Orzeczenie · 2024-12-16

II OSK 1472/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-12-16
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyplan generalny lotniskaprawo lotniczekonstytucjaprawo własnościwolność zabudowyzasada proporcjonalnościogłoszenie prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie dotyczącą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji mieszkaniowej, wskazując na konieczność zbadania wpływu Planu Generalnego Lotniska Chopina. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie uwzględnił faktu zatwierdzenia tego planu, który z dużym prawdopodobieństwem obejmuje teren inwestycji, co mogło skutkować naruszeniem art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 55 ust. 9 Prawa lotniczego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną za zasadną. NSA podkreślił, że wolność zabudowy jest wartością konstytucyjną, a wszelkie jej ograniczenia muszą spełniać standardy konstytucyjne. Sąd uznał, że plan generalny lotniska, jeśli nie został ogłoszony w formie aktu normatywnego, nie może być bezpośrednim źródłem ograniczeń wolności zagospodarowania terenu. Brak ogłoszenia takiego dokumentu czyni go niezgodnym z art. 2, 87 i 88 Konstytucji RP. NSA odmówił zastosowania art. 55 ust. 9 Prawa lotniczego jako sprzecznego z Konstytucją i oddalił skargi, uznając, że zaskarżona decyzja SKO spełnia wymogi prawa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ważność ogłoszenia prawa jako warunku jego stosowania i ograniczeń praw jednostki, w tym prawa własności i wolności zabudowy, w kontekście nieopublikowanych dokumentów administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji planu generalnego lotniska, ale zasady ogólne dotyczące publikacji prawa mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nieogłoszony plan generalny lotniska może stanowić podstawę do ograniczenia wolności zabudowy i zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nieogłoszony plan generalny, będący quasi-aktem prawnym, nie może być bezpośrednim źródłem ograniczeń wolności zagospodarowania terenu i nie może być podstawą do zawieszenia postępowania, gdyż narusza to zasady demokratycznego państwa prawa i prawo własności.

Uzasadnienie

Plan generalny lotniska, jeśli nie jest ogłoszony jako akt normatywny zgodnie z prawem, nie może wiązać jednostek ani ograniczać ich konstytucyjnych praw, w tym prawa własności i wolności zabudowy. Brak publikacji narusza zasady państwa prawnego i jawności prawa.

Czy art. 55 ust. 9 Prawa lotniczego w zw. z art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zakresie w jakim nakazuje zawieszenie postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla terenów objętych planem generalnym lotniska, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten, w zakresie w jakim pozwala na ograniczenie wolności zabudowy na podstawie nieogłoszonego dokumentu, jest niezgodny z art. 2, 87 i 88 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Ograniczenie wolności zabudowy wynikające z nieogłoszonego dokumentu (planu generalnego lotniska) jest niezgodne z zasadami demokratycznego państwa prawa, wymogami publikacji prawa i ochroną prawa własności. Sądy mogą odmówić zastosowania przepisu naruszającego Konstytucję.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. oraz P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.

Przepisy (33)

Główne

upzp art. 62 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nakazuje zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeżeli wniosek dotyczy obszaru, w odniesieniu do którego istnieje obowiązek sporządzenia planu miejscowego.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, w tym wymóg należytego ogłaszania prawa.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia wolności zabudowy muszą spełniać standardy konstytucyjne, w tym test proporcjonalności.

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Źródła prawa powszechnie obowiązującego.

Konstytucja RP art. 88

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek przestrzegania prawa.

u.o.a.n. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Obowiązek ogłoszenia aktu normatywnego w dzienniku urzędowym.

u.o.a.n. art. 4

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Wejście w życie aktów normatywnych po ich ogłoszeniu.

Prawo lotnicze art. 55 § ust. 9

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów objętych planem generalnym lotniska.

Pomocnicze

upzp art. 6 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Kształtowanie treści prawa własności przez normy ustawy planistycznej nie może naruszać zasady proporcjonalności.

upzp art. 61 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Podstawa do ustalenia warunków zabudowy, uwzględniająca wolność zagospodarowania terenu.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

Prawo lotnicze art. 55 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Plan generalny lotniska zawiera regulacje dotyczące dopuszczalnych gabarytów obiektów budowlanych i naturalnych.

Prawo lotnicze art. 55 § ust. 5

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Plan generalny dotyczy lotniska użytku publicznego.

Prawo lotnicze art. 55 § ust. 7

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Konsultacje planu generalnego z gminami.

Prawo lotnicze art. 55 § ust. 8

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Zaopiniowanie i zatwierdzenie planu generalnego.

u.p.z.p. art. 11

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wyłączenie gruntów z produkcji rolnej.

u.o.g.r.l. art. 11

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Wyłączenie gruntów z produkcji rolnej w granicach m.st. Warszawy.

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny, czy okoliczności faktyczne uzasadniają wydanie decyzji.

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

K.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji przez organ odwoławczy.

P.p.s.a. art. 111 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Połączenie skarg do wspólnego rozpoznania.

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 178 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek stosowania Konstytucji przez sądy.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej przez NSA.

P.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

rozporządzenie art. 4 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Wyznaczanie linii zabudowy.

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw art. 65

Zmiany dotyczące obowiązkowego sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

u.l.u. art. 38b

Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych

Potwierdzanie możliwości prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego.

u.o.t.b.h.o.z. art. 4 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady

Obszary Pomników Zagłady i ich stref ochronnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieogłoszony plan generalny lotniska nie może stanowić podstawy do ograniczenia wolności zabudowy i zawieszenia postępowania. • Ograniczenie wolności zabudowy na podstawie nieogłoszonego dokumentu narusza zasady demokratycznego państwa prawa i prawo własności. • Sądy mogą odmówić zastosowania przepisu naruszającego Konstytucję.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie uznał, że plan generalny lotniska obliguje do zawieszenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy. • WSA błędnie zinterpretował art. 55 ust. 9 Prawa lotniczego w zw. z art. 62 ust. 2 upzp.

Godne uwagi sformułowania

nieogłoszonego dokumentu będącego quasi-aktem prawnym jest w sposób oczywisty niegodne z art. 2, art. 87 i art. 88 Konstytucji RP i nie może być akceptowane w demokratycznym państwie prawa. • Brak ogłoszenia tego dokumentu ( odpowiedniej publikacji) wyklucza, aby mógł on być w aktualnym stanie prawnym bezpośrednim źródłem ograniczeń wolności zagospodarowania terenu. • wolność zagospodarowania terenu, którego emanacją jest tzw. wolność zabudowy. • Należyte ogłaszanie prawa jest składową zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji).

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Leszek Kiermaszek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność ogłoszenia prawa jako warunku jego stosowania i ograniczeń praw jednostki, w tym prawa własności i wolności zabudowy, w kontekście nieopublikowanych dokumentów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planu generalnego lotniska, ale zasady ogólne dotyczące publikacji prawa mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad państwa prawa - jawności i publikacji prawa - oraz ich wpływu na prawo własności i wolność zabudowy. Pokazuje, jak nieopublikowany dokument może być uznany za niewiążący przez sąd.

Nieopublikowany plan lotniska nie ograniczy Twojej budowy: NSA stawia na jawność prawa!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst