II OSK 1442/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku, uznając, że przepisy prawa budowlanego nie przewidują możliwości określenia terminu wykonania takiego obowiązku.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej N. K. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jego skargę na decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części budynku gospodarczego (malarni). Skarżący argumentował, że sąd I instancji nie uwzględnił wszystkich okoliczności i błędnie zinterpretował przepisy prawa budowlanego, w szczególności dotyczące możliwości określenia terminu wykonania nałożonego obowiązku. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, organ nie ma podstaw prawnych do wyznaczania terminu wykonania obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną N. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części budynku gospodarczego, zmienionego na malarnię. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym odmowy odroczenia rozprawy, oraz naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, zarzucając sądowi I instancji błędne uznanie, że organ administracji nie mógł wskazać terminu wykonania nałożonego obowiązku. NSA uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania za bezzasadne, w tym odmowę odroczenia rozprawy, wskazując na brak ważnej przyczyny i brak zgodnego wniosku stron. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, Sąd stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie przewidują możliwości określenia terminu wykonania obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu. Podkreślono, że brak takiego przepisu w prawie materialnym uniemożliwia organowi administracji legalne wyznaczenie terminu, zgodnie z zasadą praworządności. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie ma podstaw prawnych do określenia terminu wykonania obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, stanowiący podstawę do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, nie zawiera upoważnienia dla organu do wyznaczenia terminu wykonania tego obowiązku. Brak takiego zapisu w prawie materialnym oznacza, że organ nie może działać w tym zakresie, zgodnie z zasadą praworządności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 71 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 71 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nie przewiduje możliwości określenia terminu wykonania obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu.
u.p.b. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pkt 1 nie zawiera możliwości określenia terminu wykonania obowiązku.
u.p.b. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pkt 2 przewiduje możliwość określenia terminu wykonania obowiązku.
u.p.b. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pkt 3 przewiduje możliwość określenia terminu wykonania obowiązku.
u.p.b. art. 57 § 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 99
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw prawnych do określenia terminu wykonania obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 99 p.p.s.a. poprzez odmowę odroczenia rozprawy. Naruszenie art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności sprawy i błędne wskazanie podstawy prawnej. Błędna wykładnia art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, polegająca na uznaniu, że organ nie mógł wskazać terminu wykonania obowiązku.
Godne uwagi sformułowania
brak podstaw prawnych do określenia w decyzji opartej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane terminu wykonania obowiązku. Jeżeli zaś przepisy nie przewidują działania administracji, oznacza to, iż nie może ona działać w sposób legalny. Za ważną przyczynę można uznać nieobecność pełnomocnika wywołaną nadzwyczajnym wydarzeniem czy też przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, nie zaś niemożność przygotowania się pełnomocnika do udziału w rozprawie z uwagi na późne uzyskanie pełnomocnictwa.
Skład orzekający
Alicja Plucińska- Filipowicz
członek
Maria Czapska - Górnikiewicz
przewodniczący
Zygmunt Zgierski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu i braku możliwości określenia terminu wykonania obowiązku przywrócenia poprzedniego stanu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości określenia terminu wykonania obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym – możliwości określenia terminu wykonania obowiązku przez organ administracji. Jest to zagadnienie praktyczne dla prawników i inwestorów.
“Czy organ może narzucić termin na przywrócenie stanu poprzedniego budynku? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1442/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-11-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-12-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Alicja Plucińska- Filipowicz Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący/ Zygmunt Zgierski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Łd 166/05 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-08-03 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Maria Czapska-Górnikiewicz Alicja Plucińska-Filipowicz Zygmunt Zgierski ( spr.) Protokolant Krzysztof Tkacz po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 166/05 w sprawie ze skargi N. K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2005 roku o sygn. akt II SA/Łd 166/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę N. K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne: Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] nakazującą N. K. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania funkcjonującej jako malarnia części budynku gospodarczego, znajdującego się na terenie nieruchomości przy ul. [...] we wsi D., gm. S. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na przepis art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej ustawę Prawo budowlane (ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku), art. 71 ust. 3, art. 50 i art. 51 ust. l pkt 2 ustawy Prawo budowlane, wywodząc, iż w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części należy stosować, zgodnie z art. 71 ust. 3 w brzmieniu sprzed dnia 31 maja 2004 roku, odpowiednio przepisy art. 50, art. 51 tej ustawy oraz podkreślając, iż ustawodawca w art. 51 ust. l pkt l nie określił terminu wykonania nałożonego obowiązku. Organ odwoławczy wskazał nadto, iż bezsporna jest okoliczność, iż N. K. dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku gospodarczego na malarnię, a zmiana ta nastąpiła przed dniem 31 maja 2004 roku. To zaś obligowało organy nadzoru budowlanego stopnia podstawowego do przeprowadzenia postępowania mającego na celu wyjaśnienie, czy istnieje możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami (art. 51 ustawy Prawo budowlane). Wobec braku woli N. K. zalegalizowania zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu, uznano za niecelowe przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego i nałożenie na inwestora obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Konieczność doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem uzasadniała natomiast nakazanie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu. Odnosząc się do zarzutu odwołania, organ wyjaśnił, iż art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie przewiduje terminu wykonania nałożonego obowiązku, a w sprawie brak było podstaw do wstrzymania wykonania decyzji w trybie przepisów dotyczących rozstrzygnięcia organu odwoławczego, a także do zaniechania postępowania, które nie stało się bezprzedmiotowe. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie N. K. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji w związku z mającą nastąpić likwidacją zakładu na terenie posesji przy ul. [...] we wsi D. Skarżący oświadczył, iż nabył działkę na terenie figurującym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako teren przeznaczony pod przemysł i usługi, a także posiada opinię urbanistyczną, wypis i wyrys z planu, mapy geodezyjne do celów projektowych, warunki techniczne dotyczące zasilania w energię elektryczną i wodę oraz dokonał niezbędnych ustaleń z projektantami. N. K. podkreślił, iż przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu powodowałoby konieczność likwidacji spornej malarni, co z kolei wiązałoby się z dużymi kosztami spowodowanymi karami umownymi za niewykonanie zleceń, demontażem, częściową rozbiórką, a także kosztami legalizacji obiektu, co wobec planowanego przeniesienia zakładu i sprzedaży całej nieruchomości pociągałoby dodatkowe koszty. Oddalając skargę na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego czy też procesowego, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji ustalił, iż bezsporne jest, że N. K. dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego oraz że nie jest on zainteresowany zalegalizowaniem dokonanej samowoli budowlanej z uwagi na podjęty przez niego zamiar budowy nowego zakładu i przeniesienie malarni na teren innej działki. Sąd podkreślił, iż zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, stosownie do przepisu art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlanego, wymaga pozwolenia właściwego organu, zaś sankcję za samowolną zmianę sposobu użytkowania określa przepis art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Stosownie do art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. l, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zgodnie zaś ze stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji przepisem pkt. l ust. l art. 51 w zw. z art. 71 ust. 3 powołanej ustawy, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, czy też doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z przepisami ustawy Prawo budowlane. W skardze kasacyjnej wniesionej przez N. K., reprezentowanego przez pełnomocnika w osobie adwokata, podniesiono zarzut naruszenia: 1) przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 99 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę odroczenia rozprawy w dniu 3 sierpnia 2005 roku, - art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy i pominięcie istotnych kwestii podnoszonych przez skarżącego na posiedzeniu, a także sprzeczne i mylne wskazanie w treści uzasadnienia wyroku podstawy prawnej skarżonej decyzji administracyjnej; 2) przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, polegającą na mylnym uznaniu, iż organ administracji wydający decyzję nie mógł wskazać terminu do wykonania nałożonego na skarżącego obowiązku. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd oddalił wniosek pełnomocnika o odroczenie posiedzenia, mimo iż pełnomocnik skarżącego został ustanowiony dopiero klika dni przed terminem rozprawy. Sytuacja ta ograniczyła możliwość zapoznania się z aktami i mogła mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, z uzasadnienia wyroku wynika, iż Sąd nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy, również tych przedstawionych osobiście przez skarżącego na rozprawie. Sąd wprawdzie odnotował, iż skarżący deklarował likwidację zakładu w dotychczasowym miejscu jego prowadzenia, jednak uznał, że "nie uczynił nic w tym kierunku". Tymczasem N. K. poczynił istotne starania w celu przeniesienia działalności na inną nieruchomość – nabył teren, zawarł umowę na przyłącza elektryczne, wodociągowe, zawarł umowę na wykonanie prac projektowych. Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji Sąd dopuścił się rażącej niekonsekwencji, a nawet sprzeczności. W uzasadnieniu wyroku sugeruje się bowiem, iż podstawą rozstrzygnięcia jest art. 51 w związku z art. 71 ustawy Prawo budowlane, by następnie wywodzić, iż to art. 50 ust. 1 pkt 1 nie przewiduje terminu jako dodatkowego elementu decyzji. Treść art. 50 ustawy Prawo budowlane dotyczy trwających robót budowlanych, a wydawało się przecież bezspornym, iż postępowanie dotyczy prac już zakończonych. Niezrozumiałe jest zatem odwołanie się w wyroku do treści tego przepisu. Zakładając, iż wywód Sądu dotyczy w istocie nie art. 50, lecz art. 51 ustawy Prawo budowlane, autor skargi kasacyjnej nie zgodził się z poglądem, że organ administracyjny nie ma możliwości wskazania odpowiedniego terminu do wykonania nałożonego na stronę obowiązku. Autor wskazał na treść art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, który stanowi podstawę do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności i wprowadza możliwość zakreślenia terminu do ich wykonania. Trudno zatem zrozumieć, dlaczego takiego terminu pozbawiony miałby być właściciel, któremu nakazano doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, tym bardziej, że tego rodzaju zachowanie wiąże się z większym wysiłkiem, jest bardziej pracochłonne i czasochłonne. Za interpretacją, iż wskazanie przez organ terminu wykonania nakazanej czynności winno dotyczyć również podmiotu objętego dyspozycją art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, przemawia analiza gramatyczna art. 51 ust. 1. Punkty 1 i 2 tworzą, w ocenie skarżącego, jedno zdanie, a sformułowanie "określając termin ich wykonania" choć znajduje się w pkt 2, to zdaje się też dotyczyć pkt 1. Stąd też skarżący miał prawo oczekiwać, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego udzieli odpowiedniego i realnego terminu do wykonania nałożonego obowiązku. Brak takiego terminu prowadzi do wniosku, iż obowiązek powinien być realizowany niezwłocznie po uzyskaniu przez decyzję przymiotu wymagalności, ewentualnie w związku z brakiem zakreślonego terminu byłby nie do wyegzekwowania. Powołując takie zarzuty w ramach podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Pełnomocnik skarżącego wystąpił z wnioskiem o odroczenie rozprawy, wyznaczonej na dzień 28 listopada 2006 roku, jednakże żądanie to nie zostało uwzględnione. Niestawiennictwo stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, a nie wystąpiły okoliczności uzasadniające odroczenie posiedzenia z ważnej przyczyny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jak wynika z powyższych przepisów istotną cechą postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej jest związanie Sądu II instancji granicami tejże skargi, które obejmuje związanie zarówno wnioskami skargi kasacyjnej, jak i jej podstawami. Nawet nieważność postępowania może być wzięta pod uwagę dopiero po stwierdzeniu przez Sąd, iż skarga kasacyjna jest dopuszczalna. Oznacza to, iż Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje prawidłowość zaskarżonego orzeczenia tylko z punktu widzenia przepisów wyraźnie w skardze kasacyjnej wskazanych. Poza kontrolą pozostaje natomiast zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa. Przedmiotem kontroli Sądu II instancji jest zatem jedynie pewien fragment sprawy rozpatrywanej w I instancji. Przede wszystkim zauważyć należy, iż rozpoznawana skarga kasacyjna zawiera zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak też przepisów prawa materialnego. W takiej sytuacji obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia norm proceduralnych. Dopiero bowiem po przesądzeniu, iż stan faktyczny ustalony został w zaskarżonym orzeczeniu w sposób niewadliwy bądź też nie został skutecznie podważony, można przeprowadzić kontrolę procesu subsumcji stanu faktycznego pod zastosowane przez Sąd I instancji przepisy prawa materialnego. Odnośnie naruszenia przepisu art. 99 p.p.s.a. – w zakresie zarzutu, iż sąd meriti nie odroczył rozprawy mimo wniosku pełnomocnika, wskazać należy, że zgodnie z treścią tegoż przepisu Sąd może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny, nawet na zgodny wniosek stron. Za ważną przyczynę można uznać nieobecność pełnomocnika wywołaną nadzwyczajnym wydarzeniem czy też przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, nie zaś niemożność przygotowania się pełnomocnika do udziału w rozprawie z uwagi na późne uzyskanie pełnomocnictwa. Podkreślić wypada, że na rozprawie poprzedzającej wydanie orzeczenia skarżący reprezentowany był przez pełnomocnika, a w postanowieniu o odmowie odroczenia rozprawy Sąd dał wyraz temu, iż nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 107 i art. 109 p.p.s.a. Ponadto, jak wynika z protokołu rozprawy, brak było zgodnego wniosku stron, co warunkuje odroczenie rozprawy na podstawie art. 99 p.p.s.a.; co więcej, na odroczenie posiedzenia nie wyraził zgody pełnomocnik uczestnika postępowania. W takich okolicznościach sprawy nie sposób uznać, iż odmowa odroczenia posiedzenia stanowi naruszenie przepisu art. 99 p.p.s.a. Jeżeli chodzi natomiast o zarzut naruszenia przepisów art. 133 § 1 pkt 1, art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie wszystkich okoliczności sprawy oraz mylne wskazanie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, iż również nie może on wywołać rezultatu w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na rozprawie na podstawie akt sprawy. Dalsza część cytowanego przepisu dotyczy okoliczności, które w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły (nieprzekazanie skargi sądowi w terminie, wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym). Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy (a więc materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania administracyjnego oraz ewentualnie przeprowadzonych dowodów uzupełniających z dokumentów) oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach. Omawiany przepis zostałby naruszony w sytuacji, gdyby sąd przesłuchał świadków albo strony. Innym przykładem naruszenia tego przepisu mogłoby być przyjęcie jakiegoś faktu nie znajdującego żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy. Nie jest natomiast naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. oparcie się np. tylko na części akt sprawy, a do tego sprowadza się uzasadnienie omawianego zarzutu skargi kasacyjnej. Podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 maja 2004 roku o sygn. akt FSK 2/04, ONSAiWSA 2004/1/6), zapadłym na gruncie analogicznego brzmienia art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Autor skargi kasacyjnej podniósł także zarzut naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uzasadnienie tego zarzutu tożsame jest z przytoczonym wyżej naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. Tymczasem wydanie orzeczenia tylko w ramach sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżonym aktem oznacza, iż sąd nie może przekroczyć granic sprawy administracyjnej oraz stosunku administracyjno - prawnego tejże sprawy, ponieważ wówczas miałby do czynienia z inną sprawą, wymagającą najpierw rozstrzygnięcia w drodze nowego aktu lub czynności konkretyzującej inny stosunek prawny. W rozpoznawanej sprawie Sądowi I instancji zarzucono również naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten może stanowić podstawę także do podważenia stanu faktycznego przyjętego przez Sąd. Z treści uzasadnienia Sądu I instancji wynika jednak, iż Sąd ten dokonał analizy wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, konfrontując je z ustaleniami organu i materiałami dowodowymi sprawy. Należy uznać, iż sporządzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uzasadnienie nie narusza powołanego wyżej art. 141 § 4 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia Sądu I instancji, zamieszczone w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia, pozwalały na oddalenie skargi, w szczególności, jeżeli uwzględni się czynione przez stronę skarżącą zarzuty. Uznać także należy, że ocena przez sąd meriti możliwości określenia terminu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu w kontekście regulacji zawartej w art. 50 a nie art. 51 ustawy Prawo budowlane jest zwykłą omyłką pisarską pozostającą bez wpływu na wynik sprawy. Wobec faktu zatem, iż zarzut naruszenia przepisów postępowania podniesiony w skardze kasacyjnej okazał się bezskuteczny, dla oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny trafności zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, powołanych we wniesionym środku odwoławczym, miarodajny jest stan faktyczny sprawy będący podstawą wydania zaskarżonego wyroku. Odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane przez błędną wykładnię, polegającą na mylnym uznaniu przez Sąd I instancji, że organ administracji nie mógł wskazać terminu do wykonania nałożonego na skarżącego obowiązku, stwierdzić należy, iż zarzut ten nie może wywołać oczekiwanego rezultatu. Niewadliwie bowiem sąd meriti słusznie uznał, iż określenie powyższego terminu nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego stanowiących podstawę wydania orzeczenia w sprawie. Stosownie do treści art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, lub 3) nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Należy zauważyć, iż likwidacja samowoli polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego może nastąpić na podstawie art. 71 ust. 3 w związku z art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. W wydanej decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy, właściwy organ może nakazać właścicielowi bądź zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Brak jest jednak podstaw prawnych do określenia w decyzji opartej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane terminu wykonania obowiązku. Klauzula określenia terminu wykonania obowiązku nałożonego na stronę na mocy decyzji może stanowić niewątpliwie element osnowy decyzji. Istotne jest, że określenie takiej granicznej daty wykonania obowiązku byłoby dopuszczalne jedynie wówczas, gdy przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia, przewidywałby możliwość określenia w decyzji daty wykonania obowiązku. Tymczasem analiza treści art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie pozwala na stwierdzenie, że ustawodawca umocował organ administracji do wyznaczania terminu dla wykonania czynności, o którym mowa w tym przepisie. Jeżeli zaś przepisy nie przewidują działania administracji, oznacza to, iż nie może ona działać w sposób legalny. Wynika to z zasady praworządności - art. 6 i 7 kpa (por. uchwala NSA z dnia 1 czerwca 1998 roku o sygn. akt OPS 2/98, ONSA 1998/4/108). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI