II OSK 1461/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S.S. i P.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił ich skargi na decyzję Wojewody Lubelskiego odmawiającą transkrypcji aktu małżeństwa zawartego w Wielkiej Brytanii przez osoby tej samej płci. Sąd pierwszej instancji uznał, że transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego, powołując się na definicję małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. Skarżący kasacyjnie zarzucali naruszenie przepisów Konstytucji RP, Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz prawa Unii Europejskiej, argumentując m.in. naruszenie prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz swobody przemieszczania się. Naczelny Sąd Administracyjny, po sprostowaniu oczywistej omyłki w sentencji wyroku WSA, oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że transkrypcja aktu małżeństwa osób tej samej płci zawartego za granicą jest sprzeczna z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego, wynikającymi z art. 18 Konstytucji RP i art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sąd odwołał się do wcześniejszego orzecznictwa NSA, zgodnie z którym klauzula porządku publicznego chroni polski porządek prawny przed naruszeniem przez uznanie zagranicznych aktów stanu cywilnego, które są niezgodne z fundamentalnymi zasadami polskiego prawa. NSA uznał również, że nie doszło do naruszenia Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności ani Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a także uznał za bezprzedmiotowe skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska NSA w sprawie odmowy transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci ze względu na sprzeczność z polskim porządkiem prawnym.
Dotyczy wyłącznie transkrypcji aktów małżeństwa zawartych za granicą przez osoby tej samej płci. Nie rozstrzyga kwestii uznawania związków partnerskich osób tej samej płci.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci jest zgodna z polskim porządkiem prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa transkrypcji jest zgodna z polskim porządkiem prawnym, ponieważ byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami tego porządku, w szczególności z definicją małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny.
Uzasadnienie
Transkrypcja aktu małżeństwa zawartego za granicą przez osoby tej samej płci prowadziłaby do uznania przez polskie organy administracji związku, który jest niezgodny z polskim porządkiem prawnym, co naruszałoby fundamentalne zasady prawa rodzinnego i prawa o aktach stanu cywilnego, wynikające z Konstytucji RP i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Czy odmowa transkrypcji aktu małżeństwa osób tej samej płci narusza prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 EKPCz)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa transkrypcji nie narusza art. 8 EKPCz, ponieważ państwa członkowskie mają prawo do unormowania prawa do zawierania małżeństw przez ustawy krajowe, a polskie prawo nie przewiduje małżeństw jednopłciowych.
Uzasadnienie
Polskie prawo dotyczące zawierania małżeństw jest zgodne z EKPCz, a wyrok ETPCz w sprawie Oliari nie może być interpretowany jako nakaz modyfikacji krajowego porządku prawnego w zakresie definicji małżeństwa.
Czy odmowa transkrypcji aktu małżeństwa osób tej samej płci narusza swobodę przemieszczania się obywateli UE (art. 21 TFUE)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tej konkretnej sprawie nie wykazano naruszenia swobody przemieszczania się.
Uzasadnienie
Skarżący nie przedstawili dowodów na to, że odmowa transkrypcji uniemożliwiła im wjazd do Polski lub legalny pobyt, a wręcz przeciwnie, wskazali na wspólne życie rodzinne i podróże. Dodatkowo, Wielka Brytania opuściła UE, co komplikuje kwestię praw obywatela brytyjskiego.
Przepisy (8)
Główne
uPasc art. 107 § pkt 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia dokonania transkrypcji, jeżeli transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.
Konstytucja RP art. 18
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej.
Krio art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecny złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński.
Pomocnicze
uPasc art. 104 § ust. 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Transkrypcja zagranicznego aktu stanu cywilnego polega na wiernym i literalnym przeniesieniu treści tego dokumentu do polskiego rejestru stanu cywilnego.
Ppsa art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Ppsa art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Ppsa art. 156 § § 1 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki.
Ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, należało ją oddalić.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Transkrypcja aktu małżeństwa osób tej samej płci zawartego za granicą jest sprzeczna z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego, w szczególności z definicją małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. • Polskie prawo dotyczące zawierania małżeństw jest zgodne z EKPCz i nie narusza prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. • Nie wykazano naruszenia swobody przemieszczania się obywateli UE w związku z odmową transkrypcji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 18 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zakaz odnotowania w rejestrze stanu cywilnego aktu małżeństwa osób tej samej płci zawartego za granicą jest zgodny z konstytucyjną definicją małżeństwa. • Naruszenie art. 8 i 14 EKPCz poprzez błędną wykładnię i nieuwzględnienie prawa do poszanowania życia rodzinnego. • Naruszenie art. 21 TFUE poprzez nieproporcjonalne ograniczenie swobody przemieszczania się.
Godne uwagi sformułowania
transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej • małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny • klauzula porządku publicznego jest funkcją ochrony krajowego porządku prawnego przed jego naruszeniem
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Grzegorz Antas
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w sprawie odmowy transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci ze względu na sprzeczność z polskim porządkiem prawnym."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie transkrypcji aktów małżeństwa zawartych za granicą przez osoby tej samej płci. Nie rozstrzyga kwestii uznawania związków partnerskich osób tej samej płci.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej i budzącej emocje kwestii praw osób LGBT+ w Polsce, w kontekście prawa rodzinnego i międzynarodowego. Choć orzeczenie jest zgodne z dotychczasową linią orzeczniczą, stanowi istotny głos w debacie publicznej.
“NSA: Transkrypcja małżeństwa jednopłciowego z zagranicy sprzeczna z polskim porządkiem prawnym.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.