlanych. Sąd zwrócił także uwagę, że z decyzji z dnia 28 maja 2012 r. wynika, iż wprawdzie istotnie mowa jest w niej o wykonaniu ściany oddzielenia przeciwpożarowego, jednakże dotyczy to ściany od strony działki nr [...], a nie od strony działki nr [...].
Sąd wojewódzki powyższe ustalenia zestawił z treścią art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 Prawa budowlanego, z treścią § 12 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie NSA argumentacja odnosząca się do ustalonego stanu faktycznego i zastosowanych przepisów prawa materialnego i procesowego jest czytelna, analizuje stanowisko organów orzekających w sprawie i konfrontuje je z wyrokami sądów administracyjnych, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast polemika ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie może jednak usprawiedliwiać zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Dlatego zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony.
Brak jest również podstaw do uwzględnienia kolejnego zarzutu, dotyczącego uchybienia z zakresie dokładnego ustalenia stan faktycznego sprawy, bez całościowej analizy materiału dowodowy również dołączanego przez skarżących.
W ocenie NSA materiał dowodowy zgromadzonego w sprawie nie pozostawia wątpliwości, że sporna ściana, usytuowana na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...], została wykonana w ramach robót budowlanych realizowanych na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Biała Podlaska z dnia 30 kwietnia 2008 r. Nr 117/08, którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę J. i T.T. polegającego na nadbudowie i rozbudowie budynku handlowo-usługowego zlokalizowanego w B przy ul. [...] na działce o nr ewid. [...] - zgodnie z projektem zagospodarowania działki i projektem budowlanym.
Potwierdził to GINB w ostatecznej decyzji z dnia 30 sierpnia 2018 r., nr znak: DOA.7110.1141.2016.RTU, wskazując, iż "z projektu budowlanego wynika, że w granicy z działką nr 2327 zaprojektowano ścianę o długości 573 cm i wysokości 263 cm", uznał również, że sprzeczność decyzji z 30 kwietnia 2008 r. Nr 117/08 w części dotyczącej tej ściany, zaprojektowanej niezgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a w konsekwencji art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego jest "wyraźna i rzucająca się w oczy". Decyzja ta została poddana sądowej kontroli, zakończonej wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. VII SA/Wa 2473/18 (do wyroku tego, wobec braku wniosku, nie sporządzono uzasadnienia). Jak trafnie przyjął Sąd I instancji nie ma żadnych podstaw do uznania, że ściana, będąca przedmiotem sporu, mogła powstać w wykonaniu innej decyzji administracyjnej.
Odnośnie zaś akcentowanej w skardze kasacyjnej etapowości realizowanej inwestycji przywołać należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. II OSK 1034/21. Co prawda rozstrzygano w nim kwestię odmowy, na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, zmiany decyzji Nr 117/08 z dnia 30 kwietnia 2008 r. jednakże zawarto w nim istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ocenę prawną. Zauważyć należy, że wyrok ten zapadł już po wydaniu przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, jednakże w świetle art. 170 p.p.s.a., ma on moc wiążącą. NSA wskazał tym wyroku, że "pozbawiona jest skuteczności argumentacja skargi kasacyjnej odwołująca się to "dwuetapowości" przedmiotowej inwestycji, tj. że w ramach I etapu przedmiotem realizacji miał być budynek handlowy; zaś w II etapie miała być zrealizowana część mieszkalna. (...) Wbrew twierdzeniom strony skarżącej przedmiotem postępowania jest budynek usługowo-handlowy, co wynika zarówno z wniosku, jak i projektu budowlanego zamiennego". NSA uznał zatem zamierzenie polegające na nadbudowie i rozbudowie budynku handlowo – usługowego na działce nr 2326/2 w Białej Podlaskiej, za jedną inwestycję. Podkreślił również, iż nie można nie zauważyć, że z uwagi na zaprojektowanie budynku w granicy działki doszło do częściowego stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta miasta Biała Podlaska z dnia 30 kwietnia 2008 r., nr 117/08. Uznał, że pomimo takiej oceny skarżący w dalszym ciągu dążyli do uzyskania pozwolenia na budowę inwestycji w granicy działki, a więc z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 5 ww. rozporządzenia. NSA wskazał ponadto, że dla tej oceny nie ma znaczenia okoliczność wydania decyzji z dnia 30 grudnia 1998 r., nr M/410/I/98, dotycząca rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...] z funkcją towarzyszącą gospodarczo-garażową i usługową, gdyż decyzja ta dotyczy bowiem innej inwestycji, jak i innej nieruchomości.
Skoro zatem ściana przy granicy z działką 2327, w następstwie decyzji z 30 sierpnia 2018 r., znak: DOA.7110.1141.2016.RTU, została uznana za wybudowaną z naruszeniem przepisów prawa, koniecznym było wdrożenie trybu naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. W skardze kasacyjnej nie podniesiono żadnego zarzutu co do prawidłowości zastosowania tych przepisów, zatem kwestia ta pozostaje poza kontrolą Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie.
Tytułem przypomnienia jedynie wskazać należy, że podstawę prawną rozstrzygnięcia organów administracji stanowiły art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego. Istotą tych przepisów jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa. Skarżący zrealizowali sporną inwestycję na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wyeliminowaną następnie w trybie stwierdzenia nieważności decyzji z obrotu prawnego. Wydanie nakazu rozbiórki winno być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, ale w przypadku, gdy nie może ono doprowadzić do zalegalizowania danego obiektu, (np. jako niezgodnego z warunkami technicznymi), to wówczas nie ma innej możliwości, jak orzeczenie nakazu rozbiórki.
Zarówno organy jak i Sąd przeanalizowały możliwość innego, niż najbardziej restrykcyjne załatwienia sprawy, uznały jednak, że skoro będąca przedmiotem sporu ściana stanowiła część inwestycji, której stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę, a obecnie jest ona niezgodna z § 12 ust. 1 pkt 2 i § 15 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, koniecznym jest nakazanie jej rozbiórki. Powołane przepisy rozporządzenia nie zostały objęte skargą kasacyjną, skarżący kasacyjnie natomiast zarzucili, naruszenie § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia przez uznanie, że istnieje możliwość budowy budynku jednorodzinnego ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej, której szerokość jest mierzona wyłącznie wzdłuż granicy sąsiadującej z ulicą.
Wskazać należy, że zastosowanie wyjątków o jakich mowa w § 12 ust. 4 pkt 1 ww. rozporządzenia i budowa czy nadbudowa w odległościach mniejszych niż określona w ust. 1 pkt 2, dotyczy jedynie zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, oraz na działki budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Dla oceny, czy nieruchomość skarżących spełnia te warunki, ponownie należy odwołać się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. II OSK 1034/21. W wyroku tym NSA bowiem wskazał, iż nie znajduje potwierdzenia że przedmiotowa działka ma szerokość nie większą niż 16 m, ponadto § 12 ust. 4 pkt 1 ww. rozporządzenia, nie miał w sprawie zastosowania, ponieważ przedmiotem postępowania jest budynek usługowo-handlowy. Nie jest to zabudowa jednorodzinna i zagrodowa, o jakiej mowa w § 12 ust. 4 pkt 1 ww. rozporządzenia. Poza tym zasadniczo w sprawie prawidłowo oceniono, że szerokość przedmiotowej działki budowlanej nr [...] wyznacza jej front od strony ul. Brzeskiej. Zgodnie z przedstawionym przez inwestorów projektem zagospodarowania działki szerokość ta wynosi 16,8 m.
Skoro w innym prawomocnym wyroku przesądzono, że § 12 ust. 4 pkt 1 ww. rozporządzenia nie znajduje zastosowania do nieruchomości skarżących, nie mógł zostać uznany za zasadny zarzut dotyczący naruszenia tego przepisu.
Niezrozumiały natomiast jest zarzut dotyczący naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 4 ww. rozporządzenia. Jak już bowiem wyjaśniono wskazany przepis rozporządzenia w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania, zaś przepis art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dotyczy obowiązku organu architektonicznego sprawdzenia, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy nakazu rozbiórki a nie pozwolenia na budowę, zatem przepis ten nie mógł zostać naruszony przez Sąd I instancji.
Nie okazały się zasadne zarzuty dotyczące naruszenia § 272, § 272 ust. 3 w zw. z § 235, § 232 ust. 4 i 5 i § 209 cyt. rozporządzenia poprzez ich pominięcie i brak uznania, że ściana pełni funkcje ogniowe. Po pierwsze dlatego, że sporna ściana, bo już wyżej wyjaśniono, stanowiła element robót budowlanych przewidzianych do wykonania w projekcie budowlanym w ramach inwestycji polegającej na nadbudowie i rozbudowie budynku handlowo-usługowego zlokalizowanego w B. przy ul. [...] – nie stanowiła zatem odrębnej budowli wybudowanej na podstawie jakiejkolwiek innej decyzji. Po drugie, że jak wskazują skarżący pierwotne ustawienia kontenera w granicy działki miało być jedynie czasowe. Ze wskazania lokalizacyjnego z dnia 28 lutego 1994 r. wprost wynika, że ów kontener miał zostać posadowiony w granicy działki jedynie na jeden rok. Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 7 lipca 1994 r., znak: NB.VI-7351/I/22/94, o udzieleniu pozwolenia na dokończenie budowy kontenera chłodniczego posadowionego na granicy działki dotyczyła budowy kontenera w innym miejscu, co wynika z planu zagospodarowania ("alternatywa I") stanowiącego załącznik do decyzji o ustaleniu lokalizacji z 8 czerwca 1994 r. i decyzji o pozwoleniu na kontynuowaniu robót budowlanych z 7 lipca 1994 r. Brak jest zatem obecnie podstaw, by wbrew ustalonemu stanowi faktycznemu uznać ją za ścianę oddzielenia pożarowego a nie element konstrukcyjny nadbudowy i rozbudowy budynku handlowo-usługowego zlokalizowanego w B. przy ul. [...].
Mając powyższe na uwadze, z uwagi na niezasadność skargi kasacyjnej, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.