II OSK 1475/20

II OSK 1475/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2020-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Kr 462/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2019-11-05
II OSK 1476/20 - Wyrok NSA z 2023-04-26
II SA/Kr 967/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2019-11-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 145 par. 1 pkt 4, art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 462/19 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowionego w sprawie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w [...] kwotę 640 (sześćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 462/19, oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowionego w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], ustalił dla [...] sp. z o.o. w [...] warunki zabudowy zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo-handlową, garażem podziemnym na działce nr [...] obr. [...] w [...] przy ul. [...] oraz przebudowa zjazdu z działki nr [...], budowa chodnika na części działki nr [...] oraz budowa infrastruktury technicznej na działkach [...]". Decyzja ta stała się ostateczna.
Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją złożyła Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w [...]. Jako podstawę wznowienia postępowania Wspólnota wskazała art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Podała, że nie uczestniczyła w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, gdyż nie została o nim zawiadomiona, chociaż przysługiwał jej status strony.
Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...], umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją. Organ I instancji uznał bowiem, że wnioskodawca nie dysponuje interesem prawnym w tej sprawie. Podał m.in., że o interesie prawnym (przymiocie strony) decydują okoliczności związane z rodzajem, rozmiarem oraz stopniem i zakresem oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie. Prezydent Miasta [...] przedstawił parametry budowy objętej warunkami zabudowy wskazując, że jest to budynek mieszkalny z nieuciążliwymi usługami. Analiza zaś wpływu planowanej budowy na nieruchomości sąsiednie wskazała, że oddziaływanie to dotyczyć będzie wyłącznie działek o numerach [...]. Brak było więc podstaw do przyjęcia, że zamierzenie inwestycyjne oddziałuje na działkę wnioskodawcy tj. działkę nr [...].
Odwołanie od opisanej wyżej decyzji wniosła Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W całości podzieliło stanowisko i wnioski organu I instancji. Podało, że wpływ planowanej inwestycji na sferę uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości sąsiednich dotyczy jedynie działek nr [...]. Brak było więc podstaw do przyjęcia, że objęte decyzją o warunkach zabudowy zamierzenie inwestycyjne oddziałuje na działkę odwołującej się Wspólnoty Mieszkaniowej.
Skargę na opisaną wyżej decyzję wniosła Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu strona skarżąca zakwestionowała brak przyjęcia przez organy administracji, że nie dysponuje interesem prawnym w tej sprawie. Zwróciła uwagę, że nieruchomość skarżącej znajduje się na terenie zwartej zabudowy miejskiej. Już z tego powodu trudno podzielić pogląd, że budowa 7 piętrowego budynku nie będzie w żaden sposób oddziaływać na budynki znajdujące się po drugiej stronie ulicy, a odległe o kilkanaście metrów. Wskazano na negatywną opinię o inwestycji wydaną przez radę dzielnicy. Wspólnota akcentowała, że w związku z realizacją inwestycji ograniczone zostanie prawo własności w ten sposób, że zmniejszona zostanie dostępność miejsc postojowych, a nadto, że zwiększy się natężenie ruchu samochodowego. Zwiększy się także zacienienie budynku, zasłonięty zostanie dotychczasowy widok. W wyniku realizacji inwestycji zaburzeniu ulegnie cyrkulacja powietrza, a także nastąpi "paraliż komunikacyjny". Skarga podkreślała, że działkę inwestora i strony skarżącej dzieli jedynie ulica (działka drogowa), a takie usytuowanie powinno przemawiać za interesem prawnym strony skarżącej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], w odpowiedzi na skargę, domagało się jej oddalania, podtrzymując stanowisko dotychczas wyrażone w sprawie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za niezasadną. W ocenie tego sądu, zasadnie przyjęły orzekające organy administracji, że Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w [...] nie przysługiwał przymiot strony postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...]) o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo-handlową, garażem podziemnym na działce nr [...] obr. [...] w [...], przy ul. [...]. Sąd Wojewódzki podzielił poglądy wyrażane dotychczas w judykaturze, że stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy mogą być także właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich względem inwestycji, przy czym sąsiedztwo to nie musi być bezpośrednie. Decydujące są tu bowiem okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem, stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania planowanej inwestycji na otoczenie. W zależności od rodzaju inwestycji ocenie podlega między innymi to, czy planowana tam działalność będzie mogła powodować oddziaływanie nie tylko na nieruchomości sąsiednie, lecz również na nieruchomości położone dalej, niegraniczące z terenem inwestycji. Należy zatem zwrócić uwagę zarówno na odległość zamierzonej inwestycji od granicy z działką, na której znajduje się budynek skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej oraz na rodzaj i charakter planowanej inwestycji. Z akt sprawy wynika, że objęta decyzją o warunkach zabudowy inwestycja nie sąsiaduje bezpośrednio z działką nr [...], na której znajduje się budynek skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Działka strony skarżącej jest oddzielona od terenu inwestycji działką stanowiącą drogę publiczną (drogą gminną). Odległość między tymi działkami wynosi, w najwęższym miejscu, około 17,5 m. Nadto, inwestycja objęta sporną decyzją o warunkach zabudowy obejmuje budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z częścią handlowo-usługową. Nie jest to zatem taki rodzaj inwestycji, który ze swej istoty generuje jakieś szczególne oddziaływanie na tereny (nieruchomości) sąsiednie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zarówno rodzaj tej inwestycji (wielomieszkaniowa z usługami) jak i jej parametry (w tym wysokość) nawiązują do rodzaju i charakteru zabudowy znajdującej się w sąsiedztwie, w tym do budynku w którym funkcjonuje skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa. Jak wynika z załącznika nr [...] do decyzji o warunkach zabudowy, na obszarze analizowanym występuje intensywna zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna w formie kamienic. Oprócz funkcji mieszkalnej, występują usługi w parterach budynków jak i wyodrębnionych obiektach (budynki biurowe, szkoły, zespół przychodni) oraz w licznych kioskach i pawilonach handlowych na placu targowym (k. 302). Okoliczności te dają podstawę do przyjęcia, że ulica oddzielająca działkę strony skarżącej i teren inwestora - jest ulicą, przez którą odbywa się ciągły ruch samochodowy. Zatem zarzut skargi, że w wyniku realizacji inwestycji nastąpi wzrost ruchu samochodowego i związany z tym hałas – nie stanowi w ocenie Sądu meriti samoistnej i wystarczającej podstawy do uznania, że skarżąca dysponuje interesem prawnym w sprawie, uzasadniającym przyznanie jej statusu strony. Pewien wzrost ruchu samochodowego stanowi bowiem wynik realizacji każdej inwestycji budowlanej, gdyż każda tego rodzaju inwestycja musi mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Samo więc zwiększenie się natężenia tego ruchu nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do przyznania statusu strony postępowania podmiotom niesąsiadującym z terenem inwestycji. Strona skarżąca nie przedstawiła przy tym żadnych konkretnych okoliczności i danych dotyczących tego, w jakim zakresie dopuszczalne normy, czy to w zakresie generowanego ruchu samochodowego, czy też związanego z tym hałasu będą przekroczone w wyniku realizacji inwestycji. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego zarzut strony skarżącej bazuje jedynie na potencjalnym zagrożeniu jej interesu, podczas gdy jedną z cech interesu prawnego jest jego "realność". Nadto, zarzut ten nie wskazuje w ogóle na możliwość zakłócenia korzystania z nieruchomości strony skarżącej. Potencjalne (hipotetyczne) bowiem zwiększenie ruchu samochodowego, czy też kwestia parkowania samochodów wzdłuż drogi publicznej, nie ma bowiem żadnego wpływu na działkę skarżących nr [...]. Kwestia parkowania dotyczyć może bowiem drogi i ewentualnie jej pobocza. Ten zaś teren nie stanowi ani własności skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej, ani też właścicieli lokali tworzących tę Wspólnotę. Sąd pierwszej instancji zwrócił również uwagę, że stosownie do pkt 4e załącznika nr 1 do kwestionowanej decyzji o warunkach zabudowy, w gestii inwestora leży zapewnienie miejsc postojowych dla samochodów, stosownie do przeznaczenia i sposobu zabudowy, wg przyjętych w decyzji wskaźników. Zatem nawet ten, hipotetycznie określony i analizowany obecnie zarzut, odnoszący się wyłącznie do interesu faktycznego, a nie prawnego, uznać należało za nietrafny, skoro kwestia realizacji miejsc parkingowych leżeć będzie po stronie inwestora.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie może być również uznany za skuteczny zarzut oparty na naruszeniu art. 144 k.c., gdyż ochrona przewidziana w tym przepisie dotyczy wyłącznie zjawisk już występujących.
Za nieusprawiedliwione Sąd Wojewódzki uznał także zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W ocenie tego Sądu, okoliczności faktyczne sprawy zostały ustalone właściwie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, a jego ocena nie nosi znamion dowolności. Nakazywało to Sądowi Wojewódzkiemu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", skargę oddalić.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości zarzuciła naruszenie art. 174 pkt. 2 w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 4 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a. w zw. z art. 144 K.c. i art. 6 ust. 2 pkt. 2 u.p.z.p. poprzez oddalenie skargi na skutek przyjęcia, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, co skutkowało odpadnięciem podstawy do wznowienia postępowania.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o zobowiązanie organu do zwrotu rzecz strony skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Złożono również oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy.
W ocenie autora skargi kasacyjnej funkcją przepisu art. 144 K.c. jest zapewnienie ochrony właścicielowi przed immisjami przekraczającymi przeciętną miarę. Podkreśla się przy tym, że aby ta ochrona była realna, właściciel musi mieć prawo udziału w każdym postępowaniu, którego przedmiotem badania jest rozgraniczenie pomiędzy immisjami dopuszczalnymi a niedopuszczalnymi. Tylko mając status strony postępowania ma bowiem wpływ na prawidłowe ustalenie tych okoliczności, w szczególności badanie, czy oddziaływanie nie przekracza przeciętnej miary. Należy zatem przyjąć, że art. 144 K.c. stwarza materialną podstawę do uznania za stronę każdego właściciela nieruchomości, na która inwestycją oddziałuje (zakłóca korzystanie z niej). Ustalanie, czy oddziaływanie takie przekracza przeciętna miarę (czy immisja jest niedopuszczalna) winno mieć miejsce w postępowaniu, prowadzonym przy udziale tegoż właściciela jako strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do przepisu art. 183 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie ziściły się za to warunki odstępstwa od zasady jawności i bezpośredniości postępowania, bowiem strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 P.p.s.a.).
Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów wskazać należy, że we wstępnej fazie postępowania regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub art. 145a K.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 K.p.a. Tylko, gdy z zawartych we wniosku twierdzeń wynika w sposób niewymagający jakikolwiek wyjaśnień oraz badań, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia z uwagi na to, że wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). W przeciwnym wypadku organ musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 K.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Stwierdzenie, w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej. Odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 K.p.a. może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty, bo z twierdzeń strony będącej wnioskodawcą można wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Powodem tym nie może być jednak brak podstaw do wznowienia postępowania z przyczyn np. wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w sytuacji, gdy zaistnienie, bądź brak spełnienia tego wymogu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdyż prowadziłoby to do oceny podstaw wznowienia przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu. Tak, więc wyraźnie trzeba podkreślić, że jeśli istnieją wątpliwości, co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to wydanie decyzji powinno być poprzedzone postanowieniem, o jakim mowa w art. 149 § 1 K.p.a., a to z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia, a więc realizacji dyspozycji art. 149 § 2 k.p.a. Przedstawiona wykładnia przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego jest bezspornie przyjmowana w orzecznictwie i doktrynie. Tytułem przykładu należy tu wskazać na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1332/09, z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt 1286/09, z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1747/07, z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 1981/06, z dnia 9 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1331/06, a także wyroki z dnia 13 listopada 1987 r. sygn. akt I SA 1326/86, ONSA 1987, nr 2, poz. 80, z dnia 20 czerwca 1991 r. sygn. akt OSK 487/91,ONSA nr 2, poz. 50, z dnia 14 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA 2397/08 (niepubl.), z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1716/06 (niepubl.) oraz poglądy doktryny zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie II, Zakamycze 2005, s. 882).
W okolicznościach niniejsze sprawy organy administracyjnie błędnie powiązały brak przymiotu strony z sytuacją, w której podmiot wnioskujący o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o warunkach zabudowy nie jest jego stroną, z uwagi na to, że nie jest właścicielem działki sąsiedniej, czyli bezpośrednio graniczącej z działką objętą planowaną inwestycją. Stanowisko to równie nieprawidłowo podzielił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji. Zaaprobowanie takiego poglądu, jak wskazany powyżej prowadziłoby do swoistego automatyzmu w określeniu interesu prawnego pozostałych, prócz inwestora podmiotów, uprawnionych do wzięcia udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Akceptacja takiego stanowiska oznaczałoby nadmierne uproszczenie, nieuwzględniające w ogóle tego, czym ten interes prawny jest i uniemożliwiałaby w efekcie udział w postępowaniu podmiotowi, którego sfery indywidualnych praw i obowiązków, wynikającej z konkretnego przepisu prawa dotyczy.
Z tych też przyczyn w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany został pogląd zgodnie, z którym stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich (por. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 września 1995 r. sygn. akt VI SA 13/95, ONSA z 1995 r., z. 4, poz. 154 oraz z dnia 4 grudnia 1995 r. sygn. akt VI SA 20/95, ONSA z 1996 r., z. 2, poz. 54; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 maja 1999 r. sygn. akt IV SA 858/97, LEX nr 47313; z dnia 7 marca 2000 r. sygn. akt IV SA 364/99, LEX nr 54743; z dnia 23 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1618/04, LEX nr 168098; z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1959/06, niepubl.; z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 206/10, niepubl.), ale również stronami tego postępowania mogą być, w zależności od okoliczności, także właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji.
O interesie prawnym tych osób przesądza, bowiem zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 29 czerwca 2001 r. sygn. akt IV SA 594/99, LEX nr 54166 oraz z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt OSK 394/04, LEX 160631). Rozróżnienie usytuowania nieruchomości ze względu na położenie nieruchomości "sąsiedniej", opisane zostało w doktrynie z opowiedzeniem się za nadaniem pojęciu "sąsiedztwa" ujęcia szerszego, przy czym zawsze "działkę sąsiednią" należy określać dla każdego przypadku oddzielnie (por. Z. Niewiadomski (red.). Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Wyd. 5. Warszawa 2009, s. 494- 498).
Powyższa argumentacja wskazuje na zasadność podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, skoro w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest miejsca na jakikolwiek automatyzm to należy wykluczyć sytuację, w której w sposób ewidentny, niebudzący żadnych wątpliwości można uznać, że wniosek składa podmiot nie będący stroną. Tym samym za niewłaściwe należało uznać wydane przez organ pierwszej instancji postanowienie o umorzeniu postępowania wznowieniowego z uwagi na brak po stronie skarżącej interesu prawnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy, gdyż nieruchomość strony skarżącej nie graniczy bezpośrednio z terenem, na którym przedmiotowa inwestycja jest planowana. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż prawidłowa była podstawa prawna decyzji organu pierwszej instancji, gdyż postępowanie wznowieniowe w przedmiotowej sprawie powinno zostać zakończone decyzją wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Stwierdzenie bowiem w postępowaniu wznowieniowym, iż z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną skutkuje wydaniem właśnie takiej decyzji, a nie decyzji na podstawie art. 105 K.p.a. Takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2509/10, z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt. II OSK 1286/09, z dnia 19 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1406/10 (opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).). Także w doktrynie ten pogląd nie nasuwa wątpliwości: "Wyrazem ustalenia, że podanie wniósł podmiot nie będący stroną, będzie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu braku podstawy do wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a." (M. Jaśkowska i A. Wróbel, Komentarz, op. cit., s. 882).
W konsekwencji powyższych okoliczności, wobec nieprawidłowej kontroli przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz wobec uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, w wyniku czego uznał za zasadne – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. – uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również w związku z art. 135 P.p.s.a. – uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji obowiązany jest zbadać - z uwzględnieniem powyższych uwag - czy skarżąca Wspólnota posiadała interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]. W tym celu organ powinien przeprowadzić postępowanie w zakresie wynikającym z art. 149 § 2 K.p.a. (po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania) i zakończyć je jedną z decyzji określonych w art. 151 K.p.a. Badając interes prawny skarżącej Wspólnoty organ powinien mieć na względzie powyższe rozważania dotyczące posiadania przymiotu strony w postępowaniu o ustaleniu warunków zabudowy również przez właścicieli działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, stronie wnoszącej skargę kasacyjną należy się zwrot poniesionych niezbędnych kosztów postępowania od organu, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę.