II OSK 1482/22

II OSK 1482/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Szymańska
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1916/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-02-03
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2013 poz 1232
art. 122
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.
Dz.U. 2015 poz 1422
§ 314
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 290
art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1916/21 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lipca 2021 r. znak: DOA.7110.112.2021.MML w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek M.Z. i M.Z.1 o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1916/21 oddalił skargę P. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 lipca 2021 r. znak: DOA.7110.112.2021.MML w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 14 stycznia 2021 r. P. S.A. z siedzibą w K. (dalej: "Spółka") wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 13 maja 2016 r. nr DAR-UA-IIl.843.2016, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M.Z.1 pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego wraz z instalacjami zewnętrznymi: elektryczną, wodociągową ze studnią i kanalizacji sanitarnej ze szczelnym zbiornikiem na ścieki na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], na działce o nr ewid. [...] w obrębie [...] (dalej: "decyzja Prezydenta"). We wniosku Spółka wskazała, że jest ona właścicielem linii elektroenergetycznej 220 kV relacji [...], która przebiega nad nieruchomością o nr ewid. [...] (obręb [...]) w. Budynki wybudowane na tej działce na podstawie decyzji Prezydenta zostały zaprojektowane w sposób niezapewniający odpowiedniej odległości od przechodzącej nad nieruchomością ww. linii elektroenergetycznej. Powoduje to przekroczenie maksymalnej dopuszczalnej wielkości natężenia pola elektromagnetycznego na nieruchomości. W ocenie Spółki z tego względu decyzja Prezydenta została wydana z rażącym naruszeniem wskazanych we wniosku przepisów prawa.
Wojewoda Łódzki (dalej: "Wojewoda") decyzją z 8 kwietnia 2021 r. nr 120/2021 odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") decyzją z 12 lipca 2021 r. znak: DOA.7110.112.2021.MML utrzymał w mocy decyzję Wojewody.
Po przedstawieniu zasad postępowania nieważnościowego GINB odwołał się do art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 – wg. stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji; dalej: "Prawo budowlane") i stwierdził, że inwestor złożył wymagane oświadczenie i decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 16 grudnia 2015 r. nr DAR-UA-X.1879.2015 o warunkach zabudowy. Dalej organ przytoczył art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i stwierdził, że decyzja nie narusza rażąco ustaleń decyzji o warunkach zabudowy. GINB nie stwierdził również naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 – wg. stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji; dalej: "r.w.t." lub "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"): § 12 ust. 1 pkt 1 i 2, § 13, § 57 oraz § 60 ust. 2, § 271 i nast. Ponadto projekt budowlany sporządziły osoby uprawnione, które złożyły oświadczenie o zgodności projektu z przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
Odnośnie do zarzutu naruszenia § 314 r.w.t. – zgodnie z którym budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych – GINB wskazał, że z projektu zagospodarowania terenu nie wynika, aby inwestycja realizowana była w ww. strefie. Co więcej, z projektu zagospodarowania terenu nie wynika, aby w pobliżu działki inwestycyjnej przebiegała linia elektroenergetyczna 220 kV. W przedmiotowej sprawie projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na mapie poświadczonej za zgodność z oryginałem przyjętym do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 4 marca 2016 r., ponadto zawiera on wszystkie elementy, o których mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Na podstawie załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy także nie można jednoznacznie stwierdzić, czy nad działką bądź w jej pobliżu przebiega linia elektroenergetyczna.
Odnosząc się następnie do raportu z badań natężenia pola elektromagnetycznego w środowisku organ zauważył, że wartość natężenia promieniowania elektromagnetycznego jest większa od dopuszczalnego dla obszaru zabudowy mieszkaniowej tylko w okolicach budynku gospodarczego. Przepis § 314 r.w.t. dotyczy zaś budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, do których budynek gospodarczy nie zalicza się.
Ponadto GINB powołał art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199 ze zm.; dalej: "u.p.z.p.") wskazując, że zgodnie z art. 55 w zw. z art. 64 u.p.z.p decyzja warunkach zabudowy wiąże organ wydający pozwolenie na budowę. Organ nie mógł zatem kwestionować ustalonego decyzją z 16 grudnia 2015 r. przeznaczenia działki.
Odnosząc się natomiast do zarzutu niezachowania wymogów Polskiej Normy PN-E-05100-1 z 1998 r. w zakresie odległości budynków od przewodów linii GINB wyjaśnił, że w dacie wydania decyzji Polskie Normy nie były przepisami obowiązującymi. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz.U. z 2015 r., poz. 1483 – na 13 maja 2016 r.; dalej: "u.o.n.") Polska Norma była normą krajową, przyjętą w drodze konsensu i zatwierdzoną przez krajową jednostkę normalizacyjną. Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o normalizacji stosowanie Polskich Norm było dobrowolne. Organy architektoniczno-budowlane nie były zatem zobowiązane do oceny inwestycji w zakresie zgodności z Polskimi Normami.
Finalnie organ uznał, że decyzja nie jest obarczona żadną z pozostałych wad z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "k.p.a.").
Skargę na powyższą decyzję złożyła spółka P. S.A., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącej, decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 13 maja 2016 r. nie jest obarczona wadami, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., w tym wadą rażącego naruszenia prawa.
Sąd przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych: § 11 ust. 1 i 2 pkt 1, § 314, § 4 pkt 1 i 2, § 5 pkt 1 oraz § 3 pkt 8. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy "Raportu z badań natężenia pola elektromagnetycznego w środowisku w otoczeniu napowietrznej linii elekromagnetycznej 220kV relacji [...] w przęśle [...] obejmującym obszar zabudowy mieszkaniowej na działce nr ew. [...] usytuowanej w Ł. przy ul. [...]" (załączonego do wniosku o stwierdzenie nieważności) wartość natężenia promieniowania elektromagnetycznego na działce inwestycyjnej jest większa od dopuszczalnych poziomów 1 kV/m tylko w okolicy budynku gospodarczego, a wartość natężenia pola magnetycznego na całym obszarze pomiarowym jest mniejsza od dopuszczalnych poziomów 60 A/m.
Tym samym Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia, i to w stopniu rażącym, "art. 35 ust. 1 pkt 1 pkt 1 lit. b" [sic] Prawa budowlanego przez organ architektoniczno-budowlany.
Zdaniem Sądu, na powyższe stanowisko nie mogła mieć również wpływu argumentacja przedstawiona na poparcie zarzutów naruszenia art. 122 ust. 1 p.o.ś. w zw. z § 2 pkt 1-2 i załącznikiem nr 1 do rozporządzenia z 2003 r. w zw. z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego skarżąca upatrywała w błędnej wykładni ww. przepisów poprzez przyjęcie, że terenami przeznaczonymi pod zabudowę mieszkaniową są jedynie tereny z budynkami z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Sama skarżąca wskazała bowiem na konieczność dokonania wykładni ww. przepisów, zawartych w kilku aktach prawnych, z uwagi na brak ustawowej definicji pojęcia "terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową" i opowiadając się jednocześnie przeciwko zawężającej jego wykładni. Sąd podkreślił, że błędna wykładnia czy wadliwe zastosowanie przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji nie mogą być kwalifikowane jako przesłanka nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego również co do tego, że od 1 stycznia 2003 r. stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, bowiem nie stanowią one źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Nawet gdyby Polska Norma została powołana w przepisie prawa, nie zmienia to jej dobrowolnego statusu, chyba że ustawodawca wprost ten status zmieni poprzez wyraźne wskazanie tego w przepisach ustawowych. Z tego względu niezasadne okazały się zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności odnoszące się do niezachowania wymogów Polskiej Normy PN-E-05100-1 z 1998 r. – nawet wyłącznie w zakresie, co podkreślała skarżąca, obowiązku ich uwzględnienia przy badaniu zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej jako źródła wiedzy technicznej.
Sąd nie stwierdził jednocześnie, aby w toku przeprowadzonego postępowania doszło do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ ma wynik sprawy.
Sąd podkreślił, że wynikające z art. 55 w zw. z art. 64 u.p.z.p. związanie organu architektoniczno-budowlanego, oprócz obowiązku sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach, oznacza przede wszystkim zakaz postępowania wbrew wymogom z decyzji tej wynikającym. Skoro zatem decyzja o warunkach zabudowy stanowi potwierdzenie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z ww. przepisami prawa, to jej ustalenia nie mogą być przedmiotem kontroli organu architektoniczno-budowlanego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. c Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie wobec nie dokonania ustaleń w zakresie zgodności decyzji Prezydenta z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy (tj. decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 16 grudnia 2015 r. nr DAR-UA-X.1879.2015 ) i przepisami ochrony środowiska;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego w zw. z art. 5 ust. 3 u.o.n. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dobrowolne stosowanie Polskim Norm wyklucza możliwość uwzględnienia ich, przy badaniu przez organ zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, jako źródła wiedzy technicznej, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia, iż nie naruszono ww. przepisów i nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 122 ust. 1 p.o.ś. w zw. z § 2 pkt 1-2 i załącznikiem nr 1 do rozporządzenia z 2003 r. w zw. z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w s prawie ewidencji gruntów i budynków (dalej:
"rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków") i załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu przestrzennego (dalej: "rozporządzenie w sprawie wymaganego zakresu projektu m.p.z.p.") poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że terenami przeznaczonymi pod zabudowę mieszkaniową, których dotyczą ograniczenia w zakresie zabudowy w związku z przekroczeniem dopuszczalnych poziomów oddziaływania pól elektromagnetycznych, są jedynie tereny z budynkami z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia, iż nie naruszono ww. przepisów i nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd naruszenia przez GINB przepisów prawa materialnego określonych w pkt. 1 ppkt 1-3 powyżej, czego konsekwencją było oddalenie skargi zamiast uchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy została ona wydana z naruszeniem tych przepisów,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7. art. 8 oraz z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, pomimo że została ona wydana z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., polegającym na niezebraniu i niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez przyjęcie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 k.p.a. i odpowiada wynikającej z art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania, a w konsekwencji oddalenie skargi zamiast jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy została ona wydana z naruszeniem powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wobec nieustosunkowanie się przez GINB do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu,
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i b, art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowanego w zw. z art. 5 ust. 3 u.o.n., art. 122 ust. 1 p.o.ś. w zw. z § 2 pkt 1-2 i załącznikiem nr 1 do rozporządzenia z 2003 r. w zw. z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i załącznikiem nr 1 do rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu m.p.z.p. poprzez uznanie iż nie doszło do rażącego naruszenia prawa w związku z wydaniem decyzji Prezydenta, a w konsekwencji oddalenie skargi oraz nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że decyzja ta została wydana na skutek błędnego ustalenia przez organ, iż nie doszło do rażącego naruszenia prawa wskutek wydania przez Prezydenta decyzji, pomimo nie dokonania przez Prezydenta wymaganego przepisami art. 35 ust. 1 lit. a i lit. b Prawa budowlanego sprawdzenia zgodności projektu z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz wymaganiami ochrony środowiska, a w konsekwencji zatwierdzenie projektu budowlanego pomimo jego niezgodności z przywołanymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej i dopuszczenie przedmiotową decyzją możliwości realizacji objętej nią inwestycji budowlanej na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową, na którym doszło do przekroczenia dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, co skutkowało z ryzykiem zagrożenia zdrowia lub życia ludzi i powodowało brak możliwości zaakceptowania tej decyzji jako aktu wydanego przez organy państwowe w praworządnym państwie.
5) art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez zbyt ogólnikowe odniesienie się w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku do zarzutów skargi oraz niedoniesienie się przez Sąd w treści tego uzasadnienia do wszystkich zarzutów w podniesionych w złożonej przez skarżącą skardze.
W oparciu o powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji;
2. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie;
3. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie;
4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania M.Z.1 i M.Z., zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej. W toku rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 4 marca 2025 r. pełnomocnik wniósł dodatkowo o zasądzenie na rzecz M.Z. i M.Z.1 zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak stanowi art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał najdalej idący zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zgodnie z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08; CBOSA). Treść uzasadnienia powinna bowiem umożliwić zarówno stronom
postępowania, jak i – w razie kontroli instancyjnej – Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano jego oceny oraz zawarto rozważania dotyczące charakteru przedmiotowej sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta udzielającej pozwolenia na budowę. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku niewątpliwie pozwala na prześledzenie toku rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i poznanie motywów, jakimi kierował się podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji GINB, odmawiającej stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta.
Sąd Wojewódzki ocenił stanowisko skarżącej nie mając przy tym bezwzględnego obowiązku odnoszenia się osobno do każdego z argumentów skargi, mających, w ocenie strony, świadczyć o zasadności stawianych zarzutów (por. wyrok NSA z 5 lipca 2013 r., II FSK 2204/11; CBOSA). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyroki NSA: z 24 czerwca 2004 r., FSK 2633/04, z 12 czerwca 2014 r., I OSK 2721/13; CBOSA).
Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości, że Sąd Wojewódzki odniósł się do wszystkich spornych kwestii podniesionych w skardze, przede wszystkim do kwestii przekroczenia dopuszczalnej wartości natężenia promieniowania elektromagnetycznego na terenie działki nr ewid. [...] i możliwości zakwalifikowania niedostrzeżenia tej okoliczności przez Prezydenta przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę jako naruszenia konkretnych przepisów prawa, a w dalszej kolejności – zakwalifikowania ewentualnego naruszenia prawa jako rażącego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Autor skargi kasacyjnej w ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia art. 141 § 4 k.p.a. zarzucił Sądowi pierwszej instancji brak odniesienia się do sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy, w ramach tego zarzutu skargi do Sądu Wojewódzkiego skarżąca podniosła, że GINB nie ustosunkował się do podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia: art. 35 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.
Zauważyć należy, że skarżąca w toku tak postępowania administracyjnego, jak i sądowego, próbowała wywieść, że decyzja Prezydenta o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem m.in. przepisów Prawa budowlanego: art. 35 ust. 1 pkt 1 – z powodu niezgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz wymaganiami ochrony środowiska; art. 35 ust. 1 pkt 2 – z powodu niezgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; art. 35 ust. 1 pkt 3 – z powodu braku uzgodnienia z gestorem sieci zasad usunięcia kolizji z przebiegającą linią elektroenergetyczną. Każdorazowo źródłem wykazywanej niezgodności z przepisami była zasadniczo ta sama okoliczność, tj. przekroczenie dopuszczalnej wartości natężenia promieniowania elektromagnetycznego na terenie działki inwestycyjnej, której zabudowę umożliwiła decyzja Prezydenta. Co istotne, GINB zbadał decyzję Prezydenta pod kątem kwalifikowanej wady rażącego naruszenia prawa wielotorowo, odnosząc się do wszystkich kwestii wymienionych w art. 35 ust. 1 pkt 1-3 Prawa budowlanego podlegających badaniu przez organ architektoniczno-budowlany. W takim też zakresie decyzja została skontrolowana przez Sąd pierwszej instancji. Okoliczność, że w treści decyzji czy uzasadnieniu wyroku nie wskazano wprost na przepisy art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, nie uzasadnia zarzutów niezbadania sprawy w tym zakresie. Skutkiem powyższego argumentacja przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji, pomijająca wprawdzie zarzut naruszenia przez GINB art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., nie stanowi takiego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które miałoby wpływ na ocenę prawidłowości kontrolowanego rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku, ograniczające się do kwestii istotnych z punktu widzenia przedmiotu zaskarżonego rozstrzygnięcia, jest czytelne i sprawia, że wyrok, wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnej, poddaje się kontroli instancyjnej.
Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej przypomnieć wypada, że zaskarżona decyzja GINB została wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań – postępowaniu nieważnościowym. Prawidłowo Sąd Wojewódzki przypomniał specyfikę tego postępowania oraz podkreślił, że postępowanie
nieważnościowe nie może być traktowane jako "trzecia instancja" – nie ma tu miejsca na merytoryczną ocenę sprawy załatwionej decyzją ostateczną. Jego celem jest wyłącznie wyjaśnienie, czy kontrolowana w tym postępowaniu decyzja nie jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., których ewentualne zaistnienie musiałoby prowadzić do stwierdzenia nieważność takiego rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, nie stwierdzając wystąpienia żadnej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności kwalifikowanej wady rażącego naruszenia prawa. Przypomnieć w tym miejscu należy, że o rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, tj. skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z 27.10.2015 r., II OSK 397/14; CBOSA). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Brak któregoś z wymienionych powyżej elementów wyklucza możliwość uznania, że doszło do wydania decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem prawa (wyroki NSA z 12.10.2022 r., II OSK 1475/21; z 9.08.2016 r., II OSK 2868/14; z 2.03.2011 r., II OSK 2226/10; CBOSA).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały spełnione przywołane wyżej warunki stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z 13 maja 2016 r. jako obarczonej kwalifikowaną wadą rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo zatem przyjął, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wbrew temu, co twierdzi skarżąca kasacyjnie, nie można przyjąć, aby przedmiotowa decyzja Prezydenta została wydana z naruszeniem – i to rażącym – art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zakresie zgodności: po pierwsze – z
ustaleniami decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 16 grudnia 2015 r. ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, a po drugie – z przepisami ochrony środowiska. Zarzut sformułowany w pkt 1 ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej nie jest usprawiedliwiony.
Odnośnie do kwestii zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowczo podkreślić należy, że decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 16 grudnia 2015 r. o warunkach zabudowy nie wprowadza żadnych ograniczeń związanych z sąsiedztwem przewodów linii elektroenergetycznej. GINB w zaskarżonej decyzji ocenił, że również na podstawie analizy znajdującego się w aktach sprawy załącznika graficznego do ww. decyzji nie można jednoznacznie stwierdzić, czy nad działką inwestycyjną bądź w jej pobliżu przebiega linia elektroenergetyczna. Wnikliwa analiza ww. załącznika mapowego do decyzji o warunkach zabudowy każe przyznać rację skarżącej kasacyjnie co do tego, że na mapie istotnie oznaczono słup oraz kierunki schodzących od niego przewodów (symbol graficzny w centralnej części mapy – pod pieczęcią Urzędu Miasta Łodzi). Z takiej treści przedmiotowej mapy skarżąca kasacyjnie wyprowadza jednak zbyt daleko idące wnioski. Z samego tylko faktu sąsiedztwa słupa linii napowietrznej ujawnionego na mapie nie można wywodzić, że na terenie działki inwestycyjnej dochodzi do przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektroenergetycznych. Istniejąca linia elektroenergetyczna nie została uwidoczniona na mapie na tyle precyzyjnie, aby można było ustalić jej dokładny przebieg. Co więcej, nie można nawet stwierdzić na podstawie powyższej mapy, czy przedmiotowa linia przebiega przez działkę inwestycyjną – a w żadnym wypadku nie można było stwierdzić "kolizji" z projektowanymi budynkami. Żadną miarą nie można przyjąć, że samo umieszczenie na mapie stanowiącej załącznik do decyzji o warunkach zabudowy symbolu graficznego słupa linii napowietrznej wywiera ten skutek w stosunku do treści decyzji, że wprowadza dodatkowe warunki czy ograniczenia w zabudowie sąsiedniego terenu – niewyartykułowane w sposób jednoznaczny w tej decyzji. Powyższa okoliczność nie może tym samym przesądzać o jakiejkolwiek wadliwości udzielonego pozwolenia na budowę. Prawidłowo przy tym zaakcentował Sąd pierwszej instancji wagę związania organu architektoniczno-budowanego ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Dokonane tą decyzją potwierdzenie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami prawa nie może być przedmiotem kontroli organu architektoniczno-budowlanego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na
budowę, a tym bardziej w postępowaniu mającym za przedmiot stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Ocena zaś, czy wydana dla przedmiotowej inwestycji decyzja o warunkach zabudowy powinna zawierać dodatkowe warunki czy zastrzeżenia odnoszące się do kwestii sąsiedztwa z linią elektroenergetyczną, wykracza poza przedmiot niniejszej sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do przyjęcia, że w okolicznościach niniejszej sprawy na etapie wydawania pozwolenia na budowę w ramach sprawdzenia zgodności z przepisami ochrony środowiska, tj. na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, należało badać kwestię zgodności projektowanej zabudowy z przepisami określającymi dopuszczalne poziomy pola elektromagnetycznego. Konieczność przeprowadzenia kontroli projektu budowanego w zakresie oddziaływania na środowisko na podstawie wskazywanego przez skarżącą kasacyjnie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego należy odnosić do odziaływania, jakie wywoływać może projektowana inwestycja, czyli budynek mieszkalny jednorodzinny i budynek gospodarczy wraz z instalacjami. Oczywistym jest, że w niniejszej sprawie to nie objęta pozwoleniem na budowę inwestycja, ale przebiegająca w sąsiedztwie działki inwestycyjnej linia elektroenergetyczna 220 kV jest źródłem emisji pola elektromagnetycznego. Nie można tym samym przyjąć, by w okolicznościach niniejszej sprawy obowiązkiem organu wydającego pozwolenie na budowę było sprawdzenie zgodności projektu budowanego z art. 122 p.o.ś. oraz przepisami wydanego w oparciu o zawartą tam delegację ustawową rozporządzenia z 2003 r. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przez Prezydenta wymienionych przepisów, a zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na ich naruszenie są niezasadne.
Prawidłowa ocena spornej kwestii ewentualnego zlokalizowania inwestycji w obszarze, gdzie ma miejsce przekroczenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych, powinna się mieścić w granicach określonych art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowanego, tj. w ramach zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi, a konkretnie § 11 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz § 314 r.w.t. To właśnie ww. przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych Sąd Wojewódzki trafnie przywołał jako przepisy stanowiące wzorzec kontroli w odniesieniu do opisanej wyżej kwestii.
Sąd mianowicie wyjaśnił, że z § 314 rozporządzenia wynika, że zakaz budowy w strefach, w których przekroczone są dopuszczalne poziomy oddziaływania pola
elektromagnetycznego, określone w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem takich pól, dotyczy wyłącznie budynków, w których znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi. Do takich budynków, stosownie do przepisów § 11 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, § 4 pkt 1 i 2, § 5 pkt 1 oraz § 3 pkt 8 r.w.t., nie zalicza się budynku gospodarczego, jaki został zrealizowany na podstawie decyzji Prezydenta. Wedle przedłożonego przez Spółkę raportu wartość natężenia promieniowania elektromagnetycznego na działce inwestycyjnej jest większa od dopuszczalnych poziomów 1 kV/m tylko w okolicy budynku gospodarczego, a wartość natężenia pola magnetycznego na całym obszarze pomiarowym jest mniejsza od dopuszczalnych poziomów 60 A/m. Oceny Sądu pierwszej instancji odnośnie do wykładni tych przepisów rozporządzenia nie podważono jednak w skardze kasacyjnej stosownymi zarzutami. Tym samym skarżąca kasacyjnie nie wykazała, że przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydent naruszył, i to w stopniu rażącym, art. 35 ust. 1 pkt 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Wyjaśnić należy, że zupełnie inny jest cel oraz przedmiot regulacji zawartej w § 314 r.w.t. a art. 122 ust. 1 p.o.ś. oraz § 2 pkt 1-2 i załącznika nr 1 do rozporządzenia z 2003 r. Celem rozporządzenia wydanego na podstawie delegacji ustawowej z art. 122 p.o.ś. jest przede wszystkim zapewnienie ochrony zdrowia publicznego przez określenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku dla określonych tam terenów. Bezpośrednim adresatem powyższych norm są podmioty odpowiedzialne za budowę i działanie obiektów będących źródłem pola elektromagnetycznego. Z kolei § 314 r.w.t. odnosi się do lokalizowania obiektów – budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi w taki sposób, by budynki te nie znajdowały się na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego. Naczelny Sąd Administracyjny dopuszcza oczywiście możliwość takiego odczytywania pojęcia "terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową", którym posługuje się art. 122 ust. 1 p.o.ś. oraz § 2 pkt 1-2 i załącznik nr 1 do rozporządzenia z 2003 r., jak przedstawiony przez skarżącą kasacyjnie, mianowicie że odnosi się ono do terenu całej działki, która uzyskała takie przeznaczenie w decyzji o warunkach zabudowy. Obszerny wywód skargi kasacyjnej co do tej kwestii pomija natomiast okoliczność, że przepis § 314 r.w.t. posługuje się zupełnie innym pojęciem – zakazuje wznoszenia budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie "na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową", w których występuje przekroczenie
dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych", ale "na obszarach stref", w których występuje takie przekroczenie. Pojęcia te, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie są i nie muszą być zbieżne. Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłową wykładnię przepisu § 314 r.w.t. przyjętą przez GINB, zgodnie z którą obszarem strefy (w której występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego określonego przepisach odrębnych), do której odnosi się zakaz wnoszenia budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, jest część działki zajęta pod ten budynek, a nie teren całej działki przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową – nawet jeżeli na terenie tej działki, w innym miejscu, występuje takie przekroczenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się natomiast, że w sposób rażący może zostać naruszony tylko taki przepis, którego wykładnia nie budzi wątpliwości. A zatem w sytuacji, gdy analiza przepisu prowadzi do wielu możliwych jego interpretacji, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że przepis taki został rażąco naruszony tylko z tego powodu, że organ administracji dokonał jednej z wielu możliwych wykładni, której nie podziela wnioskodawca, nawet jeśli wykładnia ta następnie zostanie uznana za nietrafną.
Z tych względów bezzasadny okazał się również zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do kwestii wadliwej, zdaniem skarżącej kasacyjnie, wykładni art. 122 ust. 1 p.o.ś. oraz § 2 pkt 1-2 i załącznika nr 1 do rozporządzenia z 2003 r. (zarzuty z pkt 1 ppkt 3 petitum skargi kasacyjnej). W toku kontrolowanego postępowania, mającego za przedmiot stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, nie było podstaw do przeprowadzania skomplikowanego procesu wykładni wskazywanych przez Spółkę ww. przepisów, skoro nie znajdywały one zastosowania przy wydaniu kontrolowanej w tym postępowaniu nieważnościowym decyzji o pozwoleniu na budowę.
Prawidłowe jest również stanowisko organów obu instancji, trafnie zaaprobowane przez Sąd Wojewódzki, że w dacie wydania decyzji Prezydenta brak było podstaw prawnych do badania przez organ architektoniczno-budowlany zachowania wymogów Polskiej Normy PN-E-05100-1 z 1998 r. – nawet wyłącznie w postulowanym przez Spółkę zakresie ich uwzględnienia przy badaniu zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej jako źródła wiedzy technicznej.
W aktualnym dla tej sprawy stanie prawnym obwiązującym na datę wydania decyzji Prezydenta, wobec uchylenia przepisu art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego, który uprawniał organ do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5 Prawa budowlanego, brak jest podstawy prawnej dla dokonywania przez organ administracji oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego w zakresie wykraczającym poza zagadnienia związane z zagospodarowaniem działki lub terenu, a zawarte w projekcie architektoniczno-budowlanym. W wyniku zmiany art. 35 Prawa budowlanego przez art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r., do Prawa budowlanego wprowadzono zasadę odpowiedzialności za projekt budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. W ramach postępowania wyjaśniającego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego organ administracji publicznej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania terenu (działki) z przepisami materialnego prawa administracyjnego oraz przepisami techniczno-budowlanymi wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 Prawa budowlanego. Ustawodawca przyjął jako zasadę, że organ administracji architektoniczno-budowlanej posiada szczegółowo określone kompetencje kontrolne, które nie obejmują badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego pod kątem zgodności z warunkami technicznymi przyjętych w nim rozwiązań projektowych i możliwości technicznych ich wykonania. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA: z 18.03.2025 r., II OSK 442/24; z 19.11.2024 r., II OSK 333/22; z 11.05.2023 r., II OSK 1631/20; z 3.02.2017 r., II OSK 1323/15; CBOSA).
Prawidłowo Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, w ślad za organami, że Polskie Normy nie należą do systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, co wynika wprost z art. 87 Konstytucji RP. Z powyższą regulacją konstytucyjną koresponduje art. 5 ustawy z dnia 12 kwietnia 2002 r. o normalizacji, zgodnie z którym Polska Norma jest normą krajową, przyjętą w drodze konsensusu i zatwierdzoną przez krajową jednostkę normalizacyjną, powszechnie dostępną, oznaczoną – na zasadzie wyłączności – symbolem PN (ust. 1), lecz stosowaną dobrowolne (ust. 3). Powołanie się na Polską Normę w przepisie prawnym nie zmienia jej dobrowolnego statusu, chyba że ustawodawca świadomie chce ten status zmienić. To jednak możliwe jest tylko przez wyraźne wskazanie tego w postanowieniach innej ustawy, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.
Reasumując, z uwagi na fakt, że Polskie Normy nie miały charakteru powszechnie obowiązujących przepisów prawa, Prezydent wydając decyzję z 13 maja 2016 r. nie tylko nie był zobowiązany, ale wręcz nie miał prawa oceniać projektowanej inwestycji z punktu widzenia jej zgodności z Polskimi Normami. Tym samym w żadnym wypadku nie można było zarzucić temu organowi, że oceny takiej nie przeprowadził, bądź też że przeprowadził ją wadliwie. Z całą pewnością do oceny takiej nie uprawniał go wskazywany przez skarżąca kasacyjnie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zarzut naruszenia m.in. wskazanego przepisu sformułowany w pkt 1 ppkt 2 petitum skargi kasacyjnej jest bezzasadny.
W tym stanie rzeczy, w konsekwencji przedstawionej wyżej oceny prawnej, należało stwierdzić, że także zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane w pkt 2 ppkt 1-4 petitum skargi kasacyjnej nie znajdują uzasadnienia. W tej grupie autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie m.in. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który w istocie ma charakter przepisu prawa materialnego, a nie procesowego. Nie zmienia to jednak oceny, że przepis ten nie został w sprawie naruszony.
Raz jeszcze podkreślić należy, że w aktach sprawy, którymi dysponował Prezydent wydając decyzję z 13 maja 2016 r. o pozwoleniu na budowę, brak jest jakiejkolwiek wzmianki, iż nad działką inwestycyjną o nr ewid. [...] przebiega linia elektroenergetyczna. Ponadto w aktach sprawy znajduje się również oświadczenie projektanta o zgodności projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Mając na uwadze powyższe organy obu instancji orzekające w sprawie stwierdzenia nieważności w żadnym wypadku nie mogłyby przyjąć bezsprzecznie, iż Prezydent Miasta Łodzi miał wiedzę o jednoznacznym przebiegu linii elektroenergetycznej przez ww. działkę. Jak najbardziej uzasadnionym byłoby wręcz przyjęcie, że organ taką wiedzą nie dysponował. W tej sytuacji stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nie było dopuszczalne. Tym samym nie można uznać, że Sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił zaskarżoną decyzję w zakresie naruszenia wskazywanych przez skarżącą kasacyjnie przepisów w zw. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wobec stwierdzenia, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, skargę kasacyjną należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji.
Sąd oddalił wniosek M.Z. i M.Z.1 o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulują zwrot kosztów postępowania jedynie pomiędzy skarżącym i organem administracji oraz skarżącym kasacyjnie i organem lub skarżącym. Brak jest w ustawie podstawy do zwrotu takich kosztów na rzecz uczestników postępowania, a w takiej roli M.Z. i M.Z.1 występowali w niniejszej sprawie.