II OSK 1472/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-11-09
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanazmiana funkcji obiektudecyzja o pozwoleniu na budowęnadzór budowlanystodołaremont kapitalnyfunkcja mieszkalnaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu przywrócenia pierwotnej funkcji stodoły, uznając, że nie można było jej zalegalizować jako obiektu mieszkalnego bez zgody parku narodowego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. i A. W. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nakazywała przywrócenie funkcji gospodarczej stodoły i doprowadzenie jej do stanu zgodnego z projektem remontu kapitalnego, ponieważ w wyniku przeprowadzonych prac zmieniono jej funkcję na mieszkalną, co było niezgodne z pozwoleniem. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. i A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nakazywała skarżącym przywrócenie pierwotnej funkcji gospodarczej stodoły i doprowadzenie jej do stanu zgodnego z projektem remontu kapitalnego. Powodem takiej decyzji było stwierdzenie, że w wyniku przeprowadzonych prac budowlanych zmieniono funkcję stodoły na mieszkalną, co było niezgodne z pierwotnym pozwoleniem i wymagało zgody dyrektora parku narodowego, której nie uzyskano. WSA w Białymstoku oddalił skargę skarżących, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach NSA i WSA, które wskazywały na istotne odstępstwa od projektu. NSA w niniejszym wyroku oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie doszło do naruszeń przepisów proceduralnych ani prawa materialnego. Sąd podkreślił, że legalizacja obiektu o zmienionej funkcji mieszkalnej była niemożliwa bez wymaganych zgód, a decyzja nakazująca przywrócenie stanu zgodnego z prawem była słuszna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ nadzoru budowlanego może nakazać przywrócenie pierwotnej funkcji obiektu, jeśli prace budowlane zostały wykonane niezgodnie z pozwoleniem, a zmiana funkcji uniemożliwia legalizację.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że jeśli w wyniku robót budowlanych nie została zachowana dotychczasowa funkcja obiektu (np. stodoły), a pomieszczenia uzyskały funkcje mieszkalne bez wymaganych zgód (np. parku narodowego), legalizacja takiej zmiany jest niemożliwa. W takiej sytuacji zasadne jest nakazanie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, czyli przywrócenia funkcji przewidzianej w pierwotnym pozwoleniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakaz doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym przywrócenie pierwotnej funkcji.

u.p.b. art. 71 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Podstawa do nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji i orzeka co do istoty sprawy.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wzruszenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu wydanej z naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania sądowego.

u.o.p. art. 14 § 11

Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody

Wymóg uzyskania zgody dyrektora parku narodowego na przeznaczenie obiektu budowlanego na cele mieszkalne.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Granice realizacji uprawnień wynikających z prawa własności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nie doszło do naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., gdyż dokumenty przedstawione na rozprawie były znane skarżącym. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu przed zakończeniem postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest wadliwe i powinno być wzruszone. Legalizacja wykonanych robót budowlanych była niemożliwa z uwagi na niezgodność z pozwoleniem i zmianę funkcji obiektu. Uzasadnienie wyroku WSA odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., a sąd nie miał obowiązku analizować zarzutów nieuzasadnionych lub nieznajdujących potwierdzenia w aktach sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 71 Prawa budowlanego przez niewłaściwe ich zastosowanie. Naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez niezastosowanie, a tym samym błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi wadliwość decyzji polegająca na wydaniu przez organ administracji decyzji odnoszącej się do tego samego zakresu przedmiotowego i podmiotowego. Naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w ten sposób, iż strona skarżąca została pozbawiona możliwości obrony swych praw z uwagi na okoliczność, iż pełnomocnik organu adm. przedłożył na rozprawie dokumenty nieznane stronie skarżącej, do których nie miała możliwości się ustosunkować, w wyniku czego doszło do naruszenia zasady równego traktowania stron, a stwierdzone uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd orzekający w I instancji do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze przez stronę skarżącą, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

nie została zachowana dotychczasowa funkcja stodoły, bowiem istniejące obecnie pomieszczenia w większości mają funkcje mieszkalne legalizacja obiektu nie jest możliwa decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, nie powinna być wydana przed ostatecznym (prawomocnym) zakończeniem postępowania opartego na przepisie art. 51 Prawa budowlanego.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

sprawozdawca

Teresa Kobylecka

członek

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, zmiany funkcji obiektu i kolejności postępowań administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany funkcji stodoły na mieszkalną bez wymaganych zgód.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje samowoli budowlanej i zmiany funkcji obiektu, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje również znaczenie prawidłowej kolejności postępowań administracyjnych.

Samowola budowlana: Dlaczego zmiana funkcji stodoły na mieszkalną zakończyła się porażką w sądzie?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1472/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /sprawozdawca/
Teresa Kobylecka
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Bk 800/05 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2006-05-23
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 71
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędzia NSA Teresa Kobylecka Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. i A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 800/05 w sprawie ze skargi Z. i A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia funkcji gospodarczej obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 23 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 800/05 oddalił skargę Z. i A. małż. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] ([...]), którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nakazano ww. skarżącym:
1) przywrócenie funkcji gospodarczej obiektu, istniejącego na działce nr geod. [...] w C. K. oraz jego doprowadzenie do stanu przewidzianego w projekcie architektoniczno-budowlanym, stanowiącym załącznik do decyzji z dnia [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w S. o pozwoleniu na remont kapitalny stodoły istniejącej na działce nr geod. [...] w C. K.;
2) po wykonaniu ww. obowiązków, dostarczenie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. inwentaryzacji powykonawczej, odzwierciedlającej aktualny stan.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalając skargę na powyższą decyzję w uzasadnieniu wyroku między innymi wskazał na związanie w niniejszej sprawie organu i sądu (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powołanej jako p.p.s.a.) wcześniejszymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2002 r., SA/Bk 808/02 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 maja 2004 r., SA/Bk 1210/03. W powyższych wyrokach Sąd stwierdził, iż inwestorzy w wykonanych faktycznie robotach budowlanych dopuścili się licznych odstępstw w stosunku do zakresu pozwolenia na remont generalny z dnia [...] i wskazał w jakim kierunku organy powinny wyjaśnić sprawę oraz uzupełnić materiał dowodowy. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego szczegółowo wyjaśnił okoliczności sprawy i ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, iż w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych nie została zachowana dotychczasowa funkcja stodoły, bowiem istniejące obecnie pomieszczenia w większości mają funkcje mieszkalne. W tych okolicznościach legalizacja obiektu nie jest możliwa, gdyż na mieszkalne przeznaczenie obiektu budowlanego, stosownie do art. 14 ust. 11 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, była wymagana zgoda dyrektora [...] Parku Narodowego. W konsekwencji zaskarżoną decyzją słusznie uchylono decyzję organu I instancji, która zmierzała do legalizacji wykonanych robót budowlanych i nakazano na podstawie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, doprowadzenie obiektu do warunków określonych w decyzji z dnia [...].
Organ odwoławczy wydając decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania, tak więc zarzut w tym zakresie jest bezzasadny, podobnie jak i zarzut naruszenia art. 64 Konstytucji RP, bowiem zgodnie z art. 140 k.c. uprawnienia wynikające z prawa własności można realizować w granicach określonych przez ustawy.
Z. i A. małż. W. reprezentowani przez pełnomocnika w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku zarzucają naruszenie przepisów:
a) art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przez niewłaściwe ich zastosowanie,
b) art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez niezastosowanie, a tym samym błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi wadliwość decyzji polegająca na wydaniu przez organ administracji decyzji odnoszącej się do tego samego zakresu przedmiotowego i podmiotowego,
c) art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w ten sposób, iż strona skarżąca została pozbawiona możliwości obrony swych praw z uwagi na okoliczność, iż pełnomocnik organu adm. przedłożył na rozprawie dokumenty nieznane stronie skarżącej, do których nie miała możliwości się ustosunkować, w wyniku czego doszło do naruszenia zasady równego traktowania stron, a stwierdzone uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy,
d) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd orzekający w I instancji do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze przez stronę skarżącą, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe podstawy w skardze kasacyjnej wnosi się o:
uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi,
zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosi o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, które by mogły spowodować uchylenie zaskarżonego wyroku. Wyrok ten również nie jest dotknięty nieważnością postępowania, której przesłanki określa § 2 art. 183 p.p.s.a W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., bowiem dokumenty przedstawione na rozprawie przez pełnomocnika organu dotyczyły wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu - stodoły jako obiektu mieszkalno-gospodarczego i były znane skarżącym.
Nieuzasadniony jest też zarzut zamieszczony w pkt b) skargi kasacyjnej, bowiem wydanie zaskarżonej decyzji z dnia [...] w sytuacji kiedy w obrocie prawnym jeszcze pozostaje decyzja z dnia [...] o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, nie stwarza okoliczności opisanych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Ww. decyzje tylko pozornie dotyczą tego samego przedmiotu, jednak zostały wydane w oparciu o różne podstawy prawne. W prawidłowo prowadzonym postępowaniu administracyjnym, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, nie powinna być wydana przed ostatecznym (prawomocnym) zakończeniem postępowania opartego na przepisie art. 51 Prawa budowlanego. W zaistniałej sytuacji, decyzja z dnia [...] o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego powinna być wzruszona na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Trudno się odnieść do zarzutu zamieszczonego w pkt a) skargi kasacyjnej, bowiem w jej uzasadnieniu pełnomocnik skarżących nie wyjaśnia na czym miałoby polegać niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego tam wskazanych. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd wyjaśnia dostatecznie jasno, iż w okolicznościach faktycznych tej sprawy, które są bezsporne, nie jest możliwa legalizacja wykonanych robót budowlanych, gdyż zostały one wykonane niezgodnie z pozwoleniem z dnia [...]. Wobec czego istnieje obowiązek, nałożony zaskarżoną decyzją, doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, co w tym przypadku oznacza przywrócenie funkcji obiektu, jakie miał mieć zgodnie z ww. decyzją o pozwoleniu na remont kapitalny.
Zaskarżony wyrok a w szczególności jego uzasadnienie odpowiada wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie można podzielić poglądu, że Sąd I instancji "nie odniósł się do wszystkich wymienionych w skardze zarzutów". W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się jedynie do zarzutu naruszenia przepisów art. 7, 8 i 16 § 1 k.p.a., jednak te zarzuty zamieszczone w petitum skargi (pismo z 28 lipca 2005 r.) nie zostały również w żaden sposób uzasadnione przez wnoszących skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Samo zaś wskazanie w skardze przepisu, który zdaniem skarżących został naruszony zaskarżoną decyzją, nie daje Sądowi możliwości rozpatrzenia tego zarzutu, gdyż Sąd musiałby domyślać się na czym to naruszenie polega. Poza tym zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co z jednej strony obliguje Sąd do szerszej kontroli (z urzędu) zaskarżonego aktu, niż to zakreślono w skardze, ale z drugiej strony, nie nakłada na Sąd obowiązku analizy przedstawionych zarzutów, jeżeli nie znajdują one potwierdzenia w aktach sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI