II OSK 15/23

II OSK 15/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Żak /sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
IV SA/Po 519/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-10-06
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134 par. 1, art. 188, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 67 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 519/22 w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 7 lipca 2022 r. nr WOA.7721.124.2022.KP w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości 1 uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od G. W. na rzecz Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu kwotę 610 (sześćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 6 października 2022 r., sygn. IV SA/Po 519/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi G. W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB) z [...] lipca 2022 r., nr [...], w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości
1. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (PINB) z [...] maja 2022 r., nr [...];
2. zasądził od WWINB na rzecz skarżącego G. W. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z [...] maja 2022 r. PINB, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), dalej "p.bud.", w związku ze złym stanem technicznym budynku stodoły konstrukcji drewniano-murowanej wraz z przybudówką konstrukcji mieszanej murowano-prefabrykowanej, położonego na nieruchomości w P., na działce nr [...], posadowionego w granicy z sąsiednią nieruchomością działką nr [...], gm. Z., nakazał G. W. usunięcie, w terminie do [...] sierpnia 2022 r., stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku wyżej wymienionego poprzez:
1) wydzielenie, ogrodzenie i oznakowanie strefy niebezpiecznej wokół budynku w odległości min. 3 m od ścian obiektu;
2) wykonanie pionowania ściany szczytowej (południowej) budynku stodoły oraz odpowiedniego jej powiązania z drewnianą konstrukcją budynku poprzez wykonanie odpowiednich stężeń, w celu wyeliminowania jej dalszego odchylenia od pionu oraz zapewnienia jej odpowiedniej stabilności;
3) uzupełnienie ubytków w pokryciu z dachówki cementowej dachu obiektu stodoły;
4) wykonanie z odpowiednim spadem rynny odprowadzającej wody opadowe z zachodniej strony połaci dachowej (od strony działki sąsiedniej nr [....]) wraz z rurą spustową odprowadzającą wody opadowe oraz wykonanie obróbki blacharskiej pasa nadrynnowego wzdłuż okapu;
5) wykonanie z odpowiednim spadem rynny odprowadzającej wody opadowe od strony wschodniej połaci dachowej oraz wykonanie rury lub rur spustowych odprowadzającej wody opadowe w kierunku działki właściciela tj. nr [...] i wykonanie obróbki blacharskiej pasa nadrynnowego wzdłuż okapu, a także wykonanie od strony wschodniej opierzeń wraz z rynnami i rurami spustowymi odprowadzających wody opadowe w połaci dachowej stodoły oraz części niższej (przybudówki) na teren działki właściciela nieruchomości;
6) uzupełnienie brakujących pustaków w ścianie południowej szczytowej stodoły;
7) wymianę i uzupełnienie deskowania poszycia ścian drewnianych obiektu stodoły oraz odpowiednie zaimpregnowanie całości ścian drewnianych, a także odpowiednie zaimpregnowanie elementów drewnianej konstrukcji obiektu;
8) odpowiednie zamocowanie w ścianie północnej dwóch okien np. w ościeżnicy, w ramie itp.;
9) wykonanie zgodnie ze sztuką budowlaną odpowiedniego łacenia pod oparcie płyt falistych azbestowo-cementowych oraz uszczelnienie pokrycia dachu z płyt falistych azbestowo-cementowych;
10) wykonanie odpowiedniego oparcia i mocowania drewnianej belki poprzecznej na prefabrykowanej płycie betonowej oraz wykonanie odpowiedniego mocowania słupa (na którym wspiera się belka) do ściany północnej stodoły i wykonanie odpowiedniego oparcia słupa na posadzce cementowej w celu zapewnienia stabilności konstrukcji dachu;
11) ewentualną wymianę murłaty na ścianie zachodniej oraz wykonanie podmurówki murłaty na całej długości ściany zachodniej, a także odpowiednie jej zakotwienie w ścianie w celu zapewnienia stabilności konstrukcji dachu;
12) wymianę i uzupełnienie deskowania poszycia górnej części wypełnienia ściany północnej oraz odpowiednie zamocowanie okna np. w ościeżnicy, w ramie itp.;
13) odpowiednie podparcie nadproża nadbramowego ściany zachodniej poprzez zamontowanie zgodnie ze sztuką budowlaną słupa lub słupów wzmacniających nadproże lub ewentualną wymianę nadproża na prefabrykowane lub z kształtowników stalowych.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przeprowadzona [...] marca 2022 r. kontrola, potwierdziła zły stan obiektu, zagrażający bezpieczeństwu dla życia i zdrowia ludzi, polegający m.in. na: niebezpieczeństwu zawalenia się ściany południowej (szczytowej) w związku z jej odchyleniem od pionu, wskutek braku odpowiedniego powiązania z elementami nośnymi konstrukcji drewnianej i ewentualnym brakiem stabilności; niebezpieczeństwu wynikającym ze spadających poderwanych przez wiatr dachówek, płyt azbestowo-cementowych na sąsiednią nieruchomość, tj. działkę nr [...], wskutek czego może dojść do uszkodzenia ciała lub mienia; niebezpieczeństwu wynikającym ze spadających poderwanych przez wiatr elementów poszycia drewnianego ścian obiektu stodoły i przybudówki (górnej części jej ściany północnej) na sąsiednią nieruchomość, tj. działkę nr [...], wskutek czego może dojść do uszkodzenia ciała lub mienia; niebezpieczeństwu wynikającym ze spadającego poderwanego przez wiatr prowizorycznie zamontowanych okien w ścianie północnej stodoły i okna w ścianie północnej przybudówki na sąsiednią nieruchomość, tj. działkę nr [...] wskutek czego może dojść do uszkodzenia ciała lub mienia; na skutek nieszczelności w pokryciu dachu stodoły i przybudówki podczas opadów atmosferycznych może dochodzić do zaciekania drewnianej konstrukcji więźby dachowej obydwu budynków, w konsekwencji jej zawilgocenia, korozji biologicznej, wskutek czego może dojść do wystąpienia stanów awaryjnych, co w następstwie może doprowadzić do utraty ciągłości krokwi, płatwi, a także braku stateczności podpór (słupów), a w konsekwencji doprowadzić do zawalenia się części połaci dachowej; na skutek braku orynnowania połaci dachowej oraz braku rury spustowej (odprowadzającej wody opadowe z połaci dachu) od strony zachodniej podczas obfitych opadów atmosferycznych może dochodzić do zalewania wodami opadowymi sąsiedniej nieruchomości.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł G. W. wskazując, że przedmiotowy budynek nie nadaje się do jakiegokolwiek remontu i nosi się z zamiarem jego rozbiórki. Decyzją z [...] lipca 2022 r. WWINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.:
1. uchylił zaskarżoną decyzję w części, tj.:
– pkt 1 "wydzielenie, ogrodzenie i oznakowanie strefy niebezpiecznej wokół budynku w odległości min. 3 m od ściany obiektu", orzekając w to miejsce: pkt 1 "wydzielenie, ogrodzenie, i oznakowanie strefy niebezpiecznej wokół budynku w odległości min. 3 m od ściany obiektu – tylko na terenie należącym do zobowiązanego z wyłączeniem ściany umiejscowionej w granicy z działką sąsiednią nr [...]";
– pkt 9 "wykonanie zgodnie ze sztuką budowlaną odpowiedniego łacenia pod oparcie płyt falistych azbestowo-cementowych oraz uszczelnienie pokrycia dachu z płyt falistych azbestowo-cementowych", orzekając w to miejsce: pkt 9 "wykonanie zgodnie ze sztuką budowlaną odpowiedniego łacenia pod oparcie płyt falistych azbestowo-cementowych oraz uszczelnienie pokrycia dachu zbudowanego z płyt falistych azbestowo-cementowych";
– w zakresie sformułowania: "powyższe należy wykonać w terminie do dnia [...] sierpnia 2022 r., orzekając w to miejsce: "powyższe należy wykonać w terminie do dnia 1 września 2022 r."
2. w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu G. W. wniósł o uchylenia decyzji organów obu instancji i podniósł, że zamierza przedmiotowy budynek rozebrać. Powołując się na poglądy orzecznictwa wskazał, że użyty w art. 67 p.bud. zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia" odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia tych prac, ale też do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Nadto należyta ocena stanu technicznego budynku wymaga specjalistycznej wiedzy i organ powinien rozważyć sporządzenie ekspertyzy, która pozwoliłaby określić czy stan budynku pozwala na przeprowadzenie prac remontowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę stwierdził, że organ nadzoru budowlanego powinien w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest również ustalenie, czy dany obiekt jest użytkowany, czy nadaje się do remontu, a także czy właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia czy też nie ma takiego zamiaru. W ocenie Sądu, w sytuacji gdy właściciel nie zamierza remontować ani odbudowywać obiektu, który jest w złym stanie technicznym prowadzący postępowanie organ nadzoru powinien zakończyć sprawę orzeczeniem rozbiórki, na podstawie art. 67 ust. 1 p.bud.. Zastosowanie w sprawie winno mieć rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych. W ocenie Sądu, użyte w art. 67 ust. 1 p.bud. sformułowanie "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia" dotyczy również braku zamiaru właściciela obiektu budowlanego doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
W skardze kasacyjnej WWINB zarzucił powyższemu wyrokowi naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, wyrażającej się niedokonaniem przez Sąd pierwszej instancji jakiejkolwiek oceny prawnej zasadności ustalenia przez nadzór budowlany nieprawidłowości technicznych oraz zasadności ich usunięcia w określonym terminie;
II. prawa materialnego poprzez:
1. niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, wyrażające się wadliwym uznaniem, że ustalony w kontrolowanej sprawie stan faktyczny odpowiada art. 67 ust. 1 p.bud.;
2. błędną wykładnię art. 67 ust. 1 p.bud. polegającą na uznaniu, że przepis ten należy zastosować nie tylko w sytuacji obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego, ale także, gdy w toku postępowania prowadzonego w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.bud. właściciel obiektu budowlanego zadeklaruje, że nie ma zamiaru doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem;
3. błędną wykładnię art. 66 ust. 1 p.bud., polegającą na uznaniu, że wydając decyzję o usunięciu nieprawidłowości z powodu zaistnienia okoliczności przewidzianych art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.bud. należy uwzględnić wolę właściciela obiektu budowlanego, że jest w stanie usunąć stwierdzone nieprawidłowości techniczne, i że nie zamierza dokonać rozbiórki obiektu budowlanego;
4. niezastosowanie art. 30b ust. 1-3 p.bud. poprzez niedostrzeżenie, że budynek stodoły drewniano-murowanej wraz z przybudówką w konstrukcji murowano-prefabrykowanej wymaga wydania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzji pozwolenia o rozbiórce i, co bardzo prawdopodobne, zatwierdzenia projektu rozbiórki, sporządzonego przez osobę pełniącą samodzielne funkcje techniczne w budownictwie;
5. niezastosowanie art. 42 ust. 1 pkt 2 lit. ca p.bud. poprzez niedostrzeżenie, że rozbiórka przedmiotowego obiektu budowlanego wymaga ustanowienia kierownika budowy, a w konsekwencji nadzorowania przez niego wykonywanych robót rozbiórkowych.
W oparciu o powyższe zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.bud. ma charakter, po pierwsze związany i po drugie naprawczy. Mimo że przedmiotem kontroli Sądu byty decyzje administracyjne wydane na podstawie ww. przepisów, to rozważania prawne Sądu pierwszej instancji nie zostały poświęcone art. 66 ust. 1 p.bud., lecz art. 67 ust. 1 tej ustawy, czyli procedurze, która nie była przedmiotem postępowania. Orzecznictwo przywołane przez Sąd na stronie 8-9 uzasadnienia wyroku nie uwzględniło zmian dokonanych w Prawie budowlanym ustawą z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz.U. z 2021 r. poz. 11 ze zm.). Sąd nie dokonał jakichkolwiek rozważań odnoszących się co do zasadności dokonania naprawy budynku stodoły i jej przybudówki, sformułowanych w trzynastu punktach decyzji PINB oraz skorygowanych w decyzji WWINB. Nie podważył też obiektywnej możliwości usunięcia przez właściciela przedmiotowego obiektu budowlanego stwierdzonych nieprawidłowości w związku ze złym stanem technicznym budynku stodoły i jej przybudówki. Nie dostrzegł przy tym, że stosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.bud. nie jest uzależnione od deklaracji właściciela obiektu czy dokona naprawy obiektu budowlanego, który jest w złym stanie technicznym. Ani z art. 66 ust. 1 p.bud., ani z art. 67 ust. 1 p.bud. nie wynika, że jeśli w toku postępowania administracyjnego, prowadzonego w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 właściciel nie chce naprawić obiektu będącego w złym stanie technicznym, to należy odstąpić od wydania decyzji administracyjnej w tym trybie i w to miejsce wydać decyzję o przymusowej rozbiórce na podstawie art. 67 ust. 1.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, jeśli właściciel obiektu budowlanego nie jest zainteresowany, jak deklaruje, dokonaniem naprawy budynku stodoły i przybudówki, to nie ma przeszkód aby w trybie art. 30b ust. 1-3 p.bud. wystąpił do organu administracji architektoniczno-budowlanej z wnioskiem o wydanie mu decyzji o rozbiórce. Przymusowa rozbiórka określona w art. 67 ust. 1 p.bud. ma charakter wyjątkowy i odbywa się tylko w ściśle określonych okolicznościach, do których nie zalicza się życzenie właściciela, aby organ nadzoru budowlanego nakazał mu dokonanie rozbiórki z pominięciem przedłożenia projektu budowlanego rozbiórki i zatwierdzenia projektu rozbiórki, a także bez ustanowienia kierownika budowy czuwającego nad realizacją rozbiórki. Ponadto, obowiązek z art. 66 ust. 1 p.bud. jest mniej restrykcyjny niż obowiązek z art. 67 ust. 1 tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną G. W. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zawiera usprawiedliwione podstawy.
Analiza zarzutów skargi kasacyjnie prowadzi do wniosku, że spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy słusznie Sąd I instancji, nie podzielił stanowiska orzekających organów nadzoru budowlanego uznając, że w sytuacji gdy właściciel budynku w złym stanie technicznym nie zamierza remontować ani odbudowywać obiektu, prowadzący postępowanie organ nadzoru powinien zakończyć sprawę orzeczeniem rozbiórki, na podstawie art. 67 ust. 1 p.bud., a nie wydawać decyzji na podstawie art.66 ust.1 p.bud.
Według wnoszącego skargę kasacyjną, Sąd pierwszej instancji nie dokonał jakichkolwiek rozważań odnoszących się do zasadności dokonania naprawy budynku stodoły i jej przybudówki, sformułowanych w 13 punktach decyzji PINB oraz skorygowanych w decyzji WWINB. Nie podważył też obiektywnej możliwości usunięcia przez właściciela przedmiotowego obiektu budowlanego stwierdzonych nieprawidłowości w związku ze złym stanem technicznym budynku stodoły i jej przybudówki.
Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że materialnoprawne zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione. Należy zauważyć , że istotne elementy stanu faktycznego, które winny zostać ustalone przez orzekające organy nadzoru budowlanego każdorazowo determinuje norma prawa materialnego, mająca w sprawie zastosowanie. W ocenianym przypadku organy nadzoru budowlanego w wyniku dokonanych oględzin budynku stodoły wraz z przybudówką położonej w P. na działce nr ew.[...] niewadliwie ustaliły, że stan techniczny spornego obiektu nie jest odpowiedni. Ta okoliczność wynika z przeprowadzonej [...] marca 2022r. kontroli tego obiektu, w trakcie której szczegółowo opisano stan techniczny budynku Istotne jest również to, że przed przeprowadzeniem tej kontroli organ pierwszej instancji zwracał się kilka razy do skarżącego o złożenie wyjaśnień, co do niewłaściwego stanu technicznego budynku stodoły i o podjętych działaniach naprawczych. Skarżący pismem z [...] grudnia 2021r. poinformował, że w budynku została wymieniona część dachówki oraz część łat. Niewątpliwie oględziny budynku przeprowadzone przez PINB wykazały, że obiekt ten jest w nieodpowiedniego stanie technicznym, mimo podjętych przez skarżącego, jak sam oświadczył, czynności naprawczych. W tych okolicznościach, trafnie organy nadzoru budowlanego uznały, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 66 ust. pkt 1 i 3 1 p.bud. Przesłankami wydania - w oparciu przepis art.66 ust.1 p.bud.– nakazu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym jest ustalenie, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia.
W orzecznictwie podkreśla się, że celem decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.bud., mającej charakter naprawczy, jest doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. Decyzja taka ma charakter związany, co oznacza, że w sytuacji wystąpienia przesłanki w nim określonej, organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz także zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Przepis art. 67 ust. 1 p.bud. stanowi natomiast, że jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nakaz rozbiórki wydany na podstawie przytoczonego przepisu wydawany jest wtedy, gdy spełnione są dwie przesłanki: po pierwsze występuje obiektywna niemożność przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia budynku; po drugie gdy właściciel nie ma zamiaru doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z prawem (wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 782/16, opub. w Lex nr 2426728; wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 515/08, opub. w Lex nr 558403).
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że przedmiotowy budynek może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi (art. 66 ust. 1 pkt 1 p.bud.). Nie jest też kwestionowane, że budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym (art. 66 ust. 1 pkt 3). Organy nadzoru budowlanego uznały, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości jest technicznie możliwe. Co prawda skarżący podkreśla, że dokonanie remontu budynku jest nieopłacalne i zamierza dokonać jego rozbiórki, to należy wyjaśnić, że ocena stanu technicznego obiektu budowlanego ,na gruncie prowadzonego w trybie art.66 i 67 p.bud. postępowania, należy do organu nadzoru budowlanego. Przesłanką wydania decyzji nakazującej rozbiórkę jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego niemożności remontu, odbudowy lub wykończenia z przyczyn technicznych nie zaś z jakichkolwiek innych przyczyn w tym np. z powodu nieopłacalności remontu. Ani skarżący, ani Sąd pierwszej instancji nie podważyli stanowiska orzekających w sprawie organów nadzoru budowlanego, co do obiektywnej możliwości usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Skarżący nie przedstawił w tym zakresie żadnego dowodu, który skutecznie zakwestionowałby poczynione w tej sprawie ustalenia organów nadzoru budowlanego, ograniczając się do stwierdzenia, że z uwagi na nieopłacalność remontu nosi się z zamiarem rozbiórki budynku, co też akcentował Sąd pierwszej instancji uchylając decyzje obu organów.
Odnosząc się do tej kwestii, zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowanym na podstawie art. 67 p.bud. nie ma pełnej jednolitości. W części orzeczeń przyjmuje się, że przesłankami rozbiórki niezamieszkanego i nienadającego się do remontu obiektu budowlanego są przede wszystkim okoliczności obiektywne: bardzo zły stan techniczny obiektu (patrz np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 415/21, LEX nr 3150410). W innych orzeczeniach podkreśla się jednak, że w przypadku stwierdzenia złego stanu technicznego obiektu budowlanego niezbędne jest wzięcie pod uwagę, czy właściciel nieruchomości bądź jej zarządca ma zamiar odbudowy lub remontu obiektu budowlanego (wyrok NSA z 8 .04.2009r. II OSK 515/08,wyrok WSA w Krakowie z 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 407/21, LEX nr 3216781 lub wyrok WSA w Białymstoku z 6 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 293/21, LEX nr 318496 ). W rozpatrywanej sprawie wskazana rozbieżność w orzecznictwie nie ma w gruncie rzeczy istotnego znaczenia, gdyż stan techniczny przedmiotowego budynku uzasadnia podjęcie decyzji na podstawie art.66 ust.1 p.bud. Nie ulega oczywiście wątpliwości, że to właściciel, a nie organ decyduje o przeznaczeniu, czy użytkowaniu konkretnego obiektu budowlanego. Wobec tego nic nie stoi na przeszkodzie, aby właściciel niezainteresowany przywróceniem obiektu do stanu odpowiedniego, niezagrażającego życiu i zdrowiu ludzi wystąpił do organu administracji architektoniczno-budowlanej o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę.
Z powyższych względów podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 67 ust. 1 p.bud. zasługiwały na uwzględnienie.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to przepis ten określa granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji. O naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo, mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku, nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Takiej sytuacji w tej sprawie nie ma. Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie organów w zakresie stanu technicznego stodoły konstrukcji drewniano-murowanej wraz z przybudówką konstrukcji mieszanej murowano-prefabrykowanej, położonego na nieruchomości w Perzycach, na działce nr [...]. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w nierozpoznaniu istoty sprawy wyrażającym się w braku oceny prawnej ustalenia przez organy nieprawidłowości technicznych budynku i zasadności ich usunięcia. Należy więc wyjaśnić, że ocena tego typu wadliwości mogłaby nastąpić jedynie w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., a w skardze kasacyjnej takiego zarzutu nie sformułowano. Zarzut naruszenia art.134 § 1 p.p.s.a. jest więc nieuzasadniony.
Jak wyżej stwierdzono, w skardze kasacyjnej trafnie zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 67 ust. 1 p.bud. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Naruszenie powyższe, przy dostatecznym wyjaśnieniu istoty sprawy, stanowiło podstawę do zastosowania przez Naczelny Sąd Administracyjny art. 188 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.182 § 2 p.p.s.a.