II OSK 1457/23

II OSK 1457/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Jerzy Stankowski
Paweł Miładowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2676/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-02-22
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 471
art. 25
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2676/22 w sprawie ze skargi K. J. i M. J. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 października 2017 r. nr 2137/2017 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2676/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę K. J. i M. J., uchylił postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia 20 października 2017 r., nr 2137/2017, którym uchylono w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sierpcu z dnia 29 sierpnia 2017 r., znak: PINB.510.29.2017, i orzeczono na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U z 2017 r. poz. 1332), zwanej dalej "P.b.", o umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego w sprawie wolnostojącego urządzenia technicznego (paczkomatu [...]) na działce nr ew. [...] w S..
W ocenie Sądu, postanowienie organu II instancji powinno zostać uchylone ze względu na naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, jednakże zasadniczo nie z tych przyczyn wskazywanych w skardze.
Sąd wskazał, że niniejsza sprawa była już rozpatrywana przez sądy administracyjne. Wyrokiem z 26 września 2018 r. WSA w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 2892/17) uchylił postanowienie organu II instancji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, zaś NSA w wyroku z 9 listopada 2022 r. (sygn. akt II OSK 3675/19) uchylił ten wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na nieważność postępowania określoną w art. 183 § 2 pkt 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (strona nie miała możliwości obrony swoich praw).
W tych warunkach w związku z ponownym zbadaniem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał na istotne okoliczności mające wpływ na uchylenie w rozpatrywanej sprawie postanowienia organu II instancji i konieczność ponownej analizy sprawy administracyjnej.
Po pierwsze, od 19 września 2020 r. obowiązuje art. 29 ust. 2 pkt 28 P.b., zgodnie z którym: (...) nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa bankomatów, biletomatów, wpłatomatów, automatów sprzedających, automatów przechowujących przesyłki lub automatów służących do wykonywania innego rodzaju usług o wysokości do 3 m włącznie.
Z uzasadnienia projektu powołanej ustawy zmieniającej (por. Sejm RP IX kadencji, druk nr 121) wyraźnie wynika, że wskazana nowelizacja dotyczy także paczkomatów. W uzasadnieniu tym podano bowiem, że (...) mając na uwadze fakt, że dotychczas nie było jednoznacznych regulacji w zakresie urządzeń do przechowywania, wysyłania oraz odbierania przesyłek, oraz wyroki sądów orzekające, że paczkomat jest budowlą w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, a w konsekwencji podlega regulacji Prawa budowlanego, m.in. obowiązkowi uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, chyba że inwestor wykaże, że jest to obiekt posadowiony na okres nie dłuższy niż 180 dni (wówczas inwestor zobligowany byłby zgłosić zamiar jego budowy), wprowadza się regulację, że inwestycje dotyczące biletomatów, wpłatomatów, automatów sprzedających, automatów przechowujących przesyłki lub automatów służących do wykonywania innego rodzaju usług o wysokości do 3 m włącznie nie wymagają zgłoszenia ani pozwolenia na budowę.
Jeśli uwzględnić znane powszechnie funkcje paczkomatu, nie powinno ulegać wątpliwości, że paczkomat to wymieniony w powołanym przepisie automat przechowujący przesyłki. Nowelizacja przesądza o tym, że paczkomat był obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego także przed wejściem w życie tej nowelizacji. Paczkomat pełni funkcję magazynową, stanowiąc obiekt wydzielony z przestrzeni, z którego klient może odebrać adresowaną do niego przesyłkę lub zostawić własną przesyłkę, celem doręczenia jej przez firmę kurierską adresatowi. Powyższego nie zmienia twierdzenie, że paczkomat jest automatyczną elektroniczną skrytką pocztową, bowiem powyższe w żadnym wypadku nie wyklucza jednoczesnego uznania paczkomatu za obiekt budowlany (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 11 marca 2021 r., II SA/Rz 847/20). Paczkomat jest budowlą w rozumieniu przepisów P.b., a w konsekwencji podlega regulacji tych przepisów, w tym uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, chyba, że inwestor wykaże, że jest to obiekt posadowiony na okres nie dłuższy niż 180 dni (por. wyrok WSA w Łodzi z 17 stycznia 2019 r., II SA/Łd 761/18).
Zatem błędne było twierdzenie WINB wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że paczkomaty nie są obiektem budowlanym ani urządzeniem budowlanym, a ich wykonanie nie stanowi wykonania robót budowlanych. Zaskarżone postanowienie ze względu na całkowicie błędne uzasadnienie powinno zostać uchylone i nie powinno funkcjonować w takim brzmieniu w obrocie prawnym.
Po drugie, w wyroku z NSA z 5 maja 2022 r. o sygn. akt II OSK 1376/19 zasadnie wskazano, że w art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw stanowi się, że do spraw uregulowanych ustawą – Prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy – Prawo budowlane stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
W powołanej ustawie brak jest przepisów przejściowych, które regulowałyby sytuację prawną odnoszącą się do paczkomatów, które zostały postawione przed wejściem w życie tej ustawy, a więc w stanie prawnym, w którym nie było zwolnienia budowy paczkomatów o wysokości do 3 m włącznie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia. W szczególności nie ma przepisu, z którego by wynikało, że nie stosuje się do takich paczkomatów przepisów, które stosuje się co do zasady wobec obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia (art. 48 P.b. w obecnym brzmieniu). Oznacza to, że organ administracji w razie ustalenia, że paczkomat, którego dotyczy sprawa, został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia, powinien zastosować przepisy P.b. w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333). W związku z tym powinno być przeprowadzone postępowanie legalizacyjne, które przewiduje nałożenie na inwestora szeregu obowiązków, takich jak przedłożenie określonych dokumentów, w tym projektu budowlanego albo projektu zagospodarowania działki lub terenu (art. 48 ust. 3 pkt 2 oraz art. 49b ust. 2 pkt 2), oraz zapłaty opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust. 1-3 oraz art. 49 ust. 4-7). Ustawodawca, będąc świadomy tego, że dotychczasowy stan prawny nie zawierał jednoznacznej regulacji obejmującej paczkomaty, zgodził się ze stanowiskiem sądów administracyjnych, które uznawały paczkomaty za obiekty budowlane, i postanowił wyłączyć je spod reglamentacji administracyjnej, czyli obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 P.b., ale nie z zakresu zastosowania P.b.
Po trzecie, należy pamiętać, że nałożenie wskazanych obowiązków w świetle obecnie obowiązującego prawa, w szczególności stanu normatywnego, w którym paczkomaty o wysokości nie większej niż 3 m nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, może wywoływać wątpliwości w kontekście konstytucyjnej zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). W szczególności powstaje pytanie, czy ochronie jakich konstytucyjnych wartości miałoby służyć nałożenie tych obowiązków, skoro obecnie ustawodawca nie widzi potrzeby reglamentacji administracyjnej budowy takich obiektów. Przy tym należy dodać, że obecny stan prawny, mimo że nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia w odniesieniu do paczkomatów o wysokości nieprzekraczającej 3 m, to pozwala na ocenę zgodności ich usytuowania z przepisami i na ewentualną ocenę, czy paczkomaty takie nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi, mienia i środowiska. W obecnym stanie prawnym w odniesieniu do paczkomatów o wysokości nieprzekraczającej 3 m ma bowiem zastosowanie wykładnia przyjęta w uchwale NSA z 3 października 2016 r. (sygn. akt II OPS 1/16), w której przyjęto, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine P.b., a także art. 51 ust. 7 P.b., jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Oznacza to, że w obecnym stanie prawnym takie wartości wymienione w art. 31 ust. 3 Konstytucji, jak ochrona środowiska, czy prawa innych osób, zagrożone ewentualnie przez postawienie paczkomatu o wysokości nieprzekraczającej 3 m niezgodnie z przepisami, mogą być chronione bez konieczności nakładania na inwestora takich ciężarów, jak przedłożenie projektu budowlanego i uiszczenie opłaty legalizacyjnej.
Po czwarte, w niniejszej sprawie WINB po ustaleniu, że paczkomat, którego dotyczy sprawa, został wybudowany bez wymaganego w chwili jego budowy pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale jego usytuowanie nie narusza żadnych przepisów prawa, w tym prawa miejscowego, a także nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska, powinien wydać rozstrzygnięcie, w którym stosując art. 8 § 1 K.p.a., dokona wykładni i zastosuje przepisy P.b. dotyczące legalizacji samowolnie postawionych obiektów budowlanych z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, w szczególności w ten sposób, aby nie nakładać na inwestora obowiązków, które w świetle obecnie obowiązujących przepisów nie są niezbędne.
Po piąte, organ II instancji powinien w niniejszej sprawie (w świetle pisma inwestora z dnia 15 lutego 2023 r. i załączonej dokumentacji fotograficznej wskazującej, że paczkomaty zostały usunięte ze wskazanej lokalizacji) ustalić w drodze oględzin wskazaną okoliczność faktyczną i wydać ewentualne rozstrzygnięcie w kontekście bezprzedmiotowości postępowania.
W wytycznych dla organu Sąd wskazał, że w ponownie przeprowadzonej sprawie powinno się przyjąć: - wykładnię przepisów prawa ustaloną przez sądy administracyjne, że paczkomat, czyli automat przechowujący przesyłki, był obiektem budowlanym także przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (czyli również w 2017 r., tj. w dacie wydania postanowienia organu II instancji); - ustalić w formie oględzin, czy sporny paczkomat rzeczywiści znajduje się na opisywanej nieruchomości (a jeżeli zostały rozebrane – podjąć stosowne w tym zakresie rozstrzygnięcie odpowiednio je uzasadniając); - jeżeli paczkomaty pozostają nadal na wskazanej nieruchomości, organ powinien ponownie ustalić, czy rzeczywiście podlegają reglamentacji (co do zasady paczkomaty podlegają reglamentacji administracyjnej ale taka reglamentacja nie jest konieczna w odniesieniu do typowych paczkomatów, czyli o wysokości nie większej niż 3 m); z akt sprawy wynika, że sporny paczkomat posiada wysokość 2,25 m, czyli nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i oddalenie skargi "zwykłej"; ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane "(Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.)" w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 28 i [art.] 51 P.b. w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.) oraz w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 P.b., w toku którego nastąpiła zmiana przepisów uznająca, iż obiekt będący przedmiotem postępowania został zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia ma wpływ na toczące się postępowanie, podczas gdy zgodnie z art. 25 ustawy zmieniającej Prawo budowlane "Do spraw uregulowanych ustawy zmieniona w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym."
Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), zwanej dalej "p.u.s.a.", w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 48 P.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r. oraz w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 28 i [art.] 51 P.b. i w zw. z art. 25 ustawy zmieniającej Prawo budowlane oraz art. 7, art. 8 § 1, art. 77, art. 80 K.p.a. przez niewłaściwą kontrolę legalności działalności organu administracji publicznej oraz błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego sprawy i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że w omawianej sprawie organ nadzoru budowlanego powinien ustalić czy przedmiotowy paczkomat został wybudowany bez wymaganego w chwili jego budowy pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale jego usytuowanie nie narusza żadnych przepisów prawa oraz powinien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne stosując zasadę proporcjonalności, aby nie nakładać na inwestora obowiązków, które w świetle obecnie obowiązujących przepisów nie są niezbędne, podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż sporny paczkomat powstał na przełomie kwietnia i maja 2017 r. bez stosownego zezwolenia organu administracji architektoniczno-budowlanej;
- art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez zamieszczenie w uzasadnieniu wadliwych, niejasnych i sprzecznych z prawem wskazań co do dalszego trybu postępowania, bowiem Sąd z jednej strony wskazał, że w omawianej sprawie zasadnym jest przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 P.b., a z drugiej, z uwagi, iż nastąpiła zmiana przepisów uznająca, iż obiekt będący przedmiotem postępowania został zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, należy przeprowadzić postępowanie legalizacyjne z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. Z drugiej strony natomiast w uzasadnieniu Sąd powołał również uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16, w której przyjęto, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, może być stosowna procedura z art. 50 i art. 51 P.b.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania – I. sp. z o.o. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Jeśli chodzi o zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego, to jest on wewnętrznie sprzeczny i jako taki nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Sam autor skargi kasacyjnej przywołał treść art. 25 ww. ustawy nowelizującej z 2020 r., z którego wynika, że w niniejszej sprawie, która została wszczęta w 2017 r., i w której także w 2017 r. zapadło zaskarżone postanowienie kończące postępowanie administracyjne (w wyniku jego umorzenia), mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Te zaś, na co wskazywał sam ustawodawca, pozwalały na przyjęcie, że przedmiotowy paczkomat jest "obiektem budowlanym", na którego realizację wymagane jest pozwolenie na budowę. Dopiero ww. nowelizacja Prawa budowlanego zwolniła paczkomaty do wysokości 3 m z reglamentacji budowlanej, tj. z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Niemniej okoliczność ta nie ma znaczenia w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, do której w związku z art. 25 ww. ustawy nowelizującej mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, na co niewadliwie wskazał Sąd I instancji. W tych warunkach Sąd I instancji trafnie wskazał, że w stanie prawnym, w którym nie było zwolnienia budowy paczkomatów o wysokości do 3 m włącznie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia, a więc obiekt taki wymagał pozwolenia na budowę. Wbrew zatem twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie przyjął, aby w sprawie miały zastosowanie nowe przepisy, lecz wskazał na aspekty konstytucyjność (zasada proporcjonalności) ewentualnych obowiązków w toku postępowania legalizacyjnego z uwagi na to, że aktualnie paczkomaty do wysokości 3 m nie są objęte reglamentacją budowlaną. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że art. 25 ww. ustawy nowelizującej z 2020 r., to typowa norma intertemporalna na tle dokonywanych licznych nowelizacji ustawy – Prawo budowlanego i choć można w tym zakresie wyrażać różne poglądy, brak jest podstaw do stwierdzenia, że tego rodzaju normy są niezgodne z konstytucją. Poza tym Sąd I instancji nie przesądził w ww. zakresie tego jak dokładnie powinno przebiegać postępowanie legalizacyjne, lecz – że organ powinien wydać rozstrzygnięcie, w którym stosując art. 8 § 1 K.p.a., dokona wykładni i zastosuje przepisy P.b. dotyczące legalizacji samowolnie postawionych obiektów budowlanych z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, w szczególności w ten sposób, aby nie nakładać na inwestora obowiązków, które w świetle obecnie obowiązujących przepisów nie są niezbędne. Należy jednak pamiętać, że owa niezbędność powinna wynikać z przepisów prawa. Organ administracyjny może orzekać tylko w granicach prawa, ponieważ obwiązuje go zasada legalizmu (art. 6 K.p.a.); zaś w działalności zarówno organów administracyjnych, jak i sądów administracyjnych (jako sądów prawa – kontrolujących legalność działalności organów administracji publicznej) brak jest podstaw do orzekania na zasadzie słuszności, czy też relatywizowania treści rozstrzygnięcia w postępowaniu legalizacyjnym z uwagi na jakąś okoliczności spoza przesłanek z art. 48 P.b. Wyjaśnił zaś, że nawet jeżeli organ nadzoru budowlanego ocenił, że w niniejszej sprawie nie było wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie (co było stanowiskiem błędnym w okolicznościach niniejszej sprawy), to i tak zachodziły podstawy do sprawdzenia przez organ nadzoru budowlanego legalności budowy przedmiotowego paczkomatu. Taka bowiem zasada wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OPS 1/16, na którą powołał się Sąd I instancji. Zgodnie z tą uchwałą "Do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine". Oznacza to, że wyłączenie danego obiektu spod reglamentacji budowlanej nie wyklucza możliwości poddania danej inwestycji ocenie pod względem jej legalności z prawem w trybie art. 50-51 P.b., choć w ograniczonym zakresie, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 P.b. i art. 51 ust. 7 P.b. Taka zaś ocena przemawiała za uznaniem przez Sąd I instancji wadliwości zaskarżonego postanowienia.
Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 48 P.b. w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 28 i [art.] 51 P.b. w zw. z art. 25 ww. ustawy nowelizującej z 2020 r. oraz w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Z powyższego wywodu wynika, że choć trafnie w skardze kasacyjnej – w ramach zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 48 P.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r. oraz w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 28 i [art.] 51 P.b. i w zw. z art. 25 ustawy zmieniającej Prawo budowlane oraz art. 7, art. 8 § 1, art. 77, art. 80 K.p.a. – wskazano na kwestię "niezbędności" obowiązków nakładanych na inwestora w postępowaniu legalizacyjnym, jednak wskazywane uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ, o czym wyżej była mowa, owa "niezbędność" wynika z przepisów prawa, w oparciu o które orzekają organy administracji publicznej, tym bardziej, że ze swej istoty postępowanie legalizacyjne wymaga zatwierdzenia projektu budowlanego celem uzyskania stanu zgodnego z prawem, jak i uiszczenia opłaty legalizacyjnej (patrz treść art. 49 P.b. niezależnie od dokonywanych nowelizacji).
Dlatego ww. zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przechodząc do ostatniego zarzutu skargi kasacyjnej, a dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a., brak jest podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zamieścił wadliwe, niejasne i sprzeczne z prawem wskazania co do dalszego trybu postępowania. Zgodnie ze wskazaniami Sądu I instancji, WINB ponownie przeprowadzając sprawę powinien, po pierwsze, przyjąć wykładnię przepisów prawa ustaloną przez sądy administracyjne, że paczkomat, czyli automat przechowujący przesyłki, był obiektem budowlanym także przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (czyli również w 2017 r., tj. w dacie wydania postanowienia organu II instancji) – co znajduje potwierdzenie w świetle przedstawionego powyżej wywodu. Po drugie – ustalić w formie oględzin, czy sporny paczkomat rzeczywiści znajduje się na opisywanej nieruchomości (a jeżeli zostały rozebrane – podjąć stosowne w tym zakresie rozstrzygnięcie odpowiednio je uzasadniając). To wskazanie Sądu związane jest z podnoszoną przez inwestora argumentacją, że aktualnie paczkomaty zostały usunięte; w konsekwencji tych wskazań inwestora i z uwagi na treść art. 48 P.b. istotnie organ nadzoru budowlanego powinien podjąć czynności wyjaśniające, czy aktualnie istnieje przedmiot postępowania legalizacyjnego. W tych warunkach to, że Sąd I instancji nadto wskazał, iż jeżeli paczkomaty pozostają nadal na wskazanej nieruchomości, organ powinien ponownie ustalić, czy rzeczywiście podlegają reglamentacji (co do zasady paczkomaty podlegają reglamentacji administracyjnej, ale taka reglamentacja nie jest konieczna w odniesieniu do typowych paczkomatów, czyli o wysokości nie większej niż 3 m); z akt sprawy wynika, że sporny paczkomat posiada wysokość 2,25 m, czyli nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia – nie stanowiło istotnej wady, która miałaby wpływ na wynik sprawy. To bowiem jakie przepisy prawa mają zastosowanie w niniejszej sprawy wynika z art. 25 ww. ustawy nowelizującej z 2020 r., na co wskazywał Sąd I instancji.
Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.