II OSK 1486/17Naruszenie przepisów postępowania przy naliczaniu grzywny
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 marca 2017 r., który uchylił postanowienie organu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Skarżący organ zarzucił sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzut dotyczył uznania przez WSA, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, ustalając powierzchnię zabudowy podlegającego rozbiórce budynku i sięgając pomocniczo do Polskiej Normy PN-ISO 9836, naruszył przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w sposób istotny wpływający na wynik sprawy. Spór sprowadzał się do dopuszczalności stosowania wspomnianej normy przy obliczaniu powierzchni zabudowy, która stanowiła podstawę do wymierzenia grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną w jej granicach, podkreślił zasadę praworządności i legalności działania organów władzy publicznej. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wysokość grzywny w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku jest iloczynem powierzchni zabudowy i 1/5 ceny 1 m kw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego. Sąd zauważył, że dokładna powierzchnia zabudowy wynosiła 115,9452 m kw., jednak organy administracji, stosując Polską Normę PN-ISO 9836, zaokrągliły wartość powierzchni zabudowy do 115,95 m kw., co skutkowało wyższą grzywną. NSA podkreślił, że Polskie Normy nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego i ich stosowanie jest dobrowolne, chyba że przepis ustawy lub rozporządzenia bezpośrednio odsyła do ich stosowania. Ponieważ art. 121 § 5 u.p.e.a. nie odsyła do regulacji wynikającej z Polskiej Normy, NSA zgodził się z sądem I instancji, że odwołanie się do niej skutkowało pogorszeniem sytuacji prawnej skarżącej poprzez orzekanie na jej niekorzyść bez podstawy prawnej. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną i zasądził od organu na rzecz E. M. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNiedopuszczalność stosowania Polskich Norm jako podstawy do nakładania obowiązków lub wymierzania sankcji, jeśli nie ma ku temu wyraźnego odesłania w przepisach prawa powszechnie obowiązującego.
Dotyczy spraw związanych z postępowaniem egzekucyjnym w administracji, w szczególności ustalania wysokości grzywny w celu przymuszenia przy obowiązku rozbiórki.
Zagadnienia prawne (1)
Czy stosowanie Polskiej Normy PN-ISO 9836 do obliczenia powierzchni zabudowy budynku, przy ustalaniu wysokości grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki, jest zgodne z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stosowanie Polskiej Normy PN-ISO 9836 przy obliczaniu powierzchni zabudowy, która stanowi podstawę do wymierzenia grzywny w celu przymuszenia, jest niezgodne z prawem, jeśli ustawa lub rozporządzenie nie odsyła wprost do jej stosowania.
Uzasadnienie
Polska Norma PN-ISO 9836 nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, a jej stosowanie jest dobrowolne. Przepis art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, określający sposób obliczania grzywny w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki, nie odsyła do tej normy. Odwołanie się do niej przez organ administracji skutkowało orzekaniem na niekorzyść strony bez podstawy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 119 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten określa sposób obliczania grzywny w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki, ale nie odsyła do Polskiej Normy PN-ISO 9836. Stosowanie tej normy przy obliczaniu powierzchni zabudowy w celu ustalenia wysokości grzywny było niedopuszczalne i skutkowało orzekaniem na niekorzyść strony bez podstawy prawnej.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o normalizacji art. 5 § 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosowanie Polskiej Normy PN-ISO 9836 do obliczenia powierzchni zabudowy budynku przy ustalaniu grzywny w celu przymuszenia było niezgodne z prawem, ponieważ norma ta nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego i nie ma podstawy prawnej do jej stosowania w tym kontekście.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 5 u.p.e.a. poprzez uznanie, że sięgnięcie do Polskiej Normy PN-ISO 9836 przy obliczaniu powierzchni zabudowy miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Polskie Normy same w sobie nie są źródłami prawa powszechnie obowiązującego. • Powoływanie się na te normy jest zasadne tylko wówczas gdy przepis ustawy bądź rozporządzenia bezpośrednio odwołuje się do wymogu ich stosowania. • Odwołanie się do niej w sprawie niniejszej skutkowało pogorszeniem sytuacji prawnej skarżącej, gdyż zakres nałożonego obowiązku jest większy niż wynikający z treści regulacji ustawowej. • Podwyższenie wymiaru grzywny przez organy nadzoru budowlanego było w tej sytuacji orzekaniem na niekorzyść strony bez podstawy prawnej.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność stosowania Polskich Norm jako podstawy do nakładania obowiązków lub wymierzania sankcji, jeśli nie ma ku temu wyraźnego odesłania w przepisach prawa powszechnie obowiązującego."
Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z postępowaniem egzekucyjnym w administracji, w szczególności ustalania wysokości grzywny w celu przymuszenia przy obowiązku rozbiórki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest ścisłe przestrzeganie prawa przez organy administracji i jak ważne jest rozróżnienie między normami technicznymi a źródłami prawa. Pokazuje też, że nawet pozornie drobne kwestie techniczne mogą mieć istotne konsekwencje prawne i finansowe dla obywateli.
“Czy Polska Norma może być podstawą do nałożenia grzywny? NSA odpowiada: tylko jeśli prawo tak stanowi!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.