II OSK 1501/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą robót remontowych, uznając, że nie stanowiły one przebudowy budynku i nie naruszały przepisów prawa budowlanego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót remontowych. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Prawa budowlanego, twierdząc, że wykonane prace były przebudową, a nie remontem, i że naruszały jej prawa współwłaścicielskie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa procesowego były niezasadne z powodu braku wskazania konkretnych przepisów p.p.s.a., a zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły być uwzględnione, ponieważ stan faktyczny ustalony przez sąd niższej instancji nie potwierdzał przebudowy budynku.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót remontowych. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w szczególności art. 48 i 49b, twierdząc, że wykonane prace stanowiły przebudowę budynku, a nie remont, oraz że naruszały jej prawa jako współwłaścicielki, ponieważ były wykonane bez jej zgody. Podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania były niezasadne, ponieważ skarżąca powołała się na przepisy k.p.a., a nie na przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co jest wymagane w skardze kasacyjnej. Ponadto, sąd stwierdził, że zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły być uwzględnione, ponieważ stan faktyczny ustalony przez sąd pierwszej instancji, oparty na inwentaryzacji, nie potwierdzał, że roboty budowlane stanowiły przebudowę. Sąd podkreślił, że roboty remontowe, polegające na odtworzeniu stanu pierwotnego i niebędące bieżącą konserwacją, nie wymagały pozwolenia na budowę, a kwestie naruszenia prawa własności powinny być dochodzone przed sądem cywilnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji, gdy podstawowa konstrukcja budynku nie ulega przebudowie i pozostaje na istniejących ścianach i fundamentach, a roboty mają na celu odtworzenie stanu pierwotnego, nie stanowią one przebudowy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicji remontu z Prawa budowlanego oraz na inwentaryzacji budynku, która potwierdziła, że podstawowa konstrukcja nie uległa zmianie. W związku z tym, zastosowanie miały przepisy dotyczące robót budowlanych wymagających zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę, a postępowanie zostało prawidłowo umorzone.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicja remontu
u.p.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 49b § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 30
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania oparte na k.p.a. są nieskuteczne w skardze kasacyjnej. Stan faktyczny ustalony przez sąd niższej instancji nie potwierdza przebudowy budynku, co wyklucza zastosowanie art. 48 i 49b Prawa budowlanego. Kwestie naruszenia praw współwłaścicielskich należą do drogi cywilnej.
Odrzucone argumenty
Roboty budowlane stanowiły przebudowę budynku, a nie remont. Wykonane roboty naruszyły prawa współwłaścicielskie skarżącej. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez Sąd pierwszej instancji (art. 7 i 77 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
Organy nadzoru budowlanego mogą się wypowiadać jedynie co do zgodności przeprowadzonych robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, organ nie bada naruszenia prawa własności, które to prawo jest chronione na drodze cywilno - prawnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej muszą być oparte na przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skład orzekający
Anna Łuczaj
przewodniczący sprawozdawca
Izabela Ostrowska
członek
Małgorzata Stahl
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących remontu i przebudowy, a także zasady postępowania skargowego w NSA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy częstego konfliktu między współwłaścicielami w kontekście robót budowlanych oraz pokazuje kluczowe zasady formalne postępowania przed NSA, w tym znaczenie prawidłowego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.
“Remont czy przebudowa? NSA wyjaśnia, kiedy spory o budowę trafiają do sądu cywilnego, a kiedy do administracyjnego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1501/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-12-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-09-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Łuczaj /przewodniczący sprawozdawca/ Izabela Ostrowska Małgorzata Stahl Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane VII SA/Wa 1015/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-10-31 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 183 par. 1, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016 art. 3 pkt 8, art. 48 ust. 1, art. 48 ust. 1, art. 49b ust. 1, art. 30 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. WSA Izabela Ostrowska Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1015/06 w sprawie ze skargi K. A. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót remontowych oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 31 października 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1015/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. A. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót remontowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż podczas przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2002 r. wizji lokalnej na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w M. stwierdzono, iż na nieruchomości tej usytuowany jest budynek mieszkalny, jednorodzinny, w którym M. i A. M. wykonują roboty remontowe, polegające na wymianie podłóg w kuchni, pokoju i przedpokoju na posadzki betonowe z warstwą cieplną styropianową oraz wykonaniu instalacji wodno - kanalizacyjnej i instalacji cieplnej. M. i A. M. w dniu [...] czerwca 2005 r. zgłosili do Starostwa Powiatu Wołomińskiego zamiar wykonywania prac remontowych przy tym budynku mieszkalnym, polegających na pokryciu dachu blachodachówką, wymianie rynien, wymianie okien i drzwi, ociepleniu ścian i fundamentów przedmiotowego budynku, wykonaniu instalacji CO i wykonaniu instalacji wodno - kanalizacyjnej. Pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. Starostwo Powiatu Wołomińskiego poinformowało inwestorów, iż nie wnosi sprzeciwu do zgłoszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wołominie uznał, iż inwestorzy przystępując w dniu [...] czerwca 2005 r. do robót remontowych naruszyli art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, a zakres wykonanych robót odbiega od zakresu określonego w zgłoszeniu z dnia [...] czerwca 2005 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymał prowadzenie robót remontowych wykonywanych przy przedmiotowym budynku bez zgłoszenia oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji i oceny technicznej wykonywanych robót. W związku z przedłożeniem w dniu [...] września 2005 r. wymaganych dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wołominie decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie, dotyczącej prowadzenia robót remontowych w przedmiotowym budynku. Współwłaścicielka działki o nr ew. [...] - K. A. złożyła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc m.in., że nie wyrażała zgody na prowadzenie prac remontowych w w/w obiekcie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z inwentaryzacją budynku mieszkalnego, stan techniczny konstrukcji tego budynku nie budzi zastrzeżeń i pozwala na realizację projektowanych prac remontowych; podstawowa konstrukcja budynku nie ulega przebudowie, a projektowane roboty remontowe poprawią stan techniczny budynku. Ze względu na prawidłowość prac remontowych brak jest podstaw prawnych do ingerencji nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie. Jednocześnie organ II instancji zaznaczył, że roszczenia współwłaścicieli - będące wynikiem naruszenia prawa własności - mogą być dochodzone przed sądem powszechnym na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. W skardze na powyższą decyzję K. A. podniosła, iż roboty budowlane wykonane przez M. i A. M. były prowadzone bez jej zgody jako współwłaścicielki przedmiotowego budynku i działki. M. i A. M. w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością podali nieprawdę, że mają zgodę współwłaścicieli na prowadzenie robót remontowych. W sprawie złożenia fałszywego oświadczenia Prokuratura Rejonowa w W. prowadzi dochodzenie (sygn. akt [...]). Ponadto w Sądzie Rejonowym w W. Wydziale I Cywilnym toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności przedmiotowej zabudowanej nieruchomości, z wniosku M. i A. M.. Skarżąca zakwestionowała prawidłowość przeprowadzonej wizji lokalnej i ustaleń zawartych w protokole z oględzin, ponieważ roboty budowlane polegały na przebudowie budynku z dobudowaniem ściany, zmianą otworów drzwiowych w inne miejsce i ogólną zmianą układu przestrzennego budynku. W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd stwierdził, iż zakres robót budowlanych wykonanych przez M. i A. M. nie wymagał zastosowania art. 48 lub 49b ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), gdyż zachodzi inny przypadek niż określone w tych przepisach. Dlatego zastosowanie ma w niniejszej sprawie art. 51 tej ustawy. Sąd nie podzielił twierdzenia skarżącej, iż roboty wykonane przez inwestorów stanowią przebudowę. Sąd podniósł, iż z treści inwentaryzacji wynika, że podstawowa konstrukcja budynku nie ulega przebudowie i pozostaje na istniejących ścianach i fundamentach. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, to stosuje się odpowiednio przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 tej ustawy. Natomiast, jeżeli wykonane roboty budowlane są zgodne z wymaganiami prawa budowlanego, nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to organ winien umorzyć postępowanie, gdyż przepis art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nie daje organowi materialnoprawnej podstawy do merytorycznego wypowiedzenia się w takiej sytuacji. Organy nadzoru budowlanego mogą się wypowiadać jedynie co do zgodności przeprowadzonych robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, organ nie bada naruszenia prawa własności, które to prawo jest chronione na drodze cywilno - prawnej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. A., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu adwokata M. W.. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 48 ust. 1 oraz art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane przez jego niezastosowanie względem ujawnionego sprawie stanu faktycznego, co objawiło się uznaniem, iż w sprawie zaistniał inny przypadek niż określony w powołanych wyżej przepisach; b) art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane polegające na błędnym jego zastosowaniu, co objawiło się wadliwym powieleniem stanowiska wyrażonego przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż przeprowadzenie prac w budynku na działce o nr ewid. [...] w obrębie [...] położonej przy ul. [...] w M. pozostaje w zgodzie z prawem i nie narusza praw współwłaścicielskich, w szczególności w sytuacji, gdy uczestnicy nie dysponowali zgodą pozostałych współwłaścicieli na prowadzenie prac budowlanych czy też nie dysponowali prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to: a) art. 7 k.p.a. przez krzywdzące dla skarżącej naruszenie jej słusznego interesu, polegającego na dotkliwym naruszeniu jej praw współwłaścicielskich, co objawiło się umożliwieniem prowadzenia robót budowlanych w przedmiotowym budynku mieszkalnym - wbrew jej woli; b) art. 77 § 1 k.p.a przez nieuwzględnienie dowodu w postaci: - niezgodnych z prawdą zeznań złożonych przez uczestników postępowania, tj. A. i M. M. w niniejszej sprawie w zakresie posiadania przez nich zgody pozostałych współwłaścicieli na prowadzenie robót remontowych w budynku mieszkalnym położonym w M. przy ul. [...], zatem naruszenie rzutujące na wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego; - faktu, że uczestnicy postępowania A. i M. M. nie wykazali prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne K. A. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi i uchylenie decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej K. A. wskazała, iż roboty budowlane prowadzone przez A. i M. M. polegały na faktycznej przebudowie całego budynku. Przebudowa polegała na dobudowaniu ścian, zmianie otworów drzwiowych przez usytuowanie ich w innych miejscach i zasklepienie miejsc dotychczasowych oraz zmianie układu przestrzennego budynku w taki sposób, by uniemożliwić jego podział. Przedmiotowe "prace remontowe" polegały na naruszeniu konstrukcji budynku. Fakt ten winien powodować konieczność zastosowania art.48 lub/i art. 49b ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, a więc wydanie decyzji w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego lub/i rozbiórki dobudowanych części budynku. Nadto M. i A. M. nie posiadali także prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; nie mieli pisemnej zgody pozostałych współwłaścicieli na prace budowlane. Oświadczenie złożone przez nich w tym zakresie w dniu [...] czerwca 2005 r. było fałszywe. Nieprawdziwość takiego oświadczenia, zdaniem skarżącej, niweczy możność skutecznego prowadzenia robót budowlanych. K. A. podniosła, iż obowiązkiem organu administracji jest konieczność uwzględniania z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. W niniejszej sprawie dokonano dotkliwego naruszenia praw współwłaścicielskich skarżącej, bowiem dokonano bez jej zgody takiej przebudowy budynku, aby stał się on niepodzielny i zmierza się do sytuacji, w której w trakcie postępowania działowego sygn. [...], zawisłego przed Sądem Rejonowym w W. Wydział I Cywilny, powstanie koniczność przyznania go jednej osobie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną i piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 2007 r. M. i A. M. wskazali, iż zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące całkowitej przebudowy domu, złożenia fałszywych zeznań oraz sfałszowania podpisu skarżącej są niezgodne z prawdą. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem, zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1 – 3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. W przypadku, gdy strona w skardze kasacyjnej zarzuca zarówno naruszenie przepisów postępowania jak i naruszenie prawa materialnego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, albowiem jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny może być przedmiotem subsumcji do dyspozycji przepisu prawa materialnego. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Z uwagi na tak postawiony zarzut kasacyjny, podkreślić należy, iż z istoty skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego od wyroku Sądu administracyjnego pierwszej instancji wynika, że podstawą skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego jest naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wprowadzenie pełnej regulacji procedury sądowej - ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - powoduje, że Sąd administracyjny rozpoznając skargę nie stosuje przepisów k.p.a. A zatem, czyniąc Sądowi pierwszej instancji zarzut naruszenia prawa procesowego, nie można wywodzić go z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 125/04, ONSAiWSA 2004/3/67; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 181/04, ONSAiWSA 2004/2/36; B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 456; J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004, str. 247). W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, tak w petitum środka odwoławczego jak i w jego uzasadnieniu, nie wskazał żadnego konkretnego przepisu prawa regulującego postępowanie sądowoadministracyjne, tj. przepisu ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, którego naruszenia miałby się dopuścić Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i które to naruszenie mogłoby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi, przy takim oznaczeniu podstawy zaskarżenia (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), nie pozwala na odniesienie się do tak wskazanego zarzutu. Przechodząc do oceny zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego stwierdzić należy, iż nie można podzielić zarzutów skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 48 ust. 1 oraz art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane przez jego niezastosowanie. Przede wszystkim podkreślić należy, iż zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie mogą służyć zwalczaniu przyjętego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy. Przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji określonego stanu faktycznego nie może uzasadniać zarzutu naruszenia prawa materialnego. Jeśli strona zamierza zakwestionować stan faktyczny, przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd pierwszej instancji, to niezbędne jest oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia określonych przepisów postępowania sądowego. Związanie granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) powoduje, że jeżeli brak jest zarzutów dotyczących naruszenia konkretnych przepisów proceduralnych, to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest ustaleniami zaskarżonego wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt I PKN 58/97, OSNP 1997/22/436). Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, gdyż strona nie zarzuciła naruszenia przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a jedynie naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. To zaś oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny - związany ustaleniami zaskarżonego wyroku – ocenia zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego w świetle tak ustalonego stanu faktycznego. A zatem, podniesione w niniejszej sprawie zarzuty naruszenia art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 oraz art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane podlegają ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle stanu faktycznego, w tym zakresu robót budowlanych, przyjętych przez Sąd pierwszej instancji (za organami nadzoru budowlanego). Zakres tych robót budowlanych, potwierdzony sporządzoną inwentaryzacją budynku, uzasadnia stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż roboty te nie stanowią – wbrew twierdzeniom K. A. – przebudowy budynku. To zaś oznacza, iż ustalony zakres robót budowlanych nie uzasadnia - jak żąda K. A. - "zastosowania art.48 lub/i art. 49b ust. 1" ustawy - Prawo budowlane i wydania decyzji w przedmiocie "nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego lub/i rozbiórki dobudowanych części budynku". W myśl art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wykonane przez inwestorów roboty budowlane nie wymagały pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia (art. 30 ustawy), a więc powyższy przepis nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. M. i A. M. zgłosili Staroście Powiatu Wołomińskiego zamiar wykonywania prac remontowych przy przedmiotowym budynku mieszkalnym w dniu [...] czerwca 2005 r. Starosta Powiatu Wołomińskiego, pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. poinformował inwestorów, że nie wnosi sprzeciwu do tego zgłoszenia. W ocenie strony skarżącej zastosowanie "art. 48 lub/i art. 49b ust. 1 ustawy - Prawo budowlane" ma uzasadniać to, że wykonane roboty budowlane stanowią przebudowę budynku, a nie jego remont – jak przyjęły organy nadzoru budowlanego i Sąd pierwszej instancji. W tym miejscu przypomnieć należy, iż stosownie do art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o remoncie - należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Sąd pierwszej instancji ustalił (za organami nadzoru budowlanego), że podstawowa konstrukcja budynku nie ulega przebudowie i pozostaje na istniejących ścianach i fundamentach, co wynika z treści sporządzonej w postępowaniu administracyjnym inwentaryzacji. W tej sytuacji, zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. "art.48 lub/i art. 49b ust. 1 ustawy - Prawo budowlane" przez jego niezastosowanie - oparty na twierdzeniu, iż wbrew przyjętym ustaleniom roboty budowlane stanowią w istocie przebudowę budynku - nie mogą odnieść zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy podzielić należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż organy nadzoru budowlanego zasadnie badały sprawę w świetle art. 51 ustawy - Prawo budowlane, jako inny przypadek niż określone w art. 48 albo w art. 49b ustawy - Prawo budowlane. Nadto podkreślić należy, iż zarzut naruszenia prawa materialnego nie został należycie sprecyzowany. Strona w petitum skargi kasacyjnej zarzuciła naruszenie art. 48 oraz art. 49b ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, zaś w jej uzasadnieniu stwierdziła, iż wykonane roboty winny powodować konieczność zastosowania "art.48 lub/i art. 49b ust. 1"ustawy - Prawo budowlane. Przepisy art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 ustawy - Prawo budowlane dotyczą odmiennych regulacji prawnych, przewidują odmienne przesłanki stosowania tych instytucji prawnych i z tych przyczyn znajdują zastosowanie w odmiennych stanach faktycznych. Przepis art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane dotyczy obiektów budowlanych wymagających pozwolenia na budowę zaś art. 49b ust. 1 tej ustawy dotyczy obiektów budowlanych wymagających zgłoszenia bądź wybudowanych, pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W skardze kasacyjnej nie wskazano, który przepis – zdaniem strony – winien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie i nie uzasadniono takiego stanowiska. Strona, formułując powyższy zarzut, zdaje się nie dostrzegać, że przepisy art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nie mogą być stosowane łącznie, ani zamiennie, gdyż do ich zastosowania konieczne jest zaistnienie odmiennych przesłanek. Jednocześnie zauważyć należy, iż w skardze kasacyjnej brak jest sprecyzowania zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 30 ustawy – Prawo budowlane, a nadto brak jest zarzutów co do stanowiska Sądu pierwszej instancji akceptującego umorzenie postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest bowiem spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie. Konieczne jest uzasadnienie podnoszonej podstawy skargi kasacyjnej przez wskazanie, które przepisy ustawy – oznaczone numerem artykułu (paragraf, ustęp) - zostały naruszone, na czym to naruszenie polega oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04, ONSAiWSA 2004/1/9, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6 - 7, poz. 96). Z brzmienia art. 176 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wynika, że to autor skargi ma przytoczyć podstawy kasacyjne i je uzasadnić. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 30 ustawy – Prawo budowlane, przez jego błędne zastosowanie, bez wskazania określonej jednostki redakcyjnej. Tymczasem przepis art. 30 ustawy – Prawo budowlane ma siedem ustępów, które dzielą się na dalsze jednostki redakcyjne punkty i litery, normujące poszczególne kwestie. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi, przy takim oznaczeniu podstawy zaskarżenia, nie pozwala na odniesienie się do tak postawionego zarzutu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego – adwokatowi M. W. wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, o jakim mowa w § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI