II OSK 1468/21

II OSK 1468/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stankowski
Robert Sawuła
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Ol 228/20 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2020-09-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 51 ust 5 w zw. z art. 36a ust 5 w zw. z art. 51 ust  1 pkt3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 września 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 228/20 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 29 września 2020 r., sygn. II SA/Ol 228/20, oddalił skargę J. S. na decyzję Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 22 stycznia 2020 r., znak: P.7721.152.2019 02KL w przedmiocie rozbiórki obiektu.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła J. S., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:
I. naruszenie prawa materialnego, tj.:
- § 4 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 4 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Nr 37 Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Rzeki Wałszy (Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z 2008 r. Nr 71, poz. 1363) poprzez ich błędne zastosowanie przejawiające się brakiem zakwalifikowania spornej nieruchomości jako siedliska lub chociażby rozważenia takiej kwalifikacji;
- art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.), dalej: p.b., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że każde odstępstwo w zakresie lokalizacji inwestycji stanowi "istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno - budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę", o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.;
- art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. poprzez jego błędne zastosowanie ze względu na to, że inwestycja skarżącej nie była obciążona wadami, które mogą być zakwalifikowane jako "istotne odstąpienie" w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt. 3 p.b.,
- art. 36a ust. 5 w zw. art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 5 p.b. poprzez jego niezastosowanie w zakresie interpretacji pojęcia "istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę", którego konsekwencją było przyjęcie, wbrew enumeratywnemu wyliczeniu z art. 36a ust. 5 p.b., że zmiana lokalizacji inwestycji w obrębie działki (bez ustalenia zmiany wymiarów samego budynku) stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę i może skutkować stosowaniem sankcji przewidzianej art. 51 ust. 5 p.b.;
- art. 36a ust. 5 pkt 1 p.b. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że ewentualna zmiana lokalizacji budynku w obrębie tej samej działki odpowiada hipotezie przywoływanego przepisu wyraźnie wskazującego na sytuację "zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany". Zdaniem skarżącej, sytuacji takiej na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie wykazały organy, a Sąd przyjął ją w części prawnej swojego uzasadnienia.
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącej. Powyższe naruszenie dotyczyło następujących okoliczności:
- Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącej i nie dostrzegł, że materiał ten mógłby zostać uzupełniony o wyjaśnienie charakteru inwestycji i możliwości jej ewentualnej kwalifikacji jako "siedliska" wskazanego w § 4 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Nr 37 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Rzeki Wałszy;
- Sąd przyjął w sposób bezkrytyczny i powtórzył ustalenia organu dotyczące lokalizacji inwestycji mimo ich rozbieżności, wskazując w części historycznej uzasadnienia wpierw, że budynek został zlokalizowany w odległości 70 m od rzeki Wałszy oraz "budynek został przybliżony o 30 m do rzeki Wałszy" (drugi akapit uzasadnienia), by następnie wskazać, że dom zlokalizowany został w znacznym przybliżeniu do rzeki Wałszy to jest 66 m, s. 6 uzasadnienia; zdaniem strony, brak konsekwencji co do istotnych ustaleń faktycznych uznany może być za naruszenie norm postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy;
- naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7a §1 i art. 81 a § 1 poprzez zaakceptowanie przez Sąd działań organów administracji przejawiających się niekorzystną dla stroną interpretacją zarówno zgromadzonego materiału dowodowego, jak i mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, w szczególności rozszerzającej wykładni art. 36a ust. 5 pkt 1 p.b.
W oparciu o powołane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania podług norm przepisanych, w tym przyznanie kosztów zastępstwa radcy prawnego, nieopłaconych przez stronę. Strona skarżąca oświadczyła, że zrzeka się rozpatrzenia skargi kasacyjnej na rozprawie (pismo z 24 maja 2021 r.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia zatem w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Mając na uwadze, że rozpoznawana skarga kasacyjna zamierza w zasadniczej swojej części do podważenia kwalifikacji wykonanych robót budowlanych jako zrealizowanych z istotnym odstąpieniem od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę udzielonym mocą decyzji Starosty Braniewskiego z 29 kwietnia 2009 r. nr 59/2009, co wynika z faktu, że w ramach większości podstaw kasacyjnych dotyczących naruszenia prawa materialnego strona skarżąca zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. w zw. z art. 36a ust. 5 p.b., Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznaje przypomnieć, że przedmiotem w postępowaniu przed Sądem I instancji była decyzja o rozbiórce wydana na podstawie art. 51 ust. 5 oraz art. 36 ust. 5 pkt 1 i 5 p.b., kończąca postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 50-51 p.b. w odniesieniu do stanowiącego przedmiot własności skarżącej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zrealizowanego z warunkach istotnego odstąpienia od projektu budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją Starosty Braniewskiego o pozwoleniu na budowę z 29 kwietnia 2009 r.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w związku z uchyleniem przez Starostę Braniewskiego decyzją z 18 września 2019 r. na podstawie art. 36a ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. wskazanej powyżej decyzji tego organu o pozwoleniu na budowę, w stosunku do obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania przed Sądem I instancji przeprowadzono postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 p.b. Przyczyną uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę było uprzednie wydanie decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. – tj. decyzji PINB w Braniewie z 3 czerwca 2019 r. nakazującej skarżącej sporządzenie projektu budowlanego zamiennego. Hipoteza normy zawartej w ostatnio powołanym przepisie obejmuje istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Jak się wskazuje w orzecznictwie, zastosowanie dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. otwiera możliwość weryfikacji zgodności z prawem wykonanej budowy na podstawie dokumentów wymaganych do uzyskania pozwolenia na budowę (wyrok NSA z 13 stycznia 2022 r., II OSK 461/19). Projekt budowlany zamienny, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. ma charakter inwentaryzacji, gdyż stwierdza, co zostało wykonane. Na tej podstawie organ nadzoru budowlanego może ocenić, czy odstępstwa od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego są zgodne z prawem, w szczególności z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym (planem miejscowym albo decyzją o warunkach zabudowy) oraz z innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Sprawdzenie wykonania obowiązku nałożonego decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. następuje na kolejnym etapie postępowania naprawczego, tj. etapie uregulowanym przepisami art. 51 ust. 4 i 5 p.b. Stosownie do art. 51 ust. 4 p.b., po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 5 p.b., który stanowił podstawę prawną zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji organu II instancji, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Co do zasady zatem, decyzja przewidziana w art. 51 ust. 5 p.b. może zostać wydana w stosunku do podmiotu, który nie wykonał obowiązku nałożonego decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. (por. wyroki NSA z 1 września 2022 r. II OSK 2061/19; z 27 kwietnia 2018 r., II OSK 2827/17).
Zdaniem sądu kasacyjnego, opisana powyżej dwuetapowość postępowania naprawczego wpływa na zakres przedmiotowy postępowań kończących każdy z etapów procedury toczącej się przed organem nadzoru budowlanego w sposób prowadzący do konieczności przyjęcia, że w drugim etapie postępowania naprawczego, będąc związanymi uprzednio wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. decyzją ostateczną nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, organy za zadanie mają ustalić wyłącznie to, czy – i w jaki sposób - doszło do wykonania obowiązku określonego decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Pamiętać przy tym należy, że niewykonanie obowiązku wykonania projektu budowlanego zamiennego należy rozumieć szeroko jako obejmujące zarówno stan obiektywnej bierności adresata w wykonaniu decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., jak i stan, w którym nie można było zatwierdzić przedstawionego projektu budowlanego ze względu na jego sprzeczność z przepisami prawa albo też przedstawienie przez adresata tej decyzji rozwiązań, które nie uwzględniały nałożonego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2016 r. II OSK 1375/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w tej sprawie, takie ukształtowanie przez ustawodawcę procedury naprawczej musi skutkować przyjęciem, że kwestie dotyczące dopuszczenia się samowoli budowlanej, w tym kwalifikacja wykonanych robót budowlanych jako zrealizowanych z istotnym bądź nieistotnym odstąpieniem od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę stanowi kwestię ostatecznie rozstrzygniętą na poprzednim etapie postępowania naprawczego, a w związku z tym pozostają poza zakresem rozważań organów na kolejnym etapie postępowania naprawczego, tj. postępowania w ramach którego organy analizują przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 i 5 p.b. Innymi słowy, o odstępstwie i jego zakresie rozstrzyga decyzja wydana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., od której stronie służy środek odwoławczy do Sądu (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2020 r. II OSK 1850/18).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja o nakazie rozbiórki z 22 stycznia 2020r. została wydana na podstawie art. 51 ust. 5 p.b. na bazie ustalenia, że decyzją z 3 czerwca 2019 r. organ nadzoru budowlanego I instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nałożył na skarżącą obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Od decyzji tej skarżąca nie wniosła odwołania, w związku z tym stała się ona ostateczna, a w konsekwencji wiąże w zakresie wynikającym z jej rozstrzygnięcia. Mając na uwadze, że skarżąca nie wykonała obowiązku nałożonego decyzją w z 3 czerwca 2019 r., organ wydał decyzję o nakazie rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 5 p.b., która ma charakter związany (wyrok NSA z 16 lipca 2018 r. II OSK 3043/17).
Niemniej, mając na uwadze kategorię obiektu budowlanego, którego dotyczy kwestionowana w niniejszym postępowaniu decyzja o rozbiórce, Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie za zasadne uznał aby wskazać, że w świetle ustaleń faktycznych dokonanych przez organy nadzoru budowlanego oraz prawidłowo przyjętych następnie za podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku, na gruncie rozpoznawanej sprawy bezsprzecznie istniały podstawy ku temu by uznać, że obejmuje ona przypadek istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez całkowitą zmianę lokalizacji obiektu, co wskazuje na ziszczenie się hipotezy art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., rodząc po stronie organów nadzoru budowlanego obowiązek przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Jak prawidłowo i konsekwentnie podnoszono zarówno w uzasadnieniach decyzji obu instancji, jak i uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, budynek został zrealizowany w całości wbrew założeniom zatwierdzonego decyzją Starosty Braniewskiego z 29 kwietnia 2009 r. projektu budowlanego i wydanej w dniu 9 marca 2009 r. decyzji o warunkach zabudowy, które to rozstrzygnięcia przewidywały jego lokalizację w odległości 100 m od brzegów rzeki Wałszy. Akta sprawy potwierdzają zarazem przyjęte w tej sprawie ustalenie, że będący przedmiotem postępowania budynek został w rzeczywistości zrealizowany w całości poza linią nieprzekraczalnej zabudowy, wskazaną w decyzji o warunkach zabudowy oraz w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Nie może zatem być mowy o jakichkolwiek wątpliwościach co do realizacji inwestycji objętej nakazem rozbiórki w warunkach istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, skoro z akt sprawy jednoznacznie wynika, że sporny budynek, wybudowany w roku 2010 na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 2009 r., został zrealizowany w całkowicie innym miejscu, niż zostało to określone w decyzji o warunkach zabudowy i zatwierdzonym projekcie budowlanym, co zarówno w stanie prawnym obowiązującym w dacie realizacji tych robót (zob. art. 36a ust. 5 pkt 7 p.b. – tj. Dz.U.2010.243.1623), jak dacie wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. (zob. art. 36a ust. 5 pkt 5 p.b. –t.j.Dz.U.2019.1186) niewątpliwie kwalifikowane było jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.
W związku z powyższym stwierdzić zatem należało, że powiązane z omawianą powyżej kwestią zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7a §1 i art. 81 a § 1 w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 1 p.b.) nie dają podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Nie doszło także w tej sprawie do zarzucanego niewłaściwego zastosowania przepisu § 4 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 4 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Nr 37 Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Rzeki Wałszy (Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z 2008 r. Nr 71, poz. 1363.) z uwagi na brak zakwalifikowania spornej nieruchomości jako siedliska, co zdaniem strony uprawniałoby legalizację budynku jako obiektu niezbędnego do prowadzenia gospodarstwa rolnego uzupełniającego istniejącą zabudowę siedliska rolniczego na zasadzie wynikającej z art. 51 ust. 4 pkt 1 p.b. w zw. z § 4 ust. 5 pkt 2 ww. rozporządzenia Nr 37, pomimo tego, że zrealizowany on został z naruszeniem zakazu o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 8 tego zarządzenia, tj. zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie o szerokości 100 m od linii brzegu rzeki Wałczy. Uznać bowiem należało, że z przyczyn szczegółowo opisanych powyżej, jest to kwestia, która mogła podlegać rozważaniu przez organy nadzoru budowlanego na etapie analizy przedłożonego projektu zamiennego, do czego w tym przypadku z przyczyn leżących po stronie skarżącej, która projektu takiego nie przedstawiła, nie doszło. Jeszcze raz wymaga podkreślenia, że projekt budowlany zamienny, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. ma charakter inwentaryzacji i dopiero na jego podstawie organ ocenia, czy może on zostać zatwierdzony ze względu na to, że nie pozostaje w sprzeczności z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę oznacza, że decyzja wydana na podstawie przepisu art. 51 ust. 4 p.b. powinna zakresem swojego rozstrzygnięcia obejmować całość zamierzenia budowlanego, które było przedmiotem decyzji o pozwoleniu na budowę. Wydana na podstawie tego przepisu decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, zastępuje bowiem w istocie pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę. Co za tym idzie, również projekt budowlany zamienny obejmować musi całą inwestycję, stanowiącą przedmiot postępowania naprawczego. Projekt ten powinien zatem uwzględniać wszystkie wykonane do dnia wydania orzeczenia w sprawie roboty budowlane, a więc zarówno te, które objęte były pierwotnie zatwierdzonym projektem budowlanym - jeżeli zostały zgodnie z tym projektem wykonane, jak i roboty budowlane nieobjęte tym projektem, w tym roboty stanowiące istotne odstąpienie od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę oraz roboty, których charakter nie może być oceniony jako istotne odstępstwo. Dopiero tak sporządzony projekt budowlany zamienny może stać się przedmiotem analizy organu nadzoru budowlanego, który orzeka na podstawie art. 51 ust. 4 p.b. albo 51 ust. 5 p.b.. Doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oznacza doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego.
W związku z tym przyjąć należało, że obowiązek organów nadzoru budowlanego w zakresie oceny dopuszczalności lokalizacji obiektu w oparciu o przesłankę z § 4 ust. 5 pkt 2 ww. rozporządzenia Nr 37 aktualizował się wyłącznie w przypadku przedłożenia przez skarżącą projektu budowlanego zamiennego. Nie jest bowiem dopuszczalne pozytywne dla inwestora zakończenie postępowania naprawczego, jeżeli nie przedstawi on projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W przypadku nieprzedstawienia projektu budowlanego zamiennego przepis art. 51 ust. 5 p.b. jednoznacznie wskazuje na trzy rodzaje możliwych rozstrzygnięć organów. W zależności od uwarunkowań danej sprawy organ zobowiązany zatem będzie bądź do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych (co w tej sprawie było bezprzedmiotowe z uwagi na zakończenie robót budowlanych) bądź do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź decyzji zobowiązującej do doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego – co również w tym przypadku nie było możliwe.
Konsekwencją dokonanej powyżej oceny zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego - przepisu § 4 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Nr 37- jest stwierdzenie przez sąd kasacyjny niezasadności powiązanego z nim zarzutu kwalifikowanego naruszenia przepisów postępowania, objętego podstawą kasacyjną zarzucającą wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w zw. § 4 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Nr 37, gdyż z przedstawionych powyżej względów za całkowicie nieuprawione uznać należało zapatrywanie skarżącej, że rozstrzygnięcie sprawy kontrolowanej przez Sąd I instancji zależało od "wyjaśnienia charakteru inwestycji i możliwości jej ewentualnej kwalifikacji jako siedliska wskazanego w § 4 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Nr 37".
Usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej nie stanowią także zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. uzasadnione przez stronę występującymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozbieżnościami w zakresie przyjętych przez Sąd I instancji ustaleń odnośnie do lokalizacji przedmiotu rozbiórki względem rzeki Wałszy. To, że w części sprawozdawczej uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd w jednym jego fragmencie odwołał się do ustaleń organów wskazujących na posadowienie budynku w odległości 70 m od rzeki, zaś w innym fragmencie – w odległości ok. 66 m od rzeki, nie mogło w żaden, a tym bardziej istotny, sposób zaważyć na wyniku sprawy w sposób o którym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Niepoważone w tej sprawie pozostaje bowiem ustalenie, że sporny budynek w całości został zlokalizowany poza linią nieprzekraczalnej zabudowy wskazaną w decyzji o warunkach zabudowy oraz w zatwierdzonym projekcie budowlanym, zaś z perspektywy wynikającego z przepisu § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Nr 37 zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegu rzeki, to czy zbliżony on jest do rzeki Wałszy na odległość 66 m czy 70 m nie ma znaczenia prawnego, skoro bezsprzecznie jest on usytuowany w granicach stumetrowego pasa od rzeki, objętego przedmiotowym zakazem.
Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a., mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami, zaś wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.