II OSK 1476/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T. R. od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę zewnętrznych schodów dobudowanych do balkonu. Organy nadzoru budowlanego uznały, że schody te stanowiły samowolę budowlaną, nie spełniały wymogów technicznych i wykonano je bez wymaganych zgód, w tym zgody konserwatora zabytków ze względu na położenie nieruchomości w strefie ochrony konserwatorskiej. Dodatkowo, organ uznał, że inwestorka nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów, uznając skargę kasacyjną za zasadną. Sąd kasacyjny stwierdził, że organy dokonały nieprawidłowej oceny materiału dowodowego. W szczególności, NSA uznał, że istniała zgoda współwłaścicieli na realizację schodów, co potwierdza umowa o podział do korzystania z nieruchomości z 2016 r. oraz szkic do niej dołączony. Sąd podkreślił, że istotne jest prawo do dysponowania nieruchomością w dacie realizacji schodów, a nie późniejsza zgoda lub jej brak. Ponadto, NSA uznał, że stwierdzone odstępstwa od warunków technicznych schodów (liczba stopni, wysokość stopnia, wysokość balustrady) nie mogą być uznane za istotne w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, zwłaszcza biorąc pod uwagę specyfikę schodów jako połączenia lokalu z ogrodem. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzje organów, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie umów o podział do korzystania, ocena istotności odstępstw od warunków technicznych budowlanych, znaczenie zgody współwłaścicieli w kontekście samowoli budowlanej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem do dysponowania nieruchomością i oceną istotności naruszeń przepisów technicznych w kontekście istniejących schodów zewnętrznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy samowolnie dobudowane schody zewnętrzne do balkonu, nie spełniające wymogów technicznych i wykonane bez wymaganych zgód, podlegają nakazowi rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie zawsze, jeśli odstępstwa od warunków technicznych nie są istotne, a istniała zgoda współwłaścicieli na ich realizację w dacie budowy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy błędnie oceniły materiał dowodowy, nie uwzględniając zgody współwłaścicieli na istnienie schodów w dacie ich budowy. Ponadto, stwierdzone odstępstwa od warunków technicznych nie były istotne w kontekście specyfiki schodów.
Czy umowa o podział do korzystania z nieruchomości (quoad usum) może stanowić podstawę do uznania posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli z jej treści i załączników wynika zgoda współwłaścicieli na istnienie konkretnych elementów budowlanych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że umowa o podział do korzystania z nieruchomości z 2016 r. wraz ze szkicem do niej dołączonym, potwierdzała zgodę współwłaścicieli na istnienie schodów prowadzących z balkonu do ogrodu.
Czy naruszenie przepisów technicznych dotyczących schodów zewnętrznych (liczba stopni, wysokość stopnia, wysokość balustrady) zawsze stanowi istotne naruszenie Prawa budowlanego uzasadniające nakaz rozbiórki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli odstępstwa nie są istotne w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, biorąc pod uwagę specyfikę obiektu.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że w przypadku schodów stanowiących połączenie lokalu z ogrodem, stwierdzone odstępstwa od wymogów technicznych nie były istotne.
Przepisy (15)
Główne
u.p.b. art. 51 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego w przypadku samowoli budowlanej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku i decyzji organów przez NSA.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej i uchylenie wyroku.
Pomocnicze
u.p.b. art. 51 § 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Stosowanie przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 do robót wykonanych w sposób określony w art. 50 ust. 1.
u.p.b. art. 50 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określenie istotnych odstępstw od warunków technicznych.
u.p.b. art. 29 § 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymóg zgłoszenia i pozwolenia konserwatora zabytków dla robót na obszarze wpisanym do rejestru zabytków.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów na podstawie całokształtu materiału.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
rozp. warunki techniczne art. 69 § 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Liczba stopni w jednym biegu schodów zewnętrznych nie powinna wynosić więcej niż 10.
rozp. warunki techniczne art. 68 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Maksymalna wysokość stopni w budynku mieszkalnym jednorodzinnym powinna wynosić 0,19 m.
rozp. warunki techniczne art. 298 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Schody powinny być zaopatrzone w balustrady o wysokości min. 0,9 m.
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie zgody współwłaścicieli na realizację schodów w dacie ich budowy, potwierdzone umową o podział do korzystania i szkicem. • Stwierdzone odstępstwa od warunków technicznych schodów nie są istotne w rozumieniu Prawa budowlanego. • Organy nieprawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy.
Odrzucone argumenty
Schody wykonano samowolnie, bez wymaganych zgód. • Schody nie spełniają wymogów technicznych określonych w rozporządzeniu. • Brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Godne uwagi sformułowania
Organy dokonały nieprawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. • Twierdzenie o braku posiadania przez inwestora w dacie realizacji schodów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie znajduje oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. • Zawarcie powyższej umowy świadczy zatem niewątpliwie, że ówcześni współwłaściciele nieruchomości wyrażali zgodę na istnienie schodów prowadzących od lokalu nr [...] (pierwsze piętro) do ogrodu. • Stwierdzone odstępstwa od warunków określonych w ww. rozporządzeniu nie mogą być uznane za odstępstwa istotne w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.
Skład orzekający
Anna Szymańska
sędzia del. WSA
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Zbrojewski
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie umów o podział do korzystania, ocena istotności odstępstw od warunków technicznych budowlanych, znaczenie zgody współwłaścicieli w kontekście samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem do dysponowania nieruchomością i oceną istotności naruszeń przepisów technicznych w kontekście istniejących schodów zewnętrznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów przez organy i sądy, zwłaszcza w kontekście zgód współwłaścicieli i oceny istotności naruszeń przepisów budowlanych. Pokazuje też, że nawet pozornie oczywiste samowole budowlane mogą być legalizowane, jeśli spełnione są pewne warunki.
“Czy stare schody na własnym podwórku mogą być powodem do rozbiórki? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.