Orzeczenie · 2024-03-05

II OSK 1483/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-03-05
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzenneplanowanie przestrzennedostęp do drogi publicznejuzbrojenie terenudobry sąsiadbudownictwo mieszkanioweNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę inwestora na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Sąd pierwszej instancji uznał, że inwestycja nie spełnia warunków z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na brak dobrego sąsiedztwa (otoczenie to zabudowa przemysłowa i usługowa, a jedyny budynek mieszkalny na działce inwestycyjnej jest przeznaczony do rozbiórki), brak dostępu do drogi publicznej oraz brak wystarczającego uzbrojenia terenu. NSA, analizując skargę kasacyjną, stwierdził, że kwestia legalności istniejącego budynku mieszkalnego jest irrelewantna, gdyż jest on przeznaczony do rozbiórki. Sąd uznał za wadliwe stanowisko WSA dotyczące uzbrojenia terenu, wskazując, że możliwe jest zastosowanie alternatywnych rozwiązań, takich jak indywidualne ujęcie wody czy przydomowa oczyszczalnia ścieków. NSA zgodził się również z zarzutem naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. w zakresie dostępu do drogi publicznej, interpretując pojęcie dostępu szerzej, jako funkcjonalne zapewnienie komunikacji, a niekoniecznie posiadanie tytułu prawnego do dróg wewnętrznych. Mimo tych ustaleń, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że brak jest podstaw do uchylenia wyroku, ponieważ brak spełnienia jednej przesłanki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. jest wystarczający do odmowy ustalenia warunków zabudowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących warunków zabudowy, w szczególności zasady dobrego sąsiedztwa, dostępu do drogi publicznej oraz uzbrojenia terenu, a także znaczenie budynków przeznaczonych do rozbiórki.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, ale przedstawione interpretacje przepisów mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy budynek przeznaczony do rozbiórki może być podstawą do analizy urbanistycznej w kontekście zasady dobrego sąsiedztwa przy ustalaniu warunków zabudowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, budynki przeznaczone do rozbiórki nie mogą być brane pod uwagę w analizie urbanistycznej w świetle art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że budynek przeznaczony do rozbiórki nie stanowi elementu stanu zagospodarowania i nie może być podstawą do określenia wymagań dla nowej zabudowy, niezależnie od tego, czy powstał legalnie, czy w warunkach samowoli budowlanej.

Czy brak możliwości przyłączenia do miejskiej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej wyklucza możliwość ustalenia warunków zabudowy, jeśli istnieją alternatywne rozwiązania (np. indywidualne ujęcie wody, przydomowa oczyszczalnia ścieków)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak możliwości przyłączenia do sieci nie wyklucza ustalenia warunków zabudowy, jeśli istnieją techniczne możliwości zastosowania alternatywnych rozwiązań, takich jak indywidualne ujęcie wody czy przydomowa oczyszczalnia ścieków, zgodnie z § 26 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepis art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. nie ogranicza uzbrojenia terenu wyłącznie do przyłączenia do sieci, ale obejmuje również alternatywne rozwiązania, o ile są technicznie możliwe i zapewniają prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych.

Jak należy interpretować pojęcie 'dostępu do drogi publicznej' na etapie ustalania warunków zabudowy, w szczególności w kontekście dostępu przez drogi wewnętrzne i konieczności posiadania tytułu prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Dostęp do drogi publicznej należy rozumieć funkcjonalnie, jako zapewnienie możliwości obsługi komunikacyjnej. Na etapie ustalania warunków zabudowy nie jest wymagane posiadanie tytułu prawnego do dróg wewnętrznych ani zgoda zarządcy drogi, a jedynie możliwość wykorzystania tych dróg do skomunikowania terenu inwestycji z drogą publiczną.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu, a kwestie tytułu prawnego i zgód są badane na etapie pozwolenia na budowę. Kluczowe jest funkcjonalne zapewnienie dostępu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (16)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymaga, aby co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Nie można brać pod uwagę budynków przeznaczonych do rozbiórki.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymaga zapewnienia dostępu do drogi publicznej, rozumianego jako bezpośredni dostęp lub dostęp przez drogę wewnętrzną lub służebność drogową. Na etapie WZ wystarczający jest dostęp funkcjonalny, nie wymaga się tytułu prawnego do dróg wewnętrznych.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymaga, aby istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu było wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Obejmuje to nie tylko przyłączenie do sieci, ale także alternatywne rozwiązania, jak indywidualne ujęcie wody czy przydomowa oczyszczalnia ścieków, o ile istnieją możliwości techniczne.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 61 § ust. 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wykonanie uzbrojenia terenu musi zostać zagwarantowane w drodze umowy między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 14

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definiuje dostęp do drogi publicznej jako bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej.

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, ale z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Enumeratywnie wymienia przesłanki nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 81a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, stosowana w postępowaniach nakładających obowiązki lub ograniczających uprawnienia.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3

Określa sposób wyznaczenia obszaru analizowanego i przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 26 § ust. 3

Dopuszcza wykorzystanie działki budowlanej pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi w razie braku warunków przyłączenia sieci kanalizacyjnej, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody oraz zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków.

p.b. art. 7 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do wydania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

budynki przeznaczone do rozbiórki nie mogą być brane pod uwagę w analizie urbanistycznej • brak możliwości przyłączenia do sieci nie wyklucza ustalenia warunków zabudowy, jeśli istnieją alternatywne rozwiązania • dostęp do drogi publicznej należy rozumieć funkcjonalnie, nie wymaga posiadania tytułu prawnego do dróg wewnętrznych na etapie WZ

Skład orzekający

Anna Szymańska

sprawozdawca

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

przewodniczący

Tomasz Zbrojewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków zabudowy, w szczególności zasady dobrego sąsiedztwa, dostępu do drogi publicznej oraz uzbrojenia terenu, a także znaczenie budynków przeznaczonych do rozbiórki."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, ale przedstawione interpretacje przepisów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych dla inwestorów kwestii warunków zabudowy, a NSA prezentuje ważne dla praktyki interpretacje przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej i uzbrojenia terenu, które mogą być zaskakujące dla niektórych.

Warunki zabudowy: NSA wyjaśnia, co z dostępem do drogi i uzbrojeniem, gdy brakuje przyłączy?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst