II OSK 1464/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego w 1990 r. budynku warsztatowego. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że budynek został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę i był niezgodny z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego z 1966 r., który przewidywał tereny pod uprawy ogrodnicze z zabudową mieszkaniową i gospodarczą. Sąd pierwszej instancji podzielił te ustalenia, uznając, że budynek produkcyjny nie jest budynkiem gospodarczym. Skarżący kasacyjnie zarzucał m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz naruszenie przepisów postępowania. Kwestionował ustalenia dotyczące obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (twierdził, że obowiązywał plan z 1975 r.) oraz charakteru budynku, argumentując, że jest to budynek gospodarczy służący zaspokojeniu potrzeb bytowych. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że plan z 1975 r. nie został opublikowany i z tej przyczyny organy prawidłowo oparły się na planie z 1966 r. Sąd podkreślił również, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, na którą powoływał się skarżący, została wyeliminowana z obrotu prawnego. W konsekwencji, sąd uznał, że budowa była sprzeczna z przepisami o planowaniu przestrzennym, co uzasadniało nakaz rozbiórki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia budynku gospodarczego w kontekście planowania przestrzennego i samowoli budowlanej, znaczenie publikacji planów zagospodarowania przestrzennego.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w przeszłości (Prawo budowlane z 1974 r.).
Zagadnienia prawne (3)
Czy budynek wybudowany w celu prowadzenia produkcji artykułów z tworzyw sztucznych może być uznany za budynek gospodarczy w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i planów zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, budynek przeznaczony do produkcji artykułów z tworzyw sztucznych nie jest budynkiem gospodarczym, a jego budowa w miejscu przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową i gospodarczą jest niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicji budynku gospodarczego oraz wykładni językowej, wskazując, że budynek gospodarczy ma charakter pomocniczy wobec budynku mieszkalnego lub gospodarstwa rolnego, a działalność produkcyjna nie wpisuje się w tę definicję ani w przeznaczenie terenu.
Który plan zagospodarowania przestrzennego obowiązywał w dacie budowy samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, jeśli istnieją wątpliwości co do jego publikacji i obowiązywania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku braku publikacji planu z 1975 r., organy prawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcia na wcześniejszym, opublikowanym planie z 1966 r.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że plan z 1975 r. nie został opublikowany, co uniemożliwiało jego stosowanie jako podstawy prawnej. Dlatego organy zasadnie oparły się na planie z 1966 r., który był obowiązujący i opublikowany.
Czy decyzja organu administracji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego, może stanowić podstawę do formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powoływanie się na stanowisko organów wyrażone w aktach administracyjnych wyeliminowanych z obrotu prawnego nie może odnieść skutku.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że akty administracyjne wyeliminowane z obrotu prawnego (np. przez uchylenie wyrokiem sądu) nie kształtują praw ani obowiązków, dlatego nie można na nich skutecznie opierać argumentacji w postępowaniu sądowym.
Przepisy (14)
Główne
u.p.b. 1974 art. 37 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
u.p.b. 1994 art. 103 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. 1974 art. 3
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
u.p.p. 1961 art. 24 § 1
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym
uchwała RM § 7 ust. 1
Uchwała nr 148 Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1976 r. w sprawie zasad i trybu sporządzania, uzgadniania i zatwierdzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek wybudowany w celu produkcji artykułów z tworzyw sztucznych nie jest budynkiem gospodarczym. • Budowa obiektu była sprzeczna z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego z 1966 r. • Plan z 1975 r. nie mógł być podstawą rozstrzygnięcia z uwagi na brak publikacji. • Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Odrzucone argumenty
Budynek powinien być uznany za gospodarczy służący zaspokojeniu potrzeb bytowych skarżącego. • W dacie budowy obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego z 1975 r., a nie z 1966 r. • Sąd pominął akta PINB dotyczące legalizacji obiektu i nie odniósł się do decyzji Prezydenta Miasta Poznania zezwalającej na użytkowanie.
Godne uwagi sformułowania
budynek ten został wybudowany w celu pomieszczenia tam maszyny służącej do produkcji artykułów z tworzyw sztucznych • nie posiada cech budynku gospodarczego przeznaczonego do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego • pojęcie budynku warsztatowego nie mieści się w pojęciu budynku gospodarczego • budynek gospodarczy to budynek pomocniczy, odnoszący się do gospodarstwa domowego, zwłaszcza wiejskiego, a zatem mający ścisły związek ze sposobem użytkowania budynku mieszkalnego, zagrodowego • nie można uznać, że samowolnie wybudowany budynek pełni funkcję pomocniczą wobec istniejącego na tej samej działce budynku mieszkalnego • plan z 1975 r. nie został opublikowany i z tej przyczyny organy opierały swoje rozstrzygnięcia na planie wcześniejszym, tj. z 1966 r. • decyzja PINB, po jej utrzymaniu w mocy przez organ II instancji, została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lutego 2005 r. (sygn. akt II SA/Po 243/03), co skutkowało uchyleniem decyzji PINB udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku, a w konsekwencji nakazem rozbiórki.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
sędzia
Leszek Kamiński
sprawozdawca
Włodzimierz Ryms
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia budynku gospodarczego w kontekście planowania przestrzennego i samowoli budowlanej, znaczenie publikacji planów zagospodarowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w przeszłości (Prawo budowlane z 1974 r.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt między inwestorem a organami nadzoru budowlanego dotyczący samowoli budowlanej i zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, z ciekawymi niuansami interpretacyjnymi dotyczącymi definicji budynku gospodarczego.
“Czy budynek produkcyjny może być 'gospodarczym'? NSA rozstrzyga spór o samowolę budowlaną.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.