II OSK 1448/24

II OSK 1448/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/
Małgorzata Masternak - Kubiak
Marta Laskowska - Pietrzak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Wr 269/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-02-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 176 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. C. i A.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 269/23 w sprawie ze skargi D. C., A. C., Ż.C., K.S. i F.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 lutego 2024 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 269/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, oddalił skargi D.C., A.C., Ż.C., K.S. i F. S. (skarżący) na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2023 r., nr [...], dotyczące nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżąca D. C. posiadająca uprawnienia profesjonalnego pełnomocnika działająca w imieniu własnym oraz A. C. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, którzy na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.), w całości zaskarżyli wyrok sądu pierwszej instancji
i zarzucili:
- nieważność postępowania w związku z naruszeniem art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. albowiem strona Ż. C. skutecznie wniosła drugi wniosek
o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika z urzędu w toku postępowania, zaś brak zwolnienia tej strony od kosztów i nieprzyznanie pełnomocnika w tej sytuacji narusza prawa strony;
- naruszenie przepisów postępowania, albowiem uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. i nieskontrolowanie zaskarżonego postanowienia poza granice zakreślone w skardze; naruszenie powyższych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego przez Sąd miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd nie powinien oddalać skargi,
a powinien uchylić w całości zaskarżone postanowienie, w szczególności z uwagi na naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania, w tym art. 7, 8,10,77,107 § 3 k.p.a.;
- art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z 125 § 1 p.p.s.a.
w zw. z 273 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 273 § 2 p.p.s.a. jako błąd w ustaleniach faktycznych i tym samym powodujące brak merytorycznego rozpoznania sprawy, co także związane jest wpływem na ocenę całokształtu stanu prawnego nieruchomości, z wpływem na inne postępowania;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwą konstrukcję uzasadnienia wyroku i brak jakiegokolwiek merytorycznego odniesienia się
w uzasadnieniu wyroku do toczących się równolegle spraw przed WSA oraz przed NSA tj. brak opisania choćby w części historycznej uzasadnienia wyroku sygnatur spraw sądowoadministracyjnych (notoryjność);
- art. 134 § 1 p.p.s.a. i nieskontrolowanie zaskarżonej decyzji poza granice zakreślone w skardze, w tym wielokrotne podnoszenie nierównego traktowania stron w zakresie wysokości grzywien w związku z art. 7,8,10, 77,107 § 3 k.p.a.;
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego zebrania
i rozważenia materiału dowodowego i pominięcie okoliczności ustanowienia odrębnej własności lokali nie na podstawie ustawy o własności lokali, ale na podstawie przepisów poprzedzających, w tym procedowanie w oparciu o nieprawdziwe dokumenty złożone do [...] -katastru miejskiego we [...] (wypis z rejestru lokali) oraz pominięcie okoliczności zaistnienia wspólnoty mieszkaniowej z mocy prawa, pominięcie okoliczności nadania nr REGON Wspólnocie Mieszkaniowej przy ulicy [...] we [...],co spowodowało błędne określenie strony postępowania;
- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 i 62 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 6 ustawy o własności lokali, poprzez ich nieprawidłową interpretację i przyjęcie, że adresatem postanowienia są właściciele lokali mieszkalnych w danym budynku,
w którym ustanowiona jest wspólnota mieszkaniowa, gdy w takiej sytuacji z uwagi na podmiotowość wspólnoty mieszkaniowej winna być ona adresatem obowiązków,
a przedmiotem postępowania winny być wszystkie obiekty stanowiące nieruchomość wspólną;
- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 62 ust. 1 lit. a i c i 62 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (przegląd pięcioletni i roczny wykonywany systematycznie), który ma obowiązek wykonać Wspólnota Mieszkaniowa na mocy ustawy prawo budowlane, co do wszystkich budynków i obiektów budowlanych na nieruchomości;
- art. 28 k.p.a. w zw. z 62 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 61 pkt 2 (przegląd wykonywany po stwierdzeniu samowoli budowlanej), który ma obowiązek wykonać Wspólnota Mieszkaniowa wraz ze sprawcą samowoli budowlanej oraz który daje Wspólnocie Mieszkaniowej prawo do żądania poniesionych w związku z tym kosztów od sprawcy samowoli, na drodze cywilnej, lub obowiązek może być nałożony bezpośrednio na inwestora;
- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane (przegląd
w razie stwierdzenia nieprawidłowości), który ma obowiązek wykonać Wspólnota Mieszkaniowa wraz z właścicielem odrębnego lokalu, w zakresie podziału nieruchomości na części wspólne i części służące wyłączę właścicielowi konkretnego lokalu, w zakresie szczegółowo wskazanych tych części (a nic takiego nie ustalono);
- art. 62 k.p.a. poprzez zaakceptowanie tzw. postanowienia zbiorczego,
w sytuacji, gdy w stosunku do kilku podmiotów decyzja/postanowienie może być wydana tylko wtedy, gdy prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej, a stwierdzona uprzednio samowola budowlana oraz kolejne postępowanie w sprawie samowoli budowlanej (przez właścicieli m. 3) dokonywanie tych samowoli wbrew woli innych uczestników postępowania, odróżnia stan faktyczny uczestników postępowania zasadniczo,
a wręcz biegunowo, także co do uznaniowego wymiaru grzywny;
- art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie postanowienia do osób nie będących stroną postępowania, a to z uwagi na treść art. 6,17,19 i 21 ustawy
o własności lokali uznających podmiotowość prawną wspólnoty mieszkaniowej;
- art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o charakterze niewykonalnym, a) ponieważ jej adresaci nie są uprawnieni samodzielnie do podejmowania działań mających za przedmiot części wspólne nieruchomości, albowiem ta sfera jest zastrzeżona dla władztwa wspólnoty mieszkaniowej, b) ponieważ jej adresaci nie są uprawnieni do podejmowania działań mających za przedmiot sąsiednie lokale albowiem ta sfera jest zastrzeżona dla wyłącznego władztwa właściciela odrębnego lokalu oraz c) ponieważ w postanowieniu nie określono, które obowiązki ma wykonać Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...], a które właściciel wyodrębnionego lokalu, a które wspólnie,
a zwłaszcza w związku z normą prawną wynikającą z art. 17 ustawy o własności lokali, zawierającą ograniczenie odpowiedzialności członka wspólnoty za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej do tzw. odpowiedzialności subsydiarnej (podobnie art. 35 k.c.);
- art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 271 k.k., 272 k.k. i 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k. albowiem wydanie decyzji z dnia [...] lipca 2022 r. już wywołało czyn/czyny zagrożony karą, tj. bezprawne wywołanie fałszywego alarmu przez zawiadomienie organów ścigania przez F. S. o włamaniu do piwnicy z rurą gazową, działanie F. S. przez podszywanie się pod przedstawiciela właściciela obiektu, oszustwa przy dokumentacji projektowej instalacji gazu (posługiwanie się projektem w zafałszowanej skali, oszustwa dotyczące dokumentów w dokumentacji projektowej do [...];
- art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 6,17,19 i 21 ustawy o własności lokali, poprzez ich niewłaściwą wykładnię, polegającą na przyjęciu, że podmiotowość prawna wspólnoty, a właściwie "sprawczość" prawna istnieje tylko wyłącznie w wypadku powołania organu zarządu aktem notarialnym;
- art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, poprzez niestwierdzenie, w jakim zakresie sprawowany jest zarząd pięcioosobowy, jak rozkładają się kompetencje
w takim zarządzie, na ile członkowie zarządu wieloosobowego odpowiadają za działania osób trzecich, wobec literalnego wskazania sposobu zarządu w umowie
z dnia 7 stycznia 1966 r.
- art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali, poprzez jego niezastosowanie, polegające na uznaniu, iż właściciele lokali wchodzących w skład danej wspólnoty mieszkaniowej są współwłaścicielami budynku mieszkalnego podczas, gdy przysługuje im jedynie udział w częściach wspólnych nieruchomości, a prawa do obiektów budowlanych na nieruchomości kształtują się według reguł i norm prawnych nie ujętych w stanie faktycznym sprawy i uzasadnieniu;
- art. 33(1) k.c. i stosowanych odpowiednio art. 35 k.c., 38-39 k.c., 41-42 k.c., 42 (1) k.c., 43 k.c., poprzez nierozróżnienie norm prawnych dotyczących zasad odpowiedzialności członków wspólnoty od odpowiedzialności członków zarządu wspólnoty;
- art. 3 pkt 11 w zw. z art. 61 ustawy Prawo budowlane, bowiem tylko prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane daje uprawnienia na tyle szerokie, by móc nałożyć obowiązki przekraczające zakres czynności zwykłego zarządu, a przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności(...), zarządu (...), przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych (w tym przeglądów budowlanych), nie określono także zakresu współdziałania osób wymienionych
w postanowieniu (a nie wszystkie części wspólne są podobnie dostępne dla właścicieli odrębnych lokali);
- art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 61 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 22 ust. 3 pkt 3 i 8 ustawy o własności lokali bowiem ustalenie kosztów przeglądu i zakresu przeglądu dla poszczególnych obiektów na nieruchomości lub części i urządzeń na nieruchomości służących wyłącznie niektórym lokalom, w tym indywidualnej instalacji gazowej służącej wyłącznie do użytku dla lokalu nr 2, przekracza zakres czynności zwykłego zarządu nieruchomością wspólną;
Nadto naruszenie licznych przepisów konstytuujących prawa do nieruchomości, w tym obiektów budowlanych lub ich części, w tym zabudowań gospodarczych jako części lokali 1 i 2, a to:
- art. 3 ust. 2 i nast. ustawy z dnia 28 maja 1957r. o sprzedaży domów mieszkalnych i działek budowlanych (Dz. U. Nr 31, poz. 132) i art. 12 ust. 1 i ust. 2 i nast. ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz .U. Nr 31, poz. 159), w związku z art. 3 k.c., w zakresie w jakim Sąd administracyjny nie uwzględnił tych przepisów przy ocenie stanu prawnego nieruchomości, ponadto ustawa z dnia 19 kwietnia 1969r. o zmianie ustawy
o gospodarce terenami w miastach i osiedlach wprowadziła zmianę w art. 15 ust. 2 wyżej cytowanego aktu prawnego, albowiem dopiero od dnia wejścia w życie ustawy z dniem 25 kwietnia 1969 r. wymienione w art. 14 ust. 1 ustawy budynki sprzedaje się wraz z przynależnymi do nich zabudowaniami gospodarczymi. Co oznacza a contrario, że stan prawny nieruchomości kształtują przepisy sprzed wejścia regulacji z 1969r., o czym żaden organ nie potrafi się wypowiedzieć.
- art. 24 ust. 2b pkt 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w zakresie w jakim nieuwzględniono, że stan ewidencji gruntów i lokali wynikał ze zmian naniesionych w drodze czynności materialne technicznej, podczas gdy zmiana takiej dokumentacji mogła nastąpić jedynie w drodze decyzji administracyjnej;
- art. 2 pkt. 1 ppkt a zd. 2 oraz art. 2 pkt. 1 ppkt d ustawy Prawo geodezyjne
i kartograficzne, w zakresie w jakim nie uwzględniono, że przez prace geodezyjne rozumie się opracowaniem dokumentacji geodezyjnej dotyczącej nieruchomości na potrzeby postępowań administracyjnych lub sądowych oraz czynności cywilnoprawnych, a także iż tworzenie określonych w ustawie zbiorów danych, ortofotomapy oraz dokumentacji geodezyjnej czyni się na potrzeby postępowań administracyjnych, postępowań sądowych oraz czynności cywilnoprawnych związanych z nieruchomościami, a organa z tych zasobów nie korzystają, co jest ich obowiązkiem;
- art. 1 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 i 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, albowiem w stanie prawnym nie uwzględniono zapisów w księgach wieczystych;
- art. 133 § 1 i art. 135 § 2 k.c., w brzmieniu z dnia 7 stycznia 1966 r. i art. 2 ust. 4 w zw. z art. 3 ust 7 ustawy o własności lokali w zakresie w jakim należy odróżnić przynależności do lokalu w poprzednim brzmieniu k.c., od pomieszczeń przynależnych w rozumieniu dzisiejszej ustawy o własności lokali oraz prawo współwłasności z kc od praw do udziału w rzeczy wspólnej na podstawie ustawy
o własności lokali;
- art. 626(7) § 1 i art. 626(7) k.p.c. § 2zd. 1 k.p.c. albowiem bieżący wniosek
o wpis sprostowania (w tym sprostowanie błędu migracji) powinien być w dniu wpływu do sądu zarejestrowany niezwłocznie w dzienniku ksiąg wieczystych
i opatrzony kolejnym numerem, a niezwłocznie po zarejestrowaniu tego wniosku w dzienniku ksiąg wieczystych powinna w odpowiednim dziale księgi wieczystej zostać umieszczona o nim informacja, jako wzmianka o wniosku, natomiast mimo wniosku
z dnia 6-12-2023 r. wzmianki o wniosku nie zostały ujęte przy ocenach dokonywanych przez sąd administracyjny
Zatem zakres odpowiedzialności za obiekty budowlane i budynki winien być określony na podstawie prawidłowo ustalonego stanu prawnego.
W oparciu o wyżej wskazane podstawy skargi kasacyjnej wniesiono
o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności przypomnienia wymaga, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi są zaś wyznaczone przez jej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Ponadto zarzuty kasacyjne powinny zawierać uzasadnienie,
a w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych także wskazanie, jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane uchybienie procesowe.
Wynikającym z art. 176 § 1 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie. W przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy.
O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej. Ponieważ skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym zaskarżenia wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, ustanowiono obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Przypomnienie tych oczywistych i utrwalonych
w orzecznictwie zasad było konieczne, gdyż wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna uchybia im tak dalece, że uchyla się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt III FSK 1276/23).
Postawionych w jej petitum zarzutów w ogóle nie uzasadniono. Uzasadnienie skargi kasacyjnej "rozmija się" z zarzutami i nie ma związku z zaskarżonym postanowieniem egzekucyjnym.
Uwzględniając zatem powyższe uwagi i odnosząc je do treści skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżące Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż sformułowane zarzuty, a także ich uzasadnienie, nie odnoszą się do istoty problemu stanowiącego przedmiot rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawy.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że mimo wielości i złożoności podniesionych zarzutów, część z niech – wskazujących na naruszenie przepisów prawa materialnego – dotyczy okoliczności, które nie były przedmiotem oceny przez sąd I instancji, a tym samym nie może być skutecznie podnoszona w postępowaniu kasacyjnym, np. naruszenie przepisów k.c. i k.p.c. w odniesieniu do wpisów
w księdze wieczystej, naruszenie przepisów ustawy o gospodarce terenami
w miastach i osiedlach, ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne czy też przepisów ustawy Kodeks karny.
Przedmiotem kontroli sądowej było postanowienie nakładające grzywnę
w celu przymuszenia, utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Materialnoprawną podstawę wydanego orzeczenia administracyjnego stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479), dalej u.p.e.a., w szczególności art. 119.
W granicach sprawy mamy do czynienia z niezrealizowanym obowiązkiem wykonania czynności, przy czym źródłem tego obowiązku jest pozostająca w obrocie prawnym decyzja PINB nr [...] z [...] lipca 2022 r. nakazująca współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] we [...] przeprowadzenie kontroli budynku (5-letniej), polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia, kontrolą należy objąć instalację elektryczną
w budynku oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
Nie budzi wątpliwości, że odpowiedni nakaz musi być skierowany do podmiotu określonego w art. 61 ustawy Prawo budowlane, tj. właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, który zobowiązany jest utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie
z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; a także zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach
i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska (por. A.Plucińska-Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany). W tym stanie rzeczy wskazać należy, że w przypadku, gdy obiekt budowlany jest przedmiotem współwłasności, zaś obowiązek dostarczenia wymaganej przepisem art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane oceny stanu technicznego nieruchomości, wówczas ciąży on na wszystkich współwłaścicielach niepodzielnie. Sąd w pełni podziela stanowisko wielokrotnie wyrażane w orzecznictwie sądowym, że "(...) z przepisów Kodeksu cywilnego (art. 199-209) wynika, iż zarządcami nieruchomości są wszyscy jej współwłaściciele. Decyzja nakazująca usunięcie stwierdzonych uchybień może być skierowana do wszystkich współwłaścicieli" (np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1647/08, z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1250/19).
W konsekwencji powyższych rozważań nieusprawiedliwione są zarzuty skargi kasacyjnej zmierzające do wykazania nieprawidłowości określenia adresata obowiązku wynikającego z art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, a co za tym idzie nieprawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym.
Wbrew stanowisku zaprezentowanemu w skardze kasacyjnej nie został również naruszony art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przedmiotem oceny Sądu były działania organów nadzoru budowlanego jedynie
w zakresie postępowania egzekucyjnego, nie zaś rozstrzyganie sporów cywilnych (własnościowych) należących do kognicji sądów powszechnych.
Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Pomijając fakt, że nie dotyczy on sytuacji procesowej skarżących kasacyjnie to wyjaśnić należy, że kolejny wniosek Ż.C. zakończył się wydaniem zarządzenia z dnia 21 lipca 2023 r. – "wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawić bez rozpoznania". Sprzeciw od powyższego zarządzenia nie został wniesiony.
Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku skarżącej kasacyjnie
z dnia 27 kwietnia 2025 r. o zawieszenie postępowania uznając, że ewentualne merytoryczne powiązanie rozpoznawanej sprawy, jak i innych spraw, nie oznacza automatycznie zasadności wniosku o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten powinien mieć zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ skarżące kasacyjnie zrzekły się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.
Mając powyższe na uwadze i będąc związanym zarzutami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę tę oddalił.